ഉത്തരമലബാറിലെ പൗരാവകാശ-വിദ്യാഭ്യാസ പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രം

കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം (1947)

1947-ൽ ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയുടെ ആവേശത്തിൽ നിൽക്കുന്ന വേളയിൽ, കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രദേശമായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞങ്ങാട്ട് നടന്ന ‘മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം’ പൗരാവകാശ-വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ ഉജ്ജ്വലവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ ഒരു അധ്യായമാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, പ്രശസ്തമായ കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വിദ്യാലയത്തിൽ ഹരിജൻ (ദളിത്), മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിച്ചതിനെതിരെയും, അവർക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് ഇരുന്ന് അന്തസ്സോടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയും പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളും മലബാർ അധ്യാപക സംഘടനയും കർഷകസംഘവും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ശക്തമായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്.1 ഫ്യൂഡൽ ജന്മിക്കൂറ്റന്മാർക്കും ജാതിമേധാവിത്വത്തിനുമെതിരെ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളും കർഷകരും അധ്യാപകരും തോളോടുതോൾ ചേർന്ന് പോരാടിയ ഈ സമരം, കേവലം അക്ഷരം പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് വടക്കൻ മലബാറിലെ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെയും ഫ്യൂഡൽ ചൂഷണങ്ങളുടെയും കോട്ടകളെ തകർത്തെറിയാനുള്ള ഒരു വലിയ പൗരാവകാശ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.2

ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും വടക്കൻ മലബാറിലെ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥയും

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു മലബാർ ജില്ല. മലബാറിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഹോസ്ദുർഗ് (ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞങ്ങാട് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം) സാംസ്കാരികമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും സവിശേഷമായ ഒരു മേഖലയായിരുന്നു. ഇവിടുത്തെ സാമൂഹിക ഘടന കടുത്ത ജാതിവ്യവസ്ഥയാലും കഠിനമായ ജന്മിത്ത ചൂഷണത്താലും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.3

ഭൂമിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വലിയ ജന്മിമാരുടെയും ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങളുടെയും കൈകളിലായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. ചിറക്കൽ രാജാവിന്റെയും തദ്ദേശീയരായ നായർ-നമ്പ്യാർ പ്രഭുക്കന്മാരുടെയും അധീനതയിലായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ. ഈ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികളായ പുലയർ, വേട്ടുവർ, ചാലിയർ, മണിയാണി തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക-ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ കടുത്ത സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടലും സാമ്പത്തിക ചൂഷണവും അനുഭവിച്ചു. അവർക്ക് പൊതുവഴികളിലൂടെ നടക്കാനോ, നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാനോ, പൊതു ജലാശയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനോ ഉള്ള അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല.4 അറിവ് എന്നത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാരുടെ മാത്രം കുത്തകയായി നിലനിർത്താൻ ജന്മിത്തം ബോധപൂർവ്വം ശ്രമിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.

മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്രവും അതിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനവും

കാഞ്ഞങ്ങാടിനടുത്തുള്ള മടിയൻ കൂലോം ശ്രീ ക്ഷേത്രപാലക ക്ഷേത്രം ഉത്തരമലബാറിലെ ഏറ്റവും പുരാതനവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളതുമായ ആരാധനാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മടിയൻ കൂലോം ദേവസ്വം വലിയ തോതിൽ ഭൂസ്വത്തുള്ള ഒരു വലിയ സ്ഥാപനമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ നിയമങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത് ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റിമാരും അവരെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന പ്രാദേശിക ജന്മിമാരുമായിരുന്നു.

ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വിദ്യാലയം (പിൽക്കാലത്ത് ബോർഡ് സ്കൂളായും സർക്കാർ സ്കൂളായും മാറിയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രാഗ്‌രൂപം) പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാനായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, അതിന്റെ ഭരണം യാഥാസ്ഥിതികരുടെ കൺട്രോളിലായിരുന്നു. മദ്രാസ് സർക്കാരിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ നിയമപ്രകാരം പൊതു വിദ്യാലയങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം നൽകണം എന്നുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ‘ആചാര ശുദ്ധി’യും ‘തീണ്ടൽ’ നിയമങ്ങളും മുൻനിർത്തി അവർണ്ണ കുട്ടികളെ വിദ്യാലയത്തിന്റെ പടിക്കുപുറത്ത് നിർത്താനാണ് മാനേജ്‌മെന്റും പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരും ശ്രമിച്ചത്.5

സമരത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും നേരിട്ടുള്ള കാരണങ്ങളും

1930-കളിലും 40-കളിലും ഉത്തരമലബാറിലുടനീളം ആഞ്ഞടിച്ച ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അലയൊലികളും കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ (Karshaka Sangham) ഉദയവും കടുത്ത ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെ ചിന്തിക്കാൻ സാധാരണക്കാരെ പ്രാപ്തരാക്കി. പി. കൃഷ്ണപിള്ള, എ.കെ. ഗോപാലൻ (എ.കെ.ജി), കെ.എ. കേരളീയൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മലബാറിൽ കർഷകരും തൊഴിലാളികളും സംഘടിച്ചു. ജന്മിത്വ വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങൾക്കൊപ്പം തന്നെ സാമൂഹിക അനാചാരങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളും അവർ ഏറ്റെടുത്തു.6

1947 ഓഗസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതോടെ, രാജ്യത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന സാമൂഹിക വിവേചനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമായി. കാഞ്ഞങ്ങാട് മേഖലയിലെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ യുവാക്കളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പ്രവർത്തകരും ഹരിജൻ കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ചേർക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

സമരത്തിന് കാരണമായ പ്രധാന സംഭവം:

1947-ന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ, പ്രാദേശിക പുരോഗമന പ്രവർത്തകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഏതാനും ഹരിജൻ (ദളിത്) കുട്ടികളെ മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാനായി കൊണ്ടുവന്നു. എന്നാൽ ക്ഷേത്ര ഭാരവാഹികളും യാഥാസ്ഥിതികരായ ജന്മിമാരും ഇതിനെ ശക്തിയായി എതിർത്തു. അവർണ്ണ കുട്ടികൾ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ ക്ഷേത്രവും പരിസരവും അശുദ്ധമാകുമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം. കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ഇരുത്തി പഠിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് മാനേജ്‌മെന്റ് കർശന നിലപാടെടുത്തു.7

ഈ അനീതിക്കെതിരെ പ്രതികരിക്കാൻ മലബാർ എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി ടീച്ചേഴ്സ് യൂണിയനും (Malabar Teachers’ Guild) പ്രാദേശിക കർഷക സംഘവും തീരുമാനിച്ചതോടെയാണ് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം’ ആരംഭിക്കുന്നത്.

സമരത്തിന്റെ നാൾവഴികളും ജനകീയ പ്രതിരോധവും

വിദ്യാലയ അധികൃതരുടെ കടുത്ത നിലപാടിനെതിരെ സമരസമിതി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് പ്രവേശനം നൽകുന്നത് വരെ സമരം തുടരാനായിരുന്നു തീരുമാനം. സമരം കേവലം ഒരു സ്കൂൾ പിക്കറ്റിങ്ങിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല, മറിച്ച് അത് കാഞ്ഞങ്ങാടിന്റെ ഗ്രാമാന്തരങ്ങളിലേക്ക് പടർന്ന വലിയൊരു ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമായി മാറി.

1. വിദ്യാലയ പിക്കറ്റിങ്ങും സത്യഗ്രഹവും

സമരഭടന്മാർ ഹരിജൻ കുട്ടികളുമായി ദിവസവും വിദ്യാലയത്തിന് മുന്നിലെത്തി സത്യഗ്രഹം ഇരുന്നു. കുട്ടികളെ ക്ലാസ് മുറികളിൽ കയറ്റി ഇരുത്താൻ അവർ ശ്രമിച്ചപ്പോഴെല്ലാം ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകളും യാഥാസ്ഥിതികരും അവരെ കായികമായി തടഞ്ഞു. സമരക്കാരെ നേരിടാൻ ജന്മിമാർ പോലീസിന്റെ സഹായം തേടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികളുടെ വൻപട വിദ്യാലയത്തിന് ചുറ്റും കാവലൊരുക്കി നിന്നു.8

2. ജന്മിമാരുടെ പ്രതികാര നടപടികളും സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണവും

സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പാവപ്പെട്ട കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്കെതിരെ ജന്മിമാർ ക്രൂരമായ പ്രതികാര നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു. സമര അനുകൂലികളായ കുടുംബങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പാട്ടഭൂമിയിൽ നിന്നും കുടിയൊഴുപ്പിക്കാൻ (Eviction) ജന്മിമാർ ശ്രമിച്ചു. അവർക്ക് കഠിനമായ പണിവിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തി. പല കുടുംബങ്ങൾക്കും കുടിവെള്ളം പോലും നിഷേധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണമാണ് (Social Boycott) യാഥാസ്ഥിതികർ നടപ്പിലാക്കിയത്. എന്നാൽ കർഷകസംഘത്തിന്റെ ശക്തമായ കേന്ദ്രീകൃത സംവിധാനം ഈ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണവും മറ്റ് അവശ്യസാധനങ്ങളും എത്തിച്ചുകൊടുത്ത് പ്രതിരോധം തീർത്തു.9

3. മലബാർ അധ്യാപക സംഘടനയുടെ (Teachers’ Guild) പങ്ക്

ഈ സമരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷതകളിലൊന്ന് അധ്യാപകരുടെ സജീവമായ പങ്കാളിത്തമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മലബാറിലെ അധ്യാപകർ വെറും ശമ്പളത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും പോരാടിയിരുന്നു. മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയത്തിലെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ അധ്യാപകർ ജന്മിമാരുടെ ഭീഷണികളെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ഹരിജൻ കുട്ടികളെ ക്ലാസ്സിലിരുത്തി പഠിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. മാനേജ്‌മെന്റ് ഈ അധ്യാപകരെ പിരിച്ചുവിടുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും അധ്യാപക സംഘടന ഒന്നടങ്കം സമരക്കാർക്ക് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു.

ഹരിജൻ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുന്നു 
               ▼
സമരസമിതി രൂപീകരണവും അധ്യാപക-കർഷക ഐക്യവും
               ▼
ജന്മിമാരുടെ കായിക പ്രതിരോധവും പണിവിലക്കും
               ▼
ബഹുജന മാർച്ച് - വിദ്യാലയത്തിലേക്ക് ജനങ്ങൾ ഇരച്ചുകയറുന്നു
               ▼
ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടൽ - സമര വിജയം

സമരത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടലും

സമരം മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയെങ്കിലും മദ്രാസ് സർക്കാരിന്റെ പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ പലരും ജന്മിമാരുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നു. സമര നേതാക്കളെ കള്ളക്കേസുകളിൽ കുടുക്കി ജയിലിലടക്കാൻ ശ്രമം നടന്നു. എ.വി. കുഞ്ഞമ്പു, കെ.എ. കേരളീയൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കൾ കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെത്തി സമരക്കാർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.

സമരം കൂടുതൽ ശക്തമായതോടെ ഹോസ്ദുർഗ് താലൂക്കിലെമ്പാടും സംഘർഷാവസ്ഥ നിലവിൽ വന്നു. വിദ്യാലയം അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് അടച്ചിടേണ്ടി വരുമെന്ന സാഹചര്യം സംജാതമായി. കർഷക തൊഴിലാളികൾ കൂട്ടത്തോടെ വിദ്യാലയത്തിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്യാനും ജന്മിമാരുടെ താവളങ്ങൾ ഉപരോധിക്കാനും തുടങ്ങിയതോടെ ഭരണകൂടം ഇടപെടാൻ നിർബന്ധിതരായി. മദ്രാസ് വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിലെ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെത്തുകയും സമരസമിതി നേതാക്കളുമായി ചർച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിയമപ്രകാരം ഒരു പൊതു വിദ്യാലയത്തിലും ജാതിയുടെ പേരിൽ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.10

സമര വിജയവും ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യവും

യാഥാസ്ഥിതിക ജന്മിത്വ ശക്തികൾക്ക് ഒടുവിൽ ജനകീയ ഇച്ഛാശക്തിക്ക് മുന്നിൽ പൂർണ്ണമായി കീഴടങ്ങേണ്ടി വന്നു. ഹരിജൻ കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് കയറി മറ്റെല്ലാ കുട്ടികൾക്കുമൊപ്പം ഇരുന്ന് പഠിക്കാനുള്ള അവകാശം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. അധ്യാപകർക്കെതിരെയുള്ള അച്ചടക്ക നടപടികൾ മാനേജ്‌മെന്റ് പിൻവലിച്ചു.

മടിയൻ കൂലോം സമരത്തിന്റെ പ്രധാന ചരിത്രപരമായ അനന്തരഫലങ്ങൾ:

  • വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണം: ഈ സമരത്തോടെ കാസർകോട്, ഹോസ്ദുർഗ് മേഖലകളിലെ എല്ലാ വിദ്യാലയങ്ങളിലും പിന്നാക്ക-ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം സംജാതമായി. ജാതി നോക്കി അക്ഷരം നിഷേധിക്കുന്ന രീതിക്ക് വലിയൊരു പരിധി വരെ അന്ത്യം കുറിക്കാൻ ഇതിനായി.

  • ജന്മിത്വത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ തുടക്കം: മടിയൻ കൂലോത്തെ ജന്മിമാരുടെ പരാജയം ഉത്തരമലബാറിലെ കർഷകർക്ക് വലിയ ആത്മവിശ്വാസമാണ് നൽകിയത്. ഭൂമിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സമരങ്ങൾക്കൊപ്പം സാമൂഹിക അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സമരങ്ങളും വിജയിപ്പിക്കാമെന്ന് ഇത് തെളിയിച്ചു.

  • സാമൂഹിക ഐക്യം: കർഷകരും അധ്യാപകരും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരും ജാതിഭേദമന്യേ ഒന്നിച്ചുനിന്ന പോരാട്ടമായിരുന്നു ഇത്. കേരളത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് രൂപപ്പെട്ട ശക്തമായ മതേതര ചിന്താഗതിക്ക് ഇത്തരം സമരങ്ങൾ വലിയ അടിത്തറ പാകി.

ഉപസംഹാരം

1947-ലെ കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാന പ്രക്രിയയിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു പോരാട്ടമാണ്. രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു ജനതയ്ക്ക് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കില്ലെന്നും, അത് സാമൂഹികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ സമത്വത്തിലൂടെ മാത്രമേ പൂർണ്ണമാകൂ എന്നും ഈ സമരം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിന്റെ കണ്ണിലെ കരടായിരുന്ന പാവപ്പെട്ട ഹരിജൻ കുട്ടികൾ സ്ലേറ്റും പെൻസിലുമായി മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയത്തിന്റെ പടവുകൾ കയറിയപ്പോൾ, യഥാർത്ഥത്തിൽ പിറവിയെടുത്തത് ആധുനിക പുരോഗമന കേരളത്തിന്റെ പുതിയൊരു പുലരിയായിരുന്നു. ഈ സമരത്തിന്റെ സ്മരണകൾ ഇന്നും ഉത്തരമലബാറിലെ ജനകീയ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് വലിയ ആവേശം പകരുന്ന ഒന്നാണ്.

അനുബന്ധം (Appendices)

അനുബന്ധം 1: സമരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ പ്രധാന നേതാക്കൾ

  • എ.വി. കുഞ്ഞമ്പു: ഉത്തരമലബാറിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്-കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ അമരക്കാരൻ. കാഞ്ഞങ്ങാട് മേഖലയിലെ ജന്മിത്വ വിരുദ്ധ സമരങ്ങൾക്ക് ദിശാബോധം നൽകി.

  • കെ.എ. കേരളീയൻ: മലബാറിലെ കർഷക സംഘം നേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവും. കർഷക തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.

  • ടി.എസ്. തിരുമുമ്പ്: ‘ഭക്തകവി’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് കടന്നുവരികയും അയിത്തത്തിനെതിരെയുള്ള സമരങ്ങളിൽ സജീവമാകുകയും ചെയ്തു.

  • പ്രാദേശിക അധ്യാപക നേതാക്കൾ: മലബാർ എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി ടീച്ചേഴ്സ് യൂണിയന്റെ (APTU) പ്രാദേശിക ഭാരവാഹികൾ, ജന്മിമാരുടെ ഭീഷണിയെ വകവെയ്ക്കാതെ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ മുന്നോട്ടുവന്നു.

അനുബന്ധം 2: ഉത്തരമലബാറിലെ പ്രധാന സാമൂഹിക-കർഷക സമരങ്ങൾ (കാലഗണന)

വർഷം സമരം / പ്രക്ഷോഭം പ്രദേശം പ്രധാന ലക്ഷ്യം
1920-30 അയിത്തോച്ചാടന ജാഥകൾ മലബാറിലുടനീളം സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം, അയിത്ത നിർമ്മാർജ്ജനം
1931-32 ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം ഗുരുവായൂർ (മലബാർ) ക്ഷേത്രപ്രവേശന അവകാശം
1946 കരിവെള്ളൂർ സമരം കരിവെള്ളൂർ നെല്ലെടുപ്പ് സമരം, പട്ടിണിക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടം
1946 കാവുമ്പായി സമരം കാവുമ്പായി ജന്മിത്വ വിരുദ്ധ കർഷക സമരം
1947 മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം കാഞ്ഞങ്ങാട് (ഹോസ്ദുർഗ്) ഹരിജൻ കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ സംരക്ഷണം

അവലംബം (References / Bibliography)

  1. കുഞ്ഞമ്പു, എ.വി. (A.V. Kunhambu). കരിവെള്ളൂരും ഉത്തരമലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളും. പ്രഭാത് ബുക്ക് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം.

  2. കേരളീയൻ, കെ.എ. (K.A. Keraleeyan). മലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം. കറന്റ് ബുക്സ്, തൃശൂർ.

  3. നായനാർ, ഇ.കെ. (E.K. Nayanar). My Struggles (എന്റെ പോരാട്ടങ്ങൾ). ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം.

  4. പണിക്കർ, കെ.എൻ. (K.N. Panikkar). Against Lord and State: Religion and Peasant Uprisings in Malabar. Oxford University Press.

  5. പൊതുവാൾ, എ.കെ. (A.K. Poduval). കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം. പ്രഭാത് ബുക്ക് ഹൗസ്.

  6. മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ബോർഡ് വിദ്യാഭ്യാസ രേഖകൾ (1947-48) – മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി ആർക്കൈവ്സ്.

  7. കാസർകോട് ജില്ലാ ലോക്കൽ ഹിസ്റ്ററി കമ്മിറ്റി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ. ഹോസ്ദുർഗിന്റെ സമര ചരിത്രം.

  8. രാഘവൻ, പുതുപ്പള്ളി (Puthuppally Raghavan). കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രം. ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം.

  9. ബാലകൃഷ്ണൻ, ഇ. (E. Balakrishnan). History of the Communist Movement in Kerala. കുറുമാൻ ബുക്സ്.

  10. മാധവൻ, എ.സി. (A.C. Madhavan). ഉത്തരമലബാറിലെ നവോത്ഥാന നാൾവഴികൾ. സമത പബ്ലിക്കേഷൻസ്.

അടിമത്ത വ്യവസ്ഥയും പ്രതിരോധത്തിന്റെ ആദ്യ രൂപങ്ങളും

കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാന ചരിത്രം എവിടെ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്? മുഖ്യധാരാ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങൾ പലപ്പോഴും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലേക്കോ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലേക്കോ ആണ് വിരൽ ചൂണ്ടുക. എന്നാൽ, ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിനും അയ്യങ്കാളിക്കും ഏകദേശം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻപ്, 1850-കളിൽ മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ ജ്വലിച്ചുയർന്ന ഒരു വലിയ അക്ഷരവിപ്ലവമുണ്ടായിരുന്നു. വിസ്മൃതിയുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് മറഞ്ഞുപോയ ദളിത് ക്രൈസ്തവ മുന്നേറ്റങ്ങളുടെയും കാങ്ങഴ പത്രോസ് എന്ന ധീരനായ മനുഷ്യന്റെയും ചരിത്രമാണത്.

കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ദളിത് ക്രൈസ്തവ മുന്നേറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പാഠങ്ങൾ ചർച്ചാവേദികളിൽ നിന്നും പലപ്പോഴും നമ്മൾ മറന്നു പോവാറുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മുഖ്യധാരാ ആഖ്യാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലോ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലോ ആരംഭിക്കുന്നതായാണ് കാണാറുള്ളത്. എന്നാൽ, ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിനും അയ്യങ്കാളിക്കും ഏകദേശം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻപ്, 1850-കളിൽ മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ ആരംഭിച്ച ദളിത് വിമോചന പോരാട്ടങ്ങളെയും വിദ്യാഭ്യാസ മുന്നേറ്റങ്ങളെയും ചരിത്രകാരന്മാർ വേണ്ടത്ര പ്രാധാന്യത്തോടെ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച ദളിത് സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയനായ വ്യക്തിത്വമായ കാങ്ങഴ സ്വദേശി പത്രോസ് പുതുപ്പറമ്പിൽ, സി.എം.എസ് (CMS) മിഷണറിമാർ സ്ഥാപിച്ച ‘അടിമപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ‘ (Slave Schools), അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന പ്രതിരോധ ഗീതങ്ങൾ എന്നിവ കേരള ചരിത്രത്തിലെ നിർണായകമായ നാഴികക്കല്ലുകളാണ്. മതത്തിന്റെയോ ജാതിയുടെയോ വേലിക്കെട്ടുകളില്ലാതെ, അക്ഷരത്തിലൂടെ മനുഷ്യപ്പേര് തിരിച്ചുപിടിച്ച ഒരു ജനതയുടെ വിപ്ലവാത്മകമായ മുന്നേറ്റമായിരുന്നു അത്.

