മറവിയിലാകുന്ന ചരിത്രത്തെ വീണ്ടെടുക്കാൻ: ഗ്രന്ഥപ്പുര

Kerala Palm Leaf Manuscripts, Palm Leaf Manuscript Digitizationകേരളത്തിന്റെ അറിവും ചരിത്രവും വരുംതലമുറകൾക്കായി സംരക്ഷിക്കുന്ന കൂട്ടായ ശ്രമങ്ങൾക്ക് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകിയ ഒരു ദിനം.

ചരിത്രം എല്ലായ്പ്പോഴും വലിയ സ്മാരകങ്ങളിലോ പ്രസിദ്ധമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലോ മാത്രമായിരിക്കണമെന്നില്ല. പഴയൊരു വീടിന്റെ മച്ചിൽ പൊടിപിടിച്ചുകിടക്കുന്ന താളിയോലക്കെട്ടിലും, ഒരു തറവാട്ടിലെ മരപ്പെട്ടിയിൽ സൂക്ഷിച്ച കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിലും, ഉപയോഗശൂന്യമെന്നു കരുതി മാറ്റിവെച്ച പുസ്തകത്തിലും ഒരു നാടിന്റെ ചരിത്രമുണ്ടാകാം. ആരും വായിക്കാതെ, ആരും തിരിച്ചറിയാതെ, കാലത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ അത്തരം രേഖകൾ അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്.

ഇങ്ങനെ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകാനിടയുള്ള അറിവുകളെ കണ്ടെത്തി സംരക്ഷിക്കുകയും പൊതുസമൂഹത്തിന് ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിച്ച ഒരു സൗഹൃദസംഗമമായിരുന്നു 2026 നവംബർ ഒന്നിന് എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ആലുവയിൽ നടന്ന ഗ്രന്ഥപ്പുര പ്രവർത്തകരുടെ ഒത്തുചേരൽ.

ആലുവയിലെ മനോഹരമായ *വൺസ് അപ്പോൺ ദ റിവർ* എന്ന സ്ഥലത്ത് നടന്ന സംഗമത്തിൽ കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള എഴുത്തുകാരും ചരിത്രഗവേഷകരും സാങ്കേതികവിദഗ്ധരും ഭാഷാപ്രവർത്തകരും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുമടക്കം എഴുപതോളം പേർ പങ്കെടുത്തു. പുസ്തകങ്ങളെയും പുരാരേഖകളെയും സ്നേഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച എന്നതിനപ്പുറം, കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഓർമ്മകളെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കാം എന്ന ഗൗരവമായ ആലോചനയ്ക്കുള്ള വേദി കൂടിയായി ഈ സംഗമം മാറി.

കേരളത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾക്കൊരു ഡിജിറ്റൽ ഇടം

കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പഴയ പുസ്തകങ്ങൾ, കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ, ചരിത്രരേഖകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വിവിധ ഭാഷകളിലും ലിപികളിലുമുള്ള സാംസ്കാരിക സ്രോതസ്സുകൾ എന്നിവ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്ന സംരംഭമാണ് [ഗ്രന്ഥപ്പുര](https://gpura.org/).

ഷിജു അലക്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഡിജിറ്റൈസേഷൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പിന്നീട് ഇൻഡിക് ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ വിപുലമായ ഒരു കൂട്ടായ സംരംഭമായി വളർന്നു. സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ അധ്വാനവും വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സഹകരണവും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സാധ്യതകളും ഒരുമിച്ചുചേരുമ്പോൾ എന്തെല്ലാം സാധ്യമാകുമെന്നതിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് ഗ്രന്ഥപ്പുര.

കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തിനിടെ മാത്രം 4,500-ലേറെ പുസ്തകങ്ങളിലെ ഏകദേശം അഞ്ചുലക്ഷം താളുകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാനായെന്ന കണക്ക് സംഗമത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. കേവലം എണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം വിലയിരുത്താവുന്ന നേട്ടമല്ല ഇത്. ഓരോ പുസ്തകവും ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ ചിന്തയിലേക്കുള്ള വാതിലായിരിക്കാം. ഓരോ താളും ഒരു പുതിയ ചരിത്രാന്വേഷണത്തിന്റെ തുടക്കമായിരിക്കാം.

സംഗമത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പ്രമുഖ സാഹിത്യനിരൂപകൻ ഡോ. പി. കെ. രാജശേഖരൻ ഗ്രന്ഥപ്പുരയെ കേരളത്തിന്റെ ഓർമ്മകളുടെ ഒരു വലിയ സംഭരണിയായി വിശേഷിപ്പിച്ചു. ആ വിശേഷണം ഈ സംരംഭത്തിന്റെ പ്രസക്തി വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ചിതറിക്കിടക്കുന്ന അറിവുകളെ ഒരിടത്ത് സംരക്ഷിക്കുകയും ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ അവസരമൊരുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഒരു ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയുടെ പ്രവർത്തനം മാത്രമല്ല; അതൊരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം കൂടിയാണ്.

പ്രശസ്ത കഥാകൃത്ത് പി. എഫ്. മാത്യൂസ്, ഡോ. ബാബു ചെറിയാൻ തുടങ്ങിയവരുടെ സാന്നിധ്യവും സംഗമത്തെ ശ്രദ്ധേയമാക്കി.

സാങ്കേതികവിദ്യയും ചരിത്രവും കൈകോർക്കുമ്പോൾ

ഗ്രന്ഥപ്പുരയുടെ ഭാവിവികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി പദ്ധതികൾ സംഗമത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അവയിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചത് ഗ്രന്ഥപ്പുരയുടെ പുസ്തകശേഖരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വികസിപ്പിച്ചുവരുന്ന മലയാളം ഭാഷാമോഡലിന്റെ അവതരണമായിരുന്നു.

ബെംഗളൂരുവിലെ ആർ. വി. സർവകലാശാലയിലെ വിദ്യാർഥികൾ പ്രൊഫ. മെറിൻ തോമസിന്റെ മാർഗനിർദേശത്തിൽ വികസിപ്പിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനം ചരിത്രരേഖകളുടെ ഉള്ളടക്കം കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി അന്വേഷിക്കാനും പഠനാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനുമുള്ള സാധ്യതകളാണ് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്.

പഴയ പുസ്തകങ്ങളിലെ വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ രേഖകൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനും ചരിത്രപരമായ പരാമർശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും ഇത്തരത്തിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഭാവിയിൽ സഹായകമായേക്കാം. എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യ കണ്ടെത്തിത്തരുന്ന വിവരങ്ങൾ അവയുടെ യഥാർത്ഥ സ്രോതസ്സുകളുമായി ഒത്തുനോക്കി സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും ഇവിടെ മറക്കാനാവില്ല.

ഡിജിറ്റൈസേഷന്റെ ചെലവും സാങ്കേതിക സങ്കീർണതകളും കുറയ്ക്കാനായി വികസിപ്പിക്കുന്ന ഓപ്പൺ സ്കാനർ പദ്ധതിയും സംഗമത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. സ്കാൻ ചെയ്ത താളുകൾ ക്രമീകരിക്കാനും കൂടുതൽ ഉപയോഗയോഗ്യമാക്കാനുമായി വികസിപ്പിച്ച *പലക* എന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയറും പരിചയപ്പെടുത്തി.

മലയാള അച്ചടിയുടെ ആദ്യകാല ചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബെഞ്ചമിൻ ബെയ്‌ലിയുടെ അച്ചുരൂപങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഫോണ്ട് മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ സംരംഭമായിരുന്നു.

ചരിത്രത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതുപോലെ തന്നെ അതിനെ പുതിയ സാങ്കേതിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ വായനയ്ക്കും പഠനത്തിനും അനുയോജ്യമാക്കുക എന്നതും പ്രധാനമാണെന്ന് ഈ അവതരണങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെടുത്തി.

താളിയോലകൾ: നിശ്ശബ്ദമായി നഷ്ടപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അറിവുകൾ

കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രപഠനത്തിൽ ഇനിയും വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത വലിയൊരു മേഖലയാണ് താളിയോലഗ്രന്ഥങ്ങൾ.

പഴയ മനകളിലും ഇല്ലങ്ങളിലും തറവാടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും മഠങ്ങളിലും മറ്റ് സ്വകാര്യശേഖരങ്ങളിലുമായി താളിയോലരേഖകൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. അവയിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രം, ഗണിതം, ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രം, ഭാഷ, സാഹിത്യം, ആചാരങ്ങൾ, പ്രാദേശികചരിത്രം, ഭൂമിയിടപാടുകൾ, കുടുംബചരിത്രം തുടങ്ങിയ അനേകം വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.

എന്നാൽ ഈ രേഖകളെല്ലാം ശാസ്ത്രീയമായ സംരക്ഷണസംവിധാനങ്ങളിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് കരുതാനാവില്ല. ഈർപ്പം, പൂപ്പൽ, കീടബാധ, പൊടിപടലങ്ങൾ, അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സംഭരണരീതികൾ, അശ്രദ്ധമായ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ താളിയോലകൾക്ക് ക്രമേണ കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കാം. ചിലപ്പോൾ രേഖകളുടെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിയാത്തതിനാൽ അവ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഒരിക്കൽ പൂർണമായി നശിച്ചുപോയ അപൂർവമായ ഒരു കൈയെഴുത്തുപ്രതി അതേ രൂപത്തിൽ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ കഴിയണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവയെ കണ്ടെത്തുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് അടിയന്തര പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രവർത്തനമാണ്.

താളിയോലകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നത് സാധാരണ പുസ്തകങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ലളിതവുമല്ല. ഓരോ ഓലയുടെയും ഭൗതികാവസ്ഥ പരിശോധിക്കണം. കേടുപാടുകൾ വരുത്താതെ ചിത്രീകരിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. അക്ഷരങ്ങളുടെ വായനാക്ഷമതയും താളുകളുടെ ക്രമവും ഉറപ്പാക്കണം. ലഭ്യമായിടത്തോളം ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കാലം, ലിപി, ഭാഷ, ഉള്ളടക്കം, ശേഖരത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നിവയും രേഖപ്പെടുത്തണം.

ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ചരിത്രഗവേഷകരുടെയും ലിപിവിദഗ്ധരുടെയും സംരക്ഷണവിദഗ്ധരുടെയും സാങ്കേതികപ്രവർത്തകരുടെയും കൂട്ടായ സഹകരണം ആവശ്യമാണ്.

കേരളമൊട്ടാകെയുള്ള താളിയോലകൾ കണ്ടെത്താനും ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാനും പുതിയ പദ്ധതി

ഗ്രന്ഥപ്പുര സൗഹൃദസംഗമത്തിൽ രൂപംകൊണ്ട പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളിലൊന്ന്, കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള താളിയോലശേഖരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും അവയുടെ ഡിജിറ്റൈസേഷൻ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ പഠിച്ച് പരിഹാരങ്ങൾ നിർദേശിക്കുന്നതിനുമായി ഒരു പ്രത്യേക പ്രവർത്തകസമിതി രൂപീകരിച്ചതാണ്. എന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഈ സമിതി പ്രവർത്തിക്കുക. ലിറ്റി ടീച്ചർ, അനിൽ കുമാർ, അനൂപ്, സുഗീഷ് എന്നിവരാണ് സമിതിയിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങൾ. കേരളത്തിലെ വിവിധ ജില്ലകളിലെ മനകൾ, ഇല്ലങ്ങൾ, തറവാടുകൾ, സ്വകാര്യശേഖരങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന താളിയോലരേഖകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും ഉടമകളുടെ സഹകരണത്തോടെയും അനുമതിയോടെയും അവ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ശാസ്ത്രീയമായി ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയുമാണ് ഞങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. പ്രാദേശിക സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെയും ഗവേഷകരെയും ഈ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനും ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. രേഖകളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശവും സ്വകാര്യതയും പ്രസിദ്ധീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളും മാനിച്ചുകൊണ്ട്, പൊതുവായി ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുന്ന വിജ്ഞാനസ്രോതസ്സുകൾ ഗ്രന്ഥപ്പുര പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ വരുംതലമുറകൾക്ക് കൈമാറാനാകണം. വർഷങ്ങളായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന അനേകം താളിയോലകൾ കാലപ്പഴക്കത്താലും പരിചരണക്കുറവാലും നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത മുന്നിലുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ, ഇത് മാറ്റിവെക്കാവുന്ന ഒരു പ്രവർത്തനമല്ല. നമ്മുടെ ചരിത്രത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാത്ത ഭാഗങ്ങൾ എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാകുന്നതിനുമുമ്പ് അവയെ കണ്ടെത്തി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള കൂട്ടായ ശ്രമമായി ഈ പദ്ധതിയെ വികസിപ്പിക്കണമെന്നാണ് ആഗ്രഹം.

ഡിജിറ്റൈസേഷൻ മാത്രം മതിയാകുമോ?

താളിയോലകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തി സൂക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം അവയുടെ സംരക്ഷണം പൂർണമാകുന്നില്ല. യഥാർത്ഥ രേഖകൾ ശാസ്ത്രീയമായി പരിപാലിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ പകർപ്പുകൾ സുരക്ഷിതമായി ഒന്നിലധികം ഇടങ്ങളിൽ സൂക്ഷിക്കണം. അവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ വിവരസൂചികകൾ തയ്യാറാക്കണം.

ഒരു താളിയോലഗ്രന്ഥം ഏത് സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് ലഭിച്ചത്, ഏത് ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു, അതിൽ ഏത് ലിപിയാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്, രേഖയുടെ നില എന്താണ് തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയണം. ഭാവിയിൽ ഗവേഷകർക്ക് രേഖയുടെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കാനും അതിന്റെ പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കാനും ഇതെല്ലാം ആവശ്യമാണ്.

അതുപോലെ തന്നെ, എല്ലാ താളിയോലകളും പൊതുസഞ്ചയത്തിലുള്ളവയാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കാനാവില്ല. ചില രേഖകൾക്ക് ഉടമസ്ഥാവകാശപരമോ നിയമപരമോ സ്വകാര്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതോ ആയ നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടാകാം. അത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ ധാരണയും അനുമതിയും ഉറപ്പാക്കിയ ശേഷമായിരിക്കണം പൊതുപ്രവേശനം നൽകുന്നത്.

താളിയോലയുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം സംരക്ഷിക്കുക, ഉള്ളടക്കം വായിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുക, ഗവേഷണയോഗ്യമാക്കുക, സാധ്യമായിടത്ത് പൊതുസമൂഹത്തിന് ലഭ്യമാക്കുക എന്നിങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധമുള്ള നിരവധി ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് ഈ പ്രവർത്തനം മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടത്.

കൂട്ടായ്മയുടെ കരുത്ത്

കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികപൈതൃകത്തെ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന *ആർപ്പോ* പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവതരണവും ഗ്രന്ഥപ്പുരയുമായുള്ള സഹകരണസാധ്യതകളും സംഗമത്തിൽ ചർച്ചയായി.

അതോടൊപ്പം ഗ്രന്ഥപ്പുരയുടെ ഡിജിറ്റൽ ഗ്രന്ഥശേഖരത്തെ ഗവേഷണത്തിനും ഭാഷാസാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിനായി മറ്റൊരു പഠനസമിതിയും രൂപീകരിച്ചു. ബെഞ്ചമിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഈ സമിതി പ്രവർത്തിക്കുക.

ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകളുടെ പ്രത്യേകത അവിടെ ഒത്തുചേരുന്ന മനുഷ്യരുടെ വൈവിധ്യമാണ്. ഒരാൾക്ക് പഴയ ലിപികൾ വായിക്കാൻ കഴിയും. മറ്റൊരാൾക്ക് അപൂർവരേഖകൾ കണ്ടെത്താനുള്ള പ്രാദേശിക ബന്ധങ്ങളുണ്ടാകും. മറ്റൊരാൾ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വികസിപ്പിക്കും. ചിലർ ചരിത്രപഠനത്തിൽ സഹായിക്കും. ഈ കഴിവുകൾ പരസ്പരം ചേർന്നുനിൽക്കുമ്പോഴാണ് വലിയ പദ്ധതികൾ യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നത്.

നാളെയുടെ ചരിത്രത്തിനുവേണ്ടി ഇന്നുതന്നെ

ഗ്രന്ഥപ്പുരയുടെ ആലുവ സംഗമം ഒരു ദിവസത്തെ സൗഹൃദക്കൂട്ടായ്മയായി അവസാനിക്കുന്നില്ല. പുതിയ പദ്ധതികളും സാങ്കേതികപരീക്ഷണങ്ങളും സഹകരണസാധ്യതകളും സംരക്ഷണപ്രവർത്തനങ്ങളും മുന്നോട്ടുവെച്ചുകൊണ്ടാണ് അത് അവസാനിച്ചത്.

ഈ സംഗമത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തമായ ഒരു കാര്യമുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് ഏതാനും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ ഗവേഷകരുടെയോ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വമല്ല. നമ്മുടെ വീടുകളിലും നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലും പഴയ ശേഖരങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്ന ചരിത്രരേഖകൾ തിരിച്ചറിയാനും സംരക്ഷിക്കാനും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തം അനിവാര്യമാണ്.

ഒരു താളിയോലക്കെട്ട് നമുക്ക് ഇന്ന് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് അതിൽ പ്രാധാന്യമുള്ള വിവരങ്ങളില്ലെന്നു കരുതരുത്. ഇന്ന് അർത്ഥം കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത ഒരു രേഖ നാളെയൊരു ഗവേഷകന്റെ കൈകളിൽ വിലപ്പെട്ട ചരിത്രസ്രോതസ്സായി മാറിയേക്കാം.

നാം ഇന്ന് സംരക്ഷിക്കാതെ പോകുന്ന ഒരു താൾ, നാളത്തെ തലമുറയ്ക്ക് എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു ചരിത്രസാക്ഷ്യമായേക്കാം.

അതിനാൽ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ പഴയ താളിയോലകളും കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും ചരിത്രരേഖകളും കണ്ടെത്തുകയും അവയുടെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. അത്തരം ശേഖരങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാവുന്നവർ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയും സംരക്ഷണപ്രവർത്തനങ്ങളുമായി സഹകരിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

ചരിത്രം അന്വേഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം അതിന്റെ അവശേഷിക്കുന്ന തെളിവുകൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വവും നമുക്കുണ്ട്. ആലുവയിലെ ഗ്രന്ഥപ്പുര സൗഹൃദസംഗമം ആ ഉത്തരവാദിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലും പുതിയൊരു പ്രവർത്തനയാത്രയുടെ തുടക്കവുമായിരുന്നു.