അടിമത്തവും മിഷണറിമാരുടെ ഇടപെടലുകളും (1850-കൾ)

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെയും കൊച്ചിയിലെയും കാർഷിക മേഖല പൂർണ്ണമായും ദളിത് വിഭാഗങ്ങളുടെ (പ്രധാനമായും പുലയർ, പറയർ തുടങ്ങിയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ) അടിമവേലയെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു നിലനിന്നിരുന്നത്. മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ അവരെ ചന്തകളിൽ വിൽക്കുകയും വാങ്ങുകയും, യാതൊരു മാനുഷിക പരിഗണനയുമില്ലാതെ പണിയെടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ദൂരെനിന്നുപോലും അശുദ്ധി കൽപ്പിച്ചിരുന്ന (Distance pollution) തീണ്ടൽ അക്കാലത്ത് അതികർശനമായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ലണ്ടൻ മിഷണറി സൊസൈറ്റിയും (LMS) ചർച്ച് മിഷണറി സൊസൈറ്റിയും (CMS) വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി കേരളത്തിൽ സജീവമാകുന്നത്.

ആദ്യകാല മലയാളി ആംഗ്ലിക്കൻ വൈദികനായിരുന്ന റവ. ജോർജ്ജ് മാത്തൻ (Rev. George Matthan, 1819-1870), റവ. ഹോക്സ്‌വർത്ത് (Rev. Hawksworth) തുടങ്ങിയവർ ഈ അടിമകളുടെ ദയനീയമായ അവസ്ഥകൾ പുറംലോകത്തെ അറിയിക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. 1850 ഡിസംബർ 5-ലെ തന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പിൽ റവ. ജോർജ്ജ് മാത്തൻ ഇങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തി: “ഈ മനുഷ്യരുടെ അവസ്ഥ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ അവരെ വിൽക്കുകയും വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു… ഉടമകൾക്ക് അവരെ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കാനും ചങ്ങലയ്ക്കിടാനും അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു“. എന്നാൽ ഇത്രയേറെ പീഡനങ്ങൾ സഹിക്കുമ്പോഴും, “രാത്രികാലങ്ങളിൽ അവർ അക്ഷരം പഠിക്കാൻ കാണിക്കുന്ന ആവേശം അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതാണ്” എന്നും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. പകൽ മുഴുവൻ നീളുന്ന കഠിനമായ അദ്ധ്വാനത്തിനു ശേഷവും അക്ഷരം പഠിക്കാൻ അവർ കാണിച്ച ഈ താല്പര്യം, ദളിത് സമൂഹത്തിൽ എക്കാലത്തും അന്തർലീനമായിരുന്ന വിജ്ഞാനതൃഷ്ണയുടെ തെളിവാണ്.

കാങ്ങഴയിലെ പത്രോസും ഭൂവുടമസ്ഥതയും

ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ദളിത് വിദ്യാഭ്യാസ-സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ഉജ്ജ്വല പ്രതീകമാണ് കോട്ടയത്തിനടുത്തുള്ള കാങ്ങഴ സ്വദേശിയായിരുന്ന പത്രോസ് പുതുപ്പറമ്പിൽ. ജന്മനാ ഒരു അടിമയായിരുന്ന അദ്ദേഹം, സി.എം.എസ് മിഷണറിമാരുടെ സ്വാധീനത്താൽ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ കേവലമൊരു മതംമാറ്റത്തിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കാതെ, സ്വന്തം കഠിനാധ്വാനം കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഏകദേശം 25 ഏക്കറോളം ഭൂമി സ്വന്തമാക്കി. ജാതിവിവേചനവും തൊട്ടുകൂടായ്മയും കൊടികുത്തിവാണിരുന്ന, ദളിതർക്ക് ഭൂമിയുടെ മേൽ യാതൊരു അവകാശവും ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത്, അടിമത്തത്തിൽ നിന്നും വന്ന ഒരു വ്യക്തി ഇത്രയും ഭൂമി സ്വന്തമാക്കുക എന്നത് സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു വിപ്ലവമായിരുന്നു. സ്വന്തം ജനവിഭാഗത്തിന്റെ വിമോചനം വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ മാത്രമേ സാധ്യമാകൂ എന്ന് കൃത്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ പത്രോസ്, ബ്രിട്ടീഷ് മിഷണറിയായ ഹെൻട്രി ബേക്കർ ജൂനിയറിനെ (Henry Baker Jr.) തന്റെ പ്രദേശത്തേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും, ദളിത് കുട്ടികൾക്കായി സ്കൂളുകളും പ്രാർത്ഥനാ കേന്ദ്രങ്ങളും സ്ഥാപിക്കാൻ മുൻകൈ എടുക്കുകയും ചെയ്തു.

അടിമപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങളും (Slave Schools) സവർണ്ണ പ്രതിരോധവും

1854-ഓടെ കോട്ടയം, പള്ളം, തിരുവല്ല ഭാഗങ്ങളിൽ സി.എം.എസ് മിഷണറിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ദളിതർക്കായി പ്രത്യേക പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ വ്യാപകമായി ആരംഭിച്ചു. ചരിത്രത്തിൽ ഇവ ‘അടിമപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ‘ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ഈ വിദ്യാഭ്യാസ വിപ്ലവത്തെ ഉയർന്ന ജാതിക്കാരായ ഭൂവുടമകൾ അതിക്രൂരമായാണ് നേരിട്ടത്. കാരണം, ദളിതർ അക്ഷരം പഠിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഉപരി, അവർ ഒരുമിച്ചുകൂടുന്ന ഒരു ‘സാമൂഹിക ഇടം‘ (Social Space) രൂപപ്പെടുന്നതിനെ സവർണ്ണർ ഭയന്നിരുന്നു. മതം മാറിയ ദളിത് കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ പോകാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഭൂപ്രഭുക്കന്മാർ അവരുടെ കുടിലുകൾക്ക് തീയിടുകയും, സ്കൂളുകൾ തല്ലിപ്പൊളിക്കുകയും ചെയ്തു.

എങ്കിലും ഇതിനെയെല്ലാം അതിജീവിച്ചുകൊണ്ട് ദളിതർ മുന്നേറി. ജന്മിമാരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങളെത്തന്നെ ‘അടിയൻ‘ എന്ന് വിളിക്കാനും, സ്വന്തം കുടിലിനെ ‘മാടം‘ എന്ന് താഴ്ത്തിപ്പറയാനും നിർബന്ധിതരായിരുന്നവർ, സ്കൂളിൽ അക്ഷരം പഠിച്ചതോടെ ആ അപമാനകരമായ പദപ്രയോഗങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചു. സ്വന്തമായി പേരിടാനും, നട്ടെല്ല് നിവർത്തി മനുഷ്യരായി ജീവിക്കാനും അവർ പഠിച്ചു. അടിമപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ കേവലം അക്ഷരം പഠിക്കാനുള്ള ഇടങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സാമൂഹിക പദവി തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങൾ കൂടിയായിരുന്നു.

വിമോചനത്തിന്റെ ഗീതങ്ങൾ

അക്ഷരം പഠിച്ച ദളിതർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളെയും ചൂഷണങ്ങളെയും പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനായി പാട്ടുകളെയും സാഹിത്യത്തെയും ആയുധമാക്കി. പഴയകാല സി.എം.എസ് ഗീതങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ ഇത്തരം ദളിത് അനുഭവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ധാരാളം ഗാനങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. ഫിലിപ്പോസ് വെട്ടമല രചിച്ച ‘അയ്യയ്യോ ദൈവമേ… അടിമവേല ഒഴിഞ്ഞു നമ്മുടെ…’ എന്ന ഗാനം ഇതിനൊരു ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. ബൈബിളിലെ ഇസ്രായേൽ ജനതയുടെ മിശ്രയീമിലെ (ഈജിപ്ത്) അടിമത്തവും മോചനവും ദളിതരെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചു. തങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെ ഇസ്രായേൽ ജനതയുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളോട് ഉപമിച്ചുകൊണ്ട് അവർ നിരവധി വിമോചന ഗീതങ്ങൾ രചിച്ചു. ഈ ഗാനങ്ങളുടെ ചൂടും തീവ്രതയും പിന്നീട് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചന്റെ (പൊയ്കയിൽ യോഹന്നാൻ) ഗാനങ്ങളിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നതായി കാണാം.

ചരിത്രത്തിലെ വിസ്മൃതിയും പാമ്പാടി ജോൺ ജോസഫും

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഈ അടിസ്ഥാനപരമായ സാമൂഹിക മുന്നേറ്റങ്ങളെ കേരളത്തിലെ നവോത്ഥാന ചരിത്രകാരന്മാർ വേണ്ടത്ര പരിഗണിച്ചില്ല. പത്രോസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ ആരംഭിച്ച് അരനൂറ്റാണ്ട് കഴിഞ്ഞതിനുശേഷമാണ് അയ്യങ്കാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ദളിത് ക്രൈസ്തവ മുന്നേറ്റങ്ങളെ തമസ്കരിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രാധാന്യം കുറച്ചു കാണിക്കുകയോ ചെയ്തു. ഈ ചരിത്രപരമായ അനീതിക്ക് ഹിന്ദു സവർണ്ണരെപ്പോലെ തന്നെ ക്രൈസ്തവ സവർണ്ണ നേതൃത്വങ്ങളും ഉത്തരവാദികളാണ്. മതംമാറിയ ദളിതർക്ക് ക്രൈസ്തവ സഭയ്ക്കുള്ളിൽ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളിൽ നിന്നും കടുത്ത ജാതീയ വിവേചനം നേരിടേണ്ടി വന്നു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഈ ഇരട്ടവിവേചനങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായി പോരാടിയ വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു പാമ്പാടി ജോൺ ജോസഫ് (1887-1940). സഭയ്ക്കുള്ളിലെ ജാതിവിവേചനത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അദ്ദേഹം 1921-ൽ ‘ചേരമർ മഹാജന സഭ‘ സ്ഥാപിക്കുകയും ‘സാധുജന ദൂതൻ‘ എന്ന പേരിൽ ഒരു മാസിക ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ദളിതർക്ക് സ്വന്തമായി ചരിത്രവും അസ്തിത്വവുമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ അക്കാലത്തെ സമുദായ നേതാക്കളിൽ ഏറ്റവും തലയെടുപ്പും വിദ്യാഭ്യാസവും ചരിത്രബോധവുമുള്ള ജോൺ ജോസഫിനെ, അയ്യങ്കാളിക്ക് ബദലായി നിൽക്കുന്ന ആളായോ അല്ലെങ്കിൽ ചരിത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യമില്ലാത്ത ഒരാളായോ ചിത്രീകരിക്കാൻ ചില തൽപരകക്ഷികൾ ശ്രമിച്ചു. ദളിത് മുന്നേറ്റങ്ങളെ പല തട്ടുകളിലാക്കി വിഭജിച്ച് ദുർബലപ്പെടുത്താൻ തന്ത്രപൂർവ്വം ചരിത്രത്തെ വളച്ചൊടിച്ചതിന്റെ ഫലമാണിത്.

ദളിത് ചരിത്രം കേവലം ഏതെങ്കിലും ഒരു മതത്തിന്റെയോ സമുദായത്തിന്റെയോ മാത്രം അതിർവരമ്പുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കേണ്ട ഒന്നല്ല. അതൊരു വലിയ ജനതയുടെ അസ്തിത്വപരമായ പോരാട്ടമാണ്. കാങ്ങഴയിലെ പത്രോസിനെയും, റവ. ജോർജ്ജ് മാത്തനെയും, സി.എം.എസ് പള്ളിക്കൂടങ്ങളെയും, പാമ്പാടി ജോൺ ജോസഫിനെയും പോലെയുള്ളവരെ പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാതെ കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാന ചരിത്രം ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമാകില്ല. വിസ്മൃതിയുടെ ഇരുട്ടിലേക്ക് തള്ളിവിടപ്പെട്ട ഈ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരേണ്ടത് പുതിയ തലമുറയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

അനുബന്ധം (Appendices):

പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളും വർഷങ്ങളും:

  • 1850 – റവ. ജോർജ്ജ് മാത്തൻ തിരുവിതാംകൂറിലെ ദളിതരുടെ അടിമത്തത്തെയും വിദ്യാഭ്യാസ താല്പര്യത്തെയും കുറിച്ച് ഡയറിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

  • 1854 – മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ സി.എം.എസ് മിഷണറിമാർ ദളിതർക്കായി ‘അടിമപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ’ (Slave Schools) വ്യാപകമായി ആരംഭിക്കുന്നു.

  • 1855 – തിരുവിതാംകൂറിൽ സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി അടിമത്തം നിരോധിക്കുന്നു (എങ്കിലും പ്രായോഗിക തലത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരാൻ വർഷങ്ങളെടുത്തു).

  • 1921 – പാമ്പാടി ജോൺ ജോസഫ് ‘ചേരമർ മഹാജന സഭ’ സ്ഥാപിക്കുന്നു.

പ്രധാന വ്യക്തിത്വങ്ങൾ:

  1. പത്രോസ് പുതുപ്പറമ്പിൽ (കാങ്ങഴ): അടിമത്തത്തിൽ നിന്നും മോചിതനായി 25 ഏക്കറോളം ഭൂമി സ്വന്തമാക്കുകയും, ഹെൻട്രി ബേക്കർ ജൂനിയറിന്റെ സഹായത്തോടെ ദളിതർക്കായി വിദ്യാഭ്യാസ-പ്രാർത്ഥനാ കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്ത ആദ്യകാല നേതാവ്.

  2. റവ. ജോർജ്ജ് മാത്തൻ (1819-1870): ആദ്യത്തെ മലയാളി ആംഗ്ലിക്കൻ വൈദികൻ. ദളിതരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വിമോചനത്തിനും വേണ്ടി നിരന്തരം ശബ്ദമുയർത്തിയ വ്യക്തി.

  3. പാമ്പാടി ജോൺ ജോസഫ് (1887-1940): ദളിത് ക്രൈസ്തവർ സഭയ്ക്കുള്ളിലും പുറത്തും നേരിട്ട വിവേചനങ്ങൾക്കെതിരെ പോരാടിയ നവോത്ഥാന നായകൻ. ചേരമർ മഹാജന സഭയുടെ സ്ഥാപകൻ.

  4. ഫിലിപ്പോസ് വെട്ടമല: അക്ഷരം പഠിച്ച ആദ്യകാല ദളിത് തലമുറയുടെ പ്രതിനിധിയും, ജാതി വിവേചനത്തിനെതിരെ വിമോചന ഗീതങ്ങൾ രചിച്ച വ്യക്തിയും.

  5. ഹെൻട്രി ബേക്കർ ജൂനിയർ: അടിമപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് മിഷണറി.

അവലംബം (References/Bibliography):

  1. ^ Matthan, George. (1850). CMS Missionary Reports and Journals (Dec 5, 1850). (Quoted extensively in records showing the conditions of Pulaya/Paraya slaves in Travancore).

  2. ^ Sanal Mohan, P. (2015). Modernity of Slavery: Struggles against Caste Inequality in Colonial Kerala. Oxford University Press. (Explains the CMS integration and traditional forms of resistance).

  3. ^ Historic accounts of Dalit Pentecostals and CMS interventions in Central Travancore, referencing the acquisition of land by slaves like Pathrose Puthuparambil of Kangazha.

  4. ^ Harikrishnan, S. Social Spaces and the Public Sphere: A spatial-history of modernity in Kerala, India. (Details the creation of Slave Schools in 1854, violence by upper-castes, and the socio-spatial resistance of Dalits).

  5. ^ George, S. (2021). Complexities of Colonialism and the Question of Affect: The Problem of Caste Slavery in Kerala. Malayalapachcha. (Provides data on slave transactions and early resistance via mission schools).

  6. ^ Padmanabhan, N. (2021). Pampady John Joseph and Dalit Liberation Movement in Kerala. International Journal of Multidisciplinary Educational Research.

  7. ^ Kshirasagara, Ramacandra. (1994). Dalit Movement in India and Its Leaders, 1857-1956. M.D. Publications Pvt. Ltd. (Details the life and struggles of Pampady John Joseph and Cheramar Mahajana Sabha).

ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം

കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലും ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര പോരാട്ടങ്ങളിലും സുവർണ്ണ ലിപികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഒരു ഐതിഹാസിക ജനകീയ മുന്നേറ്റമാണ് 1931-1932 കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്ന ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം. ഹൈന്ദവ സമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന അയിത്തം, തൊട്ടുകൂടായ്മ എന്നീ മനുഷ്യത്വരഹിതമായ അനാചാരങ്ങൾക്കെതിരെ പോരാടുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, അവർണ്ണർ എന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശനവും ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യവും അനുവദിച്ചുകിട്ടണം എന്നാവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് നടന്ന അഹിംസാത്മകമായ സമരമായിരുന്നു ഇത്. 1931 നവംബർ 1-ന് ‘കേരള ഗാന്ധി’ കെ. കേളപ്പന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ പിന്തുണയോടെ ആരംഭിച്ച ഈ സത്യാഗ്രഹം, കേവലം ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനപ്പുറം മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും സമത്വത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.¹

ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും അയിത്ത വ്യവസ്ഥയും

1924-1925 കാലഘട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം വലിയൊരു വിജയമായിരുന്നുവെങ്കിലും, അത് അവർണ്ണർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള നിരത്തുകളിലൂടെ നടക്കാനുള്ള അവകാശം മാത്രമേ നേടിക്കൊടുത്തിരുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച് ഈശ്വരാരാധന നടത്താനുള്ള അവകാശം അപ്പോഴും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന് കീഴിലായിരുന്ന മലബാറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ പ്രവേശനം സവർണ്ണർക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ (ട്രസ്റ്റി) ആയിരുന്ന കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി യാഥാസ്ഥിതികരുടെ പക്ഷത്തുനിൽക്കുകയും അവർണ്ണർക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നതിനെ കഠിനമായി എതിർക്കുകയും ചെയ്തു.²

1931 മേയ് മാസത്തിൽ വടകരയിൽ വെച്ച് കെ. കേളപ്പന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (KPCC) അയിത്തോച്ചാടനവും ക്ഷേത്രപ്രവേശനവും ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രമേയം പാസാക്കി. ഗാന്ധിജിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഈ പ്രമേയം നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി കേരളത്തിലുടനീളം പ്രചാരണം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ കെ. കേളപ്പൻ, എ. കെ. ഗോപാലൻ (AKG) തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശന കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. സാമൂതിരിയുമായി നടത്തിയ അനുരഞ്ജന ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്നാണ് 1931 നവംബർ 1-ന് ഗുരുവായൂരിൽ സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിക്കാൻ കോൺഗ്രസ് തീരുമാനിച്ചത്.

സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ തുടക്കവും സംഘാടനവും

1931 നവംബർ 1-ന് ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചു. ജാതി-മത ഭേദമന്യേ സമൂഹത്തിന്റെ നാനാതുറകളിലുള്ളവർ ഈ സമരത്തിൽ പങ്കാളികളായി. സത്യാഗ്രഹ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി സുബ്രഹ്മണ്യൻ തിരുമുമ്പും, ക്യാപ്റ്റനായി എ. കെ. ഗോപാലനും, സെക്രട്ടറിയായി കെ. എ. കേളപ്പനും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ സത്യാഗ്രഹികൾ പന്തലിൽ നിന്നും ക്ഷേത്രനടയിലേക്ക് അഹിംസാത്മകമായി മാർച്ച് ചെയ്യുകയും, ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അവകാശം ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു. യാഥാസ്ഥിതികരുടെ വാടകഗുണ്ടകളും പോലീസും സത്യാഗ്രഹികളെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചു. സവർണ്ണരായ നിരവധി യുവാക്കൾ തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യങ്ങളും പ്രിവിലേജുകളും ഉപേക്ഷിച്ച് സത്യാഗ്രഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ മുന്നോട്ടുവന്നു എന്നത് ഈ സമരത്തിന്റെ വലിയൊരു സവിശേഷതയായിരുന്നു. സത്യാഗ്രഹ പന്തലിൽ വെച്ച് എല്ലാ ജാതിയിലും പെട്ടവർ ഒപ്പമിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ‘പന്തിഭോജനം’ പതിവായി നടന്നു. ഇത് മലബാറിലെ ജാതി വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഏറ്റ വലിയൊരു പ്രഹരമായിരുന്നു.³

സമരത്തിലെ സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകൾ

ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തെ ദേശീയ ശ്രദ്ധയിലെത്തിച്ചത് അതിനിടയിൽ നടന്ന ചില സവിശേഷമായ സംഭവവികാസങ്ങളാണ്:

1. എ.കെ.ജിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മലബാർ ജാഥ:

സത്യാഗ്രഹത്തിന് കൂടുതൽ ജനകീയ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ക്യാപ്റ്റൻ എ. കെ. ഗോപാലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ണൂരിൽ നിന്നും ഗുരുവായൂരിലേക്ക് ഒരു കാൽനട ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് ‘മലബാർ ജാഥ’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. യാഥാസ്ഥിതികരായ സവർണ്ണർ വടകരയിൽ വെച്ച് എ.കെ.ജിയെയും സംഘത്തെയും ക്രൂരമായി ആക്രമിച്ചു. രക്തം വാർന്ന് ബോധരഹിതനായി വീണിട്ടും സമരം തുടരാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം ജനങ്ങളിൽ വലിയ ആവേശമുണ്ടാക്കി.

2. പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ മണിമുഴക്കൽ:

ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വീരോചിതമായ ഏടുകളിൽ ഒന്നാണ് പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ ഇടപെടൽ. 1931 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ, സത്യാഗ്രഹ വളന്റിയർ ആയിരുന്ന പി. കൃഷ്ണപിള്ള ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിലുള്ള മണ്ഡപത്തിൽ അതിക്രമിച്ചു കയറി അവിടെ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്ന വലിയ മണി മുഴക്കി. സവർണ്ണർക്ക് മാത്രം അവകാശമുണ്ടായിരുന്ന ആ മണി മുഴക്കിയത് സവർണ്ണ മേധാവിത്വത്തോടുള്ള വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. ക്ഷേത്ര കാവൽക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചു. മർദ്ദനമേറ്റിട്ടും “മഹാത്മാ ഗാന്ധിക്ക് ജയ്” എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ആ ധീരയുവാവ് അവിടെത്തന്നെ നിന്നു. ഈ സംഭവം യുവാക്കൾക്കിടയിൽ സത്യാഗ്രഹത്തിന് വലിയ സ്വീകാര്യത നേടിക്കൊടുത്തു.⁴

കെ. കേളപ്പന്റെ നിരാഹാരവും ഗാന്ധിജിയുടെ ഇടപെടലും

സത്യാഗ്രഹം പത്തുമാസം പിന്നിട്ടിട്ടും കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി തന്റെ കടുംപിടുത്തത്തിൽ നിന്നും മാറാൻ തയ്യാറായില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സമരത്തിന്റെ രീതി മാറ്റാൻ കെ. കേളപ്പൻ തീരുമാനിച്ചു. 1932 സെപ്റ്റംബർ 21-ന് അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിൽ മരണം വരെയുള്ള നിരാഹാര സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു.

കേളപ്പന്റെ നിരാഹാരം കേരളത്തെയാകെ പിടിച്ചുലച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി നാടൊട്ടുക്കും പ്രാർത്ഥനകളും യോഗങ്ങളും നടന്നു. ഈ വാർത്ത പൂനെയിലെ യെർവാഡ ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ പക്കലുമെത്തി. കേളപ്പന്റെ ജീവൻ അപകടത്തിലാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഗാന്ധിജി, സാമൂതിരിക്ക് ക്ഷേത്രം തുറന്നുകൊടുക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് ടെലഗ്രാം അയച്ചു. എന്നാൽ സാമൂതിരി വഴങ്ങിയില്ല. തുടർന്ന് ഗാന്ധിജി കെ. കേളപ്പന് ഒരു സന്ദേശം അയച്ചു. നിരാഹാരം തൽക്കാലം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും, ഭാവിയിൽ ആവശ്യമെങ്കിൽ താൻ തന്നെ നേരിട്ട് ഗുരുവായൂരിൽ വന്ന് നിരാഹാരം ഇരിക്കാമെന്നും ഗാന്ധിജി ഉറപ്പുനൽകി. ഗാന്ധിജിയുടെ നിർദ്ദേശത്തെത്തുടർന്ന് 1932 ഒക്ടോബർ 2-ന് (ഗാന്ധി ജയന്തി ദിനത്തിൽ) കേളപ്പൻ തന്റെ നിരാഹാര സത്യാഗ്രഹം അവസാനിപ്പിച്ചു.

പൊന്നാനി താലൂക്കിലെ ജനഹിത പരിശോധന (Referendum)

നിരാഹാരം അവസാനിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം, യാഥാസ്ഥിതികരുടെ അവകാശവാദങ്ങളുടെ പൊള്ളത്തരം തുറന്നുകാട്ടാൻ ഗാന്ധിജിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കോൺഗ്രസ് ഒരു അത്യപൂർവ്വ ജനാധിപത്യ രീതി പരീക്ഷിച്ചു. ഗുരുവായൂർ ഉൾപ്പെടുന്ന പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ അവർണ്ണരുടെ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെക്കുറിച്ച് സവർണ്ണ ഹിന്ദുക്കൾക്കിടയിൽ ഒരു ജനഹിത പരിശോധന (Referendum) നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു.

കെ. കേളപ്പൻ, എ. കെ. ഗോപാലൻ, കസ്തൂർബാ ഗാന്ധി തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. വീടുവീടാന്തരം കയറിയിറങ്ങി അവർ വോട്ടുകൾ ശേഖരിച്ചു. 1932 നവംബറിൽ നടന്ന ഈ വോട്ടെടുപ്പിന്റെ ഫലം അമ്പരപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു:

ജനഹിത പരിശോധനയിലെ വോട്ടിംഗ് നില ശതമാനം / കണക്ക്
ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ അനുകൂലിച്ചവർ 77% (ഏകദേശം 56,000 പേർ)
ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ എതിർത്തവർ 13% (ഏകദേശം 9,000 പേർ)
അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്താത്തവർ 10% (ഏകദേശം 8,000 പേർ)

ഭൂരിപക്ഷം സവർണ്ണ ഹിന്ദുക്കളും അവർണ്ണരുടെ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നുവെന്ന് ഈ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് ക്ഷേത്രം തുറന്നുകൊടുക്കാതിരുന്ന സാമൂതിരിയുടെയും സനാതനികളുടെയും പ്രധാന വാദത്തെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കി.⁵

സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യവും

ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം ഉടനടി ക്ഷേത്ര വാതിലുകൾ അവർണ്ണർക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തില്ലെങ്കിലും, അത് കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ചലനങ്ങൾ വിപ്ലവാത്മകമായിരുന്നു:

  1. തിരുവിതാംകൂർ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം (1936): ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം സൃഷ്ടിച്ച ശക്തമായ ജനവികാരവും ബോധവൽക്കരണവുമാണ് 1936-ൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മയെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം പുറപ്പെടുവിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്ന്.

  2. മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ നിയമനിർമ്മാണം: പൊന്നാനി താലൂക്കിലെ ജനഹിത പരിശോധനയുടെ ഫലം മദിരാശി സർക്കാരിന് മേൽ വലിയ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തി. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് 1938-ലെ മലബാർ ക്ഷേത്രപ്രവേശന നിയമത്തിനും, 1947-ലെ സമ്പൂർണ്ണ ക്ഷേത്രപ്രവേശന നിയമത്തിനും വഴിയൊരുക്കി. (1947 ലാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം അവർണ്ണർക്കായി ഔദ്യോഗികമായി തുറന്നുകൊടുത്തത്).

  3. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉദയം: സത്യാഗ്രഹത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പി. കൃഷ്ണപിള്ള, എ. കെ. ഗോപാലൻ, ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് തുടങ്ങിയ യുവനേതാക്കൾ കോൺഗ്രസിന്റെ മിതവാദ നയങ്ങളിൽ അതൃപ്തരായി പിൽക്കാലത്ത് കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി രൂപീകരിക്കുകയും കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് അടിത്തറ പാകുകയും ചെയ്തു.

  4. സാമൂഹിക ഐക്യം: സവർണ്ണ-അവർണ്ണ വ്യത്യാസമില്ലാതെ മനുഷ്യർ ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിനായി തെരുവിലിറങ്ങുകയും മർദ്ദനം ഏൽക്കുകയും ചെയ്തത് കേരളത്തിലെ ജാതി മതിലുകളെ വലിയ തോതിൽ തകർത്തു.

ഉപസംഹാരം

ചുരുക്കത്തിൽ, ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം എന്നത് കേവലം ഒരു വിശ്വാസപരമായ അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള സമരമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, നൂറ്റാണ്ടുകളായി മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണാൻ വിസമ്മതിച്ച ഒരു ജീർണ്ണിച്ച സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരെയുള്ള മാനവികതയുടെ പോരാട്ടമായിരുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ ഗർവ്വിനും അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ അഹിംസയുടെയും ആത്മസമർപ്പണത്തിന്റെയും ആയുധങ്ങളുമായി ഒരു ജനത നടത്തിയ ആ സന്ധിയില്ലാ സമരം, ആധുനിക കേരളത്തിന്റെ രൂപീകരണ ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണ അധ്യായമായി ഇന്നും തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നു. ചോരചിന്തിയ ആ സമരഭൂമിയിൽ നിന്നുമാണ് ഇന്നത്തെ സമത്വസുന്ദരമായ കേരളം അതിന്റെ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾ സ്വായത്തമാക്കിയത്.

അനുബന്ധം (Appendices)

അനുബന്ധം 1: കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന അയിത്തോച്ചാടന/ക്ഷേത്രപ്രവേശന സമരങ്ങൾ

  • വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം (1924-1925): ക്ഷേത്ര റോഡുകളിലെ സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി നടന്ന കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ സംഘടിത സമരം.

  • കൽപ്പാത്തി രഥോത്സവ സമരം (1924): പാലക്കാട് കൽപ്പാത്തി അഗ്രഹാര വീഥികളിൽ അവർണ്ണർക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിച്ചതിനെതിരെയുള്ള പോരാട്ടം.

  • കുട്ടംകുളം സമരം (1946): ഇരിങ്ങാലക്കുട കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള കുട്ടംകുളം റോഡിലൂടെ നടക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടി നടന്ന സമരം.

  • പാലിയം സത്യാഗ്രഹം (1947-1948): കൊച്ചി രാജ്യത്ത് പാലിയം റോഡിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി നടന്ന രക്തരൂക്ഷിതമായ സമരം.

അനുബന്ധം 2: ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തിലെ പ്രധാന നേതാക്കൾ

  • കെ. കേളപ്പൻ (1889 – 1971): ‘കേരള ഗാന്ധി’. സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ മുഖ്യ സൂത്രധാരനും നിരാഹാര സമരം അനുഷ്ഠിച്ച നേതാവും.

  • എ. കെ. ഗോപാലൻ (AKG) (1904 – 1977): സത്യാഗ്രഹ വളന്റിയർമാരുടെ ക്യാപ്റ്റൻ. മലബാർ ജാഥയെ നയിച്ച ധീരനായ പോരാളി. പിൽക്കാലത്ത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പരമോന്നത നേതാവായി.

  • പി. കൃഷ്ണപിള്ള (1906 – 1948): സവർണ്ണ മേധാവിത്വത്തെ വെല്ലുവിളിച്ച് ക്ഷേത്രമണി മുഴക്കിയ വിപ്ലവകാരി. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകൻ.

  • സുബ്രഹ്മണ്യൻ തിരുമുമ്പ് (1898 – 1984): ‘പാടുന്ന പടവാൾ’ എന്നറിയപ്പെട്ട കവി. സത്യാഗ്രഹ കമ്മിറ്റിയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ്. സവർണ്ണ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നും വന്ന് അയിത്തത്തിനെതിരെ പടപൊരുതി.

  • മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ (1878 – 1970): നായർ സർവ്വീസ് സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപകൻ. ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും സവർണ്ണ ജാഥ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

അവലംബം (References/Bibliography)

  1. Sreedhara Menon, A. (1967). A Survey of Kerala History. Kottayam: Sahitya Pravarthaka Co-operative Society. (ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലവും കേരള നവോത്ഥാനത്തിലെ അതിന്റെ പങ്കും).¹

  2. Menon, P. K. K. (1972). The History of Freedom Movement in Kerala (Volume II). Trivandrum: Government of Kerala. (സാമൂതിരിയുടെ നിലപാടുകളും സത്യാഗ്രഹ കമ്മിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളും).²

  3. Gopalan, A. K. (1973). In the Cause of the People: Reminiscences. New Delhi: Orient Longman. (എ. കെ. ഗോപാലന്റെ ആത്മകഥയിൽ നിന്നുള്ള മലബാർ ജാഥയുടെയും സമരമുഖത്തെയും നേരിട്ടുള്ള വിവരണങ്ങൾ).³

  4. Namboodiripad, E. M. S. (1968). Kerala: Yesterday, Today and Tomorrow. Calcutta: National Book Agency. (പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ മണിമുഴക്കലും സത്യാഗ്രഹം ഇടതുപക്ഷ ചിന്താഗതികൾക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകളും).⁴

  5. Ravindran, T. K. (1972). Asan and Social Revolution in Kerala. Trivandrum: Kerala Historical Society. (പൊന്നാനി താലൂക്കിലെ ജനഹിത പരിശോധനയുടെ (Referendum) സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും അതിന്റെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും).⁵

പ്രബുദ്ധ കേരളത്തിന്റെ കനൽവഴികൾ

അക്ഷരങ്ങൾക്കും ആത്മാഭിമാനത്തിനും വേണ്ടി ചോരയൊഴുക്കിയ മണ്ണ്

ഇന്ന് നാം അനുഭവിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യവും തുല്യതയും വഴിനടക്കാനുള്ള അവകാശവുമൊന്നും ആരുടെയും ഔദാര്യമല്ല; മറിച്ച്, ജാതിക്കോമരങ്ങളുടെ നെഞ്ചിലേക്ക് വിൽവണ്ടി പായിച്ചും, അടിയൊഴുക്കുള്ള കായലിൽ വഞ്ചികൾ കൂട്ടിക്കെട്ടി പന്തലൊരുക്കിയും നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ പോരാടി നേടിയെടുത്ത ചോരയണിഞ്ഞ ചരിത്രത്തിന്റെ സ്മാരകങ്ങളാണ്.

ഒരു കാലത്ത് ജാതീയതയുടെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെയും കഠിനമായ അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങി, സ്വാമി വിവേകാനന്ദനാൽ ‘ഭ്രാന്താലയം’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട ഒരു നാടായിരുന്നു കേരളം. വഴി നടക്കണമെങ്കിൽ, മാറുമറയ്ക്കണമെങ്കിൽ, ഒരു നല്ല വസ്ത്രമോ മൂക്കുത്തിയോ ധരിക്കണമെങ്കിൽ, എന്തിന്… അക്ഷര വെളിച്ചം തേടി ഒരു സ്കൂൾ വരാന്തയിൽ കയറണമെങ്കിൽ പോലും ഇവിടെ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട മനുഷ്യർക്ക് സ്വന്തം ജീവൻ പണയം വെക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു.

പക്ഷേ, ആ ഇരുണ്ട യുഗത്തെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ ഒരുപിടി വിപ്ലവകാരികളും പരിഷ്കർത്താക്കളും ഈ മണ്ണിൽ ജന്മമെടുത്തു. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ശാന്തവും ആഴമേറിയതുമായ ബൗദ്ധിക വിപ്ലവം മുതൽ അയ്യൻകാളിയുടെയും എ.കെ.ജിയുടെയും പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെയും കനൽവഴികൾ നിറഞ്ഞ സായുധ പോരാട്ടങ്ങൾ വരെ കേരളത്തെ ഇന്നത്തെ ‘പ്രബുദ്ധ കേരളം’ ആക്കി മാറ്റുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

അരുവിപ്പുറത്തെ നെയ്യാറ്റിൽ നിന്നും മുങ്ങിയെടുത്ത ഒരു ശിലയിലൂടെ ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തിന്റെ അപ്രമാദിത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് തുടങ്ങിയ ആ മാറ്റത്തിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ്, പുന്നപ്രയിലെയും മട്ടാഞ്ചേരിയിലെയും രക്തസാക്ഷിത്വങ്ങളിലൂടെയാണ് പടർന്നു പന്തലിച്ചത്.

കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയെ മാറ്റിമറിച്ച, ഇന്നും ഓരോ മലയാളി അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട, ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ സ്വർണ്ണലിപികളാൽ എഴുതപ്പെട്ട 50 പ്രമുഖ നവോത്ഥാന-സാമൂഹിക സമരങ്ങളിലൂടെ ഒരു ചരിത്രയാത്ര നടത്തിയാലോ? അതിനായി താഴേക്ക് വായിക്കുക…

അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ (വർഷം: 1888)
കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിപ്ലവകരവും ആദ്യകാലത്തു നടന്നതുമായ ഒരു നിർണായക സംഭവമാണ് അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെയ്യാറ്റിൻകരയ്ക്കടുത്തുള്ള മനോഹരമായ അരുവിപ്പുറം എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ സംഭവം നടന്നത്. 1888-ലെ ശിവരാത്രി നാളിൽ ശ്രീനാരായണഗുരു നെയ്യാറിലെ ഒഴുക്കിൽ നിന്നും മുങ്ങിയെടുത്ത ഒരു ശില അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ബ്രാഹ്മണർക്ക് മാത്രം ദൈവപ്രതിഷ്ഠ നടത്താൻ അവകാശമുണ്ടായിരുന്ന അന്നത്തെ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരെയുള്ള പരസ്യമായ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു ഇത്. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരനായ ഒരാൾ ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വലിയൊരു വിഭാഗം യാഥാസ്ഥിതികരെ ചൊടിപ്പിച്ചു. ജാതി പ്രമാണികൾ ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഗുരുവിന്റെ അടുത്തെത്തി. അപ്പോൾ ഗുരു നൽകിയ മറുപടി ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്: “നാം നമ്മുടെ ശിവനെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്, ബ്രാഹ്മണ ശിവനെയല്ല“. ഈ ഒരൊറ്റ മറുപടിയിലൂടെ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ പൊള്ളത്തരത്തെയും കുത്തകയെയും ഗുരു തകർത്തു കളഞ്ഞു. ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യം എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും ഒരുപോലെ അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഗുരു ഈ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തെളിയിച്ചു. പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലത്ത് ഗുരു ഒരു മഹത്തായ സന്ദേശവും രേഖപ്പെടുത്തി വെച്ചു. “ജാതിഭേദം മതദ്വേഷമേതുമില്ലാതെ സർവ്വരും സോദരത്വേന വാഴുന്ന മാതൃകാസ്ഥാനമാണിത്” എന്നതായിരുന്നു ആ വരികൾ. മനുഷ്യർക്കിടയിൽ സാഹോദര്യവും സമത്വവും വളർത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഗുരുവിന്റെ ലക്ഷ്യം. യാതൊരുവിധ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോ അക്രമങ്ങളോ ഇല്ലാതെയാണ് ഗുരു ഈ വലിയ വിപ്ലവം നയിച്ചത്. ഇത് താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർ എന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ആത്മാഭിമാനവും ഉണർവും നൽകി. പിന്നീട് കേരളത്തിലുടനീളം നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഈ സംഭവം ഗുരുവിന് പ്രചോദനമായി. ശ്രീനാരായണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗത്തിന്റെ (SNDP) രൂപീകരണത്തിലേക്കും ഇത് വഴിതെളിച്ചു. കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു യുഗത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ച സംഭവമാണിത്.
വിൽവണ്ടി സമരം (വർഷം: 1893)
അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു പൗരാവകാശ സമരമാണ് വിൽവണ്ടി സമരം. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ അധഃസ്ഥിത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൊതുവഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം പൂർണ്ണമായും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സവർണ്ണ പ്രമാണികൾക്ക് മാത്രം സഞ്ചരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്ന വിൽവണ്ടി അയ്യൻകാളി സ്വന്തമായി വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി. നല്ല ശുഭ്രവസ്ത്രവും തലപ്പാവും ധരിച്ച്, കഴുത്തിൽ മണികൾ കിലുങ്ങുന്ന കാളകളെ പൂട്ടിയ വിൽവണ്ടിയിൽ അദ്ദേഹം യാത്ര തിരിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വെങ്ങാനൂരിൽ നിന്നും ബാലരാമപുരത്തെ ചന്തയിലേക്കായിരുന്നു ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ യാത്ര. അന്നത്തെ ജാതിനിയമങ്ങളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഈ യാത്ര സവർണ്ണ മേധാവികളെ അങ്ങേയറ്റം പ്രകോപിപ്പിച്ചു. വഴിയിലുടനീളം അയ്യൻകാളിയെയും സംഘത്തെയും സവർണ്ണർ തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ആയുധങ്ങളുമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഒട്ടും ഭയപ്പെടാതെ, തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടി ഉപയോഗിച്ച് അയ്യൻകാളി അവരെ ധീരമായി നേരിട്ടു. സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് ജനിച്ച എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും അവകാശമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ കാണിച്ചുതന്നു. കേവലം ഒരു വണ്ടി യാത്ര എന്നതിനപ്പുറം അതൊരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനവും അധികാരത്തോടുള്ള വെല്ലുവിളിയുമായിരുന്നു. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധമുണ്ടാക്കാൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഈ സമരത്തോടെ അയ്യൻകാളി എന്ന ജനനായകന്റെ ധീരത നാടെങ്ങും പ്രശസ്തമായി മാറി. വഴി നടക്കാനുള്ള അവകാശം ചോദിച്ചു വാങ്ങേണ്ടതാണെന്ന പുതിയൊരു ചിന്ത ജനങ്ങളിൽ വളർന്നു. കേരളത്തിലെ ദളിത് മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ധീരമായ ഒരു അധ്യായമായി വിൽവണ്ടി സമരം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് നടന്ന ഒട്ടനവധി മനുഷ്യാവകാശ സമരങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ഊർജ്ജവും ആവേശവും പകർന്നു നൽകി.
വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1924)
കേരളത്തിൽ അയിത്തത്തിനെതിരായും ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള റോഡുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടിയും നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമരമാണിത്. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൊതുവഴികൾ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതിനെതിരെയാണ് ഈ സമരം ആരംഭിച്ചത്. ടി. കെ. മാധവൻ, കെ. കേളപ്പൻ, കെ. പി. കേശവമേനോൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കളാണ് ഈ സമരത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് നേതൃത്വം നൽകിയവർ. 1924 മാർച്ച് 30-നാണ് സമരം ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷേത്രനടയിൽ ആരംഭിച്ചത്. എല്ലാ ജാതിയിലും പെട്ട ആളുകളെ പങ്കെടുപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വളരെ ആസൂത്രിതമായാണ് ഈ സത്യാഗ്രഹം നടത്തിയത്. സമരത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കത്തുനിന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് പ്രശസ്തമായ ‘സവർണ്ണ ജാഥ‘ നടത്തി. ഇത് സവർണ്ണർക്കിടയിലും വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് കാരണമായി ഭവിച്ചു. ശ്രീനാരായണഗുരുവും മഹാത്മാഗാന്ധിയും വൈക്കം സത്യാഗ്രഹ പന്തൽ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കുകയും സമരക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗാന്ധിജിയുടെ ഇടപെടലുകളെ തുടർന്ന് സമരത്തിന് ദേശീയതലത്തിൽ വലിയ ശ്രദ്ധയും പ്രാധാന്യവും ലഭിച്ചു. അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ അഹിംസാത്മക പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം. ശിരോമണി അകാലിദളിൽ നിന്നുള്ള സിക് മതസ്ഥർ സമരക്കാർക്കായി സൗജന്യ അടുക്കള നടത്തി പിന്തുണ അറിയിച്ചു. സവർണ്ണ മേധാവിത്വത്തിന്റെ ശക്തമായ എതിർപ്പുകളെയും പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങളെയും സമരക്കാർ ക്ഷമയോടെ നേരിട്ടു. 603 ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ ഈ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ 1925 നവംബറിൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വഴികൾ എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുത്തു. കേരളത്തിലെ പൗരാവകാശ സമരങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ വിജയമായിരുന്നു വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് നടന്ന ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറ പാകാൻ സഹായിച്ചു.
ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1931-32)
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ദളിതർക്കും പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാർക്കും പ്രവേശനം അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന സമരമാണിത്. കെ. കേളപ്പൻ ആയിരുന്നു ഈ സമരത്തിന്റെ പ്രധാന സാരഥിയായി പ്രവർത്തിച്ചത്. എ. കെ. ഗോപാലൻ ഈ സമരത്തിന്റെ വോളന്റിയർ ക്യാപ്റ്റനായി പ്രവർത്തിച്ച് ജനങ്ങളെ സമരത്തിലേക്ക് ആവേശഭരിതരാക്കി. 1931 നവംബർ 1-നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനടയിൽ ഈ സമരം ആരംഭിച്ചത്. സമരം ശക്തമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കെ. കേളപ്പൻ ക്ഷേത്രനടയിൽ അനിശ്ചിതകാല നിരാഹാര വ്രതം ആരംഭിച്ചു. കേളപ്പന്റെ ആരോഗ്യം വഷളായതിനെ തുടർന്ന് മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമാണ് അദ്ദേഹം നിരാഹാരം അവസാനിപ്പിച്ചത്. സമരകാലത്ത് എ. കെ. ഗോപാലന് ക്ഷേത്ര അധികാരികളുടെ ഗുണ്ടകളിൽ നിന്ന് ക്രൂരമായ മർദ്ദനമേൽക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. പി. കൃഷ്ണപിള്ളയെപ്പോലുള്ള യുവനേതാക്കൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ മണി മുഴക്കി വലിയൊരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ സമരം കേരളത്തിലെമ്പാടും വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉണർവും മാറ്റവും ഉണ്ടാക്കാൻ കാരണമായി. സമരത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ജനഹിതപരിശോധന നടത്തിയിരുന്നു. വോട്ടെടുപ്പിൽ പങ്കെടുത്ത ഭൂരിപക്ഷം സവർണ്ണരും ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തി എന്നത് വിപ്ലവകരമായ കാര്യമായിരുന്നു. യാഥാസ്ഥിതികരുടെ മനസ്സിൽ പോലും മാറ്റമുണ്ടാക്കാൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു എന്ന് ഇത് തെളിയിച്ചു. സമരം നേരിട്ട് പെട്ടെന്ന് വിജയം കണ്ടില്ലെങ്കിലും ജനവികാരം ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന് അനുകൂലമാക്കാൻ ഇതിന് കഴിഞ്ഞു. ഒടുവിൽ 1947-ൽ മദിരാശി സർക്കാർ ക്ഷേത്രപ്രവേശന നിയമം പാസാക്കിയതോടെയാണ് ഗുരുവായൂരിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. കേരളത്തിലെ ദളിത്-പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഈ സമരം മാറി.
പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരം (വർഷം: 1946)
തിരുവിതാംകൂറിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലുള്ള പുന്നപ്ര, വയലാർ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ തൊഴിലാളികളും ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ പോലീസും തമ്മിൽ നടന്ന രക്തരൂക്ഷിതമായ സമരമാണിത്. സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ വാദമുയർത്തിയ ദിവാനെതിരെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ സമരവും ഒപ്പം പട്ടിണിക്കെതിരെയുള്ള തൊഴിലാളി സമരവുമായിരുന്നു ഇത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് കയർ തൊഴിലാളികളും കർഷകരും ഒത്തുചേർന്ന് സമരം ചെയ്തത്. ‘അമേരിക്കൻ മോഡൽ അറബിക്കടലിൽ‘ എന്നതായിരുന്നു സമരക്കാരുടെ പ്രധാന മുദ്രാവാക്യം. ഉത്തരവാദ ഭരണം തിരുവിതാംകൂറിൽ സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. വാരിക്കുന്തങ്ങളും പരമ്പരാഗത ആയുധങ്ങളും മാത്രമായിരുന്നു തൊഴിലാളികളുടെ പക്കൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ അത്യാധുനിക തോക്കുകളുമായിട്ടായിരുന്നു മിലിട്ടറിയും പോലീസും സമരക്കാരെ നേരിട്ടത്. ഒക്ടോബർ 24-ന് പുന്നപ്രയിലും ഒക്ടോബർ 27-ന് വയലാറിലും കടുത്ത ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ നടന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളാണ് പോലീസിന്റെ വെടിയേറ്റ് വീരമൃത്യു വരിച്ചത്. ചോരപ്പുഴ ഒഴുക്കിയ ഈ സമരം തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രത്തിലെ കറുത്ത അധ്യായമായി മാറി. എങ്കിലും തൊഴിലാളികളുടെ ധീരമായ പോരാട്ടം ദിവാനെ ഭയപ്പെടുത്തി. ഈ സമരത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾ സർ സി. പിയുടെ പതനത്തിന് വേഗത കൂട്ടി. തിരുവിതാംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണിത്. സാധാരണക്കാരായ തൊഴിലാളികളുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ത്യാഗസന്നദ്ധതയും ഈ സമരം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ഈ സമരം വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. ഇന്നും രക്തസാക്ഷികളുടെ സ്മരണ പുതുക്കുന്ന വലിയൊരു ചരിത്ര സ്മാരകമായി പുന്നപ്ര-വയലാർ നിലകൊള്ളുന്നു.
6. മാറുമറയ്ക്കൽ സമരം / ചാന്നാർ ലഹള (വർഷം: 1822 – 1859)
കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടി നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പോരാട്ടമാണിത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ ചാന്നാർ (നാടാർ) വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് ശരീരത്തിന്റെ മേൽഭാഗം മറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഈ ക്രൂരമായ നിയമത്തിനെതിരെ വൈകുണ്ഠ സ്വാമികളുടെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രബോധനങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾ മാറുമറച്ചു നടക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇത് സവർണ്ണ വിഭാഗക്കാരെ ചൊടിപ്പിക്കുകയും അവർ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് ഈ സ്ത്രീകളുടെ മേൽവസ്ത്രങ്ങൾ ബലമായി കീറിയെറിയുകയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മർദ്ദനങ്ങൾ വകവെക്കാതെ തങ്ങളുടെ അവകാശത്തിനായി സ്ത്രീകൾ ശക്തമായി പോരാടി. 1822-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ സമരം പല ഘട്ടങ്ങളായി നീണ്ടുനിന്നു. ഒടുവിൽ ലഹളകൾ രൂക്ഷമായതിനെ തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഗവർണറായിരുന്ന സർ ചാൾസ് ട്രെവിലിയൻ ഇടപെടുകയും തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിനോട് ഈ ആചാരം നിർത്തലാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഫലമായി 1859 ജൂലൈ 26-ന് തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് ആയില്യം തിരുനാൾ ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾക്ക് മേൽവസ്ത്രം ധരിക്കാൻ അനുവാദം നൽകിക്കൊണ്ട് വിളംബരം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ സംഘടിത സ്ത്രീവിമോചന സമരങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സാമൂഹിക സമത്വത്തിലേക്കുള്ള കേരളത്തിന്റെ പ്രയാണത്തിൽ ഈ സമരം ഒരു വലിയ നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു.
സമത്വ സമാജ പ്രസ്ഥാനം (വർഷം: 1836)
കേരളത്തിലെ ജാതിവിവേചനങ്ങൾക്കെതിരെയും അസമത്വങ്ങൾക്കെതിരെയും രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനമാണിത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ നവോത്ഥാന നായകനായിരുന്ന വൈകുണ്ഠ സ്വാമികളാണ് 1836-ൽ സമത്വ സമാജം സ്ഥാപിച്ചത്. കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ സാമിത്തോപ്പ് (അന്ന് തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗം) കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം. എല്ലാ ജാതിയിലുമുള്ള ആളുകളെ ഒന്നിച്ച് ഇരുത്തി ഭക്ഷണം കഴിപ്പിക്കുന്ന ‘സമപന്തി ഭോജനം‘ എന്ന വിപ്ലവകരമായ ആചാരം അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ തുടക്കം കുറിച്ചു. ജാതി ചിന്തകൾ കടുത്തിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാരും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത ഒന്നായിരുന്നു. ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും പേരിലുള്ള എല്ലാ വേർതിരിവുകളെയും സമത്വ സമാജം ശക്തമായി എതിർത്തു. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകാനായി ജാതിഭേദമന്യേ എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ‘മുത്തിരി കിണറുകൾ‘ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിലെ രാജഭരണാധികാരിയെ ‘അനന്തപുരിയിലെ നീചാധിപൻ’ എന്നും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ ‘വെള്ളനീച ഭരണം’ എന്നും പരസ്യമായി വിമർശിക്കാൻ അദ്ദേഹം ധീരത കാണിച്ചു. സ്വാതി തിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ (1829-1847) കാലത്തായിരുന്നു ഇത്. സ്വാതി തിരുനാളിനെ സംഗീത ലോകത്തെ രാജവെന്നും സംഗീത ചക്രവര്ത്തിയുമെന്നും അറിയപ്പെടുന്നതിനാലും, അദ്ദേഹം ജാതിവ്യവസ്ഥയെ ശക്തമായി പിന്തുടന്നതിനാലും “നീചാധിപൻ” എന്ന വിളിപ്പേര് നൽകിയത്. ഈ പ്രസ്ഥാനം വഴി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ബോധം കൈവന്നു. പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിലുണ്ടായ എല്ലാ നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും വഴിവിളക്കായി മാറിയത് സമത്വ സമാജത്തിന്റെ ആശയങ്ങളായിരുന്നു.
തോൽവിറക് സമരം (വർഷം: 1946)
കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ചീമേനി, കാവുമ്പായി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ ജന്മിത്വ ചൂഷണത്തിനെതിരെ നടത്തിയ ധീരമായ പോരാട്ടമാണിത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന സി. എച്ച്. കണാരൻ ഈ സമരത്തിന് ശക്തമായ നേതൃത്വം നൽകി. വനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിറക് ശേഖരിക്കുന്നതിനും കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനും ജന്മിമാർ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന കടുത്ത നികുതികൾക്കും പീഡനങ്ങൾക്കുമെതിരെയായിരുന്നു ഈ സമരം. കർഷകർ ജന്മിമാരുടെ കാടുകളിൽ കയറി തോൽവിറക് (വിറക്) ശേഖരിക്കുകയും ജന്മിമാർക്ക് ലേലം കൊടുക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ജന്മിമാരും പോലീസും ക്രൂരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. സമരക്കാരായ ഒട്ടനവധി കർഷകരെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ തങ്ങളുടെ പോരാട്ട വീര്യം നിലനിർത്തി. ഈ സമരത്തിലൂടെ മലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനം കൂടുതൽ ശക്തമാവുകയും ജന്മിമാരുടെ അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കർഷകരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അവർക്ക് കൃഷിഭൂമിയിൽ അവകാശം നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിലും ഈ സമരം വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. മലബാറിലെ കർഷക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അധ്യായമാണ് തോൽവിറക് സമരം.
കരിവെള്ളൂർ സമരം (വർഷം: 1946)
ഉത്തര മലബാറിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലുള്ള കരിവെള്ളൂരിൽ ജന്മിമാരുടെ നെല്ല് കടത്തലിനെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ രക്തരൂക്ഷിതമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം നാടെങ്ങും കടുത്ത പട്ടിണിയും ക്ഷാമവും നേരിടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലും കരിവെള്ളൂരിലെ ചിറയ്ക്കൽ തമ്പുരാൻ എന്ന ജന്മി, നാട്ടിലെ നെല്ല് മുഴുവൻ പൂഴ്ത്തിവെക്കുകയും അത് പുറത്തേക്ക് കടത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ എ. വി. കുഞ്ഞമ്പു, കെ. ദേവയാനി തുടങ്ങിയ യുവ നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകരും സ്ത്രീകളും ഒന്നടങ്കം രംഗത്തിറങ്ങി. കർഷകർ നെല്ല് കൊണ്ടുപോയ വണ്ടികൾ തടയുകയും അത് നാട്ടിലെ പട്ടിണിപ്പാവങ്ങൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ജന്മിയുടെ ഗുണ്ടകളും മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസും (MSP) തോക്കുകളുമായി വന്ന് സമരക്കാരെ നേരിട്ടു. കർഷകർ തങ്ങളുടെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടികളും കല്ലുകളുമായി പോലീസിനെതിരെ ധീരമായി പോരാടി. ഈ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ പോലീസിന്റെ വെടിയേറ്റ് തിടുക്കൻ കുഞ്ഞമ്പു, കീനേരി കുഞ്ഞമ്പു എന്നീ രണ്ട് കർഷകർ സംഭവസ്ഥലത്തുതന്നെ വീരമൃത്യു വരിച്ചു. കരിവെള്ളൂർ സമരം കർഷകരുടെ പട്ടിണിക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ട വീര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി. ഈ സമരം മലബാറിലെ ജന്മിത്വത്തിന് ഏറ്റ ഏറ്റവും വലിയ പ്രഹരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.
കാവുമ്പായി സമരം (വർഷം: 1946)
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കാവുമ്പായിൽ കർഷകർ ജന്മിത്വത്തിനെതിരെയും കൃഷിഭൂമിയിലെ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും നടത്തിയ മറ്റൊരു ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സായുധ സമരമാണിത്. പി. കെ. കുമാരൻ എന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവാണ് ഈ സമരത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ജന്മിത്തത്തിനും സാമ്രാജ്യത്തതിനുമെതിരെ മലബാറിൽ നടന്നുവന്നിട്ടുള്ള കാർഷിക സമരങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണു് ശ്രീകണ്ഠാപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കാവുംബായി ഗ്രാമത്തിൽ 1946 ഡിസംബർ 30 നു് നടന്ന കാവുമ്പായി കാർഷിക കലാപം. കാവുമ്പായിലെ കർഷകർ പുനം കൃഷി (മലഞ്ചെരിവുകളിലെ താൽക്കാലിക കൃഷി) ചെയ്യാനുള്ള അവകാശത്തിനും വാരവും (നികുതി) കുറയ്ക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയാണ് സമരം ആരംഭിച്ചത്. കർഷകരുടെ കൂട്ടായ്മ ജന്മിമാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തെയും ഭയപ്പെടുത്തി. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താനായി വലിയൊരു പോലീസ് പട കാവുമ്പായിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി. 1946 ഡിസംബർ 30-ന് കാവുമ്പായി കുന്നുകളിൽ വെച്ച് കർഷകരും പോലീസും തമ്മിൽ കടുത്ത ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടായി. പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ വെടിവെപ്പിൽ അഞ്ച് കർഷകർ സംഭവസ്ഥലത്ത് വെച്ച് തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. നിരവധി പേരെ ജയിലിലടയ്ക്കുകയും കടുത്ത പീഡനങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും ഈ ത്യാഗം കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തത്. ജന്മിത്വത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കുന്നതിൽ കാവുമ്പായി സമരം നിർണായകമായ പങ്ക് വഹിച്ചു. കേരളത്തിലെ കർഷക പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ രക്തം എഴുതിയ ഒരു അധ്യായമാണിത്.
മാറുമറയ്ക്കൽ സമരം (രണ്ടാം ഘട്ടം) / അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുൻപുള്ള മുന്നേറ്റങ്ങൾ (വർഷം: 1859-ന് ശേഷം)
ചാന്നാർ ലഹളയ്ക്ക് ശേഷം തിരുവിതാംകൂറിലെ മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളായ ഈഴവ, ദളിത് സ്ത്രീകൾക്കും മാറുമറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന തുടർച്ചയായ സമരങ്ങളാണിത്. 1859-ൽ ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾക്ക് രാജവിളംബരത്തിലൂടെ അവകാശം ലഭിച്ചെങ്കിലും, അത് തിരുവിതാംകൂറിലെ മറ്റ് പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് ബാധകമായിരുന്നില്ല. ഇതിനെതിരെ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ എന്ന സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ് ശക്തമായി രംഗത്തുവന്നു. അദ്ദേഹം കായംകുളം ഭാഗത്ത് വെച്ച് കീഴ്ജാതിക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് റൗക്ക (മേൽവസ്ത്രം) വിതരണം ചെയ്യുകയും അത് ധരിച്ച് പൊതുവഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ധൈര്യം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ സവർണ്ണ പ്രമാണിമാർ അക്രമം അഴിച്ചുവിട്ടപ്പോൾ വേലായുധപ്പണിക്കരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും അവരെ കായികമായിത്തന്നെ നേരിട്ടു. ‘അച്ചിപ്പുടവ സമരം‘ എന്നും ഈ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നടന്ന ഒരു സമരം അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട് (പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് മുട്ടിന് താഴെ തുണി ഉടുക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന സമരം). സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. ഒടുവിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ മുഴുവൻ സ്ത്രീകൾക്കും ആഗ്രഹമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാനുള്ള പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം ഈ സമരങ്ങളിലൂടെയാണ് നേടിയെടുത്തത്. കേരളത്തിലെ മനുഷ്യാവകാശ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണിത്.
വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം / ഊരൂട്ടമ്പലം സമരം (വർഷം: 1910)
അധഃസ്ഥിത വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അതിശക്തമായ സമരമാണിത്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഊരൂട്ടമ്പലം സ്കൂളിൽ ‘പഞ്ചമി‘ എന്ന ദളിത് പെൺകുട്ടിയെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ അയ്യൻകാളി നേരിട്ടെത്തി. എന്നാൽ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ കുട്ടിയെ വിദ്യാലയത്തിൽ കയറ്റാൻ സമ്മതിക്കാതെ സ്കൂളിന് തീയിടുകയും വലിയ രീതിയിലുള്ള അക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ അയ്യൻകാളി വിപ്ലവകരമായ ഒരു സമരം പ്രഖ്യാപിച്ചു: “ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം തന്നില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ പാടങ്ങളിൽ ഇനി ഞങ്ങൾ പണിയെടുക്കില്ല“. ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ കർഷകത്തൊഴിലാളി പണിമുടക്കായിരുന്നു ഇത്. ദളിതരുടെ അധ്വാനത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്ന സവർണ്ണരുടെ പാടങ്ങൾ ഇതോടെ തരിശായി കിടന്നു. പട്ടിണിയിലായ സവർണ്ണ ജന്മിമാർ ഒടുവിൽ സർക്കാരിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതരായി. ഈ സമരത്തിന്റെ ഫലമായി 1914-ൽ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ എല്ലാ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിലും ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനാനുമതി നൽകിക്കൊണ്ട് ഉത്തരവിറക്കി. ഒരു ജനവിഭാഗത്തെ മുഴുവൻ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ കാരണമായ ഈ സമരം കേരള ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള ഒന്നാണ്.