പയ്യന്നൂരിന്റെ ചരിത്രഭൂമിയിലൂടെ ഒരു ദിനം

ചിതം ചരിത്രപഠന ക്യാമ്പ്: മെഗാലിത്തിക് ശവസംസ്കാര സ്മാരകങ്ങൾ മുതൽ കണ്ടൽക്കാടുകളുടെ പുനരുജ്ജീവനം വരെ

ചിതം ടീംയാത്ര: പയ്യന്നൂർ പെരുമ്പയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് വടക്കൻ മലബാറിലെ ചരിത്ര–പുരാവസ്തു–സാംസ്കാരിക–പാരിസ്ഥിതിക ഇടങ്ങൾ
സമയം: രാവിലെ 9:20 മുതൽ വൈകിട്ട് 6:30 വരെ
നേതൃത്വം: ഡോ. ഇ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, വി. സി. ബാലകൃഷ്ണൻ, മുരളീധരൻ മാഷ്, സി. ദിവാകരൻ തുടങ്ങിയവർ
സംഘാടനം: ചിതം കൂട്ടായ്മ (Center for Heritage of Intangible and Tangible Archiving in Malabar)

ചരിത്രം ചിലപ്പോൾ പുസ്തകത്താളുകളിൽനിന്ന് നമ്മളെ നോക്കും. ചിലപ്പോൾ മണ്ണിനടിയിൽ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന കല്ലുകളിലൂടെ, പാറയിൽ കൊത്തിവെച്ച മൃഗരൂപങ്ങളിലൂടെ, പഴയൊരു കെട്ടിടത്തിന്റെ ചുവരുകളിലൂടെ, മറന്നുപോയ സമരങ്ങളുടെ ഓർമകളിലൂടെ, വെള്ളത്തിനുമുകളിൽ വേരുകൾ പടർത്തി നിൽക്കുന്ന കണ്ടൽച്ചെടികളിലൂടെ അത് നമ്മളോട് സംസാരിക്കും. അങ്ങനെയൊരു ദിവസമായിരുന്നു പയ്യന്നൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ചിതം കൂട്ടായ്മ സംഘടിപ്പിച്ച ചരിത്രപഠന ക്യാമ്പ്. ഡോ. ഇ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, വി. സി. ബാലകൃഷ്ണൻ, മുരളീധരൻ മാഷ്, സി. ദിവാകരൻ തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തിയ ഈ യാത്ര, വടക്കൻ മലബാറിന്റെ ചരിത്രത്തെ ഒരു നേർരേഖയായി വായിക്കാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നില്ല. വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളിലെ മനുഷ്യജീവിതം, ശവസംസ്കാരരീതികൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ, വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, അധിനിവേശവിരുദ്ധ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നിവയുടെ അടയാളങ്ങൾ നേരിൽ കണ്ടു മനസ്സിലാക്കാനുള്ള അന്വേഷണമായിരുന്നു അത്. ‘ചിതം’ ചരിത്രഗവേഷണ കൂട്ടായ്മ ഒരുക്കിയ മഹാശിലാസംസ്കാരത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ തേടിയുള്ള ആ ചരിത്രതീർത്ഥാടനം അങ്ങനെ പിറവിയെടുക്കുകയായിരുന്നു.

രാവിലെ 9:20-ഓടെ പയ്യന്നൂർ പെരുമ്പയിൽനിന്ന് യാത്ര ആരംഭിച്ചു. തീയത്തിമാളിക, ചെമ്പോട്ടിക്കുന്നിലെ കുടക്കല്ലുകൾ, പിലിക്കോട്, ഏറ്റുകുടുക്ക, പയ്യന്നൂർ ഗാന്ധി സ്മൃതി മ്യൂസിയം, കവ്വായി പുഴയോരം, കവ്വായി പള്ളി, കുഞ്ഞിമംഗലത്തെ കണ്ടൽമേഖല എന്നിവയിലൂടെ നീണ്ട യാത്ര വൈകിട്ട് 6:30-ഓടെ അവസാനിച്ചു. ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ മുഴുവൻ ചരിത്രവും വായിച്ചുതീർക്കുക അസാധ്യമാണ്. എന്നാൽ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ കൃത്യമായ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ ചില സ്ഥലങ്ങൾ നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കും. ഈ യാത്രയുടെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം അതായിരുന്നു.


1. തീയത്തിമാളിക: സ്ഥലനാമത്തിനപ്പുറം അന്വേഷിക്കേണ്ട ചരിത്രം

തീയത്തിമാളികകണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിനടുത്ത് ഏച്ചിലാംവയലിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു മഹാശിലാ സ്മാരകമാണ് (മുനിയറ) തീയത്തിമാളിക.  ഞങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ സങ്കേതം ‘തിയ്യത്തിമാളിക’യായിരുന്നു. കാവുണ്ണി മാഷും മുരളി മാഷും കെ.പി. വിനോദും ചേർന്ന് ഇലയടയും ചൂടുള്ള ചായയുമായി അവിടെ ഞങ്ങളെ ഹൃദ്യമായി എതിരേറ്റു. ആ നാടൻ ആതിഥ്യത്തിന്റെ മധുരം നുണഞ്ഞ് ഞങ്ങൾ ഗുഹയുടെ ഉള്ളറകളിലേക്ക് പടവുകൾ ഇറങ്ങി.

കണ്ണൂർ-കാസർകോട് അതിർത്തിയിലെ ഏച്ചിലാംവയൽ കുന്നുകളിൽ കാവലാളായി നിൽക്കുന്ന ലാറ്ററൈറ്റ് (വെട്ടുകല്ല്) ഗുഹയാണിത്. മൂവായിരത്തോളം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഭൗതികശരീരങ്ങൾ മറവുചെയ്യാൻ പൂർവ്വികർ പാറ തുരന്നുണ്ടാക്കിയ ശവററകളാണിവ. വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ആദിമ മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ ഈറ്റില്ലം. പയ്യന്നൂർ – പുളിങ്ങോം പാതയിലെ കള്ളൻ കുന്നിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് ഈ ഏച്ചിലാംവയൽ. വെള്ളൂരിലെ ഏച്ചിലാംവയൽ കുന്നിന്റെ താഴ്ഭാഗത്ത്, പൂണംകോട്ടുവയലിന്റെ ഇരുകരകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പ്രദേശത്ത് പുരാതന ശവസംസ്കാര സ്മാരകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് പ്രാദേശിക വിവരണം.  ഇരുമ്പുയുഗ സംസ്കൃതിയുടെ (Iron Age culture) ഭാഗമായ ഈ ചരിത്ര സ്മാരകം, ഏതാണ്ട് മൂവായിരത്തിലേറെ വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ കവ്വായിപ്പുഴയുടെ നീർത്തട പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയൊരു ജനവാസ മേഖല നിലനിന്നിരുന്നു എന്നതിന്റെ പ്രധാന തെളിവുകളിലൊന്നാണ്.

അച്ചംവീട് തറവാട്ടിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശത്ത് നാലോ അഞ്ചോ മഹാശിലായുഗ കല്ലറകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവയിൽ ഏറ്റവും വ്യക്തമായിരുന്ന ഒന്നാണ് ‘തീയത്തിമാളിക’. യാത്രയിലെ ആദ്യ സന്ദർശനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു തീയത്തിമാളിക. പഴയ കെട്ടിടങ്ങളും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലനാമങ്ങളും പ്രാദേശിക ഓർമകളും ചരിത്രാന്വേഷണത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. എന്നാൽ തീയത്തി മാളിക പേരു സൂചിപ്പിക്കും പോലെ ഒരു കെട്ടിടമോ സമുച്ചയമോ ഒന്നുമല്ല. തീയത്തിമാളിക എന്നത് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിനടുത്തുള്ള ഏച്ചിലാംവയലിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഒരു മുനിയറയാണ് (മേഗലിത്തിക് സ്മാരകം). ഏകദേശം മൂവായിരത്തിലധികം വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇരുമ്പുയുഗ സംസ്കൃതിയുടെ (Iron Age / Megalithic Culture) ശേഷിപ്പാണിത്. വെള്ളൂരിലെ തീയത്തിമാളികയും പൊന്നിട്ടകൊവ്വലും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രാദേശിക ചരിത്രാന്വേഷണത്തിന് പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങളാണ്.

, ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന ‘ചിതം‘ കൂട്ടായ്മ ഈ മുനിയറ വിലയ്ക്കു വാങ്ങി ഇന്ന് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. മൂവായിരത്താണ്ടുകളുടെ പുരാവൃത്തങ്ങളും ഐന്തിണകളും പയ്യന്നൂരിന്റെ ഊരുവേലികളും കോർത്തിണക്കിയുള്ള ആ ഒഴുക്കുള്ള വിവരണം തിയ്യത്തിമാളികയുടെ മണ്ണിൽ വെച്ച് ഉണ്ണിമാഷ് ഞങ്ങൾക്ക് തുറന്നു തന്നു.

  • ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം: മഹാശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യരുടെ ശ്മശാന സംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ മുനിയറകൾ.
  • നാശഭീഷണി: നിലവിൽ ഈ ചരിത്ര സ്മാരകം ഒരു സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെ ഭൂമിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൃത്യമായ സംരക്ഷണമില്ലാത്തതിനാൽ ഇത് കടുത്ത നാശഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. ഇത് ആർക്കിയോളജി വകുപ്പ് ഏറ്റെടുത്ത് സംരക്ഷിക്കേണ്ട പ്രധാനപ്പെട്ടൊരു സ്മാരകം തന്നെയായിരുന്നു.

വെള്ളൂരിന്റെ ദേശപുരാവൃത്തത്തിൽ തീയത്തിമാളികയെ നോഹയുടെ പേടകത്തോടു സമാനമായ ഒരു രക്ഷാസങ്കേതമായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായ മഹാനാശത്തിൽ ലോകവും മനുഷ്യരും നശിച്ചപ്പോൾ തീയത്തിമാളികയിൽ അഭയം തേടിയ ഒരു അടിയാത്തിയും പൂവൻകോഴിയും മാത്രം രക്ഷപ്പെട്ടു എന്നതാണ് കഥയുടെ സാരം. ആ സ്ത്രീയുടെയും പൂവൻകോഴിയുടെയും സന്തതിപരമ്പരയാണ് ദേശവാസികൾ എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം പറയുന്നത്.

ഈ കഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം പറയുന്നയാൾക്ക് ചെറുപ്പത്തിൽ മുത്തശ്ശിയിൽനിന്ന് അത് കേട്ട ഓർമയുണ്ട്. കഥ പറയുമ്പോൾ കൈത്തണ്ടയിൽ ചേറുപുരട്ടി കോഴിക്കാഷ്ഠത്തിന്റെ ഗന്ധം അനുഭവിപ്പിച്ച് കഥയുടെ സത്യസന്ധത ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചിരുന്ന നാട്ടുമുത്തശ്ശിമാരുടെ വിവരണവും കുറിപ്പിലുണ്ട്.

ഇവിടെ പ്രാധാന്യമുള്ളത് ഐതിഹ്യം അക്ഷരാർഥത്തിൽ സത്യമാണോ എന്നതിലുപരി, ഒരു സമൂഹം സ്വന്തം ഉത്ഭവത്തെ എങ്ങനെ സങ്കൽപ്പിക്കുകയും തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്.

കണാരൻവയലിനും കുന്നോത്തുവയലിനും കിഴക്കായി ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന നിരന്ന ഭൂമിയാണ് പൊന്നിട്ടകൊവ്വൽ. വെള്ളൂരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ശ്മശാനഭൂമിയായി ഈ പ്രദേശം ദീർഘകാലം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നും വാണിയ, ശാലിയ, കാവുതിയ, നാവുതീയ തുടങ്ങിയ വിവിധ സമുദായങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശവസംസ്കാരസ്ഥലങ്ങൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും പറയുന്നു. പൊന്നിട്ടകൊവ്വൽ’ എന്ന സ്ഥലനാമത്തിന് പിന്നിൽ നിധിനിക്ഷേപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിശ്വാസമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. അവിടെ സ്വർണം കുഴിച്ചിട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന വിശ്വാസത്തെത്തുടർന്ന് പലരും നിധിക്കായി മണ്ണ് കുഴിച്ചുനോക്കിയിരുന്നുവെന്ന കഥകളും പ്രചരിച്ചിരുന്നു. മരണാനന്തരം ചെറു സ്വർണത്തകിടുകൾ ദേഹത്തോടു കൂടി വെയ്ക്കുന്ന പതിവ് പണ്ടും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. പിന്നീട് മണ്ണെടുക്കുന്ന സമയത്ത് നിരവധി നന്നങ്ങാടികൾ തകർന്ന നിലയിൽ കാണപ്പെട്ടുവെന്നും അറിയാൻ സാധിച്ചു. മഹാശിലായുഗവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിക്കുന്ന ശവസംസ്കാര മൺപാത്രങ്ങളാണ് നന്നങ്ങാടികൾ. അവയുടെ സാന്നിധ്യം ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പുരാവസ്തുപ്രാധാന്യത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു.

പൊന്നിട്ടകൊവ്വൽ ഒരുകാലത്ത് ‘പൊന്വർ’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരകേന്ദ്രം ആയിരുന്നിരിക്കാമെന്നാണ് മറ്റൊരു അനുമാനം. ചില തെയ്യം വാചാലുകളിൽ ‘പൊന്വൻ’ എന്ന പദം തീയസമുദായവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന നിരീക്ഷണവും അറിയാനിടവന്നു. ഈ വ്യാഖ്യാനമനുസരിച്ച്, ‘പൊന്വർ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു പഴയ സമൂഹം പിന്നീട് തീയർ എന്ന സാമൂഹികവിഭാഗമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടിരിക്കാം. വെള്ളൂരിലെ തീയത്തിമാളികയും പൊന്നിട്ടകൊവ്വലും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠം ഇതാണ്: പ്രാദേശിക ചരിത്രം സംരക്ഷിക്കണമെങ്കിൽ പുരാവസ്തുക്കളെയും സ്ഥലനാമങ്ങളെയും വാമൊഴികളെയും ആചാരങ്ങളെയും ഭൂപ്രകൃതിയെയും ഒരുമിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തണം. ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം പലപ്പോഴും വലിയ ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇടംപിടിക്കാത്ത ഇത്തരം ചെറിയ അടയാളങ്ങളിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. അവയെ ശാസ്ത്രീയമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും പരിശോധിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഭാവിതലമുറയോടുള്ള നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്


2. ചെമ്പോട്ടിക്കുന്നിലെ കുടക്കല്ലുകൾ: മണ്ണിനടിയിൽ മറഞ്ഞുപോയ ജീവിതങ്ങളുടെ സ്മാരകങ്ങൾ

കുടക്കല്ലുകൾയാത്രയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പുരാവസ്തു കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ചെമ്പോട്ടിക്കുന്ന്. ചരിത്രത്തിന്റെ അടുത്ത ഏടുകൾ തേടി ഞങ്ങൾ എത്തിയത് മാലാപ്പ് നായനാർ സ്മാരക മന്ദിരത്തിനടുത്തുള്ള ചെമ്പോട്ടിക്കുന്നിലേക്കാണ്. കരിവെള്ളൂരിനടുത്തുള്ള കൂക്കാനം ചെമ്പോട്ടിക്കുന്നിലെ പെരികമന നാരായണൻ നമ്പൂതിരിയുടെ വളപ്പിലാണ് മെഗാലിത്തിക് കാലഘട്ടത്തിന്റെ വിസ്മയങ്ങളായ കുടക്കല്ലുകളും തൊപ്പിക്കല്ലുകളും ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നത്. ഇവിടെ കാണുന്ന കുടക്കല്ലുകൾ അഥവാ Umbrella Stones ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മെഗാലിത്തിക് ശവസംസ്കാര പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിക്കപ്പെടുന്ന സ്മാരകങ്ങളാണ്. കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കരിവെള്ളൂർ പെരളം പഞ്ചായത്തിലാണ് ഈ സ്ഥലം. വലിയ തൊപ്പിപോലുള്ള കല്ലിന് താഴെ നാലോളം കല്ലുപാളികൾ താങ്ങുകളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന രൂപമാണ് കുടക്കല്ലുകളുടെ പൊതുവായ സവിശേഷത. ചില സ്മാരകങ്ങൾ ശവസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് പുരാവസ്തു പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ സ്മാരകത്തിന്റെയും കൃത്യമായ ഉപയോഗം, കാലനിർണയം, അതിനോടനുബന്ധിച്ച ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥലപരിശോധനയും ശാസ്ത്രീയപഠനവും കൂടാതെ ഉറപ്പിക്കാനാവില്ല.

 പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ഈ സ്മാരകങ്ങൾ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രമുഖരുടെ സ്മൃതികുടീരങ്ങളായിരുന്നു. അസ്ഥികൾ ഭരണിയിലാക്കി കുഴിച്ചിട്ട ശേഷം, അതിനുമുകളിൽ നാല് കൽതൂണുകളുടെ താങ്ങിൽ രണ്ടു ടണ്ണോളം ഭാരമുള്ള കൂറ്റൻ കല്ല് കുടയുടെ രൂപത്തിൽ കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ഈ കുടക്കല്ലുകളും, കമിഴ്ത്തിവെച്ച തൊപ്പിയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള മൂന്ന് തൊപ്പിക്കല്ലുകളും അന്നത്തെ മനുഷ്യരുടെ ശില്പവിദ്യയുടെ നേർസാക്ഷ്യങ്ങളാണ്.

ബി.സി. 800-നും എ.ഡി. 200-നും ഇടയിൽ വ്യാപകമായിരുന്ന ഈ മഹാശിലായുഗ സംസ്കാരത്തിന്റെ വേരുകൾ കണ്ണൂർ മണ്ണിലും ആഴത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പിലിക്കോട്ടെ വീത്കുന്ന്, ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ ചെങ്കൽ പ്രതലത്തിലെ ജ്യാമിതീയ രൂപങ്ങളും പാറച്ചിത്രങ്ങളും, അതിനടുത്തുള്ള പരമ്പരാഗത ജലാശയമായ കുളവും എല്ലാം നമ്മെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് ആദിമ മനുഷ്യന്റെ ഭാവനയുടെ ലോകത്തേക്കാണ്.