ചന്ത സമരം – നെടുമങ്ങാട് (വർഷം: 1912)
പിന്നാക്ക-ദളിത് വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൊതുചന്തകളിൽ പ്രവേശനവും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ആവശ്യപ്പെട്ട് അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെടുമങ്ങാട് ചന്തയിൽ ദളിതർക്ക് പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. അവർ കഷ്ടപ്പെട്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ചന്തയ്ക്ക് പുറത്ത് ദൂരെ എവിടെയെങ്കിലും വെച്ച് തുച്ഛമായ വിലയ്ക്ക് സവർണ്ണർക്ക് നൽകണമായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ അയ്യൻകാളി തന്റെ അനുയായികളുമായി നെടുമങ്ങാട് ചന്തയിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇരച്ചുകയറി. തങ്ങളുടെ അവകാശം സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ച സമരക്കാരെ ചന്തയിലുണ്ടായിരുന്ന ഗുണ്ടകളും സവർണ്ണരും ചേർന്ന് ക്രൂരമായി ആക്രമിച്ചു. എന്നാൽ അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സമരക്കാർ തിരിച്ച് ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തു. ഈ പ്രക്ഷോഭം അയ്യൻകാളിയുടെ ജീവിതവും അവഗണനയിലാണ്ട വിഭാഗത്തിന്റെ മോചനസമരങ്ങളും അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സവർണർക്കൊപ്പം അഹിന്ദുക്കളും അധഃസ്ഥിതനു സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ നിലകൊണ്ടു ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ ചരിത്രത്തിൽ ‘നെടുമങ്ങാട് ചന്ത ലഹള‘ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവും തുല്യതയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം നിർണായകമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു. സ്വന്തം അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കാൻ ദളിതർക്ക് ഈ സമരത്തോടെ അവകാശം ലഭിച്ചു.
കായൽ സമ്മേളനം (വർഷം: 1913)
കൊച്ചിയിൽ അധഃസ്ഥിത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ യോഗം ചേരാൻ അനുവാദമില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വിപ്ലവകരമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയാണിത്. കൊച്ചിയിലെ പുലയ സമുദായക്കാർക്ക് കരയിൽ ഒരിടത്തും യോഗം ചേരാൻ ജന്മിമാരും അധികാരികളും സ്ഥലം നൽകിയില്ല. കരയിലല്ലേ വിലക്കുള്ളൂ, കായലിൽ വിലക്കില്ലല്ലോ എന്ന് ചിന്തിച്ച പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പൻ കൊച്ചിയിലെ എറണാകുളം കായലിൽ വഞ്ചികൾ കൂട്ടിക്കെട്ടി അതിന് മുകളിൽ ഒരു താല്കാലിക പന്തൽ നിർമ്മിച്ചു. 1913-ൽ നടന്ന ഈ സമ്മേളനത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ വഞ്ചികളിലായി വന്നെത്തി പങ്കെടുത്തു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ കഠിനമായ നിയമങ്ങളെ ബുദ്ധിപൂർവ്വം മറികടന്ന ഒരു വിസ്മയ സമരമായിരുന്നു ഇത്. ഈ സമ്മേളനത്തിൽ വെച്ചാണ് ‘കൊച്ചി പുലയ മഹാസഭ’ എന്ന സംഘടന രൂപീകൃതമായത്. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറയാൻ ഈ കായൽ സമ്മേളനം വലിയൊരു വേദിയായി മാറി. കേരളത്തിലെ സംഘടനാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വേറിട്ടതും ആവേശകരവുമായ ഒരു അധ്യായമാണിത്.
15. കല്ലുമാല സമരം / പെരിനാട് ലഹള
ദളിത് സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂറിലെ ദളിത് സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണമോ വെള്ളിയോ പോയിട്ട് നല്ല ആഭരണങ്ങൾ പോലും ധരിക്കാൻ അവകാശമില്ലായിരുന്നു. അവർ കഴുത്തിൽ കല്ലും കുപ്പിച്ചില്ലുകളും കോർത്ത ‘കല്ലുമാലകൾ‘ ധരിക്കണം എന്നതായിരുന്നു ജാതിപ്രമാണിമാരുടെ നിയമം. മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ജീവിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായ ഈ സ്ത്രീകൾ കല്ലുമാലകൾ അറുത്തെറിയണമെന്ന് അയ്യൻകാളി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പെരിനാട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് ദളിത് സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ കഴുത്തിലെ കല്ലുമാലകൾ അറുത്തെറിഞ്ഞ് പ്രതിഷേധിച്ചു. ഇതിൽ പ്രകോപിതരായ സവർണ്ണർ ദളിത് ജനങ്ങളെ ക്രൂരമായി ആക്രമിക്കുകയും അവരുടെ വീടുകൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് വലിയ രീതിയിലുള്ള ലഹളകൾ ആ പ്രദേശത്ത് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ അയ്യൻകാളിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കൊല്ലം പീരങ്കിമൈതാനത്ത് വെച്ച് ഒരു വലിയ അനുരഞ്ജന സമ്മേളനം നടന്നു. ആ സമ്മേളനത്തിൽ വെച്ച് ദളിത് സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും ധരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആത്മാഭിമാനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള സ്ത്രീകളുടെ പോരാട്ട ചരിത്രത്തിൽ കല്ലുമാല സമരം എക്കാലവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
അച്ചടി സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം – സ്വദേശാഭിമാനി (വർഷം: 1910)
ഭരണാധികാരികളുടെ അഴിമതിക്കെതിരെയും ജനങ്ങളുടെ പൗരാവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ധീരമായ പോരാട്ടമാണിത്. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീമൂലം തിരുനാളിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന പി. രാജഗോപാലാചാരിയുടെയും ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങളെ രാമകൃഷ്ണപിള്ള തന്റെ ‘സ്വദേശാഭിമാനി‘ പത്രത്തിലൂടെ ശക്തമായി വിമർശിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിലെ ധൂർത്തും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഴിമതിയും അദ്ദേഹം ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ നിരന്തരം തുറന്നുകാട്ടി. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ജനങ്ങളുടെ മൗലികാവകാശമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഭരണകൂടത്തിന്റെ കടുത്ത ഭീഷണികൾക്കും പ്രലോഭനങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ വഴങ്ങാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായില്ല. ഒടുവിൽ, പത്രത്തിന്റെ ജനസ്വാധീനം ഭയന്ന തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ 1910 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് സ്വദേശാഭിമാനി പത്രം കണ്ടുകെട്ടുകയും രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നാടുകടത്തുകയും ചെയ്തു. നാടുകടത്തപ്പെട്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും ആശയങ്ങൾ കേരളീയരിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയബോധം ഉണ്ടാക്കി. പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്തെ ധീരതയുടെയും ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിന്റെയും എക്കാലത്തെയും വലിയ പ്രതീകമാണ് ഈ സമരം. ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്കെതിരെ ഒരു പേനകൊണ്ട് നടത്തിയ ഈ വിപ്ലവം കേരള ചരിത്രത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അധ്യായമാണ്.
പ്രെജുഡീസ് വിരുദ്ധ സമരം (വർഷം: 1915 – 1920 കാലഘട്ടം)
വടക്കൻ മലബാറിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതീയമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും മുൻവിധികൾക്കും (Prejudice) എതിരെ വാഗ്ഭടാനന്ദന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ ആശയ സമരമാണിത്. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെ കാണുന്നതുപോലും പാപമാണെന്ന് കരുതിയിരുന്ന സവർണ്ണരുടെ അന്ധമായ മുൻവിധികളെയാണ് അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തത്. ‘ആത്മവിദ്യാസംഘം‘ എന്ന സംഘടന രൂപീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് വാഗ്ഭടാനന്ദൻ ഈ പോരാട്ടത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. “ഉണരുവിൻ, അഖിലേശനെ സ്മരിപ്പിൻ, ക്ഷണമെഴുന്നേല്പിൻ, അനീതിയോടെതിർപ്പിൻ” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യം ജനങ്ങളെ ആവേശഭരിതരാക്കി. ജാതി ചിന്തകൾ മനുഷ്യനെ മൃഗമാക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെ ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ആളുകളുടെ മനസ്സിലെ മുൻവിധികൾ മാറ്റിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹം നിരവധി സംവാദങ്ങളും പന്തിഭോജനങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു. കേവലം ആചാരങ്ങൾ മാറ്റുക മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ ചിന്താഗതിയിലാണ് മാറ്റം വരേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. മലബാറിലെ പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആത്മാഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതികരുടെ കടുത്ത എതിർപ്പുകളെയും ഭീഷണികളെയും അതിജീവിച്ചാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം മുന്നോട്ട് പോയത്. ജനങ്ങളുടെ യുക്തിചിന്തയെ ഉണർത്താനും സാമൂഹിക സമത്വം സ്ഥാപിക്കാനും പ്രെജുഡീസ് വിരുദ്ധ സമരം വലിയൊരു അടിത്തറ പാകി.
യാചനയാത്ര (വർഷം: 1931)
നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ ദരിദ്രരായ കുട്ടികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിനുള്ള ഫണ്ട് ശേഖരണത്തിനായി വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അപൂർവ്വമായൊരു സമരയാത്രയാണിത്. അക്കാലത്ത് നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ കടുത്ത അനാചാരങ്ങളും സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നു. മൂത്ത മകന് മാത്രം സ്വത്തുക്കൾ ലഭിക്കുകയും മറ്റുള്ളവർ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയായിരുന്നു അത്. ഇതിന് മാറ്റം വരണമെങ്കിൽ യുവതലമുറയ്ക്ക് ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കണമെന്ന് വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട് ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു. ഇതിനായി തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കിരാലൂരിൽ നിന്നും ചന്ദ്രമന ഇല്ലത്തേക്ക് അദ്ദേഹം കിലോമീറ്ററുകളോളം കാൽനടയായി ഒരു യാത്ര സംഘടിപ്പിച്ചു. സമുദായത്തിലെ ധനികരായ ആളുകളിൽ നിന്നും പണവും നെല്ലും യാചിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു ഈ യാത്ര നടത്തിയത്. യാഥാസ്ഥിതികരായ വലിയൊരു വിഭാഗം ഈ യാത്രയെ അങ്ങേയറ്റം അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇതൊന്നും വകവെക്കാതെ ‘യാചനയാത്ര’ വൻ വിജയമായി മാറി. യാത്രയിലൂടെ ശേഖരിച്ച ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് പാവപ്പെട്ട നമ്പൂതിരി കുട്ടികൾക്കായി വിദ്യാലയങ്ങളും ഹോസ്റ്റലുകളും സ്ഥാപിച്ചു. നമ്പൂതിരി സമുദായത്തെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നും ആധുനികതയിലേക്ക് നയിച്ച വലിയൊരു വിപ്ലവമായിരുന്നു ഈ യാത്ര. സമുദായ നവീകരണ ചരിത്രത്തിൽ ഇത്രയും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ മറ്റൊരു കാൽനടയാത്ര കേരളത്തിലുണ്ടായിട്ടില്ല.
നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം (വർഷം: 1932)
തിരുവിതാംകൂറിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്ന ഈഴവ, ക്രിസ്ത്യൻ, മുസ്ലീം വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി നിയമസഭയിലും സർക്കാർ ജോലികളിലും പ്രാതിനിധ്യം വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. അക്കാലത്ത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്ക് മാത്രമായിരുന്നു ഭരണത്തിലും ഉദ്യോഗങ്ങളിലും മേധാവിത്വം ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ അനീതിക്കെതിരെ എൻ. വി. ജോസഫ്, സി. കേശവൻ, പി. കെ. കുഞ്ഞ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചത്. ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നത് വരെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിന്നും ഭരണത്തിൽ നിന്നും ‘നിവർത്തിക്കുക’ (വിട്ടുനിൽക്കുക) എന്നതായിരുന്നു സമരക്കാരുടെ നയം. ഇതിൽ നിന്നാണ് ‘നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം’ (Abstention Movement) എന്ന പേര് ഈ സമരത്തിന് ലഭിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രത്തെ ഇളക്കിമറിച്ച വലിയൊരു ജനമുന്നേറ്റമായിരുന്നു ഇത്. സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി സി. കേശവൻ നടത്തിയ പ്രശസ്തമായ ‘കോഴഞ്ചേരി പ്രസംഗം‘ വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലടയ്ക്കാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ സമരം രാജഭരണത്തെയും ദിവാൻ ഭരണത്തെയും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. ഒടുവിൽ ജനവികാരത്തിന് മുന്നിൽ സർക്കാർ കീഴടങ്ങുകയും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് നിയമസഭയിൽ സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിൽ പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം ഒരു വലിയ നാഴികക്കല്ലാണ്.
അന്തിക്കാട് ചെത്ത് തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1942)
തൃശൂർ ജില്ലയിലെ അന്തിക്കാട് പ്രദേശത്തെ ചെത്ത് തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ കൂലി വർദ്ധനവിനും തൊഴിൽ സുരക്ഷിതത്വത്തിനും വേണ്ടി നടത്തിയ ധീരമായ കർഷകത്തൊഴിലാളി സമരമാണിത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന ജി. എസ്. ധാരാസിംഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് തൊഴിലാളികൾ സംഘടിച്ചത്. ജന്മിമാരുടെയും കോൺട്രാക്ടർമാരുടെയും കടുത്ത ചൂഷണങ്ങൾക്കും കുറഞ്ഞ കൂലിക്കുമെതിരെയായിരുന്നു ഈ സമരം. തൊഴിലാളികൾ ഒത്തുചേർന്ന് പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെത്ത് ജോലികൾ പൂർണ്ണമായി നിർത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ തകർക്കാൻ കോൺട്രാക്ടർമാരും പോലീസും ചേർന്ന് ഗുണ്ടകളെ ഇറക്കി സമരക്കാരെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചു. എന്നാൽ തൊഴിലാളികൾ പിന്മാറാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല; അവർ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിന്റെ (MSP) തോക്കുകളെപ്പോലും ധീരമായി നേരിട്ടു. സ്ത്രീ തൊഴിലാളികളും ഈ സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുകയും പുരുഷന്മാർക്കൊപ്പം പോരാടുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് കൊച്ചി രാജ്യത്ത് നടന്ന ഏറ്റവും സംഘടിതമായ തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. ദീർഘനാൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ സമരത്തിനൊടുവിൽ തൊഴിലാളികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഭാഗികമായി അംഗീകരിക്കാൻ അധികാരികൾ നിർബന്ധിതരായി. ഈ സമരം കേരളത്തിലെ ചെത്ത് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ആവേശവും ദിശാബോധവും നൽകി. പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശ ബോധം വളർത്തുന്നതിൽ ഈ സമരം വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.
മൊറാഴ സമരം (വർഷം: 1940)
ഉത്തര മലബാറിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള മൊറാഴയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനും കടുത്ത വിലക്കയറ്റത്തിനുമെതിരെ കർഷകരും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരും നടത്തിയ ധീരമായ ചെറുത്തുനില്പാണ് മൊറാഴ സമരം. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങളും പൂഴ്ത്തിവെപ്പും കാരണം ജനങ്ങൾ പട്ടിണിയിലായപ്പോഴാണ് ഈ സമരം രൂപപ്പെടുന്നത്. 1940 സെപ്റ്റംബർ 15-ന് മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ആഹ്വാനപ്രകാരം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ‘പ്രതിഷേധ ദിനം’ ആചരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പ്രകടനങ്ങൾ നിരോധിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവ് ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് കെ. പി. ആർ. ഗോപാലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടം മൊറാഴയിലെ കീഴറ മൈതാനത്ത് തടിച്ചുകൂടി. സമരക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ് (MSP) ശ്രമിക്കുകയും ജനങ്ങൾക്ക് നേരെ ക്രൂരമായി ലാത്തിച്ചാർജ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ സമാധാനപരമായി തുടങ്ങിയ സമരം സായുധ ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് വഴിമാറുകയും ജനങ്ങൾ പോലീസിനെതിരെ തിരിയുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഘർഷത്തിൽ കല്ലേറേറ്റും മർദ്ദനമേറ്റും സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ കുട്ടികൃഷ്ണമേനോൻ ഉൾപ്പെടെ രണ്ട് പോലീസുകാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് മലബാറിലുടനീളം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾക്കെതിരെ കടുത്ത പോലീസ് നായാട്ട് ആരംഭിച്ചു. സമരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ കെ. പി. ആർ. ഗോപാലനെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയും ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേശീയ നേതാക്കൾ ഇടപെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു. സാമ്രാജ്യത്വ ഭരണകൂടത്തോടുള്ള കർഷകരുടെ ആത്മവീര്യവും രാഷ്ട്രീയ ബോധവും തെളിയിച്ച സമരമായിരുന്നു ഇത്. ഉത്തര മലബാറിലെ വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ വളർച്ചയിൽ മൊറാഴ സമരം നിർണായകമായ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണ്.
കൂത്തളി സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ തുടക്കം)
മലബാറിലെ കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലുള്ള കൂത്തളി എസ്റ്റേറ്റിൽ ജന്മിത്വ ചൂഷണത്തിനും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ ജനദ്രോഹ നയങ്ങൾക്കുമെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ ശക്തമായ സമരമാണിത്. കൂത്തളി നായനാർ എന്ന പ്രബലനായ ജന്മിയുടെ അധീനതയിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ പ്രദേശത്തെ ഭൂരിഭാഗം കൃഷിഭൂമികളും കാടുകളും. പാവപ്പെട്ട കർഷകർ കാടുകളിൽ കയറി കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനും വിറക് ശേഖരിക്കുന്നതിനും ജന്മി കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങളും വലിയ വാരവും (നികുതി) ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ കെ. കേളപ്പൻ, കേരളീയൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കളുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ കിസാൻ സഭയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ സംഘടിച്ചു. ജന്മിയുടെ വനങ്ങളിൽ കർഷകർ കൂട്ടത്തോടെ കയറി ഒപ്പു ലേലം വിളിക്കുന്നതിനെതിരെയും ഭൂമി കൈയടക്കുന്നതിനെതിരെയും പരസ്യമായി പ്രതിരോധം തീർത്തു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിനെ ജന്മിമാർ രംഗത്തിറക്കുകയും കർഷകരെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. നിരവധി കർഷകരുടെ കുടിലുകൾ പോലീസ് തല്ലിത്തകർക്കുകയും അവരുടെ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും പട്ടിണിയെയും പോലീസിന്റെ ലാത്തികളെയും ഭയപ്പെടാതെ കർഷകർ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാട്ടം തുടർന്നു. സ്വന്തം മണ്ണിൽ കൃഷി ചെയ്യാനും അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കാനുമുള്ള അവകാശം കർഷകന്റേതാണെന്ന് ഈ സമരം ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. കർഷക തൊഴിലാളികളുടെ ഐക്യം എന്താണെന്ന് മലബാറിന് കാണിച്ചുതരാൻ കൂത്തളി സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ജന്മിത്വത്തിന്റെ അടിത്തറ ഇളക്കുന്നതിലും കർഷകർക്കിടയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്-ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വേരോട്ടമുണ്ടാക്കുന്നതിലും ഈ സമരം വിജയം കണ്ടു.
ചീമേനി സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)>
കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ചീമേനി പ്രദേശത്ത് ജന്മിമാരുടെ ക്രൂരമായ ചൂഷണങ്ങൾക്കും കരിഞ്ചന്തയ്ക്കുമെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ വിപ്ലവകരമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. അക്കാലത്ത് ചീമേനിയിലെ വലിയ ജന്മിമാർ പാവപ്പെട്ട കർഷകരെക്കൊണ്ട് തുച്ഛമായ കൂലിക്ക് പണിയെടുപ്പിക്കുകയും വലിയ തോതിൽ വാരം ഈടാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള കടുത്ത ക്ഷാമകാലത്ത് ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെച്ച് കരിഞ്ചന്തയിൽ വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് കർഷകരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. പ്രമുഖ കർഷക നേതാവായിരുന്ന കെ. എ. കേരളീയന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് കർഷകർ ജന്മിമാർക്കെതിരെ ഒന്നടങ്കം രംഗത്തിറങ്ങി. ജന്മിമാരുടെ പത്തായപ്പുരകൾ ഉപരോധിക്കാനും പൂഴ്ത്തിവെച്ച നെല്ല് ജനങ്ങൾക്ക് ന്യായവിലയ്ക്ക് വിതരണം ചെയ്യാനും കർഷക കൂട്ടായ്മകൾ മുന്നോട്ടുവന്നു. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും അടങ്ങുന്ന വലിയൊരു ജനവിഭാഗം കയ്യിൽ കിട്ടിയ ആയുധങ്ങളുമായി ഈ സമരത്തിൽ പങ്കാളികളായി. സമരം അടിച്ചമർത്താൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസും ജന്മിയുടെ ഗുണ്ടകളും ചേർന്ന് കർഷകരെ വേട്ടയാടുകയും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ധീരരായ നിരവധി പ്രവർത്തകർ ഈ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയും ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾ ഏൽക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്തു. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ പോരാട്ട വീര്യത്തിൽ നിന്നും ഒരടി പിന്നോട്ട് പോകാൻ ചീമേനിയിലെ കർഷകർ തയ്യാറായില്ല. ഈ സമരം ചീമേനിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ജന്മിത്വത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കുന്നതിന് വലിയ തോതിൽ വേഗത കൂട്ടി. കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അധ്യായമാണ് ചീമേനി സമരം.
തിരുവിതാംകൂർ കയർ തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1946)
തിരുവിതാംകൂറിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ സംഘടിത തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭമാണിത്. ആലപ്പുഴയിലെ കയർ ഫാക്ടറികളിലെ തൊഴിലാളികൾ അനുഭവിച്ചിരുന്ന കുറഞ്ഞ കൂലി, കടുത്ത ജോലി ഭാരം, മുതലാളിമാരുടെ പീഡനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരെയാണ് സമരം ആരംഭിച്ചത്. പ്രമുഖ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന പി. കൃഷ്ണപിള്ളയാണ് ഈ സമരത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ബുദ്ധികേന്ദ്രവും സംഘാടകനുമായി പ്രവർത്തിച്ചത്. കേവലം ഒരു സാമ്പത്തിക സമരം എന്നതിനപ്പുറം തിരുവിതാംകൂറിലെ ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടമായി ഇത് മാറി. ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വ്യവസായ മേഖലയെ പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമാക്കുകയും ചെയ്തു. ‘അമേരിക്കൻ മോഡൽ അറബിക്കടലിൽ‘ എന്ന വിപ്ലവകരമായ മുദ്രാവാക്യം ആദ്യമായി ഉയർന്നുകേട്ടത് ഈ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു. സമരത്തെ നേരിടാൻ ദിവാൻ ആലപ്പുഴയിൽ പട്ടാള ഭരണം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരെ കടുത്ത അക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. പോലീസിന്റെയും പട്ടാളത്തിന്റെയും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ വകവെക്കാതെ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ ക്യാമ്പുകളിൽ ഉറച്ചുനിന്നു പോരാടി. ഈ കയർ തൊഴിലാളി സമരമാണ് പിന്നീട് പുന്നപ്ര-വയലാർ എന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സായുധ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന ഘടകം. കേരളത്തിലെ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ത്യാഗസന്നദ്ധതയും ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്ത സമരമായിരുന്നു ഇത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദ ഭരണം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.
പാലിയം സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1947 – 1948)
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ചേന്ദമംഗലത്തുള്ള പാലിയം കൊട്ടാരത്തിന് മുന്നിലെ പൊതുവഴിയിലൂടെ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി നടന്ന പ്രശസ്തമായ സമരമാണിത്. കൊച്ചി രാജ്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചന്മാരുടെ കുടുംബവക ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള റോഡിലൂടെ ദളിതർക്കും മറ്റ് പിന്നാക്കക്കാർക്കും പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. ഈ വിവേചനത്തിനെതിരെ 1947 ഡിസംബർ 4-ന് സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. സി. കേശവൻ, കെ. കേളപ്പൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കൾ ഈ സമരത്തിന് പിന്തുണയുമായി എത്തിയിരുന്നു. സമരം നയിച്ച വോളന്റിയർമാർക്ക് പാലിയം കുടുംബത്തിലെ ഗുണ്ടകളിൽ നിന്നും പോലീസിൽ നിന്നും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ ഏൽക്കേണ്ടി വന്നു. സമരത്തിനിടയിൽ ഉണ്ടായ പോലീസ് ലാത്തിച്ചാർജ്ജിൽ കടുത്ത പരിക്കേറ്റ എ. ജി. വേലായുധൻ എന്ന യുവ സമരസായുധൻ പിന്നീട് ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് രക്തസാക്ഷിയായി. വേലായുധന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വം സമരത്തിന് വലിയ ജനപിന്തുണ നേടിക്കൊടുക്കുകയും പ്രക്ഷോഭം കൊച്ചി രാജ്യത്തുടനീളം പടരുകയും ചെയ്തു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും പ്രജാ മണ്ഡലവും ഒത്തുചേർന്ന് ഈ സമരത്തെ ഒരു വലിയ ജനമുന്നേറ്റമാക്കി മാറ്റി. ഒടുവിൽ 110 ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ സത്യാഗ്രഹത്തിനൊടുവിൽ അധികാരികൾക്ക് ജനവികാരത്തിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങേണ്ടി വന്നു. 1948 മാർച്ച് മാസത്തിൽ പാലിയം റോഡ് എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുത്തുകൊണ്ട് ഉത്തരവിറങ്ങി. ഈ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് കൊച്ചിയിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളും വഴികളും എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകുന്ന ‘ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം‘ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കൊച്ചി രാജാവ് നിർബന്ധിതനായി. കേരളത്തിലെ ജാതിവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ അവസാനത്തെ വലിയ സത്യാഗ്രഹ വിജയമായിരുന്നു പാലിയം സത്യാഗ്രഹം.
തത്ത്വചിന്താബോധിനി സമരം (വർഷം: 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യം)
കേരളത്തിലെ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തിനും അവർ സമൂഹത്തിൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചിരുന്ന അനാചാരങ്ങൾക്കും എതിരെ ചട്ടമ്പി സ്വാമികളുടെ ആശയങ്ങളുടെ പിൻബലത്തോടെ നടന്ന ഒരു വലിയ ബൗദ്ധിക-സാമൂഹിക സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും പഠിക്കാനും ആത്മീയ കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും സവർണ്ണർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്ക് മാത്രമേ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇതിനെതിരെ ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ തന്റെ ‘വേദാധികാര നിരൂപണം’ തുടങ്ങിയ കൃതികളിലൂടെയും പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും കടുത്ത ഭാഷയിൽ പ്രതികരിച്ചു. വേദപഠനം ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ജാതിയുടെ മാത്രം കുത്തകയല്ലെന്നും മനുഷ്യനായി ജനിച്ച എല്ലാവർക്കും അതിന് അവകാശമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം യുക്തിഭദ്രമായി സ്ഥാപിച്ചു. ഈ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ‘തത്തുചിന്താബോധിനി’ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയും ബൗദ്ധിക മുന്നേറ്റവും രൂപപ്പെടുന്നത്. ജാതി ചിന്തകൾക്ക് അപ്പുറം മനുഷ്യത്വത്തിനാണ് വില നൽകേണ്ടതെന്ന ചിന്ത ഈ പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളിൽ വളർത്തി. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ജീവിക്കാനും വിജ്ഞാനം നേടാനുമുള്ള വലിയൊരു വാതിൽ തുറന്നുനൽകാൻ ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് കഴിഞ്ഞു. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടവർക്ക് അറിവ് നിഷേധിച്ച യാഥാസ്ഥിതികരുടെ വായടപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ സമരം. ഒരു വലിയ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോ അക്രമങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, അറിവിന്റെയും യുക്തിയുടെയും വെളിച്ചം കൊണ്ട് സമൂഹത്തെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ ഇതിന് സാധിച്ചു. കേരളത്തിലെ പിൽക്കാല നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ബൗദ്ധിക അടിത്തറ പാകിയത് ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ തുടക്കം കുറിച്ച ഇത്തരം ആശയ സമരങ്ങളായിരുന്നു.
അഞ്ചുതെങ്ങ് സമരം (വർഷം: 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഒടുവിൽ – 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം)
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ അഞ്ചുതെങ്ങ് പ്രദേശത്തെ തീരദേശ നിവാസികളുടെയും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി അൽഫോൺസ് ആന്റണിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ ഒരു ജനമുന്നേറ്റമാണിത്. അഞ്ചുതെങ്ങ് എന്നത് പണ്ട് മുതലേ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ പ്രധാന താവളങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായും, ഒപ്പം പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെയും ജന്മിമാരുടെയും കടുത്ത നികുതി പീഡനങ്ങൾക്കെതിരെയും ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾ നിരന്തരം പോരാടിയിട്ടുണ്ട്. അൽഫോൺസ് ആന്റണി അവിടുത്തെ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും സംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കരിഞ്ചന്തയ്ക്കും ചൂഷണങ്ങൾക്കുമെതിരെ ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. കടലിൽ പോയി മീൻ പിടിക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ന്യായമായ വില ഉറപ്പാക്കണമെന്നത് ഈ സമരത്തിന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ പോലീസും പ്രാദേശിക പ്രമാണിമാരും പലവിധത്തിലുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിട്ടെങ്കിലും തൊഴിലാളികൾ ഒത്തൊരുമയോടെ അതിനെയെല്ലാം ചെറുത്തുതോൽപ്പിച്ചു. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ പൗരാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചും ബോധമുണ്ടാക്കാൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. തീരദേശ മേഖലകളിൽ വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉണർവ് ഉണ്ടാക്കാൻ അൽഫോൺസ് ആന്റണിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സഹായിച്ചു. കേരളത്തിലെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാതെ പോയ, എന്നാൽ തീരദേശ ജനതയുടെ വിമോചനത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച ഒരു സമരമാണിത്.
മുതുതല സമരം (വർഷം: 1930-കളുടെ മധ്യകാലം)
മലബാറിലെ കർഷകർക്ക് കൃഷിഭൂമിയിൽ സ്ഥിരമായ അവകാശം നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിനും ജന്മിമാരുടെ ഒഴിപ്പിക്കൽ നടപടികൾക്കെതിരെയും ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രശസ്തമായ കർഷക സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് മലബാറിലെ ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും വലിയ ജന്മിമാരുടെ കൈകളിലായിരുന്നു. പാവപ്പെട്ട കർഷകർ കഷ്ടപ്പെട്ട് മണ്ണിൽ പണിയെടുത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന വിളവിന്റെ സിംഹഭാഗവും വാരമായും പാട്ടമായും ജന്മിമാർക്ക് നൽകണമായിരുന്നു. ഇതിന് പുറമെ, കർഷകരെ യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ കൃഷിഭൂമിയിൽ നിന്നും കുടിയൊഴിപ്പിക്കാൻ ജന്മിമാർക്ക് നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ അനീതിക്കെതിരെ ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ സംഘടിച്ചു. തങ്ങളെ മണ്ണിൽ നിന്നും ഒഴിപ്പിക്കാൻ വരുന്ന ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകളെയും പോലീസിനെയും കർഷകർ സംഘടിതമായി തടഞ്ഞു. “കൃഷിഭൂമി കർഷകന്” എന്ന വിപ്ലവകരമായ മുദ്രാവാക്യം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഈ സമരം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ഒട്ടനവധി കർഷകരെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ കർഷകർ തങ്ങളുടെ പോരാട്ടം തുടർന്നു. ഈ സമരമാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ വലിയൊരു ഭൂനിയമ പരിഷ്കരണത്തിന് (Land Reforms) വഴിമരുന്നിട്ടത്. പാവപ്പെട്ട കർഷക തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശ ബോധം വളർത്തുന്നതിൽ മുതുതല സമരം വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.
വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം – രണ്ടാം ഘട്ടം (വർഷം: 1940-കളുടെ തുടക്കം)
കേരളത്തിലെ മുഴുവൻ വിദ്യാലയങ്ങളിലും എല്ലാ ജാതിയിലുമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് തുല്യമായ പ്രവേശന സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന തുടർച്ചയായ സമരമാണിത്. 1914-ൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശന ഉത്തരവ് ഉണ്ടായെങ്കിലും, പല ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ വിദ്യാലയങ്ങളിലും ഈ നിയമം കൃത്യമായി പാലിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. സവർണ്ണ യാഥാസ്ഥിതികർ ദളിത് കുട്ടികളെ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഇരുത്തുന്നതിനെതിരെ കായികമായ അക്രമങ്ങൾ തുടർന്നുപോന്നു. ഇതിനെതിരെ എ. കെ. ഗോപാലനെപ്പോലുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളും വീണ്ടും ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭവുമായി രംഗത്തിറങ്ങി. അവർ പിന്നാക്ക കുട്ടികളെ നേരിട്ട് കൈകളിൽ പിടിച്ച് വിദ്യാലയങ്ങളിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു. മലബാറിലെയും കൊച്ചിയിലെയും പല വിദ്യാലയങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ ഇതിന്റെ ഭാഗമായി വലിയ രീതിയിലുള്ള സത്യാഗ്രഹങ്ങൾ നടന്നു. കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കുന്നത് മനുഷ്യത്വരഹിതമാണെന്ന് ഈ സമരത്തിലൂടെ അവർ നാടെങ്ങും വിളിച്ചോതി. സവർണ്ണരുടെ ശക്തമായ എതിർപ്പുകളെയും സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണങ്ങളെയും സമരക്കാർ ധീരമായി നേരിട്ടു. അക്ഷരവെളിച്ചം എന്നത് ഏതെങ്കിലും ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം കുത്തകയല്ലെന്നും അത് എല്ലാവരുടെയും മൗലികാവകാശമാണെന്നും ഈ സമരം സ്ഥാപിച്ചു. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിയിൽ ഈ രണ്ടാം ഘട്ട വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരങ്ങൾ വലിയൊരു മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു.
കല്ലുമാല സമരം – രണ്ടാം ഘട്ടം / ആത്മാഭിമാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)
അയ്യൻകാളിയുടെ കല്ലുമാല സമരത്തിന് ശേഷം, കേരളത്തിലെ ദളിത് സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി നടന്ന തുടർ സമരങ്ങളാണിത്. ആദ്യകാലത്ത് പെരിനാട് വെച്ച് വലിയൊരു വിപ്ലവം നടന്നുവെങ്കിലും തിരുവിതാംകൂറിന്റെയും മലബാറിന്റെയും ചില ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജാതി വിവേചനങ്ങൾ വീണ്ടും നിലനിന്നിരുന്നു. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചോ ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞോ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ ഇറങ്ങിയാൽ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അവരെ അപമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും മഹിളാ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഒത്തുചേർന്ന് വലിയ രീതിയിലുള്ള പ്രതിരോധ ജാഥകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. തങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ആർക്കും അവകാശമില്ലെന്ന് ഈ സ്ത്രീകൾ ധീരമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. വഴി നടക്കാനും ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാനും തങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന് അവർ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെ തെളിയിച്ചു. അക്രമിക്കാൻ വന്ന ജാതിക്കോമരങ്ങളെ കയ്യിൽ കിട്ടിയ മരവടികളും ചൂലുകളുമായി സ്ത്രീകൾ നേരിട്ട സംഭവങ്ങൾ വരെയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ട ചരിത്രത്തിൽ ഈ തുടർ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ വലിയൊരു ഊർജ്ജം പകർന്നു നൽകി. കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷന്മാർക്കൊപ്പം തുല്യമായ പദവിയും ആത്മാഭിമാനവും നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം നിർണായകമായ പങ്ക് വഹിച്ചു.
കൽപ്പാത്തി രഥോത്സവ സമരം (വർഷം: 1924 – 1925)
പാലക്കാട് കൽപ്പാത്തിയിലെ പ്രശസ്തമായ വിശ്വനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള അഗ്രഹാര തെരുവുകളിലൂടെ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന പ്രമുഖമായൊരു സമരമാണിത്. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം നടക്കുന്ന അതേ കാലയളവിലാണ് മലബാറിലെ പാലക്കാട്ടും ഈ മനുഷ്യാവകാശ സമരം രൂപപ്പെടുന്നത്. അക്കാലത്ത് കൽപ്പാത്തിയിലെ ബ്രാഹ്മണ തെരുവുകളിലൂടെ ഈഴവർ, ദളിതർ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് വഴിനടക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ അനാചാരത്തിനെതിരെ ശബരി ആശ്രമത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥൻ, കുമാരൻ മാസ്റ്റർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പിന്നാക്ക വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികളെയും കൂട്ടി തെരുവിലൂടെ യാത്ര നടത്തി. ഇത് കണ്ട് പ്രകോപിതരായ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണർ കുട്ടികളെയും നേതാക്കളെയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും അടിച്ചോടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് വലിയ രീതിയിലുള്ള ജാതി സംഘർഷങ്ങൾ ആ പ്രദേശത്ത് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയുണ്ടായി. മലബാർ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെയും നവോത്ഥാന സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ സമരം ശക്തമാവുകയും തെരുവിലേക്ക് കൂടുതൽ ജാഥകൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ കോടതി ഇടപെടുകയും പൊതുവഴികൾ എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിന് സമാന്തരമായി മലബാറിൽ വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉണർവ് ഉണ്ടാക്കാൻ കൽപ്പാത്തി സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
മലബാർ ജാഥ (വർഷം: 1931)
ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തിന് പൊതുജന പിന്തുണയും സവർണ്ണരുടെ മനസ്സ് മാറ്റിയെടുക്കാനും വേണ്ടി എ. കെ. ഗോപാലന്റെ (എ.കെ.ജി) നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അതിപ്രശസ്തമായ കാൽനട പ്രചാരണ ജാഥയാണിത്. വടക്കൻ മലബാറിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നാണ് ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ജാഥ ആരംഭിച്ചത്. കാൽനടയായി യാത്ര ചെയ്ത് മലബാറിലെ അങ്ങോളമിങ്ങോളമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് എ.കെ.ജിയും സംഘവും ജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിച്ചു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ കഠിനമായ മതിലുകൾ തകർക്കേണ്ടത് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ ആവശ്യമാണെന്ന് ജാഥയിലുടനീളം അവർ പ്രസംഗിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതികരായ വലിയൊരു വിഭാഗം പല സ്ഥലങ്ങളിലും വെച്ച് ജാഥയെ തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും എ.കെ.ജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കളെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത്തരം അക്രമങ്ങളൊന്നും ജാഥയുടെ മുന്നേറ്റത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയില്ല; ഓരോ മർദ്ദനവും ജാഥയ്ക്ക് കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിക്കൊടുത്തു. കാൽനടയായി കിലോമീറ്ററുകളോളം സഞ്ചരിച്ച് ഒടുവിൽ ഈ ജാഥ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനടയിൽ വന്നെത്തിച്ചേർന്നു. മലബാറിലെ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശന സമരത്തോട് ആഭിമുഖ്യം വളർത്തുന്നതിൽ ഈ ജാഥ വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. കേരള ചരിത്രത്തിൽ ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായും ഒന്നിപ്പിച്ച ഏറ്റവും വലിയ ജനകീയ യാത്രകളിൽ ഒന്നായി മലബാർ ജാഥ നിലകൊള്ളുന്നു.
ക്ഷേത്ര സത്യാഗ്രഹ ജാഥ (വർഷം: 1932)
ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹ സമരത്തിന്റെ തുടർച്ചയായും, മലബാറിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളെല്ലാം എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടും എ. കെ. ഗോപാലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന മറ്റൊരു വലിയ മുന്നേറ്റമാണിത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിരാഹാരം കിടന്ന കെ. കേളപ്പന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഗാന്ധിജി ഇടപെട്ട് സമരം താല്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ച സമയത്താണ് ഈ ജാഥ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. സമരം നിർത്തിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രപ്രവേശനമെന്ന ലക്ഷ്യം കൈവിടാൻ നവോത്ഥാന നായകർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി എ.കെ.ജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വളരെയധികം വോളന്റിയർമാരെ അണിനിരത്തിക്കൊണ്ട് മലബാറിലെമ്പാടും ശക്തമായ പ്രചാരണ ജാഥകൾ നടത്തി. ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും ചെന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് അവർ ലഘുലേഖകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും പൊതുയോഗങ്ങൾ കൂടുകയും ചെയ്തു. ഈ ജാഥ സവർണ്ണർക്കിടയിലുണ്ടായിരുന്ന പല തെറ്റിദ്ധാരണകളും മാറ്റിയെടുക്കാൻ സഹായിച്ചു. ജനവികാരം പൂർണ്ണമായും ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന് അനുകൂലമാക്കാൻ ഈ ക്ഷേത്ര സത്യാഗ്രഹ ജാഥയ്ക്ക് സാധിച്ചു. പിന്നീട് വന്ന മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ ക്ഷേത്രപ്രവേശന നിയമത്തിന് ജനങ്ങളെ സജ്ജരാക്കിയത് ഇത്തരം നിരന്തരമായ ജാഥകളായിരുന്നു. പാവപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി എ.കെ.ജി നടത്തിയ സമാനതകളില്ലാത്ത പോരാട്ടങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണിത്.
കരിവള്ളൂർ സൗജന്യ കഞ്ഞിപ്പന്തൽ പ്രസ്ഥാനം / പട്ടിണി സമരം (വർഷം: 1943)
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് കേരളത്തിലുടനീളം, പ്രത്യേകിച്ച് മലബാറിൽ ഉണ്ടായ കടുത്ത ക്ഷാമത്തിലും പട്ടിണിയിലും ജനങ്ങളെ പട്ടിണിമരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വലിയൊരു ജീവകാരുണ്യ-പ്രതിരോധ സമരമാണിത്. യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് വിപണിയിൽ അരിയും മറ്റ് അവശ്യസാധനങ്ങളും കിട്ടാതാവുകയും ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പട്ടിണി കിടന്ന് മരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് കരിവള്ളൂരിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് ജന്മിമാരുടെ പത്തായങ്ങൾ ഉപരോധിക്കുകയും പൂഴ്ത്തിവെച്ച നെല്ല് പിടിച്ചെടുത്ത് ജനങ്ങൾക്ക് കഞ്ഞിവെച്ച് നൽകാൻ കഞ്ഞിപ്പന്തലുകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തത്. കേവലം ഒരു ചാരിറ്റി പ്രവർത്തനം എന്നതിനപ്പുറം ഇത് പൂഴ്ത്തിവെപ്പിനും കരിഞ്ചന്തയ്ക്കുമെതിരെ ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തിയ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ നെല്ല് പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനെതിരെ ജന്മിമാർ പോലീസിനെ കൂട്ടുപിടിച്ച് കർഷകർക്കെതിരെ കേസുകൾ കൊടുക്കുകയും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കർഷകരും സ്ത്രീകളും തോക്കുകൾക്ക് മുന്നിൽ പോലും ധീരമായി പ്രതിരോധം തീർത്തു. ജനങ്ങളുടെ വിശപ്പ് മാറ്റുന്നതിനൊപ്പം അവരിൽ ശക്തമായ ഭരണകൂട വിരുദ്ധ ബോധവും വർഗ്ഗസ്നേഹവും വളർത്താൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും മാനുഷിക മുഖമുള്ള ഒരു സമരമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഒളശ്ശ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1945)
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഒളശ്ശ എന്ന സ്ഥലത്ത് അധഃസ്ഥിത-ദളിത് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി പ്രാദേശിക നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ച് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഒളശ്ശയിലെ പൊതുവിദ്യാലയത്തിൽ ദളിത് കുട്ടികളെ ഇരുത്താൻ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ദളിത് കുട്ടികൾ സ്കൂളിലേക്ക് വരുമ്പോൾ അവർക്ക് നേരെ കല്ലെറിയുകയും അസഭ്യം പറയുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ അവിടുത്തെ യാഥാസ്ഥിതികർ തുടർന്നുപോന്നു. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരും ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ നേതാക്കളും ഒത്തുചേർന്ന് കുട്ടികളെ നേരിട്ട് സ്കൂളിലേക്ക് ആനയിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച ദിവസം സവർണ്ണർ സ്കൂൾ ബഹിഷ്കരിക്കുകയും വലിയ രീതിയിലുള്ള അക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സമരക്കാർ സ്കൂളിന് മുന്നിൽ ശക്തമായ കാവൽ ഏർപ്പെടുത്തുകയും കുട്ടികളുടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ദീർഘനാൾ നീണ്ടുനിന്ന കടുത്ത സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾക്കൊടുവിൽ സവർണ്ണർക്ക് തങ്ങളുടെ വാശി ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരികയും എല്ലാ കുട്ടികളും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് പഠിക്കുന്ന അവസ്ഥ ഒളശ്ശയിൽ നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തു. ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതിവിവേചനത്തിന്റെ വേരറുക്കാൻ ഈ പ്രാദേശിക സ്കൂൾ പ്രവേശന സമരം വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു.
തൃശ്ശൂർ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1913)
കൊച്ചി രാജ്യത്ത് അധഃസ്ഥിത വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് അയ്യൻകാളിയുടെയും കൊച്ചിയിലെ പ്രാദേശിക ദളിത് നേതാക്കളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അതിശക്തമായ സമരമാണിത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പോരാട്ടങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ തന്നെ കൊച്ചി രാജ്യത്തും വിവേചനങ്ങൾ ശക്തമായിരുന്നു. തൃശ്ശൂരിലെ ഒരു സർക്കാർ സ്കൂളിൽ പുലയ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് യാഥാസ്ഥിതികരെ ചൊടിപ്പിച്ചത്. സവർണ്ണ പ്രമാണിമാർ ഈ കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ കയറാൻ അനുവദിക്കാതെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും വഴിയിൽ തടയുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഒന്നടങ്കം സംഘടിക്കുകയും സ്കൂളിന് മുന്നിൽ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അയ്യൻകാളി ഈ സമരത്തിന് നേരിട്ട് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് രംഗത്തെത്തുകയും കൊച്ചിയിലെ തൊഴിലാളികളോട് പാടങ്ങളിൽ പണിമുടക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂറിലെ പോലെ തന്നെ കൊച്ചിയിലും ഈ കർഷകത്തൊഴിലാളി പണിമുടക്ക് ജന്മിമാരെ സാമ്പത്തികമായി പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. പട്ടിണി ഭയന്ന ജന്മിമാരും അധികാരികളും ഒടുവിൽ പിന്നാക്ക കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശം അംഗീകരിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. കൊച്ചി രാജ്യത്തെ ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം നിഷേധിച്ച ജാതി കോമരങ്ങൾക്കേറ്റ വലിയൊരു തിരിച്ചടിയായിരുന്നു ഈ സമരം. പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചിയിലുടനീളം പിന്നാക്ക കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവേശനം ലഭിക്കാൻ ഈ സമരം വഴിയൊരുക്കി.
തൃപ്പൂണിത്തുറ ചന്ത സമരം (വർഷം: 1918)
കൊച്ചി രാജാക്കന്മാരുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന തൃപ്പൂണിത്തുറയിലെ പൊതുചന്തയിൽ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് പ്രവേശന സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാനുള്ള അവകാശവും ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന വലിയൊരു പൗരാവകാശ സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് രാജകുടുംബത്തിന്റെ സ്വാധീനമുള്ള തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ കടുത്ത ജാതി നിയമങ്ങളാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. ദളിതർക്കും ഈഴവർക്കും ചന്തയ്ക്കുള്ളിൽ കയറി സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനോ തങ്ങൾ അധ്വാനിച്ചുണ്ടാക്കിയ കാർഷിക വിളകൾ വിൽക്കാനോ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ അനീതിക്കെതിരെ പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് കൊച്ചി പുലയ മഹാസഭയുടെ പ്രവർത്തകർ ചന്തയിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇരച്ചുകയറാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1918-ൽ ഒരു ചന്തദിവസം നൂറുകണക്കിന് പിന്നാക്ക തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുമായി ചന്തയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്തു. രാജഭരണത്തിന്റെ ഗുണ്ടകളും സവർണ്ണ പ്രമാണികളും ചേർന്ന് സമരക്കാരെ കല്ലെറിയുകയും വടികൾ കൊണ്ട് ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സമരക്കാർ പിന്തിരിയാതെ ചന്തയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഇരുന്ന് തങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കി. ഈ സംഘർഷം കൊച്ചി രാജ്യത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും രാജാവിനെപ്പോലും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ജനങ്ങളുടെ ശക്തമായ പ്രതിരോധത്തിന് മുന്നിൽ അധികാരികൾക്ക് കീഴടങ്ങേണ്ടി വരികയും ചന്ത എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകുകയും ചെയ്തു. സാമ്പത്തിക സമത്വവും പൗരാവകാശവും നേടിയെടുക്കുന്നതിൽ കൊച്ചിയിലെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു അധ്യായമാണിത്.
ശാസ്താംകോട്ട ക്ഷേത്ര റോഡ് സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1925)