ചെമ്പോട്ടിക്കുന്നിൽ ഏഴ് കുടക്കല്ലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന വിവരം ഈ പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക നിരീക്ഷണമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.  എന്നാൽ ഏഴ് സ്മാരകങ്ങളുടെയും നിലവിലെ അവസ്ഥ, അവയുടെ കൃത്യമായ എണ്ണം, കാലപ്പഴക്കം, സംരക്ഷണനില എന്നിവ പുരാവസ്തുവകുപ്പിന്റെ രേഖകളുമായി ഒത്തുനോക്കേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ച് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഒരു കല്ലിന്റെ വലുപ്പം മാത്രമല്ല. കല്ലുകൾ എങ്ങനെ തെരഞ്ഞെടുത്തു, എങ്ങനെ മുറിച്ചു, എങ്ങനെ ഉയർത്തി സ്ഥാപിച്ചു, മരിച്ചവരെ അനുസ്മരിക്കുന്നതിനായി എന്തുതരം സാമൂഹികക്രമങ്ങളാണ് നിലനിന്നത് എന്നീ ചോദ്യങ്ങളാണ്. അതിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം, ഭൂവിജ്ഞാനം, പ്രാദേശിക ഭൂപ്രകൃതി, ശവസംസ്കാരപാരമ്പര്യങ്ങളുടെ താരതമ്യപഠനം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. ഈ പറഞ്ഞവയൊന്നും തന്നെ കൃത്യമായി നടക്കാതെ വളരെ അവശനിലയിലാണിന്നത്തെ അവസ്ഥ.

തൊപ്പിക്കല്ലുകൾ രൂപത്തിൽ വ്യത്യസ്തമാണ്. അർധവൃത്താകൃതിയിൽ ചെങ്കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത് മണ്ണിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവ, കമിഴ്ത്തിവെച്ച തൊപ്പിയെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നതിനാലാണ് ആ പേര് നേടിയത്. ചെറുതും വലുതുമായ മൂന്ന് തൊപ്പിക്കല്ലുകളാണ് ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയത്. കരിങ്കല്ലും ചെങ്കല്ലും ഉപയോഗിച്ച് ഇത്രയും വലിയ നിർമിതികൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ അന്നത്തെ മനുഷ്യർ പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ധ്യം അത്ഭുതകരമാണ്. ഇന്നത്തെ യന്ത്രസഹായങ്ങളും ആധുനിക നിർമാണസാങ്കേതികവിദ്യകളും ഇല്ലാത്ത കാലത്ത്, കല്ലിന്റെ ഭാരവും രൂപവും കൈകാര്യം ചെയ്ത് ഇത്തരം സ്മാരകങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച മനുഷ്യരെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ കൂട്ടായ അധ്വാനത്തിന്റെ വ്യാപ്തി നമുക്ക് ഊഹിക്കാം.

ഈ യാത്രയിൽ നിന്നും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ ചിലതുണ്ട്. ഒരു കല്ല് പത്തോ ഇരുപതോ ടൺ ഭാരമുള്ളതാണെന്ന കണക്കും അത് നാലു കിലോമീറ്റർ അകലെനിന്ന് കൊണ്ടുവന്നതാണെന്ന വിവരവും ശാസ്ത്രീയമായി അളന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ നിരീക്ഷണമോ പ്രാദേശികമായി ലഭിച്ച വിവരമോ എന്ന നിലയിൽ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്താവൂ. അതുപോലെ, ഒരു പാറയ്ക്കടിയിൽ നന്നങ്ങാടി അഥവാ ശവസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൺപാത്രം ഉണ്ടെന്നുള്ള വിശ്വാസവും പുരാവസ്തു തെളിവായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. പുരാവസ്തുവിന്റെ സാന്നിധ്യം തെളിയിക്കാൻ ശാസ്ത്രീയ സർവേയോ ഔദ്യോഗിക ഉത്ഖനനമോ ആവശ്യമാണ്. ഇത്തരം സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്വമേധയാ കുഴിക്കുകയോ കല്ലുകൾ നീക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.

ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ആർട്സ് (IGNCA) പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കേരളത്തിലെ പുരാവസ്തു–ശിലാകലാ മേഖലകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഫീൽഡ് റിപ്പോർട്ട്, വടക്കൻ കേരളത്തിലെ മെഗാലിത്തിക് സ്മാരകങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യവും അവ നേരിടുന്ന നാശഭീഷണിയും വ്യക്തമാക്കുന്ന പ്രസക്തമായ അവലംബങ്ങളിൽ ഇതേപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്.

ഇത്തരം നിർമിതികളുടെ കാലനിർണയത്തിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ചില ഭൂവിജ്ഞാന-പുരാവസ്തു പഠനങ്ങൾ പഴുതറകൾ പോലുള്ള ശിലാനിർമിതികൾക്ക് 4000 മുതൽ 5000 വർഷം വരെ പഴക്കമുണ്ടാകാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ, ഫ്രാൻസ്, റഷ്യ, കൊറിയ, ഇസ്രായേൽ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലും ഡോൾമെനുകളോട് സാമ്യമുള്ള ശിലാനിർമിതികൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സ്ഥലനിരീക്ഷണങ്ങൾ

  • സ്മാരകങ്ങളുടെ എണ്ണം: ഏഴ് കുടക്കല്ല് സ്മാരകങ്ങൾ (Umbrella stones) ഉള്ളതായി ഫീൽഡ് കുറിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

  • നിർമാണഘടന: വലിയ മൂടിക്കല്ലിന് താഴെ മൂന്നോ നാലോ നിവർന്ന ശിലാപാളികൾ താങ്ങായി നിൽക്കുന്ന ഘടനകൾ കാണാം.

  • ശിലാവൃത്തങ്ങൾ: സ്മാരകങ്ങൾക്ക് ചുറ്റും രണ്ട് ശിലാവൃത്തങ്ങൾ (Stone circles) ഉള്ളതായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

  • കല്ലുകളുടെ ഭാരം: ഏകദേശം 10 ടൺ ഭാരമുള്ള മൂടിക്കല്ല് നാലു കിലോമീറ്റർ അകലെനിന്ന് കൊണ്ടുവന്നതാണെന്ന പ്രാദേശിക വിവരം ലഭിച്ചു. ഇതിന്റെ ഭാരം, ഉറവിടം, ഗതാഗതദൂരം എന്നിവ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

  • തുളകളുടെ സാന്നിധ്യം: നിവർന്ന ശിലകളിൽ പോർട്ട് ഹോൾ (Port-hole) ഉണ്ടെന്ന നിരീക്ഷണം പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ എല്ലാ ശിലകളിലും തുളകളുണ്ടെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
    • പ്രാദേശിക നാമം: ചെമ്പുട്ടിക്കുന്ന്

    • പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കാണുന്ന പേര്: ചെമ്പോട്ടിക്കുന്ന് (Chempottikunnu)

    • സ്ഥലം: കരിവെള്ളൂർ–പെരളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല

    • പഠനവിഷയം: മഹാശിലായുഗത്തിലെ ശവസംസ്കാര സ്മാരകങ്ങളും അവയുടെ സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലവും

മനുഷ്യസംസ്കാരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ കല്ലിന് വലിയൊരു സ്ഥാനമുണ്ട്. അഭയവും ആയുധവും ഉപകരണവും സ്മാരകവുമായി അത് മനുഷ്യനൊപ്പം നിന്നു. എഴുത്തും രേഖകളും വ്യാപകമാകുന്നതിനുമുമ്പ്, തന്റെ വിശ്വാസങ്ങളും ഓർമ്മകളും നിലനിൽപ്പിന്റെ അടയാളങ്ങളും ഭൂമിയിൽ പതിപ്പിക്കാൻ മനുഷ്യൻ ആശ്രയിച്ച പ്രധാന മാധ്യമങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ശില.

കേരളത്തിന്റെ പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിൽ സമ്പന്നമായ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു മഹാശിലായുഗസംസ്കാരം. കേരളത്തിൽ മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും മധ്യധരണ്യാഴി പ്രദേശങ്ങളിലും വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും ആഫ്രിക്കയിലും മഹാശിലാസ്മാരകങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

‘മെഗാലിത്ത്‘ എന്ന പദം ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ ‘മെഗാസ്‘, ‘ലിത്തോസ്‘ എന്നീ വാക്കുകളിൽനിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. മെഗാസ് എന്നതിന് വലുത് എന്നും ലിത്തോസ് എന്നതിന് കല്ല് എന്നും അർത്ഥം. വലിയ ശിലകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമിച്ച സ്മാരകങ്ങളെയാണ് പൊതുവെ ഈ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

മരണാനന്തര ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കൽപ്പങ്ങളും പൂർവികരോടുള്ള ആദരവും ശവസംസ്കാരരീതികളും മഹാശിലാസ്മാരകങ്ങളുടെ നിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. മരിച്ചവരുടെ അസ്ഥികൾ ശേഖരിച്ച് കലശങ്ങളിലോ വലിയ മൺപാത്രങ്ങളിലോ സൂക്ഷിച്ച് കുഴിച്ചിടുകയും അവയ്ക്കു മുകളിൽ കല്ലറകളോ ശിലാസ്മാരകങ്ങളോ നിർമിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ആയുധങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, വീട്ടുപകരണങ്ങൾ, പാത്രങ്ങൾ, നാണയങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും ചില ശവസംസ്കാരങ്ങളോടൊപ്പം നിക്ഷേപിച്ചിരുന്നു.

മനുഷ്യന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധവും ഓർമ്മയെ നിലനിർത്താനുള്ള ആഗ്രഹവും ഒരുമിച്ചുചേർന്നിടങ്ങളാണ് ഈ സ്മാരകങ്ങൾ. ചിലത് കല്ലറകളായി; ചിലത് വൃത്തങ്ങളായും തൊപ്പിക്കല്ലുകളായും കുടക്കല്ലുകളായും ഉയർന്നു. പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യങ്ങളിലും വിശ്വാസങ്ങളിലും ഇവ പല പേരുകളിൽ അറിയപ്പെട്ടു: നടുകല്ല്, പാണ്ടുകുഴി, വാലിവീട്, പഞ്ചപാണ്ഡവർ മഠം, മുനിയറ, നന്നങ്ങാടി, മുതുമക്കത്താഴി, കൊടക്കല്ല്, പഴുതറ, തൊപ്പിക്കല്ല്, കുരങ്ങുപട്ടടൈ തുടങ്ങിയവ അവയിൽ ചിലതാണ്.

കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന മഹാശിലാസ്മാരകങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവ:

  1. കല്ലറകൾ (Dolmenoid cists)
  2. മേശക്കല്ലുകൾ (Capstone flush)
  3. കൽവൃത്തങ്ങൾ (Cairn circles)
  4. കുടക്കല്ലുകൾ (Umbrella stones)
  5. തൊപ്പിക്കല്ലുകൾ (Hood stones)
  6. നടുകല്ലുകൾ
  7. നന്നങ്ങാടികൾ അഥവാ താഴികൾ

ഇവയെല്ലാം ഒരേ രൂപത്തിലുള്ള നിർമിതികളല്ല. അവയുടെ ആകൃതിയും നിർമാണരീതിയും ഉപയോഗവും പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ചും കാലഘട്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ചും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കാം. ഓരോ ശിലാസ്മാരകവും അതിന്റെ കാലത്തെയും നിർമിച്ച മനുഷ്യരെയും കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങളുയർത്തുന്നു.


3. പിലിക്കോട്: പാറയ്ക്കുള്ളിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ ശവസംസ്കാര ഇടങ്ങൾ

muniyara മുനിയറകൾ

കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ പിലിക്കോട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വീത് കുന്ന് (Veethukunnu)—ശ്രീ രയരമംഗലം ഭഗവതി ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മലമ്പ്രദേശം—ആരാധനാപാരമ്പര്യങ്ങൾക്കും തെയ്യം അനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കും പ്രസിദ്ധമാണ്. അവിടെ പുതുതായി കണ്ടെത്തിയ ശിലായുഗ ഗുഹാസ്മാരകങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട ചരിത്രസമ്പത്താണ്. പാറമുറിച്ചുണ്ടാക്കിയ ഈ അറകളും പ്രവേശനദ്വാരങ്ങളും മറ്റൊരു ചരിത്രകാലത്തിലേക്കുള്ള വാതിലുകളാണ്. പ്രകൃതിദത്തമായ പാറയിൽ മനുഷ്യൻ ഇടപെട്ട് ഒരു നിർമിത ഇടം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ രൂപം, അളവ്, ദിശ, പ്രവേശനരീതി, ചുറ്റുപാടുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവ ശ്രദ്ധാപൂർവം പഠിക്കണം. കേരളത്തിലെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്തരം പാറയിൽ വെട്ടിയെടുത്ത അറകൾ (rock-cut burial chambers) മഹാശിലായുഗ ശവസംസ്കാര പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പഠിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചില അറകൾക്ക് മുകളിൽ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ദ്വാരവും ചിലതിന് പ്രവേശനഭാഗവും നീളമുള്ള കുഴിയും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇവിടെ ആദ്യം നോട്ട് ചെയ്ത തീയ്യത്തി മാളികയും ഇതേപോലെ തന്നെയാണുള്ളത്.

പിലിക്കോട് മേഖലയിലെ ശിലാമുറി ശവസംസ്കാരസ്മാരകങ്ങളെക്കുറിച്ച് IGNCA-യുടെ ഫീൽഡ് റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശമുണ്ട്. പിലിക്കോട്ടെ എരവിൽ പ്രദേശത്ത് നേരത്തേ മൂന്ന് പാറമുറിച്ച ശവസംസ്കാര അറകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം നശിച്ചുവെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. മറ്റൊരു രേഖപ്പെടുത്തിയ ഇടമായ വരക്കോട്ടുവയലിലും പാറമുറിച്ച അറകളുണ്ട്. ഈ രേഖകൾ പിലിക്കോട് പ്രദേശത്തെ പുരാവസ്തു പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ യാത്രയിൽ നേരിൽ കണ്ട ഓരോ പാറമുറിയെയും രേഖകളിലുള്ള പ്രത്യേക സ്മാരകവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കൃത്യമായ സ്ഥലനിർണയവും ഫോട്ടോ–മാപ്പ് താരതമ്യവും ആവശ്യമാണ്.

മഹാശിലായുഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ പഴുതറ (Dolmen), പോർട്ട് ഹോൾ (Port Hole), പോസ്റ്റ് ഹോൾ (Post Hole) എന്നീ പദങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പഴുതറകൾ അഥവാ ഡോൾമെനുകൾ, മഹാശിലായുഗത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി നിർമിച്ചിരുന്ന ഒറ്റ അറയുള്ള ശിലാക്കല്ലറകളാണ്.

കല്ലറയുടെ വശങ്ങളിലുള്ള കല്ലുകളിൽ ചിലപ്പോൾ വൃത്താകൃതിയിലോ അർധവൃത്താകൃതിയിലോ ഒരു ചെറിയ ദ്വാരം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. ഇതാണ് പോർട്ട് ഹോൾ. കിഴക്കോ തെക്കോ ഭാഗത്തുള്ള കല്ലിലായിരിക്കും ഇത്തരം ദ്വാരങ്ങൾ ചില സ്മാരകങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുക. ബലികൾ അർപ്പിക്കാനോ അസ്ഥികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങൾ പിന്നീട് അകത്തേക്ക് നിക്ഷേപിക്കാനോ ഈ ദ്വാരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നിരിക്കാമെന്ന വ്യാഖ്യാനങ്ങളുണ്ട്. ആത്മാക്കളുടെ സഞ്ചാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങളും ചില വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇവയുടെ കൃത്യമായ ഉദ്ദേശ്യം എല്ലാ സ്മാരകങ്ങളിലും ഒരുപോലെയായിരുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയാനാവില്ല.

പോസ്റ്റ് ഹോൾ അഥവാ കാൽക്കുഴികൾ മറ്റൊരു തരത്തിലുള്ള പുരാവസ്തു തെളിവാണ്. വീടുകളോ താൽക്കാലിക നിർമിതികളോ പണിയുന്നതിനായി മരത്തൂണുകളും കാലുകളും മണ്ണിലോ പാറയിലോ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്താൻ ഉണ്ടാക്കിയ കുഴികളെയാണ് ഈ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്തരം അടയാളങ്ങൾ പുരാതന മനുഷ്യരുടെ പാർപ്പിടരീതികളും നിർമാണസങ്കേതങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാൻ ഗവേഷകരെ സഹായിക്കുന്നു.

ശവസംസ്കാരസ്മാരകങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ജീവിച്ചിരുന്ന മനുഷ്യരുടെ വീടുകളും താമസസ്ഥലങ്ങളും എങ്ങനെയായിരുന്നുവെന്ന് കണ്ടെത്താനുള്ള അന്വേഷണവും ചരിത്രപഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ഈ അറിവുകൾ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ദ്വാരമോ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള പ്രവേശനഭാഗമോ കണ്ടാൽ അതിനെ ഉടൻതന്നെ ഒരു പ്രത്യേക ശവസംസ്കാരരീതിയുടെ തെളിവായി വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയില്ല. (പാറയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ വൃത്താകൃതിയിൽ വെട്ടിയെടുത്ത വലിയ ദ്വാരം ഒരു പാറയിൽ വെട്ടിയെടുത്ത ശവസംസ്കാര അറയുടെ മുകളിലെ ദ്വാരമായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ കൃത്യമായ ഉപയോഗം മറ്റുള്ള ഘടകങ്ങളെ കൂടി കണക്കിലെടുത്ത് പഠിച്ചു വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്). രൂപഘടന, നിർമാണരീതി, സമീപത്തെ മറ്റു സ്മാരകങ്ങൾ, കണ്ടെത്തിയ പുരാവസ്തുക്കൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അത്തരം നിഗമനങ്ങൾ രൂപപ്പെടേണ്ടത്. പാറയിൽ വെട്ടിയെടുത്ത താഴ്ന്ന ഭാഗവും അതിന്റെ അറ്റത്തുള്ള ചതുരാകൃതിയിലുള്ള പ്രവേശനവും കാണാം. ഇത്തരം ഘടനകൾ വടക്കൻ കേരളത്തിലെ മഹാശിലായുഗ ശവസംസ്കാര സ്മാരകങ്ങളുടെ സവിശേഷതകളിൽപ്പെടുന്നു. പാറയെ ഒരു പ്രകൃതിദത്ത ഘടകമായി മാത്രം കാണാതെ, മനുഷ്യൻ തന്റെ വിശ്വാസങ്ങൾക്കും മരണാനന്തര സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്കും വേണ്ടി രൂപപ്പെടുത്തിയ ഇടമായി കാണാൻ ഈ സന്ദർശനം അവസരം നൽകി.

ഇത്തരം സ്മാരകങ്ങൾ നിർമിക്കാൻ ലാറ്ററൈറ്റ് പാറയിൽ കൃത്യമായി വെട്ടിയെടുക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ ആവശ്യമായിരുന്നു. ചില അറകൾ ശവസംസ്കാരത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങളിൽനിന്ന് അറിയാം. എന്നാൽ ഈ പ്രത്യേക അറകളിൽനിന്ന് ശവാവശിഷ്ടങ്ങളോ ശവസംസ്കാര വസ്തുക്കളോ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന വിവരം പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം.

2016-ലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ദ ആർട്സിന്റെ കേരള ഫീൽഡ് റിപ്പോർട്ടിൽ പിലിക്കോട് മേഖലയിലെ ഇറവിൽ, വരക്കോട്ടുവയൽ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പാറയിൽ വെട്ടിയെടുത്ത ശവസംസ്കാര അറകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വരക്കോട്ടുവയലിലെ ഒരു അറയ്ക്ക് പോർട്ട് ഹോളും റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. 2016-ലെ റിപ്പോർട്ട് പിലിക്കോട് മേഖലയിലെ ഏറവിലിലും വരക്കോട്ടുവയലിലും പാറയിൽ വെട്ടിയെടുത്ത ശവസംസ്കാര അറകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന വിശ്വസനീയമായ പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സാണ്.


4. ഏറ്റുകുടുക്ക: പാറയിൽ കൊത്തിയ കാളരൂപങ്ങൾ

പുരാതന കൽചിത്രങ്ങൾ

ശിലകൾ മൗനമായിരിക്കാം. എന്നാൽ അവയിൽ കൊത്തിവെച്ച അടയാളങ്ങൾ മനുഷ്യർക്ക് പറയാനുള്ള പലതും സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. പയ്യന്നൂരിനടുത്തുള്ള ഏറ്റുകുടുക്ക ഗ്രാമത്തിലെ പുരാതന പാറച്ചിത്രങ്ങളും ശിലാരേഖകളും അത്തരത്തിലുള്ള തെളിവുകളാണ്. മഹാശിലായുഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മനുഷ്യജീവിതത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഈ അടയാളങ്ങൾ ഏറ്റുകുടുക്ക ശിലാരേഖകൾ അഥവാ പാറച്ചിത്രങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

ചെങ്കൽപ്പാറകളുടെ പ്രതലത്തിൽ പുരാതന ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കൊത്തിയെടുത്തതുപോലുള്ള രൂപങ്ങളാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ജ്യാമിതീയ രൂപങ്ങൾ, വരകൾ, മനുഷ്യരെയും മൃഗങ്ങളെയും ഓർമിപ്പിക്കുന്ന ആകൃതികൾ എന്നിവ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച മനുഷ്യരുടെ ഉദ്ദേശ്യവും അവയുടെ കൃത്യമായ കാലവും വ്യാഖ്യാനവും ശാസ്ത്രീയമായ പരിശോധനകളിലൂടെ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കേണ്ട വിഷയങ്ങളാണ്.

എറ്റുകുടുക്കയിലെ പാറയിൽ കൊത്തിയ കാളരൂപങ്ങൾ ഈ യാത്രയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന കണ്ടെത്തലായിരുന്നു. 2017-ലെ Heritage പഠനത്തിൽ ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ പാറക്കൊത്തുചിത്രങ്ങൾ കാങ്കോൽ–ആലപ്പടമ്പ പഞ്ചായത്തിലെ ഏറ്റുകുടുക്ക–പാക്കയം റോഡിലാണെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സമീപത്തു തന്നെ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രവും ഉണ്ട്.  പിന്നീട് വന്ന കാലഘട്ടങ്ങളിലെ ശില്പങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, പ്രകൃതിദത്തമായ പാറയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നേരിട്ട് കൊത്തിയ രൂപങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ദൃശ്യഭാഷയുടെയും സാംസ്കാരികജീവിതത്തിന്റെയും അടയാളങ്ങളാണ്.  IGNCA-യുടെ 2016-ലെ ഫീൽഡ് റിപ്പോർട്ട് ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ പാറച്ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. റിപ്പോർട്ടിൽ ഇവിടെ കൂനുള്ള കാളകളുടെ പത്ത് കൊത്തുപടങ്ങൾ കാണാമെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവ പടിഞ്ഞാറൻ മലനിരകളുടെ laterite പാറപ്പുറത്താണ്. ചിത്രങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത് തുറന്നുകിടക്കുന്ന ചെങ്കൽപ്പാറയുടെ ഉപരിതലത്തിലാണ്. രൂപങ്ങളിൽ ചിലത് കാലാവസ്ഥയുടെയും മനുഷ്യ ഇടപെടലുകളുടെയും ഫലമായി മങ്ങിപ്പോയതായും കാണുന്നു. പയ്യന്നൂരിൽനിന്ന് ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്തായാണു സ്ഥലം.

കിഴക്കോടു പോകുന്ന നിരവധി കാളകളുടെ രൂപമാണ് കൊത്തി വെച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇവിടെ കാണുന്ന കാളരൂപങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം പ്രാദേശികമായ ഒരു കൗതുകത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അവ ഇതിനകം തന്നെ ശാസ്ത്രീയ ഫീൽഡ് രേഖപ്പെടുത്തലിന്റെ ഭാഗമാണ്. റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയ സമയത്ത് പത്ത് കാളരൂപങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. തീർച്ചയായും നിലവിൽ ടാർ ചെയ്തിരിക്കുന്ന റോഡിനു കീഴിലായി ഇനിയും കാളരൂപങ്ങൾ ലഭിച്ചേക്കാം!

കാളകളുടെ രൂപം, കൊമ്പുകളുടെ വിന്യാസം, ശരീരത്തിന്റെ അനുപാതം, കൂനിന്റെ രൂപം, അവ തമ്മിലുള്ള അകലം, ഒരേ ദിശയിലേക്കുള്ള അഭിമുഖീകരണം എന്നിവ ചിത്രീകരണരീതിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കും. കാളകൾ കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായിരിക്കുന്നതായി കാണുന്നെന്നു പറഞ്ഞുവല്ലോ. ഈ നിരീക്ഷണം സൈറ്റിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലിന് സഹായകരമാണെങ്കിലും, അതിൽനിന്ന് മാത്രം ഒരു പ്രത്യേക ആരാധനാരീതിയോ ജ്യോതിശാസ്ത്രപരമായ അർത്ഥമോ നിഗമനം നമുക്കു ചെയ്യാനാവില്ല. കാളകൾ ഇവിടെ എന്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു? കന്നുകാലിവളർത്തലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമയാണോ? പ്രതീകാത്മകമായ വിശ്വാസമാണോ? ഒരു കൂട്ടായ്മയുടെ ദൃശ്യസ്മരണയാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ചിത്രരൂപങ്ങളെ മറ്റിടങ്ങളിലെ ശിലാകലകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും കാലനിർണയത്തിനുള്ള തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുകയും വേണം.

അരിയിട്ടപാറ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സുപ്രധാന പാറച്ചിത്രകേന്ദ്രവും കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ചീമേനി–പോത്താംകണ്ടം പ്രദേശത്തുണ്ട്. 2020-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച A Note on Petroglyphs from Ariyittapara, Pothamkandam, District Kasaragod എന്ന ഗവേഷണപ്രബന്ധത്തിൽ അവിടെയുള്ള മനുഷ്യരൂപങ്ങളും കാളരൂപങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അത് ഏറ്റുകുടുക്കയിൽനിന്ന് റോഡുമാർഗം ഏകദേശം രണ്ട് കിലോമീറ്റർ അകലെയായിട്ടു വരും.

ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ കുളവും മറ്റൊരു ചോദ്യവും

ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ കുളംപാറച്ചിത്രങ്ങൾക്കടുത്തുള്ള കുളവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. വെട്ടുകല്ല് നീക്കംചെയ്ത് രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്ത പരമ്പരാഗത ജലാശയമാണിത്. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതവും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും പരസ്പരം എത്രമാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്നുവെന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇത്തരം ഇടങ്ങൾ സൂചനകൾ നൽകുന്നു. ചെങ്കൽപ്പാറകളിൽ കൊത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ചരിത്രശേഷിപ്പുകൾ കാലപ്പഴക്കവും സംരക്ഷണക്കുറവും കാരണം നാശഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. അവയെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെതന്നെ പ്രധാനമാണ് അവയുടെ യഥാർഥ സ്വഭാവം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കുന്നതും.യാത്രയിൽ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ട പടികളുള്ള ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുളവും പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്. മേലെപ്പറഞ്ഞ ശിലാരേഖകൾക്കു സമീപം തന്നെയാണ് ഈ കുളവും ഉള്ളത്. laterite പാറയിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ ജലസംഭരണികൾ വടക്കൻ മലബാറിലെ പല പ്രദേശങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. അവയുടെ പടികൾ, ചരിവുകൾ, വെട്ടിമിനുക്കിയ വശങ്ങൾ എന്നിവ പഴയകാലത്തെ ജലോപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് സഹായകമാകാം.

എന്നാൽ ഇത്തരം കുളങ്ങൾ കുടക്കല്ലുകൾക്കുള്ള കല്ല് ഖനനം ചെയ്തതിന്റെ തെളിവാണെന്നോ ശവസംസ്കാരസ്മാരകങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നോ എന്നും അറിയേണ്ടതുണ്ട്, കാരണം, കുളത്തിൽ നിന്നും കൊത്തിയെടുത്ത കൽഭാഗങ്ങളുടെ പാടുകൾ ആ ഒരു ചിന്തയെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. കുളത്തിന്റെ ചുവരുകളിൽ അവ്യക്തമായി പലതരം എഴുത്തുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇന്നത് കല്ലുകൾ കെട്ടി മറച്ചു വെച്ചിരിക്കുകയാണ്. പാറയിൽ വരച്ച ചിത്രങ്ങളും റോഡിനു നടുവിലായി വരും വിധമാണുള്ളത്, അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ മുകളിൽ കൂടിയായിരുന്നു ടാർ ചെയ്ത് റോഡ് പണിതത്. നാശോന്മുഖമായ ആ ചിത്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. കുളം, പാറക്കൊത്തുപണികൾ, സമീപത്തെ ശവസംസ്കാരസ്മാരകങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കാലബന്ധം തെളിയിക്കാൻ സ്ഥലസർവേയും ഭൂവിജ്ഞാനപരമായ പരിശോധനയും ആവശ്യമാണ്.

ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ ചിത്രങ്ങളെ സാധാരണയായി പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ (petroglyphs) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത്, പാറയിൽ നിറം പുരട്ടി വരച്ച ചിത്രങ്ങളല്ല, പാറയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ കൊത്തിയോ ചുരണ്ടിയോ സൃഷ്ടിച്ച രൂപങ്ങളാണ് അവ. 2014-ലെ Iron Age Megalithic Burials of Perumba, Kuppam എന്ന പുരാവസ്തു പഠനത്തിൽ ഏറ്റുകുടുക്ക, മാടായി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ പടികളുള്ള ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കുളങ്ങളും ശവസംസ്കാര അറകളും തമ്മിലുള്ള ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സമീപ്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഈ ജലസംഭരണികൾ മനുഷ്യരുടെയും കന്നുകാലികളുടെയും ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാമെന്നാണ് പഠനത്തിലെ നിരീക്ഷണം.

  • സ്ഥലം: ഏറ്റുകുടുക്ക, പയ്യന്നൂരിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല, കണ്ണൂർ ജില്ല.

  • ചിത്രവിഷയം: പാറയിൽ കാളകളുടെ രൂപങ്ങൾ കാണുന്നു.

  • ദിശ: കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങുന്ന കാളകളാണ് ഇവിടെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് 2016-ലെ IGNCA റിപ്പോർട്ടിലെ കിഴക്കോട്ട് അഭിമുഖമായ കാളരൂപങ്ങളുടെ വിവരണവുമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.

  • ശരീരഘടന: കാളയുടെ തോളിനു മുകളിലുള്ള മുഴ (hump) പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട സവിശേഷതയാണ്. IGNCA റിപ്പോർട്ടും ഇവയെ humped bulls എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

  • ചിത്രരീതി: റിപ്പോർട്ടിലെ വിവരണപ്രകാരം, ഈ രൂപങ്ങൾ ചെങ്കൽപ്പാറയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ കൊത്തിയെടുത്തവയാണ്; പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ച് വരച്ച ചിത്രങ്ങളല്ല. അതിനാൽ ഇവയെ പാറക്കൊത്തുചിത്രങ്ങൾ (petroglyphs) എന്ന് വിളിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ കൃത്യം.
  • ചരിത്രപരമായ വ്യാഖ്യാനം: കന്നുകാലി വളർത്തലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങൾ ഈ രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കാമെന്ന് ഗവേഷകർ കരുതിയിട്ടുണ്ട്. സമീപത്തെ ജലസംഭരണിയും കന്നുകാലികൾക്ക് വെള്ളം ലഭിച്ചിരുന്ന സാഹചര്യവും ഈ വ്യാഖ്യാനത്തിന് പിന്തുണയായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. എന്നാൽ ചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച സമൂഹത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാലമോ ഉദ്ദേശ്യമോ ഉറപ്പിച്ചിട്ടില്ല.

  • സംരക്ഷണപ്രശ്നം: പാറച്ചിത്രങ്ങൾ വാഹനഗതാഗതമുള്ള വഴിയോട് ചേർന്നിരിക്കുന്നതിനാൽ കാലക്രമത്തിൽ മാഞ്ഞുപോകാനുള്ള സാധ്യത ഏറെയുണ്ട്.


ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ പാറച്ചിത്രങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ കുറച്ചുനേരം ചെലവഴിച്ചശേഷം ഞങ്ങൾ ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനായി പയ്യന്നൂരിലേക്ക് തിരിച്ചു.

മില്ലറ്റ് കഫേ: ചരിത്രയാത്രയിലെ ഉച്ചനേരം

ഉച്ചസമയമായപ്പോൾ ഞങ്ങൾ പയ്യന്നൂർ പൊലീസ് സ്റ്റേഷന് പിന്നിലെ ‘മില്ലറ്റ് കഫേ’യിലേക്ക് വണ്ടി കയറി. കഞ്ഞിയും ചമ്മന്തിയും പുഴുക്കും നിറഞ്ഞ പോഷകസമൃദ്ധമായ നാടൻ മില്ലറ്റ് ഊണും കഴിച്ച് അടുത്ത ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക്—പയ്യന്നൂർ ഗാന്ധി സ്മൃതി മ്യൂസിയത്തിലേക്ക്. കുന്നുകളും ഗുഹകളും ശിലാസ്മാരകങ്ങളും കണ്ടുനടന്ന ക്ഷീണത്തിനിടയിൽ കഞ്ഞിയും ചമ്മന്തിയും പുഴുക്കും ചേർന്ന ഉച്ചഭക്ഷണം മനസ്സിനും ശരീരത്തിനും ഒരുപോലെ ആശ്വാസമായി. യാത്രകളിൽ ഭക്ഷണം വെറും വിശപ്പടക്കൽ മാത്രമല്ല; അടുത്ത യാത്രാഭാഗത്തേക്ക് നമ്മെ ഒരുക്കുന്ന ചെറിയൊരു ഇടവേള കൂടിയാണ്. മഹാശിലകളുടെ നിശ്ശബ്ദമായ ഭൂതകാലത്തുനിന്ന് ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണമായ ചരിത്രത്തിലേക്കുള്ള യാത്രാമാറ്റം പിന്നീട്.

5. പയ്യന്നൂർ ഗാന്ധി സ്മൃതി മ്യൂസിയം: സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ പ്രാദേശിക മുഖം

പയ്യന്നൂർ ഗാന്ധി സ്മൃതി മ്യൂസിയം1910-ൽ ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ശൈലിയിൽ തീർത്ത ആ പഴയ പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ കെട്ടിടം ഇന്ന് ഗാന്ധിമ്യൂസിയമാണ്. കൊടിയ മർദ്ദനങ്ങളുടെയും ചോരപ്പാടുകളുടെയും ഇരുളറകൾ ഇപ്പോൾ അഹിംസാമന്ത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ‘രണ്ടാം ബർദോളി’ എന്നറിയപ്പെട്ട പയ്യന്നൂരിന്റെ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിന്റെയും കർഷക പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെയും നേർരേഖകളാണ് ഈ മ്യൂസിയം. 1934 ജനുവരി 12-ന് ഗാന്ധിജി ഇവിടെയെത്തി സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥനെ സന്ദർശിച്ചതും ശ്രീനാരായണ വിദ്യാലയത്തിൽ മാവിൻതൈ നട്ടതുമെല്ലാം ചരിത്രത്തിന്റെ പൊൻതൂവലുകളാണ്. 2.44 കോടി രൂപ ചിലവഴിച്ച്, കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു വർഷംകൊണ്ട് പുനരുദ്ധരിച്ച ഈ മ്യൂസിയം മലബാറിലെ കരിവെള്ളൂർ, മുനയൻകുന്ന് സമരങ്ങളുടെയെല്ലാം ജീവിക്കുന്ന ചരിത്രപ്പുസ്തകമാണ്.

മഹാത്മാഗാന്ധി 1934 ജനുവരി 12-ന് പയ്യന്നൂർ സന്ദർശിച്ചതായി സർക്കാർ രേഖകൾ പറയുന്നു. അയിത്തോച്ചാടനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥനെ സന്ദർശിക്കുകയും ശ്രീനാരായണ വിദ്യാലയത്തിന്റെ വളപ്പിൽ മാവിൻതൈ നടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പയ്യന്നൂരിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരചരിത്രത്തിൽ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിനും പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. 1930 ഏപ്രിലിൽ കെ. കേളപ്പന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കോഴിക്കോട് നിന്നാരംഭിച്ച ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹ പദയാത്ര ഏപ്രിൽ 21-ന് പയ്യന്നൂരിലെ ഉളിയത്ത് കടവിൽ ഉപ്പുനിയമം ലംഘിക്കുന്നതിൽ എത്തി. ഈ സംഭവം മലബാറിലെ ദേശീയപ്രസ്ഥാനചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന ഘട്ടമായി കണ്ണൂർ ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചരിത്രവിവരണത്തിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചിത്രങ്ങളുടെ രൂപത്തിലും വീഡിയോ പ്രസന്റേഷനായും ഇതൊക്കെ മ്യൂസിയത്തിൽ നമുക്ക് കാണാനാവും. മ്യൂസിയത്തിലെ പ്രദർശനവസ്തുക്കൾ പഴയകാലത്തെ നേതാക്കളെയും പ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും മാത്രമല്ല, അവയെ ഓർമ്മയിൽ നിലനിർത്താൻ ശ്രമിച്ച പ്രാദേശിക സമൂഹത്തെയും പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.