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പ്രശസ്തമായ ശാസ്താംകോട്ട ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൊതുവഴികൾ എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന പ്രമുഖമായൊരു മനുഷ്യാവകാശ സമരമാണിത്. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ വലിയ വിജയത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് തിരുവിതാംകൂറിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇത്തരം റോഡ് സത്യാഗ്രഹങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. ശാസ്താംകോട്ട ക്ഷേത്ര പരിസരത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്ന പൊതുറോഡിലൂടെ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം അധികാരികൾ നിഷേധിച്ചിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ കെ. കേളപ്പൻ, സി. വി. കുഞ്ഞുരാമൻ തുടങ്ങിയ നേതാക്കളുടെ പിന്തുണയോടെ പ്രാദേശിക നവോത്ഥാന പ്രവർത്തകർ സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെ ബോർഡുകൾ മറികടന്ന് വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച സത്യാഗ്രഹികളെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകൾ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ സത്യാഗ്രഹവും പൊതുജനങ്ങളുടെ ശക്തമായ പിന്തുണയും സമരത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. സ്ത്രീകളും ഈ സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുകയും സത്യാഗ്രഹ പന്തലിൽ തടിച്ചുകൂടുകയും ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിന് മേൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ ഈ സമരത്തിന് സാധിച്ചു. ഒടുവിൽ രാജഭരണകൂടം ജനവികാരത്തിന് മുന്നിൽ വഴങ്ങുകയും ശാസ്താംകോട്ട ക്ഷേത്ര റോഡുകൾ എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകിക്കൊണ്ട് ഉത്തരവിറക്കുകയും ചെയ്തു. സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയെടുക്കുന്നതിൽ തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
കൽപ്പാത്തി ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബര ജാഥ (വർഷം: 1947)
പാലക്കാട് കൽപ്പാത്തിയിലെ പ്രശസ്തമായ അഗ്രഹാര തെരുവുകളിലൂടെയും ക്ഷേത്രത്തിലൂടെയും ദളിതർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുഴുവൻ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമരമാണിത്. 1924-ൽ കൽപ്പാത്തിയിൽ വഴിനടക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി സമരം നടന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് അപ്പോഴും പിന്നാക്കക്കാർക്ക് വിലക്കുണ്ടായിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിൽ 1936-ൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം ഉണ്ടായെങ്കിലും മലബാർ പ്രദേശം മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ കീഴിലായിരുന്നതിനാൽ അവിടെ ഈ നിയമം നിലവിൽ വന്നിരുന്നില്ല. ഈ വിവേചനം അവസാനിപ്പിക്കാനായി സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥൻ ദളിത് യുവാക്കളെയും കൂട്ടി കൽപ്പാത്തി വിശ്വനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശന ജാഥ നയിച്ചു. പരമ്പരാഗതമായി അഗ്രഹാരങ്ങളിൽ മേധാവിത്വം പുലർത്തിയിരുന്ന യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണർ ഈ ജാഥയെ ആയുധങ്ങളുമായി തടയുകയും സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥനെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ച് അവശനാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ അക്രമം മലബാറിലുടനീളം വലിയ ജനരോഷത്തിന് കാരണമാവുകയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്-കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ ഒത്തുചേർന്ന് സമരത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഈ ജനമുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഫലമായി മദിരാശി സർക്കാർ മലബാറിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളെല്ലാം എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന നിയമം പാസാക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ജാതി അസമത്വങ്ങളുടെ കോട്ട തകർത്ത പ്രമുഖ സമരമായി കൽപ്പാത്തി ക്ഷേത്രപ്രവേശന ജാഥ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവള സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)
തിരുവനന്തപുരം ശംഖുമുഖം വിമാനത്താവളത്തിന്റെ നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അവിടുത്തെ നിർമ്മാണ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ കൂലി വർദ്ധനവിനും മാന്യമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നടത്തിയ ധീരമായ തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭമാണിത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെയും തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെയും മേൽനോട്ടത്തിലാണ് അന്ന് വിമാനത്താവളത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നത്. കഠിനമായ ജോലി എടുപ്പിച്ചിട്ടും തൊഴിലാളികൾക്ക് തുച്ഛമായ കൂലി മാത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത്; കൂടാതെ അവരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി യാതൊരു സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ സംഘടിക്കുകയും റൺവേ നിർമ്മാണം പൂർണ്ണമായി തടസ്സപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് പണിമുടക്ക് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. വിമാനത്താവളം പോലുള്ള തന്ത്രപ്രധാനമായ മേഖലയിലെ പണിമുടക്ക് ദിവാനെ അങ്ങേയറ്റം പ്രകോപിപ്പിച്ചു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ വലിയൊരു പോലീസ് പടയെ വിമാനത്താവള പരിസരത്ത് വിന്യസിക്കുകയും തൊഴിലാളി ക്യാമ്പുകൾക്ക് നേരെ ക്രൂരമായ ലാത്തിച്ചാർജ്ജ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി നേതാക്കളെയും തൊഴിലാളികളെയും പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കി. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നത് വരെ ജോലിക്ക് കയറില്ലെന്ന് തൊഴിലാളികൾ ഉറച്ച നിലപാടെടുത്തു. ഒടുവിൽ നിർമ്മാണം തടസ്സപ്പെടുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ അധികാരികൾ തൊഴിലാളികളുടെ കൂലി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. തിരുവിതാംകൂറിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന മേഖലയിൽ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുത്ത ശ്രദ്ധേയമായ സമരങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
ചിറയ്ക്കൽ കർഷക സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)
ഉത്തര മലബാറിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള ചിറയ്ക്കൽ താലൂക്കിൽ ജന്മിമാരുടെ ക്രൂരമായ അളവ് തൂക്ക ചൂഷണങ്ങൾക്കും നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെപ്പിനുമെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ ധീരമായ പോരാട്ടമാണിത്. അക്കാലത്ത് ചിറയ്ക്കൽ തമ്പുരാന്റെയും മറ്റ് വലിയ ജന്മിമാരുടെയും കീഴിലായിരുന്നു അവിടുത്തെ കർഷകർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. കർഷകർ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന നെല്ല് ജന്മിമാർ അളന്നു വാങ്ങുമ്പോൾ ‘para’ (പറ) എന്ന അളവുപാത്രത്തിൽ കള്ളത്തരം കാണിക്കുകയും കൂടുതൽ നെല്ല് തട്ടിയെടുക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള കടുത്ത പട്ടിണിക്കാലത്ത് ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെച്ച് ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് കർഷകരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ ഒന്നടങ്കം സംഘടിച്ച് ജന്മിമാരുടെ നെല്ല് അളക്കൽ തടയുകയും കൃത്യമായ അളവിൽ മാത്രമേ വാരം നൽകൂ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ തകർക്കാൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിനെ (MSP) ജന്മിമാർ രംഗത്തിറക്കുകയും കർഷക ഗ്രാമങ്ങളിൽ ക്രൂരമായ നായാട്ട് നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി കർഷകരുടെ വീടുകൾ പോലീസ് തല്ലിത്തകർക്കുകയും സ്ത്രീകളെപ്പോലും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി കർഷകർ ഒരടിപോലും പിന്നോട്ട് പോയില്ല. മലബാറിലെ കർഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലം സംരക്ഷിക്കാനും ജന്മിത്വത്തിന്റെ നട്ടെല്ലൊടിക്കാനും ഈ സമരം വലിയൊരു ഊർജ്ജം പകർന്നു നൽകി.
തിരുവല്ല വില്ലേജ് പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ ഒടുവിൽ)
പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ തിരുവല്ലയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ദളിത്-പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ വില്ലേജ് ഓഫീസുകളിലും പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലും തുല്യ പ്രവേശനം ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന പ്രമുഖമായൊരു പൗരാവകാശ സമരമാണിത്. ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം വന്നിട്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും തിരുവല്ലയിലെ പല സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും പിന്നാക്ക ജാതിക്കാരെ അകത്തു കയറ്റാതെ പുറത്തു നിർത്തുന്ന അവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു. ഓഫീസിലെ സവർണ്ണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ദളിതരെ കാണുന്നതുപോലും അശുദ്ധിയായി കരുതിയിരുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ വിവേചനത്തിനെതിരെ സോഷ്യലിസ്റ്റ്-കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരും പ്രാദേശിക നവോത്ഥാന നേതാക്കളും ഒത്തുചേർന്ന് പിന്നാക്ക ജനങ്ങളെയും കൂട്ടി വില്ലേജ് ഓഫീസിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശന ജാഥ നയിച്ചു. സമരക്കാരെ തടയാൻ പ്രാദേശിക ജാതി പ്രമാണികളും ഗുണ്ടകളും പോലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ ഓഫീസിന് മുന്നിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. ജാഥ ഓഫീസിന് മുന്നിലെത്തിയപ്പോൾ വലിയ രീതിയിലുള്ള കല്ലേറും കായികമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളും ഉണ്ടായി. നിരവധി സമരക്കാർക്ക് പോലീസിന്റെ മർദ്ദനമേറ്റു എങ്കിലും അവർ ഓഫീസ് വരാന്തയിൽ ധർണ്ണ ഇരുന്ന് പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കി. ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന ഈ ഉപരോധം തിരുവിതാംകൂർ ഭരണകൂടത്തെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. ഒടുവിൽ സർക്കാർ കർശനമായ ഉത്തരവിറക്കുകയും എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ തുല്യമായ അവകാശമുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പൊതുഭരണ സംവിധാനങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതീയതയുടെ മതിൽ തകർത്ത ശ്രദ്ധേയമായ സമരമാണിത്.
ചേർത്തല കർഷകത്തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1946 – 1947)
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല ഭാഗത്ത് ജന്മിമാരുടെ കടുത്ത അടിയായ്മ (അടിമത്തം) വ്യവസ്ഥയ്ക്കും കർഷകത്തൊഴിലാളികളെ നിർബന്ധിതമായി പണിയെടുപ്പിക്കുന്നതിനും എതിരെ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് ചേർത്തലയിലെ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്ക് സ്വന്തമായി ഭൂമിയില്ലായിരുന്നു; ജന്മിമാരുടെ പറമ്പുകളിൽ ‘കുടികിടപ്പുകാരായി‘ കഴിഞ്ഞുകൂടേണ്ടി വന്ന അവരെ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെയാണ് ജന്മിമാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. തുച്ഛമായ കൂലി മാത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത് എന്ന് മാത്രമല്ല, ജന്മിയുടെ അനുവാദമില്ലാതെ മറ്റൊരു പണിക്കും പോകാൻ ഇവർക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനത്തിനെതിരെ കയർ തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുടെയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ശക്തമായ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. “കൂലി വർദ്ധിപ്പിക്കുക, നിർബന്ധിത വേല അവസാനിപ്പിക്കുക” എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകൾ തൊഴിലാളികളുടെ കുടിലുകൾക്ക് തീയിടുകയും കടുത്ത സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തമായ പ്രതിരോധ ക്യാമ്പുകൾ തൊഴിലാളികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകി. പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരത്തിന്റെ അതേ കാലയളവിൽ നടന്ന ഈ പ്രക്ഷോഭം തിരുവിതാംകൂർ രാജഭരണത്തെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദത്തിലാഴ്ത്തി. ഒടുവിൽ കുടികിടപ്പുകാരുടെ അവകാശങ്ങൾ ഭാഗികമായി അംഗീകരിക്കാൻ ജന്മിമാർ നിർബന്ധിതരായി. കേരളത്തിലെ കർഷകത്തൊഴിലാളികളുടെ ആത്മാഭിമാന പോരാട്ട ചരിത്രത്തിലെ വലിയൊരു ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു ഈ സമരം.
മട്ടാഞ്ചേരി വെടിവെപ്പ് / തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1953)
കൊച്ചിയിലെ പ്രമുഖ തുറമുഖ നഗരമായ മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ കപ്പൽ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും ക്രൂരമായ ‘ചാപ്പ‘ (Chappa) സമ്പ്രദായത്തിനെതിരെയും നടത്തിയ രക്തരൂക്ഷിതമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. അക്കാലത്ത് കൊച്ചി തുറമുഖത്ത് ജോലി ലഭിക്കണമെങ്കിൽ ജന്മിമാരും കപ്പൽ ഏജന്റുമാരും എറിയുന്ന ‘ചാപ്പ’ എന്ന ലോഹമുദ്ര തൊഴിലാളികൾ ചാടിപ്പിടിക്കണമായിരുന്നു. ഈ മുദ്ര കിട്ടുന്നവർക്ക് മാത്രമേ അന്ന് ജോലി ലഭിക്കൂ; ഇത് തൊഴിലാളികളെ പരസ്പരം അടിപിടി കൂടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന അങ്ങേയറ്റം മൃഗീയമായ ഒരു ആചാരമായിരുന്നു. ഈ അപമാനകരമായ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കണമെന്നും തൊഴിൽ സുരക്ഷിതത്വം ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ ശക്തമായ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. സമരം ശക്തമായതോടെ മട്ടാഞ്ചേരി തുറമുഖം പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമായി. 1953 സെപ്റ്റംബർ 15-ന് സമരക്കാരായ തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരെ പോലീസ് യാതൊരു മുന്നറിയിപ്പുമില്ലാതെ ക്രൂരമായി വെടിവെപ്പ് നടത്തി. ഈ വെടിവെപ്പിൽ സെയ്ത്, സെയ്താലി, ആന്റണി എന്നീ മൂന്ന് ധീരരായ കപ്പൽ തൊഴിലാളികൾ സംഭവസ്ഥലത്ത് വെച്ച് തന്നെ വെടിയേറ്റ് വീരമൃത്യു വരിച്ചു. തൊഴിലാളികളുടെ ഈ ചോരപ്പുഴ കൊച്ചി രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ ഞെട്ടിക്കുകയും ജനരോഷം ആളിപ്പടരുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഈ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന് മുന്നിൽ അധികാരികൾക്ക് കീഴടങ്ങേണ്ടി വരികയും ക്രൂരമായ ചാപ്പ സമ്പ്രദായം എന്നെന്നേക്കുമായി നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ അവകാശ സമര ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വീരത്വമുള്ള അധ്യായമാണിത്.
കണ്ടാല വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1915-ന് ശേഷം)
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കണ്ടാല എന്ന ഉൾനാടൻ ഗ്രാമത്തിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി അയ്യൻകാളിയുടെ ആഹ്വാനപ്രകാരം പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങൾ നടത്തിയ അതിശക്തമായ സമരമാണിത്. ഊരൂട്ടമ്പലം സ്കൂൾ പ്രവേശന സമരത്തിന് ശേഷവും പല ഗ്രാമങ്ങളിലും യാഥാസ്ഥിതികർ ദളിത് കുട്ടികളെ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ കയറ്റാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. കണ്ടാലയിലെ സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ പിന്നാക്ക കുട്ടികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ രക്ഷിതാക്കൾ എത്തിയപ്പോൾ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അവരെ ആയുധങ്ങളുമായി നേരിട്ടു. ഇതിനെതിരെ അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സാധുജന പരിപാലന സഭയുടെ പ്രവർത്തകർ ശക്തമായ പ്രതിരോധവുമായി രംഗത്തിറങ്ങി. കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ഇരുത്താതെ തങ്ങൾ മടങ്ങില്ലെന്ന് അവർ ഉറച്ച നിലപാടെടുത്തു. തുടർന്ന് ദിവസങ്ങളോളം കണ്ടാല ഗ്രാമത്തിൽ സവർണ്ണരും ദളിതരും തമ്മിൽ കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾ നിലനിന്നു. സവർണ്ണർ സ്കൂൾ പൂർണ്ണമായി ബഹിഷ്കരിക്കുകയും ദളിത് കുടുംബങ്ങളുടെ കൃഷിഭൂമികൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം പാടങ്ങളിൽ പണിമുടക്കിക്കൊണ്ട് ഇതിന് മറുപടി നൽകി. സാമ്പത്തികമായി തകർന്ന ജന്മിമാർക്ക് ഒടുവിൽ കുട്ടികളുടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശം അംഗീകരിക്കേണ്ടി വന്നു. പാവപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഉൾനാടുകളിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രാദേശിക പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
അച്ചിപ്പുടവ സമരം (വർഷം: 1859-ന് ശേഷം)
കേരളത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് മുട്ടിന് താഴെ തുണി ഉടുക്കാനുള്ള (അച്ചിപ്പുടവ ധരിക്കാനുള്ള) അവകാശത്തിനായി ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പോരാട്ടമാണിത്. അക്കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഈഴവ, ദളിത് തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുട്ടിന് താഴേക്ക് ഇറക്കി തുണി ഉടുക്കാനോ നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാനോ ഉള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം യാഥാസ്ഥിതിക സവർണ്ണർ നിഷേധിച്ചിരുന്നു. കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള മുതുകുളത്ത് ഒരു ഈഴവ സ്ത്രീ അച്ചിപ്പുടവ ധരിച്ച് പൊതുസ്ഥലത്ത് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അവരെ പരസ്യമായി അപമാനിക്കുകയും വസ്ത്രം കീറിയെറിയുകയും ചെയ്തു. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ വലിയൊരു സംഘം അനുയായികളുമായി അവിടെയെത്തുകയും ആ സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം ചിലവിൽ പുതിയ അച്ചിപ്പുടവ വാങ്ങി നൽകി അത് ധരിപ്പിച്ച് പൊതുവഴിയിലൂടെ നടത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ ചെറുക്കാൻ വന്ന സവർണ്ണ ഗുണ്ടകളെ പണിക്കരും സംഘവും കായികമായിത്തന്നെ നേരിട്ട് അടിച്ചോടിച്ചു. ഈ സംഭവം തിരുവിതാംകൂറിലുടനീളം വലിയൊരു ചലനമുണ്ടാക്കുകയും പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കാൻ വലിയൊരു ആത്മവിശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്തു. വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി മാവേലിക്കര, കായംകുളം ഭാഗങ്ങളിൽ നടന്ന ഒട്ടനവധി മനുഷ്യാവകാശ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടത് ഈ സമരമായിരുന്നു. കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യകാല പ്രതിരോധ സമരങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
മൂക്കുത്തി സമരം (വർഷം: 1859 – 1860 കാലഘട്ടം)
പിന്നാക്ക ജാതിക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തി ധരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന മറ്റൊരു വിപ്ലവകരമായ സമരമാണിത്. തിരുവിതാംകൂറിലെ ജാതിനിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഈഴവ സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് മൂക്കുത്തി ധരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പന്തളം ചന്തയിൽ വെച്ച് ഒരു ഈഴവ സ്ത്രീ സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തി ധരിച്ചതു കണ്ട് പ്രകോപിതരായ സവർണ്ണർ അവരുടെ മൂക്കുത്തി ബലമായി അറുത്തെടുക്കുകയും സ്ത്രീയെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ക്രൂരതയെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞ വേലായുധപ്പണിക്കർ ഉടൻ തന്നെ പന്തളത്തെത്തുകയും സ്വന്തം ചിലവിൽ സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തികൾ വാങ്ങി അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന നൂറുകണക്കിന് പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ആ ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച് പരസ്യമായി ചന്തയിലൂടെ നടക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്ത്രീകൾക്ക് കാവൽ നിന്നു. സമരക്കാരെ ആക്രമിക്കാൻ വന്ന സവർണ്ണ പ്രമാണികളെ പണിക്കരുടെ സംഘം ശക്തമായി നേരിടുകയും പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ ധീരമായ ഇടപെടലോടെ പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ ധരിക്കാനുള്ള അവകാശം പരസ്യമായി സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. കേവലം ഒരു മൂക്കുത്തിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം എന്നതിനപ്പുറം, അത് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാന പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.
എരുമേലി ലഹള / വിദ്യാലയ സമരം (വർഷം: 1920-കളുടെ തുടക്കം)
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ എരുമേലിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിൽ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന അതിശക്തമായൊരു പ്രാദേശിക പ്രക്ഷോഭമാണിത്. 1914-ൽ ഗവൺമെന്റ് ഉത്തരവ് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും എരുമേലിയിലെ പല സ്കൂളുകളിലും പുലയ, പറയ സമുദായങ്ങളിലെ കുട്ടികളെ ചേർക്കാൻ സ്കൂൾ അധികാരികളും യാഥാസ്ഥിതിക സവർണ്ണരും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഇതിനെതിരെ മഹാത്മാ അയ്യൻകാളിയുടെ സാധുജന പരിപാലന സഭയുടെ പ്രവർത്തകർ നേരിട്ട് രംഗത്തിറങ്ങുകയും കുട്ടികളുമായി സ്കൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നടത്തുകയും ചെയ്തു. ദളിത് കുട്ടികൾ സ്കൂൾ വരാന്തയിൽ കയറിയത് കണ്ട് പ്രകോപിതരായ സവർണ്ണർ സ്കൂളിന് തീയിടുകയും സമരക്കാരെ ആയുധങ്ങളുമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ദിവസങ്ങളോളം ആ പ്രദേശത്ത് വലിയ രീതിയിലുള്ള ജാതി സംഘർഷങ്ങളും ലഹളകളും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം ലഭിക്കുന്നത് വരെ പാടങ്ങളിൽ പണിക്കിറങ്ങില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ശക്തമായ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. ജന്മിമാരുടെ കൃഷിപ്പണികൾ പൂർണ്ണമായി തടസ്സപ്പെടുകയും അവർ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാവുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അധികാരികളുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചയിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂളിൽ സുരക്ഷിതമായി പഠിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കാൻ ജന്മിമാർ നിർബന്ധിതരായി.
ചേവായൂർ തൊഴിൽ സമരം (വർഷം: 1930-കളുടെ മധ്യകാലം)
മലബാറിലെ കോഴിക്കോട് ചേവായൂർ പ്രദേശത്ത് കർഷകത്തൊഴിലാളികളും നെയ്ത്ത് തൊഴിലാളികളും തങ്ങളുടെ കൂലി വർദ്ധനവിനും മാന്യമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നടത്തിയ ധീരമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെയും മലബാർ കിസാൻ സഭയുടെയും നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഈ സമരം സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. അക്കാലത്ത് ചേവായൂരിലെ വലിയ ജന്മിമാരും മുതലാളിമാരും തൊഴിലാളികളെക്കൊണ്ട് കഠിനമായ ജോലി എടുപ്പിക്കുകയും തുച്ഛമായ കൂലി മാത്രം നൽകി പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം യൂണിയൻ രൂപീകരിക്കുകയും പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ തകർക്കാൻ മുതലാളിമാർ പുറത്തുനിന്നും ആളുകളെ കൊണ്ടുവന്ന് പണിയെടുപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ തൊഴിലാളികൾ ഫാക്ടറികളും പാടങ്ങളും ഉപരോധിച്ചുകൊണ്ട് ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തു. മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ് (MSP) സമര സ്ഥലത്തെത്തുകയും തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരെ ക്രൂരമായ ലാത്തിച്ചാർജ്ജ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി സ്ത്രീ തൊഴിലാളികൾക്കും ഈ സമരത്തിൽ വെച്ച് പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനമേറ്റു. എങ്കിലും ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ തൊഴിലാളികളുടെ കൂലി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ മുതലാളിമാർ തയ്യാറായി. മലബാർ മേഖലയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ട്രേഡ് യൂണിയനുകൾക്കും ശക്തമായ അടിത്തറ പാകാൻ ഈ സമരം സഹായിച്ചു.
കൊട്ടിയൂർ വനസത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1940-കളുടെ ഒടുവിൽ)
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കൊട്ടിയൂർ വനമേഖലയിൽ കർഷകരും ആദിവാസികളും തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ജന്മിത്വത്തിനെതിരെ നടത്തിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സത്യാഗ്രഹ സമരമാണിത്. കൊട്ടിയൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ കീഴിലായിരുന്ന ഈ വനഭൂമിയിൽ കാലങ്ങളായി കൃഷി ചെയ്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന പാവപ്പെട്ട കുടിയേറ്റ കർഷകരെയും ആദിവാസികളെയും ജന്മിമാർ കൂട്ടത്തോടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് സമരത്തിന് കാരണമായത്. കൃഷിഭൂമിയിൽ നിന്നും വനവിഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും അവരെ ജന്മിമാരും വനംവകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും തടഞ്ഞു. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ കൊട്ടിയൂർ വനത്തിനുള്ളിൽ തമ്പടിച്ച് വലിയ രീതിയിലുള്ള വനസത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. “ഭൂമി കർഷകന്റേതാണ്, വനം ആദിവാസിയുടേതാണ്” എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി അവർ ജന്മിയുടെ കൽപ്പനകളെ പരസ്യമായി ലംഘിച്ചു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിനെ ജന്മിമാർ വനത്തിനുള്ളിലേക്ക് അയക്കുകയും സമരക്കാരുടെ താല്കാലിക കുടിലുകൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. കടുത്ത തണുപ്പും പട്ടിണിയും പോലീസിന്റെ പീഡനങ്ങളും സഹിച്ചുകൊണ്ട് കർഷകർ മാസങ്ങളോളം വനത്തിനുള്ളിൽ സമരം തുടർന്നു. ഈ ശക്തമായ ജനമുന്നേറ്റത്തിന് മുന്നിൽ ഒടുവിൽ സർക്കാരിന് ഇടപെടേണ്ടി വരികയും കർഷകരെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്ന നടപടികൾ താല്കാലികമായി നിർത്തിവെക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. മലബാറിലെ കർഷകരുടെ ഭൂവകാശത്തിനും അതിജീവനത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ട ചരിത്രത്തിലെ തിളക്കമുള്ള അധ്യായമാണിത്.