കേരള സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിവരമനുസരിച്ച്, ഈ മ്യൂസിയം 1910-ൽ നിർമിച്ച പയ്യന്നൂർ പഴയ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ കെട്ടിടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് പയ്യന്നൂരിലുണ്ടായ പോരാട്ടങ്ങളുമായി ബന്ധമുള്ള ഈ കെട്ടിടം സംരക്ഷിത സ്മാരകമാണ്. 2021 ജനുവരി 16-നാണ് ഗാന്ധി സ്മൃതി മ്യൂസിയം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

സ്ഥലം: പയ്യന്നൂർ ഗാന്ധിസ്മൃതി മ്യൂസിയം, കണ്ണൂർ ജില്ല
കെട്ടിടത്തിലെ നിർമാണവർഷം: 1910
ചരിത്രപ്രാധാന്യം: സ്വാതന്ത്ര്യസമരചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന പഴയ കെട്ടിടം. ഇവിടെ ഗാന്ധിജിയെയും കേരളത്തിലെ ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തെയും സംബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങളും സ്മാരകവസ്തുക്കളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.

ചരിത്രാന്വേഷണത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യം: കെട്ടിടത്തിൽ 1910 എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് അതിന്റെ നിർമാണകാലത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഗാന്ധിസ്മൃതി മ്യൂസിയം എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച തീയതി അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ പഴക്കവും മ്യൂസിയത്തിന്റെ സ്ഥാപനചരിത്രവും പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തണം.

ഈ കെട്ടിടത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ 1910-ലെ പഴയ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, പയ്യന്നൂരിലെ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം, ഗാന്ധിജിയുടെ പയ്യന്നൂർ സന്ദർശനം, കെട്ടിടത്തിന്റെ മ്യൂസിയമായുള്ള പുനരുപയോഗം എന്നീ നാല് വിഷയങ്ങൾ ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിക്കുന്നത് പ്രയോജനകരമാണെന്നു തോന്നി.


6. കവ്വായി പുഴയോരം: ജലപാതകളും മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ ചരിത്രവും

കവ്വായി പുഴയോരംകവ്വായിയുടെ പുഴയോരത്തും കായൽപ്രദേശത്തും എത്തിയപ്പോൾ യാത്രയുടെ സ്വഭാവം മാറി. പുരാവസ്തു സ്മാരകങ്ങളിൽനിന്ന് ജലഭൂപ്രകൃതിയിലേക്കും മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതിപരമായ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്കും അന്വേഷണം നീങ്ങി. കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ കായൽ പരപ്പ്. പഴയകാലത്ത് ‘കാവിൽ പട്ടണം‘ എന്നും ‘കച്ചിൽ പട്ടണം‘ എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രദേശം. ചിറക്കൽ രാജാവ് വള്ളങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കാനായി തോട് വെട്ടിയതോടെയാണ് ഇതൊരു ദ്വീപായി മാറിയത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ആദ്യ കോടതിയും ഓഫീസും ഇവിടെയായിരുന്നുവെന്നത് കവ്വായിയുടെ പ്രൗഢി വിളിച്ചോതുന്നു.

ബോട്ടുജെട്ടിയിൽ നിന്നും ഉണ്ണിമാഷ് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച തുരുത്ത്—അതായിരുന്നു ‘കുരിപ്പ് മാട്’. പത്തോളം ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ മുന്നുപയോഗശൂന്യമായ ദ്വീപിലാണ് നാൽപ്പതുകൾ വരെ വസൂരി ബാധിച്ച രോഗികളെ കൊണ്ടുതള്ളിയിരുന്നത്! സമൂഹം കൈയൊഴിഞ്ഞ ആ മനുഷ്യരെ സ്വന്തം ജീവൻ പണയം വെച്ച് ശുശ്രൂഷിച്ച് ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന സുബ്രഹ്മണ്യ ഷേണായിയുടെ ഓർമ്മകൾ ആ മണ്ണിൽ തങ്ങിനിൽപ്പുണ്ട്. അതേപോലെ കൊച്ചത്തുരുത്ത് എന്ന തുരുത്ത് മുമ്പ് ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രോപ്പർട്ടിയായിരുന്നു. ഇന്നത് ഏതോ പ്രൈവറ്റ് പാർട്ടി റിസോർട്ട് നടത്താനായി ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുനുവത്രേ.

കവ്വായി കായൽ വടക്കൻ മലബാറിലെ ശ്രദ്ധേയമായ കായൽ–ജലപാത സംവിധാനമാണ്. കേരള ടൂറിസത്തിന്റെ വിവരണം കവ്വായി, കാങ്കോൽ, വണ്ണാത്തിച്ചാൽ, കുപ്പിത്തോട്, കുണിയൻ തുടങ്ങിയ നദികളും തോടുകളും കായൽസംവിധാനത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പ്രാദേശികമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നദീനാമങ്ങളും ഭരണപരമായോ ഭൂപടപരമായോ രേഖപ്പെടുത്തിയ പേരുകളും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം;

ജലാശയങ്ങൾ യാത്രയ്ക്കും മത്സ്യബന്ധനത്തിനും കൃഷിക്കും വ്യാപാരത്തിനും കുടിയേറ്റത്തിനും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ കവ്വായിയെ പ്രകൃതിദൃശ്യമായി മാത്രം കാണാതെ, മനുഷ്യരും ജലവും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല ബന്ധത്തിന്റെ ഭാഗമായും വായിക്കാം.

കായൽത്തുരുത്തുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രാദേശികമായി പറയപ്പെടുന്ന പഴയ ഒറ്റപ്പെടൽകഥകളും രോഗബാധിതരെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്ന വാമൊഴികളും ശ്രദ്ധേയമാണ്.  എന്നാൽ അവയെ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട ചരിത്രമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ കാലഘട്ടം, രോഗത്തിന്റെ സ്വഭാവം, ഭരണരേഖകൾ, പ്രാദേശിക രേഖകൾ, വാമൊഴികളുടെ പരസ്പരസ്ഥിരീകരണം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. ഒരു സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് പറയപ്പെടുന്ന കഥ അതിന്റെ ചരിത്രപഠനത്തിന് തുടക്കമാകാം; പക്ഷേ കഥ മാത്രം ചരിത്രതെളിവല്ല.


7. കവ്വായി പള്ളി: പോർച്ചുഗീസ് വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഓർമകൾ

പോർച്ചുഗീസ് വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഓർമകൾകവ്വായി പള്ളിയിലെ സന്ദർശനം യാത്രയിലെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായി കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ട ചരിത്രവിഷയങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. അവിടെ ലഭിച്ച പ്രാദേശിക വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം പോർച്ചുഗീസുകാർക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ മരിച്ചവരുമായി ബന്ധമുള്ള ശുഹദാ ഖബറിടങ്ങളാണ് ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നത്. മൗലികമായ ചരിത്രരേഖകളുടെ അഭാവത്തിൽ ഇത്തരം ഓർമകളെ പൂർണമായി തള്ളിക്കളയുന്നതും ശരിയല്ല; അതുപോലെ അവയെല്ലാം തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതകളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും ശരിയല്ല. യാത്രയ്ക്കിടെ ലഭിച്ച വാമൊഴിയിൽ 1524-ലെ പോരാട്ടം, വിവിധ കുടുംബങ്ങളിൽനിന്നുള്ള യോദ്ധാക്കൾ, ഹമീദ് മൗലവി എന്ന പേരിലുള്ള വ്യക്തി, സയ്യിദ് ശുഹദാവ്, അൽമാസ് ശുഹദാവ് തുടങ്ങിയ പ്രാദേശികമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പേരുകൾ, 54 പേർ മരിച്ചുവെന്ന കണക്ക് എന്നിവ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു. ഈ വിവരങ്ങൾ ആരാണ് കൈമാറിയത്, അവ ഏത് രേഖയിലോ കുടുംബപരമ്പരയിലോ അധിഷ്ഠിതമാണ്, വ്യത്യസ്ത വാമൊഴികൾ അവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിവ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന ചരിത്രവ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കണം: രാമന്തളിയിലെ 17 പോരാളികളെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രവിവരണവും കവ്വായി പള്ളിയിലെ ഖബറിടങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിയലും ഒരേ തെളിവല്ല. രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളും ഒരേ സംഭവത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ രേഖകളും സ്ഥലപരിശോധനയും ആവശ്യമാണ്.

2023 ജൂൺ 19-ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മാധ്യമം ലേഖനം 1524-ൽ പോർച്ചുഗീസുകാർക്കെതിരെ രാമന്തളിയിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന പോരാട്ടത്തെക്കുറിച്ചും 17 പോരാളികളുടെ പ്രാദേശിക ഓർമയെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഈ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലൊന്നാണ് ശൈഖ് സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം രണ്ടാമൻ അറബിയിൽ രചിച്ച തുഹ്ഫത്തുൽ മുജാഹിദീൻ. മലബാറിലെ പോർച്ചുഗീസ് അധിനിവേശവും അതിനെതിരായ മുസ്ലിം ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളും മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ കൃതി പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ ഒരു ചരിത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ പോർച്ചുഗീസ് വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം കവ്വായിയിലെ പ്രത്യേക ഖബറിടങ്ങളുടെയും 54 മരണങ്ങളുടെയും എല്ലാ വിവരങ്ങളും അതിൽനിന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കാനാവില്ല. ചില രക്തസാക്ഷികളുടെയൊക്കെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ മാത്രമേ ലഭിച്ചിരുന്നുള്ളൂ എന്നും വാമൊഴി ചരിത്രമുണ്ട്.

അതുപോലെ, ഈ സംഭവത്തെ “ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് കൂടുതൽ തെളിവും വ്യക്തമായ നിർവചനവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന അവകാശവാദമാണ്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പോർച്ചുഗീസ് അധിനിവേശത്തിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനെ മലബാറിന്റെ ആദ്യകാല അധിനിവേശവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളിലൊന്നായി പഠിക്കാം. എന്നാൽ “ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തേത്” എന്ന വിശേഷണം ഉറപ്പിച്ചു പറയാൻ ഇപ്പോഴുള്ള തെളിവുകൾ മതിയാകുന്നില്ല.

ചരിത്രാന്വേഷണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഓർമകളെ ഇല്ലാതാക്കലല്ല; അവയെ തെളിവുകളുമായി സംവദിപ്പിക്കലാണ്. ഈ ഖബറിടങ്ങൾ ആരുടേതാണ്, അവയുടെ കാലം എങ്ങനെ നിർണയിക്കാം, അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ എവിടെയുണ്ട്,  കുടുംബചരിത്രങ്ങൾ ലഭ്യമാണോ തുടങ്ങി പ്രസക്തമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് നിരവധിയുണ്ട്. 1524-ൽ പോർച്ചുഗീസുകാരോട് പൊരുതി രക്തസാക്ഷികളായ ശുഹദാക്കളുടെ മൺമറയാത്ത കവ്വായി പള്ളിയിലെ ഖബറുകളും താണ്ടി ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ അവസാന യാത്രാകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.


8. കുഞ്ഞിമംഗലം കണ്ടൽമേഖല: പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും ചരിത്രത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ പ്രധാനമാണ്

കുഞ്ഞിമംഗലം കണ്ടൽമേഖലവൈകുന്നേരത്തോടടുത്തപ്പോൾ യാത്ര എത്തിയത് കുഞ്ഞിമംഗലത്തെ കണ്ടൽമേഖലയിലേക്കായിരുന്നു. പാറകളിലും കല്ലുകളിലും മനുഷ്യൻ പതിപ്പിച്ച ചരിത്രം വായിച്ചശേഷം, വെള്ളത്തിനുള്ളിലേക്ക് വേരുകൾ നീട്ടി വളരുന്ന കണ്ടൽക്കാടുകളെ കാണുന്നത് യാത്രയ്ക്ക് മറ്റൊരു അർത്ഥം നൽകി. ഇവിടെ ഏകദേശം 40 ഏക്കറോളം വിസ്തൃതിയിൽ കണ്ടൽ നട്ടുവളർത്തിയ പ്രദേശമാണുള്ളത്. ഈ കണക്ക് യാത്രയിൽ ലഭിച്ച വിവരമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ കൃത്യമായ വിസ്തൃതി, ഉടമസ്ഥത, സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പരിധി എന്നിവ ബന്ധപ്പെട്ട സംഘടനയുടെയോ സർക്കാർ വകുപ്പിന്റെയോ രേഖകളുമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.

വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ട്രസ്റ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (WTI) ഔദ്യോഗിക വിവരമനുസരിച്ച്, കണ്ണൂർ കണ്ടൽ പ്രോജക്റ്റ് കുഞ്ഞിമംഗലം കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള പ്രധാന കണ്ടൽസംരക്ഷണ പ്രവർത്തനമാണ്. നിലവിലുള്ള കണ്ടൽക്കാടുകൾ സംരക്ഷിക്കുക, നശിച്ചുപോയ മേഖലകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, തദ്ദേശീയ കണ്ടൽത്തൈകൾ നട്ടുവളർത്തുക, ജനപങ്കാളിത്തവും പരിസ്ഥിതി ബോധവൽക്കരണവും വർധിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

WTI-യുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ 2026 ഏപ്രിൽ വരെയുള്ള കണക്കായി, പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി 39.3 ഏക്കർ നശിച്ച കണ്ടൽമേഖല പുനഃസ്ഥാപിച്ചതായും രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം തദ്ദേശീയ കണ്ടൽത്തൈകൾ നട്ടതായും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് പദ്ധതിയുടെ ഔദ്യോഗിക പുരോഗതിവിവരമാണ്. നിങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച മുഴുവൻ പ്രദേശത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയുമായി ഈ കണക്ക് തുല്യമാണെന്ന് കരുതരുത്; രണ്ടും വ്യത്യസ്ത അളവുകളായിരിക്കാം.

കണ്ടൽക്കാടുകൾ തീരശോഷണം കുറയ്ക്കുന്നതിലും ജലജീവികൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ചെറുജീവികൾക്കും ആവാസവ്യവസ്ഥ ഒരുക്കുന്നതിലും പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അവ വെള്ളത്തിന്റെയും കരയുടെയും ഇടയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി കവചങ്ങളാണ്. വെള്ളത്തിനുള്ളിലേക്ക് നീളുന്ന വേരുകൾ മണ്ണും ജൈവവസ്തുക്കളും പിടിച്ചുനിർത്തുകയും ചെറുജീവികൾക്ക് അഭയം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

കണ്ടൽസംരക്ഷണം പ്രകൃതിസംരക്ഷണത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഉപവിഭാഗമല്ല. തീരദേശ സമൂഹങ്ങളുടെ ഭാവി, ജൈവവൈവിധ്യം, കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളോടുള്ള പ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക പ്രവർത്തനമാണ്. അതിനാൽ ഇത്തരം സംരക്ഷണപ്രദേശങ്ങൾ ചരിത്രപഠന യാത്രകളുടെ ഭാഗമാകുന്നത് പ്രസക്തമാണ്. മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോട് എങ്ങനെ ഇടപെട്ടു എന്നത് മാത്രമല്ല, പ്രകൃതിയുമായി എങ്ങനെ സഹവർത്തിത്വം പുലർത്തണം എന്നതും ചരിത്രാന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.


9. ഒരുദിവസത്തെ യാത്രയിൽനിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന ചരിത്രചോദ്യങ്ങൾ

രാവിലെ 9:20-ന് പയ്യന്നൂർ പെരുമ്പയിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച യാത്ര വൈകിട്ട് 6:30-ഓടെ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച സ്ഥലങ്ങൾ ഒരു പട്ടികയായി മാത്രം മനസ്സിൽ ശേഷിച്ചില്ല. ഓരോ സ്ഥലവും പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി.

ചെമ്പോട്ടിക്കുന്നിലെ കുടക്കല്ലുകൾ മനുഷ്യന്റെ ശവസംസ്കാരപാരമ്പര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. പിലിക്കോട്ടെ പാറമുറികൾ മരണം, സ്മരണം, വിശ്വാസം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിപ്പിച്ചു. ഏറ്റുകുടുക്കയിലെ കാളരൂപങ്ങൾ മനുഷ്യൻ തന്റെ ലോകത്തെ പാറയിൽ രേഖപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയ രീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം തുറന്നു. പയ്യന്നൂർ ഗാന്ധി സ്മൃതി മ്യൂസിയം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തെ ഓർമിപ്പിച്ചു. കവ്വായിയിലെ പള്ളിയും ഖബറിടങ്ങളും വാമൊഴിയും രേഖാപരമായ ചരിത്രവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി. കുഞ്ഞിമംഗലത്തെ കണ്ടൽമേഖല മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാലബന്ധത്തെ മറ്റൊരു ദിശയിൽനിന്ന് കാണാൻ സഹായിച്ചു.

ഈ സ്ഥലങ്ങളെല്ലാം ഒരേ കാലഘട്ടത്തിൽപ്പെട്ടവയല്ല. അവ തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ചരിത്രബന്ധമുണ്ടെന്ന് പറയാനും ഇപ്പോൾ മതിയായ തെളിവില്ല. എന്നാൽ ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം രാഷ്ട്രീയസംഭവങ്ങളുടെ പട്ടിക മാത്രമല്ലെന്ന് അവ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യവാസം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിശ്വാസം, തൊഴിൽ, ജലോപയോഗം, പരിസ്ഥിതി, അധികാരം, ചെറുത്തുനിൽപ്പ്, കൂട്ടായ ഓർമകൾ എന്നിവയെല്ലാം അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ചരിത്രപഠനത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശീലം, കണ്ടതും കേട്ടതും വായിച്ചതും വേർതിരിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്. നേരിൽ കണ്ട കല്ല് ഒരു നിരീക്ഷണമാണ്. അതിനെക്കുറിച്ച് നാട്ടുകാർ പറയുന്ന കഥ വാമൊഴിയാണ്. ഒരു ശാസ്ത്രീയ റിപ്പോർട്ടിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ വിവരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച തെളിവാണ്. ഈ മൂന്ന് തലങ്ങളും പരസ്പരം സഹായിക്കാം; പക്ഷേ അവയെ ഒരേ നിലയിൽ കണക്കാക്കാൻ പാടില്ല.

ചിതം കൂട്ടായ്മയുടെ ഈ യാത്ര അതിനാൽ സ്ഥലസന്ദർശനത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. കൂടുതൽ രേഖകൾ കണ്ടെത്താനും പ്രാദേശിക ഓർമകൾ ശേഖരിക്കാനും പുരാവസ്തു കേന്ദ്രങ്ങളുടെ കൃത്യമായ സ്ഥാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനും ചിത്രങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കാനും ചരിത്രാവകാശവാദങ്ങളെ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനുമുള്ള തുടർപ്രവർത്തനത്തിന്റെ തുടക്കമായി ഇതിനെ കാണാം.