കേരള ചരിത്രത്തിൽ മുൻപ് പരാമർശിച്ച 50 എണ്ണത്തിൽ പെടാത്തതും എന്നാൽ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, നവോത്ഥാന മേഖലകളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയതുമായ മറ്റു ചില പ്രധാന സമരങ്ങളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും അവയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയവരും താഴെ നൽകുന്നു:

  1. തൃപ്പൂണിത്തുറ എരൂർ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥൻ)

  2. കല്ലടിക്കോട് ലഹള / കുടിയാൻ സമരം (കല്ലടിക്കോട് മൂപ്പൻ)

  3. അച്ചടി സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രക്ഷോഭം – കോട്ടയം (ബെഞ്ചമിൻ ബെയ്‌ലി)

  4. കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം (എ. കെ. ഗോപാലൻ)

  5. തളി ക്ഷേത്ര റോഡ് സത്യാഗ്രഹം (സി. കൃഷ്ണൻ)

  6. മൂത്തകുന്നം പ്രക്ഷേഭണം / പ്രതിഷ്ഠ (ശ്രീനാരായണഗുരു)

  7. വാതപ്പള്ളി സമരം (വാഗ്ഭടാനന്ദൻ)

  8. ചെറായി പന്തിഭോജന പ്രസ്ഥാനം (സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ)

  9. ആനന്ദമഹാസഭ മുന്നേറ്റങ്ങൾ (ബ്രഹ്മാനന്ദ ശിവയോഗി)

  10. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹ മുന്നോടിയായുള്ള മിശ്രഭോജന സമരം (കെ. പി. കറുപ്പൻ)

  11. കാട്ടാമ്പള്ളി സമരം (എ. കെ. ഗോപാലൻ)

  12. ആറട്ടുപുഴ കിണർ സമരം (ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ)

  13. കോഴഞ്ചേരി പൗരാവകാശ മുന്നേറ്റം (സി. കേശവൻ)

  14. വില്ലുവണ്ടി യാത്ര – കൊല്ലം മേഖല (അയ്യൻകാളി)

  15. തിരുവിതാംകൂർ മെമ്മോറിയൽ പ്രസ്ഥാനം (ബാരിസ്റ്റർ ജി. പി. പിള്ള)

  16. ഈഴവ മെമ്മോറിയൽ പ്രസ്ഥാനം (ഡോ. പൽപ്പു)

  17. മലയാളി മെമ്മോറിയൽ പ്രസ്ഥാനം (സി. വി. രാമൻ പിള്ള)

  18. മഞ്ചേരി കോൺഗ്രസ് സമ്മേളന കുടിയാൻ പ്രക്ഷോഭം (കെ. പി. കേശവമേനോൻ)

  19. കോഴിക്കോട് പട്ടിണി ജാഥ (പി. കൃഷ്ണപിള്ള)

  20. കണ്ടിയൂർ ക്ഷേത്ര റോഡ് സമരം (സി. വി. കുഞ്ഞുരാമൻ)

  21. ചേർത്തല പരുത്തിത്തുണി സമരം (ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ)

  22. ഒളവറ കർഷക സമരം (കെ. എ. കേരളീയൻ)

  23. തലശ്ശേരി കടപ്പുറം പൗരാവകാശ സമരം (ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ)

  24. പയ്യന്നൂർ ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹം (കെ. കേളപ്പൻ)

  25. പെരിനാട് അനുരഞ്ജന പ്രസ്ഥാനം (ചങ്ങനാശ്ശേരി പരമേശ്വരൻ പിള്ള)

കനലെരിഞ്ഞ വഴികളും മറവിയിലാണ്ട മനുഷ്യരും

അരുവിപ്പുറം മുതൽ കൊട്ടിയൂർ വരെ നീളുന്ന ഈ 75 ഓളം സമരചരിത്രങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഒരുകാര്യം വ്യക്തമാണ്—ഇന്ന് നാം ശ്വസിക്കുന്ന വായുവിനും, ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രത്തിനും, ഇരിക്കുന്ന കസേരയ്ക്കും, നേടുന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പിന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ വിയർപ്പും ചോരയുമുണ്ട്. ഒരു മൂക്കുത്തിക്ക് വേണ്ടിയും, വഴിനടക്കാൻ വേണ്ടിയും, അക്ഷരം പഠിക്കാൻ വേണ്ടിയും നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ തെരുവിൽ അടി വാങ്ങിക്കൂട്ടിയപ്പോൾ, അവർ സ്വന്തം സുഖത്തിന് വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല പോരാടിയത്; വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറയ്ക്കെങ്കിലും ഒരു മാന്യമായ ജീവിതം ഉണ്ടാകണം എന്ന ആഗ്രഹത്തോടെയായിരുന്നു.

എന്നാൽ, ആ ചോരയൊഴുക്കി നേടിയെടുത്ത ‘പ്രബുദ്ധ കേരളത്തിൽ’ ജീവിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ തലമുറ എങ്ങോട്ടാണ് ഓടുന്നത്? ഇന്ന് നാം ചരിത്രത്തെ പൂർണ്ണമായി മറന്ന, അഥവാ മറക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു ജനതയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള നെട്ടോട്ടത്തിലാണ് ഇന്നത്തെ സമൂഹം. ഡിജിറ്റൽ സ്ക്രീനുകളിലെ 15 സെക്കൻഡ് റീലുകളിലും, അർത്ഥശൂന്യമായ ട്രെൻഡുകളിലും നമ്മുടെ യുവത്വം അഭിരമിക്കുമ്പോൾ, തങ്ങൾ ചവിട്ടി നിൽക്കുന്ന മണ്ണ് എത്രയോ മനുഷ്യരുടെ പോരാട്ടവീര്യത്തിന്റെ സ്മാരകമാണെന്ന ബോധം ആർക്കുമില്ല. ഫേസ്ബുക്കിലും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും ലൈക്കുകൾക്കും വ്യൂസിനും വേണ്ടി ഓടിനടക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ജനതയ്ക്ക്, മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ ചാപ്പ സമ്പ്രദായത്തിനെതിരെ നെഞ്ചുവിരിച്ചു നിന്ന് വെടിയേറ്റു വീണ സെയ്താലിയുടെയോ, അച്ചിപ്പുടവയ്ക്കായി വാളേന്തിയ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെയോ ചരിത്രം ഒരുപക്ഷേ അന്യമായിരിക്കാം.

പഴയകാലത്തെ ജാതിമതിലുകൾ തകർത്തതിനെപ്പറ്റി നാം വാചാലരാകുമ്പോൾ തന്നെ, പുതിയ കാലത്തിന്റെ കോർപ്പറേറ്റ് അടിമത്തത്തിലേക്കും ബ്രാൻഡ് ഭ്രമങ്ങളിലേക്കും നാം സ്വയം നടന്നു കയറുകയാണ്. അക്ഷരമില്ലാത്തതിന്റെ പേരിൽ പട്ടിണി കിടന്ന ഒരു ഭൂതകാലം നമുക്കുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കാൻ പോലും ഇന്നത്തെ ‘സ്മാർട്ട്’ തലമുറയ്ക്ക് സമയമില്ല. പരീക്ഷ ജയിക്കാനുള്ള ചില ജനറൽ നോളഡ്ജ് ചോദ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം ഈ സമരങ്ങൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചു എന്ന് ചിന്തിക്കാൻ പോലും ആരും നിൽക്കുന്നില്ല.

ചരിത്രം ഓർക്കാത്ത ജനതയ്ക്ക് ഭാവി പ്രവചിക്കാനാകില്ല. നമ്മൾ എവിടെനിന്ന് യാത്ര തുടങ്ങി എന്ന് മറന്നാൽ, നമ്മൾ എങ്ങോട്ടാണ് പോകുന്നതെന്ന വഴിയും നമുക്ക് തെറ്റിപ്പോകും. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താല്കാലിക ബഹളങ്ങളിൽ നിന്നും എന്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള ഈ ഓട്ടത്തിനിടയിൽ നിന്നും അല്പസമയം മാറ്റിവെച്ച്, ഈ കനൽവഴികളെക്കുറിച്ച് വരുംതലമുറയ്ക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്. കാരണം, ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം ആരും നമുക്ക് തന്ന ദാനമല്ല, നമ്മൾ ചോദിച്ചു വാങ്ങിയതുമല്ല; മറിച്ച് അടിച്ചു വാങ്ങിയതാണ്!