ചരിത്രം കാണുന്നതല്ല, തെളിവുകളോടെ വായിക്കുന്നതാണ്

ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് ചരിത്രത്തെ പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ ചരിത്രത്തെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി കാണാൻ പഠിക്കാം. പഴയ കല്ലുകളെ അത്ഭുതവസ്തുക്കളായി മാത്രം കാണാതെ അവ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ കേൾക്കാം. പ്രാദേശിക കഥകളെ അവഗണിക്കാതെ അവയുടെ ഉറവിടങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാം. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ ഓർമകളെ ആദരിക്കുമ്പോഴും അവയുടെ തീയതികളും പേരുകളും സംഭവവിവരങ്ങളും രേഖകളുമായി പരിശോധിക്കാം. കണ്ടൽക്കാടുകളെ മനോഹരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യമായി മാത്രം കാണാതെ അവ സംരക്ഷിക്കുന്ന ജീവവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാം.

പയ്യന്നൂരിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച ഈ ചരിത്രാന്വേഷണയാത്ര, ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറപ്പുകളേക്കാൾ അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള നല്ല ചോദ്യങ്ങളാണ് ഞങ്ങൾക്ക് സമ്മാനിച്ചത്. ചരിത്രം അന്വേഷിക്കുന്നവർക്ക് അതുതന്നെയാണ് ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട നേട്ടം. യാത്രയുടെ ഓർമകൾക്കും ചർച്ചകൾക്കും വഴികാട്ടിയ ചിതം കൂട്ടായ്മയ്ക്കും ഡോ. ഇ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, വി. സി. ബാലകൃഷ്ണൻ, മുരളീധരൻ മാഷ്, സി. ദിവാകരൻ തുടങ്ങിയവർക്കും നന്ദി.

കുരിശുയുദ്ധങ്ങളും ആധുനിക മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയവും

മധ്യകാല യൂറോപ്പിന്റെയും ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകവും പ്രക്ഷുബ്ധവുമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ (Crusades). ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ പുണ്യസ്ഥലമായ ജെറുസലേമും (യൂറുശലേം) പാലസ്തീൻ പ്രദേശങ്ങളും മുസ്ലീം അധീനതയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലെ ക്രിസ്ത്യൻ രാജ്യങ്ങളും മാർപ്പാപ്പമാരും നയിച്ച സൈനീയാഭ്യാസങ്ങളും യുദ്ധപരമ്പരകളുമാണ് കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നീണ്ടുനിന്ന ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ ലോകഭൂപത്രത്തെയും ഇരു സംസ്കാരങ്ങളുടെയും പരസ്പര ബന്ധങ്ങളെയും എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിമറിച്ചു.

ഈ ലേഖനത്തിൽ, കുരിശുയുദ്ധങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധം, രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധം എന്നിവയുടെ കാരണങ്ങൾ, പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ, യുദ്ധാനന്തര സ്ഥിതിഗതികൾ, അവസാന ഘട്ടങ്ങൾ, തുടർന്നുണ്ടായ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കാം.

ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധം (1096 – 1099): തുടക്കവും വിജയവും

കുരിശുയുദ്ധ പരമ്പരകളിൽ ഏറ്റവും വിജയകരമായ ഒന്നായാണ് ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഇത് കേവലം ഒരു മതപരമായ തീർത്ഥാടനം എന്നതിലുപരി, യൂറോപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളുടെ ഒരു വലിയ പ്രതിഫലനം കൂടിയായിരുന്നു.

ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ

  1. സെൽജുക് തുർക്കികളുടെ മുന്നേറ്റവും ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയും: പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ സെൽജുക് തുർക്കികൾ ഇസ്ലാമിക ലോകത്ത് ശക്തരായി ഉയർന്നുവന്നു. അവർ പേർഷ്യയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റും കീഴടക്കുകയും, തുടർന്ന് ക്രിസ്ത്യൻ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ജെറുസലേം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ (പൂർവ്വ റോമാ സാമ്രാജ്യം) കിഴക്കൻ അതിർത്തികൾ തുർക്കികൾ ആക്രമിച്ചതോടെ, കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ ചക്രവർത്തിയായ അലക്സിയസ് ഒന്നാമൻ കോംനേനസ് (Alexios I Komnenos) പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലെ മാർപ്പാപ്പയോട് സൈരിക സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

  2. ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടകർക്ക് നേരിട്ട ദുരിതങ്ങൾ: മുസ്ലീം ഭരണം ജെറുസലേമിൽ നിലവിൽ വന്നതിനുശേഷം, യൂറോപ്പിൽ നിന്നുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടകർക്ക് പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിൽ വലിയ തടസ്സങ്ങളും പീഡനങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വന്നു എന്ന വാർത്തകൾ യൂറോപ്പിൽ പരന്നത് ജനങ്ങളിൽ രോഷമുണ്ടാക്കി.

  3. മാർപ്പാപ്പയുടെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ: അക്കാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ആഭ്യന്തര സംഘർഷങ്ങൾക്കും കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും അയവു വരുത്താനും, യൂറോപ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ ശ്രദ്ധയെയും സൈനിക ശക്തിയെയും ബാഹ്യശത്രുക്കൾക്കെതിരെ തിരിച്ചുവിടാനും മാർപ്പാപ്പ ആഗ്രഹിച്ചു. കൂടാതെ, റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെയും പൗരത്യ സഭയുടെയും (Eastern Orthodox Church) മേൽ തന്റെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കാൻ മാർപ്പാപ്പ അർബൻ രണ്ടാമൻ (Pope Urban II) ഈ അവസരം ഉപയോഗിച്ചു.

ക്ലെർമോണ്ട് കൗൺസിലും പ്രഖ്യാപനങ്ങളും

1095 നവംബറിൽ ഫ്രാൻസിലെ ക്ലെർമോണ്ട് കൗൺസിൽ (Council of Clermont) യോഗത്തിൽ മാർപ്പാപ്പ അർബൻ രണ്ടാമൻ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഒരു ആഹ്വാനം നടത്തി. ജെറുസലേം മോചിപ്പിക്കാൻ മുന്നോട്ടുവരുന്ന എല്ലാ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെയും മുൻകാല പാപങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പൊറുക്കപ്പെടുമെന്ന് (Plenary Indulgence) അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

മാർപ്പാപ്പയുടെ പ്രസംഗം ജനങ്ങളിൽ വലിയ ആവേശമുണ്ടാക്കി. “Deus vult!” (ദൈവഹിതം ഇതാണ്!) എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി ജനങ്ങൾ വസ്ത്രങ്ങളിൽ കുരിശുചിഹ്നങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്ത് യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറെടുത്തു. ഇതിൽ നിന്നാണ് ‘കുരിശുയുദ്ധം’ എന്ന പേരുണ്ടായത്.

തുടങ്ങിയ ശേഷമുള്ള സ്ഥിതിഗതികളും സംഭവവികാസങ്ങളും

  • പീപ്പിൾസ് ക്രൂസേഡ് (Peoples’ Crusade): ഔദ്യോഗിക സൈന്യം പുറപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ്, പീറ്റർ ദി ഹെർമിറ്റ് (Peter the Hermit) എന്ന സന്യാസിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സാധാരണക്കാരായ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളും കർഷകരും അടങ്ങിയ ഒരു വലിയ സംഘം കിഴക്കോട്ട് മാർച്ച് ചെയ്തു. എന്നാൽ മതിയായ ആയുധമോ ഭക്ഷണമോ ഇല്ലാതിരുന്ന ഇവർ തുർക്കി പടയാളികളുടെ മുന്നിൽ ദയനീയമായി പരാജയപ്പെട്ടു.

  • രാജാക്കന്മാരുടെ ക്രൂസേഡ് (Princes’ Crusade): ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി, ഇറ്റലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ (ഉദാഹരണത്തിന്: ഗോഡ്ഫ്രി ഓഫ് ബുയിയോൺ, റൈമണ്ട് ഓഫ് ടൗളൂസ്, ബോഹെമണ്ട്) നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രൊഫഷണൽ സൈന്യം പിന്നീട് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് നീങ്ങി.

  • നൈസിയയുടെയും ആന്റിയോക്കിന്റെയും ഉപരോധം: 1097-ൽ നൈസിയയും തുടർന്ന് നീണ്ടതും കഠിനവുമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ 1098-ൽ ആന്റിയോക്കും കുരിശുയുദ്ധക്കാർ കീഴടക്കി.

ജെറുസലേമിന്റെ വീഴ്ചയും കുരിശുയുദ്ധ രാജ്യങ്ങളുടെ സ്ഥാപനവും

1099 ജൂലൈയിൽ കുരിശുയുദ്ധക്കാർ ജെറുസലേം നഗരം വളയുകയും ക്രൂരമായ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനൊടുവിൽ നഗരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. നഗരവാസികളായ മുസ്ലീങ്ങളെയും യഹൂദന്മാരെയും വൻതോതിൽ കൊന്നൊടുക്കിയാണ് അവർ വിജയം ആഘോഷിച്ചത്.

ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി ജെറുസലേം രാജ്യം (Kingdom of Jerusalem), എഡേസ കൗണ്ടി, ആന്റിയോക്ക് പ്രിൻസിപ്പാലിറ്റി, ട്രിപ്പോളി കൗണ്ടി എന്നീ നാല് പ്രധാന കുരിശുയുദ്ധ രാജ്യങ്ങൾ (Crusader States) മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ സ്ഥാപിതമായി.

രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധം (1147 – 1149): പരാജയത്തിന്റെ കഥ

ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധത്തിനു ശേഷം പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ക്രിസ്ത്യൻ ഭരണം സുസ്ഥിരമല്ലാതായി മാറി. മുസ്ലീം ശക്തികൾ വീണ്ടും സംഘടിക്കുകയും കുരിശുയുദ്ധക്കാർക്കെതിരെ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകുകയും ചെയ്തു.

രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ

  1. എഡേസയുടെ പതനം (1144): കുരിശുയുദ്ധ രാജ്യങ്ങളിൽ ആദ്യമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട എഡേസ കൗണ്ടി (County of Edessa) മുസ്ലീം നേതാവായ ഇമാദ് അദ്-ദിൻ സെങ്കി (Imad ad-Din Zengi) 1144-ൽ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. ഇത് യൂറോപ്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ ലോകത്ത് വലിയ ഞെട്ടലുണ്ടാക്കി. എഡേസ നഷ്ടപ്പെട്ടത് ജെറുസലേം രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് വലിയ ഭീഷണിയായി മാറി.

  2. പുതിയൊരു യുദ്ധത്തിനുള്ള ആഹ്വാനം: എഡേസയുടെ പതനത്തിന് മറുപടിയായി മാർപ്പാപ്പ യൂജീൻ മൂന്നാമൻ (Pope Eugene III) പുതിയൊരു കുരിശുയുദ്ധത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പ്രശസ്ത സന്യാസിയായ സെന്റ് ബെർണാഡ് ഓഫ് ക്ലെയർവൗക്സ് (Bernard of Clairvaux) യൂറോപ്പിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ച് ജനങ്ങളെ യുദ്ധത്തിനായി പ്രചോദിപ്പിച്ചു.

പ്രഖ്യാപനങ്ങളും യൂറോപ്യൻ ഭരണാധികാരികളുടെ പങ്കാളിത്തവും

ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, യൂറോപ്പിലെ പ്രമുഖ പരമാധികാര രാജാക്കന്മാർ നേരിട്ട് ഈ യുദ്ധത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.

  • ഫ്രഞ്ച് രാജാവായ ഏഴാം ലൂയി (King Louis VII)

  • ജർമ്മൻ ചക്രവർത്തിയായ മൂന്നാം കോൺറാഡ് (Emperor Conrad III)

ഇവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വൻ സൈന്യം ഏഷ്യ മൈനറിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ തുർക്കി) മാർച്ച് ചെയ്തു.

യുദ്ധരംഗത്തെ സ്ഥിതിഗതികളും ഡമാസ്കസ് ഉപരോധവും (1148)

തുടക്കം മുതലെ രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധം വലിയ തിരിച്ചടികൾ നേരിട്ടു. അനറ്റോലിയൻ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെയുള്ള യാത്രയിൽ ബൈസന്റൈൻ ഭരണാധികാരികളുടെ അകമഴിഞ്ഞ സഹകരണമില്ലായ്മയും, തുർക്കി ഗോത്രങ്ങളുടെ നിരന്തരമായ guerrilla ആക്രമണങ്ങളും കാരണം ഫ്രഞ്ച്-ജർമ്മൻ സൈന്യങ്ങൾക്ക് കനത്ത ആൾനാശമുണ്ടായി.

പാലസ്തീനിൽ എത്തിയ ശേഷം, ജെറുസലേമിലെ ഭരണാധികാരികളുടെയും സഖ്യസേനയുടെയും സമ്മർദ്ദത്താൽ അവർ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഡമാസ്കസ് നഗരം ഉപരോധിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ ഈ തീരുമാനം വൻ തന്ത്രപരമായ അബദ്ധമായിരുന്നു. ഡമാസ്കസ് നഗരം കീഴടക്കുന്നതിൽ കുരിശുയുദ്ധക്കാർ പൂർണ്ണമായി പരാജയപ്പെട്ടു. മുസ്ലീം നേതാവ് നൂർ അദ്-ദിൻ (Nur ad-Din) തന്റെ സൈന്യത്തെ ഏകോപിപ്പിച്ച് കുരിശുയുദ്ധക്കാരെ തുരത്തിയോടിച്ചു.

രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധത്തിന്റെ ദയനീയമായ അവസാനം

1149-ൽ യാതൊരുവിധ നേട്ടങ്ങളുമില്ലാതെ, വൻ നാശനഷ്ടങ്ങളോടെ ലൂയി ഏഴാമനും കോൺറാഡ് മൂന്നാമനും യൂറോപ്പിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോന്നു. രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധത്തിന്റെ പരാജയം യൂറോപ്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ വലിയ നിരാശയും അവിശ്വാസവും ഉണ്ടാക്കി. ദൈവത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം തങ്ങൾക്കില്ലെന്ന തോന്നൽ ജനങ്ങളിൽ പരന്നു. ഇത് പിന്നീട് മുസ്ലീം ലോകത്ത് നൂർ അദ്-ദിന്റെയും പിന്നീട് സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബിയുടെയും (Saladin) ഉദയത്തിന് കളമൊരുക്കി.

ക്രിസ്ത്യൻ – മുസ്ലീം രാജ്യങ്ങളിലുണ്ടായ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ മാറ്റങ്ങൾ

കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ കേവലം യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നവയായിരുന്നില്ല; അവ ഇരു ലോകങ്ങളുടെയും സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ഘടനയെ അടിമുടി മാറ്റിമറിച്ചു.

1. യൂറോപ്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ രാജ്യങ്ങളിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ

  • സാമ്പത്തിക രംഗവും വാണിജ്യവും:

    • കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ യൂറോപ്പും പൗരസ്ഥ്യ നാടുകളും തമ്മിലുള്ള വാണിജ്യ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തി. വെനീസ്, ജെനോവ, പിസ തുടങ്ങിയ ഇറ്റാലിയൻ നഗര-രാഷ്ട്രങ്ങൾ (City-states) ഈ വ്യാപാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറി. പട്ടുരൂപങ്ങൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, പഞ്ചസാര, എന്നിവയുടെ കച്ചവടം യൂറോപ്പിൽ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

    • പണം കൈമാറുന്നതിനുള്ള പുതിയ ബാങ്കിംഗ് രീതികളും കടം വാങ്ങുന്ന സമ്പ്രദായങ്ങളും യൂറോപ്പിൽ വേരുറപ്പിച്ചു.

  • സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ മാറ്റങ്ങൾ:

    • ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെ തകർച്ച: യുദ്ധച്ചെലവുകൾക്കായി പ്രഭുക്കന്മാർക്ക് തങ്ങളുടെ ഭൂമിയും പദവികളും വിൽക്കേണ്ടി വന്നു. ഇത് ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതിക്ക് വലിയ ആഘാതമേൽപ്പിച്ചു. മിക്ക കർഷകരും പ്രഭുക്കളുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്നും മോചിതരായി.

    • രാജാക്കന്മാരുടെ ശക്തി വർദ്ധിച്ചു: പ്രഭുക്കന്മാർ യുദ്ധങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെടുകയോ സാമ്പത്തികമായി തകരുകയോ ചെയ്തതോടെ, രാജാക്കന്മാർ കൂടുതൽ ശക്തരായി മാറുകയും കേന്ദ്രീകൃത ഭരണകൂടങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.

    • ജ്ഞാനോദയവും സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റവും: മുസ്ലീം പണ്ഡിതന്മാരുമായുള്ള സമ്പർക്കം യൂറോപ്യന്മാർക്ക് അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ കൃതികൾ, ഗണിതം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, വൈദ്യശാസ്ത്രം എന്നിവ പുതിയ രീതിയിൽ പരിചയപ്പെടാൻ അവസരമൊരുക്കി. ഇത് പിന്നീട് യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനത്തിന് (Renaissance) അടിത്തറയിട്ടു.

2. മുസ്ലീം രാജ്യങ്ങളിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ

  • സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ഏകീകരണം:

    • പ്രാരംഭത്തിൽ ജെറുസലേമിന്റെ നഷ്ടവും കൂട്ടക്കൊലകളും മുസ്ലീം സമൂഹത്തിന് കനത്ത ആഘാതമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ബാഹ്യഭീഷണി മുസ്ലീം നാടുകളെ തമ്മിൽ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ചു. സെങ്കി, നൂർ അദ്-ദിൻ, സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി തുടങ്ങിയ ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളുടെ കീഴിൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയമായി ഒരൊറ്റ കുടക്കീഴിൽ ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടു.

    • ജിഹാദ് (വിശുദ്ധ യുദ്ധം) എന്ന ആശയം മുസ്ലീം ജനതയ്ക്കിടയിൽ ശക്തമായ ദേശസ്നേഹവും ഐക്യവും വളർത്തി.

  • സാമ്പത്തിക ആഘാതവും പുനരുജ്ജീവനവും:

    • യുദ്ധം നടന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ കൃഷിയിടങ്ങളും നഗരങ്ങളും തകർക്കപ്പെടുകയും വ്യാപകമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ, സലാഹുദ്ദീന്റെ വിജയങ്ങൾക്ക് ശേഷം വാണിജ്യ പാതകൾ സുരക്ഷിതമാക്കപ്പെടുകയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് സാമ്പത്തികമായി വീണ്ടും അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

    • കുരിശുയുദ്ധക്കാരുമായുള്ള സമ്പർക്കം പുതിയ ആയുധ നിർമ്മാണ സാങ്കേതികവിദ്യകളും കോട്ട നിർമ്മാണ ശൈലികളും (Castles and Fortifications) ഇസ്ലാമിക ലോകത്ത് സ്വീകരിക്കുന്നതിന് കാരണമായി.

ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ക്രൂരവും എന്നാൽ സാംസ്കാരികമായി വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചതുമായ സംഭവവികാസങ്ങളാണ് കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ. ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധം ക്രിസ്ത്യൻ ശക്തികൾക്ക് താൽക്കാലിക വിജയവും ജെറുസലേമിൽ ഭരണവും സമ്മാനിച്ചപ്പോൾ, രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധം യൂറോപ്പിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ പരാജയത്തിലും മുസ്ലീം ലോകത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവിലുമാണ് കലാശിച്ചത്.

ഈ യുദ്ധങ്ങൾ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും വലിയ അളവിൽ രക്തച്ചൊരിച്ചിലും ദുരിതങ്ങളും സമ്മാനിച്ചുവെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ലോകവും കിഴക്കൻ ലോകവും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാര, സാംസ്കാരിക വിനിമയങ്ങൾക്ക് അത് വലിയൊരു കവാടം തുറന്നുനൽകി. ചരിത്രത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ ഏടുകളിൽ കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ ഇന്നും ഒരു വലിയ പാഠപുസ്തകമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ജെറുസലേം മുതൽ ഗാസ വരെ ഒരു ചരിത്ര വിശകലനം

ഇന്നത്തെ മധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ (Middle East)—പ്രത്യേകിച്ച് ജെറുസലേമിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഗാസ, ഇസ്രായേൽ, ഹമാസ്, ഹൂതികൾ, ഇറാക്ക്, അമേരിക്ക, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പോരാട്ടങ്ങളെ 11-12 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുമായി (Crusades) താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് ചരിത്രപരമായും തന്ത്രപരമായും വളരെ ആഴമേറിയ  നിരീക്ഷണമാവണം. ഇവ രണ്ടും നേരിട്ട് ഒന്നാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ ഭൂമിശാസ്ത്രം (Geopolitics), പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങൾ, സഖ്യങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിച്ച് അവയെ ചേർത്തു വായിക്കാവുന്ന 5 പ്രധാന തലങ്ങൾ താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു:

1. ‘ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രഭവകേന്ദ്രം’: ജെറുസലേം എന്ന അച്ചുതണ്ട്

  • കുരിശുയുദ്ധകാലം: കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധ നഗരമായ ജെറുസലേം പിടിച്ചെടുക്കുകയോ സംരക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

  • ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ: ഗാസ യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രഹരശേഷിയും പ്രചോദനവും കിടക്കുന്നത് ജെറുസലേമിലെ അൽ-അഖ്സ പള്ളിയിലാണ് (Al-Aqsa Mosque). ഹമാസിന്റെ സൈനിക നീക്കത്തിന് നൽകിയ പേര് പോലും “ഓപ്പറേഷൻ അൽ-അഖ്സ ഫ്ലഡ്” എന്നാണ്. ഇസ്രായേലാകട്ടെ ജെറുസലേമിനെ തങ്ങളുടെ അവിഭാജ്യ തലസ്ഥാനമായി കാണുന്നു.

  • ചേർത്തുവായന: ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപും ഇന്നും, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ കൈവശപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം “പുണ്യഭൂമിയുടെ മേലുള്ള പരമാധികാരം” എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇരു വിഭാഗങ്ങളെയും യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രധാന മനോഭാവം.

2. പാശ്ചാത്യ അധിനിവേശവും “വാഗ്ദത്ത പടയാളികളും” (Western Intervention & Proxy Dynamics)

  • കുരിശുയുദ്ധകാലം: കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് (ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി, ഇറ്റലി) റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെയും മാർപ്പാപ്പയുടെയും ആഹ്വാനപ്രകാരം പൗരത്യ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് (Levant) നടത്തിയ സൈനിക അധിനിവേശങ്ങളായിരുന്നു. യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾ അവിടെ ചെറിയ ‘കുരിശുയുദ്ധ രാജ്യങ്ങൾ’ (Crusader States) സ്ഥാപിച്ചു.

  • ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ: അറബ്-മുസ്ലീം ലോകത്തെ പ്രമുഖ ശക്തികളും പ്രോക്സി ഗ്രൂപ്പുകളും (ഹമാസ്, ഹൂതികൾ, ഇറാക്കിലെ ഷിയാ മിലിഷിയകൾ) ഇസ്രായേലിനെയും അവരുടെ പ്രധാന സഖ്യകക്ഷിയായ അമേരിക്കയെയും കാണുന്നത് “അധിനിവേശ ശക്തികളായാണ്”. അമേരിക്കയുടെ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തെയും സഹായത്തെയും പടിഞ്ഞാറൻ ശക്തികളുടെ മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ ആധിപത്യശ്രമമായി ഇവർ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു.

  • ചേർത്തുവായന: പടിഞ്ഞാറൻ ലോകം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകളെ “നവ-കുരിശുയുദ്ധം” (Neo-Crusade) എന്ന് മുസ്ലീം ലോകത്തെ തീവ്ര വിഭാഗങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക താത്പര്യങ്ങൾക്കായി മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ നിരന്തരം ഇടപെടുന്നു എന്ന വ്യാഖ്യാനം ഇതിന് അടിവരയിടുന്നു.

3. ‘അച്ചുതണ്ട് പ്രതിരോധവും’ അണമുറിയാത്ത ജിഹാദും (Axis of Resistance)

  • കുരിശുയുദ്ധകാലം: ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധത്തിൽ ചിതറിപ്പോയ മുസ്ലീം സാമ്രാജ്യങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഇമാദ് അദ്-ദിൻ സെങ്കി, നൂർ അദ്-ദിൻ, സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ “വിശുദ്ധ പ്രതിരോധം” (Jihad) ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരികയും രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധത്തെ ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു.

  • ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ: ഇന്ന് ഇറാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന “ആക്സിസ് ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസ്” (Axis of Resistance) ഇതേ മാതൃകയിലാണ് നീങ്ങുന്നത്.

    • യെമനിലെ ഹൂതികൾ (ചെങ്കടലിലെ കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കുന്നു)

    • ഇറാക്കിലെയും സിറിയയിലെയും ഷിയാ സായുധ സംഘങ്ങൾ (അമേരിക്കൻ ക്യാമ്പുകളെ ആക്രമിക്കുന്നു)

    • ഗാസയിലെ ഹമാസ്

  • ചേർത്തുവായന: പടിഞ്ഞാറൻ/ഇസ്രായേൽ ശക്തികൾക്കെതിരെ പ്രാദേശിക ശക്തികൾ വെവ്വേറെ നിൽക്കാതെ ഒരു വലിയ സഖ്യമായി മാറി യുദ്ധരംഗം വിശാലമാക്കുന്നത് കുരിശുയുദ്ധ കാലത്തെ മുസ്ലീം മുന്നണികളുടെ ഏകീകരണത്തിന് സമാനമാണ്.

4. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ തന്ത്രപരമായ ഉപേക്ഷയും നിലപാടുകളും

  • കുരിശുയുദ്ധകാലം: ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധത്തിൽ ജെറുസലേമും മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളും വീഴുമ്പോൾ, ബാഗ്ദാദിലെ അബ്ബാസിദ് ഖലീഫമാരും ഈജിപ്തിലെ ഫാത്തിമിദ് ഭരണാധികാരികളും പരസ്പരമുള്ള ശത്രുത കാരണം കാര്യക്ഷമമായി ഇടപെട്ടില്ല. ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾ കാരണം പല അറബ് പ്രഭുക്കന്മാരും കുരിശുയുദ്ധക്കാരുമായി രഹസ്യ കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

  • ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ: ഇന്നത്തെ പ്രധാന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളായ സൗദി അറേബ്യ, യു.എ.ഇ തുടങ്ങിയവർ ഇസ്രായേലുമായുള്ള “അബ്രഹാം ഉടമ്പടികളും” തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സുസ്ഥിരതയും മുൻനിർത്തി നേരിട്ടുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കുന്നു. തങ്ങൾക്ക് വൻ സാമ്പത്തിക-സുരക്ഷാ ഭീഷണിയായ ഇറാനെയും അവരുടെ പ്രോക്സികളെയും (ഹൂതികൾ, ഹമാസ്) പരോക്ഷമായി പ്രതിരോധിക്കുകയാണ് അവർ ചെയ്യുന്നത്.

  • ചേർത്തുവായന: “മതപരമായ ഏകീകരണത്തേക്കാൾ പ്രധാനം തങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരവും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയുമാണ്” എന്ന പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയം (Realpolitik) കുരിശുയുദ്ധ കാലത്തും ഇന്നത്തെ ഗൾഫ് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ നിലപാടുകളിലും ഒരുപോലെ കാണാം.

5. ബഹുമുഖ പോരാട്ടവും (Multfront War) ആഗോള സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും

  • കുരിശുയുദ്ധകാലം: കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ കേവലം ഒരു യുദ്ധക്കളത്തിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല നടന്നത്. ഏഷ്യ മൈനർ മുതൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ കടൽപ്പാതകൾ വരെയുള്ള വ്യാപാരം തടസ്സപ്പെടുകയും, യൂറോപ്യൻ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ വൻ മാറ്റങ്ങൾ വരികയും ചെയ്തു.

  • ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ: ഗാസയിലെ യുദ്ധം ഇന്ന് ഒരു ബഹുമുഖ പോരാട്ടമാണ്:

    • ചെങ്കടലിലെ വാണിജ്യ തടസ്സങ്ങൾ: യെമനിലെ ഹൂതികളുടെ ആക്രമണം കാരണം ലോകവ്യാപാരത്തിന്റെ വലിയൊരു ശതമാനം തടസ്സപ്പെടുകയും ആഗോള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

    • ഇറാക്ക് & ഇറാന്റെ ഇടപെടലുകൾ: മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ പെട്രോളിയം വിപണിയെയും ആഗോള ഊർജ്ജ സുരക്ഷയെയും ഈ യുദ്ധം ബാധിക്കുന്നു.

  • ചേർത്തുവായന: രണ്ട് സാംസ്കാരിക-രാഷ്ട്രീയ ചേരികൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ എപ്പോഴും പ്രാദേശികമല്ല; അവ ലോക സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെയും ഗതാഗത പാതകളെയും ഒന്നാകെ പിടിച്ചുലയ്ക്കുന്നു.

ബുദ്ധിപൂർവ്വമായ ഉപസംഹാരം (Analytical Summary)

ഇന്നത്തെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് യുദ്ധത്തെ “മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള കേവലൊരു രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധമായി” തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്. അന്നത്തേതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇന്ന് ജനാധിപത്യം, ആണവായുധങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾ, എണ്ണ രാഷ്ട്രീയം (Oil Politics) എന്നിവ നിർണ്ണായക ഘടകങ്ങളാണ്.

എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രം ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നത് അതിന്റെ ചട്ടക്കൂടുകളിലാണ് (Patterns):

  1. ജെറുസലേം എന്ന തന്ത്രപ്രധാന സ്ഥാനത്തോടുള്ള ആത്മബന്ധവും അവകാശവാദവും.

  2. പടിഞ്ഞാറൻ സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളുടെ സഖ്യവും സ്വാധീനവും.

  3. അതിനെതിരെ രൂപപ്പെടുന്ന പ്രാദേശിക സായുധ മുന്നണികൾ (Axis of Resistance).

  4. സ്വന്തം സ്വാർത്ഥ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കായി മാറിനിൽക്കുന്ന അറബ് സാമ്രാജ്യങ്ങൾ/രാജ്യങ്ങൾ.

ചുരുക്കത്തിൽ, കുരിശുയുദ്ധക്കാലത്തെ “രാഷ്ട്രീയ-ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പിരിമുറുക്കങ്ങൾ” പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ആധുനിക ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും ചിറകിലേറി ഇന്നും ജെറുസലേമിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി തുടരുന്നു എന്ന് നമുക്ക് നിരീക്ഷിക്കാം.


കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുടെ ചരിത്രം: ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധവും രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധവും – കാരണങ്ങളും പ്രത്യാഘാതങ്ങളും. ജെറുസലേമിനായുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ: ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധവും രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധവും – ഒരു ചരിത്ര വിശകലനം. ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധവും രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധവും: കാരണങ്ങൾ, ചരിത്ര സംഭവങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ. കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുടെ ചരിത്രവും ഇന്നത്തെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് യുദ്ധങ്ങളും: ജെറുസലേം മുതൽ ഗാസ വരെ ഒരു ചരിത്ര വിശകലനം. ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധവും രണ്ടാം കുരിശുയുദ്ധവും: ഇന്നത്തെ ഗാസ-ഇസ്രായേൽ സംഘർഷങ്ങളുമായി എന്ത് ബന്ധം? കുരിശുയുദ്ധങ്ങളും ആധുനിക മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയവും: കാരണങ്ങളും പ്രത്യാഘാതങ്ങളും. കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുടെ ചരിത്രവും, ജെറുസലേം കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഗാസ, ഇസ്രായേൽ, അമേരിക്ക, ഹമാസ് എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്ന ആധുനിക മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് യുദ്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ സാദൃശ്യങ്ങൾ അറിയുക.

സ്വാതന്ത്ര്യവും സമത്വവും – ആശാനും വള്ളത്തോളും തമ്മിലെ കാവ്യസംവാദം

സ്വരാജ്യം കിട്ടിയാൽ മാത്രം മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രനാകുമോ?

ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം സ്വപ്നം കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന കാലത്ത് മലയാളകവിതയ്ക്കുള്ളിലും മറ്റൊരു സ്വാതന്ത്ര്യസമരം അരങ്ങേറുകയായിരുന്നു. ഒന്ന് വിദേശാധിപത്യത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം.

മറ്റൊന്ന് മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനെ അടിമയാക്കുന്ന ജാതിവ്യവസ്ഥയ്‌ക്കെതിരായ പോരാട്ടം.ഈ രണ്ടു സമരങ്ങളുടെയും ശക്തമായ കാവ്യശബ്ദങ്ങളായിരുന്നു മഹാകവി കുമാരനാശാനും മഹാകവി വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോനും. ഒരേ കാലഘട്ടത്തിന്റെ മക്കൾ; ഒരേ ഭാഷയുടെ മഹാകവികൾ. എന്നാൽ അവർ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നോക്കിയ കണ്ണുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ ദിശയിലായിരുന്നില്ല.

വള്ളത്തോളിന്റെ കവിതയിൽ ഭാരതം പലപ്പോഴും വിദേശാധിപത്യത്തിന്റെ ചങ്ങലകൾ പൊട്ടിച്ചെറിയാൻ വെമ്പുന്ന മാതൃഭൂമിയായി ഉയർന്നുവന്നു. ദേശീയതയും ദേശാഭിമാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാവ്യലോകത്തിലെ വലിയ ശക്തികളായിരുന്നു.

ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ നവോത്ഥാനചിന്തയുടെ തീച്ചൂളയിൽ രൂപപ്പെട്ട കുമാരനാശാന്റെ കണ്ണാകട്ടെ മറ്റൊരു ചോദ്യത്തിലേക്കുകൂടി തിരിഞ്ഞിരുന്നു:

ഭാരതമാതാവിന്റെ മക്കൾ എല്ലാവരും ഭാരതത്തിനുള്ളിൽ മനുഷ്യരായി ജീവിക്കുന്നുണ്ടോ?

രാജ്യം അടിമയാണെന്നു പറയുമ്പോൾ, ആ അടിമരാജ്യത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ ഒരു മനുഷ്യൻ മറ്റൊരു മനുഷ്യനെ അടിമയാക്കിയിരിക്കുന്നതിനെ എന്തു വിളിക്കും?

അവിടെയാണ് ആശാന്റെ കവിത ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്കിടയിലേക്ക് അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചോദ്യം എറിഞ്ഞിടുന്നത്.

“എന്തിന്നു ഭാരതധരേ! കരയുന്നു? പാര-
തന്ത്ര്യം നിനക്കു വിധികല്പിതമാണു തായേ,
ചിന്തിക്ക ജാതിമദിരാന്ധ,രടിച്ചു തമ്മി-
ലന്തപ്പെടും തനയ,രെന്തിനയേ! സ്വരാജ്യം?”

— ഒരു തീയക്കുട്ടിയുടെ വിചാരം

ഇത് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനെതിരായ ഒരു കവിയുടെ ചോദ്യം ആയിരുന്നില്ല.

സ്വാതന്ത്ര്യം ആർക്കുവേണ്ടിയാണ്? എന്ന നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും മൂർച്ചയുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു അത്.


ഒരേ രാജ്യത്തിനകത്ത് രണ്ടു തരം അടിമത്തങ്ങൾ

ബ്രിട്ടീഷുകാരൻ ഇന്ത്യക്കാരനോട് പറയുന്നത്:

“നീ എന്റെ തുല്യനല്ല.”

അതിനെതിരെ ഇന്ത്യക്കാരൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടുന്നു.

എന്നാൽ അതേ ഇന്ത്യക്കാരൻ സ്വന്തം നാട്ടിലെ മറ്റൊരു മനുഷ്യനോട് പറയുകയാണെങ്കിൽ:

“നീ എന്നെ തൊടരുത്; എന്റെ വഴിയിലൂടെ നടക്കരുത്; എന്റെ കൂടെ ഇരിക്കരുത്; എന്റെ സാമൂഹികപദവിയിലേക്ക് ഉയരരുത്.”

അപ്പോൾ ഒരു ചോദ്യം അനിവാര്യമാണ്:

വിദേശിയുടെ വിവേചനം അടിമത്തമാണെങ്കിൽ സ്വദേശിയുടെ വിവേചനം എന്താണ്?

വെള്ളക്കാരന്റെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് മോചിതനായിട്ടും സ്വന്തം നാട്ടുകാരന്റെ ജാതിയധികാരത്തിനു മുന്നിൽ തലകുനിക്കേണ്ടിവരുന്ന മനുഷ്യന് സ്വരാജ്യം എന്താണ് നൽകുന്നത്?

ആശാന്റെ ചോദ്യം ഈ വൈരുധ്യത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്കാണ് കുത്തിയിറങ്ങുന്നത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതയിൽ രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ എതിർവശത്ത് സാമൂഹികസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നിർത്തുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. മറിച്ച്, സാമൂഹികസമത്വമില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യം അപൂർണമാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ദുരവസ്ഥയിൽ ആശാന്റെ ശബ്ദം മുന്നറിയിപ്പായി മുഴങ്ങുന്നത്:

“മാറ്റുവിൻ ചട്ടങ്ങളെ സ്വയമല്ലെങ്കിൽ
മാറ്റുമതുകളീ നിങ്ങളെത്താൻ.”

മനുഷ്യനെ അപമാനിക്കുന്ന സാമൂഹികചട്ടങ്ങൾ സമൂഹം സ്വയം മാറ്റിയില്ലെങ്കിൽ ചരിത്രം അവയെ ബലമായി മാറ്റുമെന്ന പ്രവചനസ്വഭാവമുള്ള മുന്നറിയിപ്പ്!


വള്ളത്തോളിന്റെ ‘നമ്മുടെ മറുപടി’

ആശാൻ ഉയർത്തിയ സാമൂഹികചോദ്യത്തിന്റെ മറുവശത്ത് വള്ളത്തോളിന്റെ “നമ്മുടെ മറുപടി” വായിക്കുമ്പോഴാണ് മലയാളകവിതയിലെ ഈ ആശയസംവാദം കൂടുതൽ കൗതുകകരമാകുന്നത്.

വള്ളത്തോൾ ചോദിക്കുന്നു:

“ജാതിമതാദി വഴക്കൊരു നാടിനെ
സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കനർഹമാക്കീടുമോ?
സോദരർ തമ്മിലെപ്പോരൊരു പോരല്ല
സൗഹൃദത്തിന്റെ കലങ്ങിമറിയലാ…”

ഇവിടെ വള്ളത്തോളിന്റെ രാഷ്ട്രീയചിന്ത വ്യക്തമാണ്.

ഒരു ജനതയ്ക്കുള്ളിൽ ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും പേരിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളുമുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ ആ ജനതയ്ക്ക് വിദേശാധിപത്യത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കാനാകുമോ?

സഹോദരങ്ങൾ തമ്മിൽ കലഹിക്കുന്നുണ്ടാകാം.

പക്ഷേ അതുകൊണ്ട് അവരുടെ വീട് അന്യന് കൈവശപ്പെടുത്താനുള്ള അവകാശം ലഭിക്കുന്നില്ല.

ആന്തരികവൈരുധ്യങ്ങളുള്ളതുകൊണ്ട് ഒരു രാഷ്ട്രം രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് അനർഹമാകുന്നില്ല.

ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വള്ളത്തോളിന്റെ വാദത്തിന് അതിന്റേതായ രാഷ്ട്രീയയുക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.

ആദ്യം വിദേശാധിപത്യത്തിന്റെ ചങ്ങല പൊട്ടിക്കണം.

അതിനുള്ളിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദേശീയത സംസാരിക്കുന്നത്.


പക്ഷേ ‘സഹോദരരുടെ ചെറിയ കലഹം’ മാത്രമായിരുന്നോ ജാതി?

ഇവിടെയാണ് വള്ളത്തോളിന്റെ മനോഹരമായ രൂപകം സാമൂഹികചരിത്രത്തിന്റെ കഠിനമായ യാഥാർഥ്യവുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുന്നത്.

സഹോദരർ തമ്മിലുള്ള കലഹം എന്നു പറയണമെങ്കിൽ ആദ്യം അവർ സഹോദരന്മാരായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം.

ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ തൊട്ടാൽ അശുദ്ധനാകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നിടത്ത് എന്തു സഹോദരത്വം?

ഒരാൾക്ക് പൊതുവഴിയിലൂടെ നടക്കാം; മറ്റൊരാൾക്ക് നടക്കാൻ പാടില്ല.

ഒരാൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം സ്വാഭാവികാവകാശം; മറ്റൊരാൾക്ക് വിദ്യാലയത്തിന്റെ വാതിൽതന്നെ അപമാനത്തിന്റെ ഇടം.

ഒരാൾ ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് ദൈവത്തെ കാണുന്നു; മറ്റൊരാൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെ നടന്നതിന്റെ പേരിൽ കുറ്റക്കാരനാകുന്നു.

ഒരാളുടെ ജനനം അധികാരവും മറ്റൊരാളുടെ ജനനം അയിത്തവും നിർണയിക്കുന്ന സാമൂഹികക്രമത്തെ രണ്ടു സഹോദരന്മാരുടെ ചെറിയ കശപിശയെന്നു വിളിക്കാനാകുമോ?

ഇവിടെ നമുക്ക് ആശാന്റെ കാവ്യലോകത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് വള്ളത്തോളിന്റെ രൂപകത്തോട് മറ്റൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കാം:

തല്ലുന്നത് നോക്കിനിൽക്കുന്നവന് അത് ചെറിയ കശപിശയായി തോന്നാം; തല്ലുകൊള്ളുന്നവന്റെ ശരീരത്തോട് ചോദിച്ചാലോ?

അവന്റെ മുറിവിന് അത് ചെറിയ കലഹമാണോ?

അവന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന് അത് സൗഹൃദത്തിന്റെ “കലങ്ങിമറിയൽ” മാത്രമാണോ?

ഇത് വള്ളത്തോളിന് ആശാൻ പിന്നീട് എഴുതിയ നേരിട്ടുള്ള മറുപടിയല്ല. മറിച്ച് ഒരു തീയക്കുട്ടിയുടെ വിചാരം, ദുരവസ്ഥ, ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകി തുടങ്ങിയ കൃതികളിലുടനീളം കാണുന്ന ആശാന്റെ സാമൂഹികദർശനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ഉയരുന്ന സ്വാഭാവികമായ വിമർശനചോദ്യമാണ്.


ആശാന്റെ ‘തീയക്കുട്ടി’ ചോദിച്ചതെന്തായിരുന്നു?

ഒരു തീയക്കുട്ടിയുടെ വിചാരം എന്ന പേരുതന്നെ ശ്രദ്ധിക്കണം.

രാജകൊട്ടാരത്തിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽനിന്നല്ല ആ ചോദ്യം ഉയരുന്നത്.

സാമൂഹികശ്രേണിയുടെ മുകളിൽ സുരക്ഷിതനായി ഇരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രസംഗവുമല്ല അത്.

ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാരം അനുഭവിച്ച ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉള്ളിൽനിന്നാണ് ചോദ്യം ഉയരുന്നത്.

അതുകൊണ്ടാണ്,

“ജാതിമദിരാന്ധരടിച്ചു തമ്മിൽ…”

എന്ന പ്രയോഗത്തിന് ഇത്രയും മൂർച്ച ലഭിക്കുന്നത്.

രാജ്യത്തിന് സ്വാതന്ത്ര്യം വേണം.

പക്ഷേ രാജ്യത്തിനകത്തെ മനുഷ്യനും സ്വാതന്ത്ര്യം വേണ്ടേ?

ബ്രിട്ടീഷുകാരന്റെ മുന്നിൽ ഇന്ത്യക്കാരന്റെ ആത്മാഭിമാനം വിലപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, സവർണന്റെ മുന്നിൽ അവർണന്റെ ആത്മാഭിമാനം വിലകുറഞ്ഞതാകുന്നതെങ്ങനെ?

ഇതാണ് ആശാന്റെ രാഷ്ട്രീയചോദ്യത്തെ സാമൂഹികവിപ്ലവത്തിന്റെ ചോദ്യമാക്കി മാറ്റുന്നത്.


ആശാൻ സ്വാതന്ത്ര്യവിരോധിയായിരുന്നില്ല

ഇവിടെ ഒരു തെറ്റിദ്ധാരണയ്ക്കും ഇടനൽകരുത്.

“എന്തിനയേ സ്വരാജ്യം?” എന്നു ചോദിച്ച ആശാൻ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ എതിർത്തിരുന്നില്ല.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ മൂല്യം അതിശക്തമായി പാടിയ കവിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം:

“സ്വാതന്ത്ര്യം തന്നെയമൃതം
സ്വാതന്ത്ര്യം തന്നെ ജീവിതം
പാരതന്ത്ര്യം മാനികൾക്കു
മൃതിയെക്കാൾ ഭയാനകം.”

അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്:

“സ്വരാജ്യം വേണ്ട”

എന്നതായിരുന്നില്ല.

മറിച്ച്:

“സ്വരാജ്യം മാത്രം പോരാ.”

എന്നതായിരുന്നു.

വിദേശാധിപത്യത്തിൽനിന്നുള്ള മോചനത്തോടൊപ്പം മനുഷ്യനെ മനുഷ്യന്റെ അടിമയാക്കുന്ന ആന്തരിക അധികാരഘടനകളും തകരണം.

അല്ലെങ്കിൽ ഭരിക്കുന്നവന്റെ മുഖം മാത്രമേ മാറുകയുള്ളൂ; അടിമയുടെ ജീവിതം മാറണമെന്നില്ല.


‘തൊട്ടുകൂടാത്തവർ’ — ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭീകരചിത്രം

ദുരവസ്ഥയിൽ ആശാൻ എഴുതുന്നു:

“തൊട്ടുകൂടാത്തവർ തീണ്ടിക്കൂടാത്തവർ
ദൃഷ്ടിയിൽപ്പെട്ടാലും ദോഷമുള്ളോർ…”

ഒരു മനുഷ്യനെ തൊടാൻ പാടില്ല.

അടുത്തുവരാൻ പാടില്ല.

കാണുന്നതുപോലും ദോഷം!

ഇത് രണ്ട് സഹോദരന്മാർ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസമായിരുന്നില്ല.

മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനല്ലാതാക്കുന്ന ഒരു വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് ആശാന്റെ കവിത ദേശീയതയുടെ ആഹ്ലാദത്തിനിടയിലും മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനെ അന്വേഷിച്ചത്.

ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകിയിൽ ബുദ്ധന്റെ ശിഷ്യനായ ആനന്ദൻ മാതംഗിയോട് പറയുന്ന പ്രസിദ്ധമായ വാക്കുകളും അതേ മതിലിലേക്കുള്ള മറ്റൊരു പ്രഹരമാണ്:

“ജാതി ചോദിക്കുന്നില്ല ഞാൻ സോദരീ…”

“സോദരീ” — സഹോദരീ! ജാതിവ്യവസ്ഥ നൂറ്റാണ്ടുകളായി അന്യയാക്കിയ മനുഷ്യനെ ഒരൊറ്റ വാക്കുകൊണ്ട് ആശാൻ മനുഷ്യകുടുംബത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു.

ജാതി പറയുന്നു:

“നീ മറ്റൊരാളാണ്.”

ആശാന്റെ മനുഷ്യവാദം പറയുന്നു:

“നീ എന്റെ സഹോദരിയാണ്.”


അംബേദ്കർ: കവിതയ്ക്കു പുറത്തുള്ള അതേ ഇന്ത്യ

ആശാന്റെ ചോദ്യം കേരളത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല.

അതേ കാലഘട്ടത്തിലെ ഇന്ത്യയുടെ മറ്റൊരു കോണിൽ ഒരു ബാലൻ ജാതിയുടെ അർത്ഥം സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെ പഠിക്കുകയായിരുന്നു.

അവന്റെ പേര് ഭീംറാവു റാംജി അംബേദ്കർ.

അംബേദ്കർ പിന്നീട് സ്വന്തം ബാല്യകാല അനുഭവങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ജാതിവിവേചനം ഭയാനകമായിരുന്നു. സ്കൂളിൽ മറ്റു കുട്ടികളിൽനിന്നുള്ള വേർതിരിവും കുടിവെള്ളം പോലും സ്വതന്ത്രമായി ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യവും യാത്രയ്ക്കിടെ ജാതി അറിഞ്ഞപ്പോൾ നേരിട്ട അപമാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

അംബേദ്കറുടെ സ്കൂൾജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്ന “മറ്റെല്ലാവരും ബെഞ്ചിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം എന്നും ചാക്കുവിരിച്ച് തറയിലിരുന്നു” എന്ന പ്രത്യേക രൂപത്തിലുള്ള കഥ എല്ലാ പ്രാഥമിക രേഖകളിലും അതേപടി കാണുന്നില്ല. അതിനാൽ അതിനെക്കാൾ ശക്തമായത് അദ്ദേഹം തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയ അനുഭവമാണ്:

ജാതി കാരണം ഒരു കുട്ടിക്ക് മറ്റു കുട്ടികൾക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന സാധാരണ മനുഷ്യപരിഗണന പോലും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.

ഒരു വശത്ത് ഇന്ത്യ ബ്രിട്ടീഷുകാരനോട് പറയുന്നു:

“ഞങ്ങളെ രണ്ടാംതരം മനുഷ്യരായി കാണരുത്.”

അതേ ഇന്ത്യയുടെ ഒരു വിദ്യാലയത്തിൽ ഒരു കുട്ടിയോട് സമൂഹം പറയുന്നു:

“നീ മറ്റുള്ള കുട്ടികളുടെ തുല്യനല്ല.”

ഇതിനേക്കാൾ വലിയ വൈരുധ്യം മറ്റെന്തുണ്ട്?

ആ കുട്ടി പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ മുഖ്യശില്പികളിലൊരാളായി മാറി എന്നത് ചരിത്രത്തിന്റെ അതിശക്തമായ മറുപടിയാണ്.


ആശാൻ വള്ളത്തോളിന് തിരിച്ചൊരു കവിത എഴുതിയോ?

ഇവിടെയാണ് ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്ന ഒരു കഥ ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയേണ്ടത്. വള്ളത്തോളിന്റെ നമ്മുടെ മറുപടിയ്ക്ക് മറുപടിയായി ആശാൻ പിന്നീട് മറ്റൊരു കവിത എഴുതി എന്ന രീതിയിൽ ഈ കഥ പലപ്പോഴും പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അതിനെ കാലക്രമം പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല. കുമാരനാശാൻ 1924 ജനുവരി 16-ന് പല്ലനയാറ്റിലെ ബോട്ടപകടത്തിൽ മരിച്ചു. വള്ളത്തോളിന്റെ നമ്മുടെ മറുപടി ഉൾപ്പെടുന്നത് പിന്നീട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യമഞ്ജരിയുടെ ഏഴാം ഭാഗത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ട് വള്ളത്തോളിന്റെ കവിത വായിച്ചശേഷം ആശാൻ തിരിച്ചൊരു കവിതയെഴുതി എന്ന കഥ ചരിത്രപരമായി നിലനിൽക്കില്ല. അതുപോലെ “ഒരു മറുപടി” എന്ന കവിതയും വള്ളത്തോളിന്റേതല്ല. അത് കുമാരനാശാന്റെ മറ്റൊരു കവിതയാണ്; ഈ ജാതി–സ്വരാജ്യ സംവാദവുമായി അതിന് ബന്ധവുമില്ല. അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ നമ്മൾ കാണേണ്ടത് വ്യക്തിപരമായ ഒരു ആശാൻ vs വള്ളത്തോൾ കവിതായുദ്ധമല്ല. അതിലും വലിയ ഒന്നാണ്. രണ്ട് സ്വാതന്ത്ര്യസങ്കൽപ്പങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ചരിത്രസംവാദം.


രണ്ട് മഹാകവികൾ — രണ്ട് പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ

വള്ളത്തോളിന്റെ ചോദ്യം:

“നമ്മുടെ ആഭ്യന്തരഭിന്നതകൾ കാരണം വിദേശാധിപത്യത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കപ്പെടണമോ?”

ഉത്തരം തീർച്ചയായും — ഇല്ല.

ആശാന്റെ ചോദ്യം:

“വിദേശാധിപത്യം അവസാനിച്ചാലും നമ്മുടെ സ്വന്തം നാട്ടിൽ മനുഷ്യൻ മനുഷ്യന്റെ അടിമയായി തുടരുന്നുവെങ്കിൽ ആ സ്വാതന്ത്ര്യം പൂർണമാണോ?”

അതിന്റെ ഉത്തരവും — ഇല്ല.

അതിനാൽ ഈ രണ്ടു കവികളെയും പരസ്പരം ശത്രുക്കളായി നിർത്തേണ്ടതില്ല.

അവർ ഇന്ത്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ രണ്ടു അനിവാര്യ ചോദ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

കവി കാവ്യദൃഷ്ടിയിലെ ഊന്നൽ ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാനചോദ്യം
വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ ദേശീയതയും രാഷ്ട്രീയമോചനവും വിദേശാധിപത്യത്തിൽനിന്ന് രാജ്യം എങ്ങനെ സ്വതന്ത്രമാകും?
കുമാരനാശാൻ സാമൂഹികസമത്വവും മനുഷ്യാന്തസ്സും സ്വതന്ത്രരാജ്യത്തിനകത്ത് മനുഷ്യൻ മനുഷ്യന്റെ തുല്യനാകുമോ?

ഒന്നില്ലാതെ മറ്റൊന്ന് പൂർണമല്ല. രാജ്യം സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണം. അതിലെ മനുഷ്യനും സ്വതന്ത്രനായിരിക്കണം.


സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കൊടിമരത്തിനു കീഴിൽ അയിത്തത്തിന്റെ ചാക്ക് വിരിക്കാൻ പാടില്ല

ഇവിടെയാണ് ആശാന്റെ ചോദ്യം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നത്. 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ബ്രിട്ടീഷ് പതാക താഴ്ന്നു. ഇന്ത്യൻ ത്രിവർണപതാക ഉയർന്നു. അത് മഹത്തായ ചരിത്രവിജയമായിരുന്നു.

പക്ഷേ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു അർധരാത്രിയിൽ പ്രഖ്യാപിക്കാം; മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹികസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ മാത്രം യാഥാർഥ്യമാകില്ല.

അതിനു സമൂഹത്തിന്റെ മനസ്സിനുള്ളിലെ സിംഹാസനങ്ങളും തകരണം. നിയമപുസ്തകത്തിൽ സമത്വം എഴുതിയാൽ മാത്രം പോരാ; മനുഷ്യന്റെ കണ്ണിലും സമത്വം വരണം.

വിദ്യാലയത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നാൽ മാത്രം പോരാ; അടുത്തിരിക്കുന്ന കുട്ടിയുടെ മനസ്സിലും വാതിൽ തുറക്കണം. പൊതുവഴി എല്ലാവർക്കുമായി പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ മാത്രം പോരാ; അതിലൂടെ നടക്കുന്ന മനുഷ്യനെ തുല്യനായി കാണാൻ സമൂഹം പഠിക്കണം. അതിനാലാണ് ആശാന്റെ ചോദ്യം ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനപ്പുറത്തുനിന്നും ഇപ്പോഴും നമ്മെ പിന്തുടരുന്നത്:

“…ജാതിമദിരാന്ധരടിച്ചു തമ്മി-
ലന്തപ്പെടും തനയരെന്തിനയേ! സ്വരാജ്യം?”

വള്ളത്തോൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു:

ആന്തരികഭിന്നതകൾ ഒരു ജനതയുടെ രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

ആശാൻ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു:

രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം മനുഷ്യന്റെ വിമോചനം പൂർത്തിയാകുന്നില്ല.

രണ്ടും ചരിത്രത്തിന്റെ സത്യങ്ങളാണ്. പക്ഷേ തല്ലുന്നവനും തല്ലുകൊള്ളുന്നവനും ഒരേ തൂക്കത്തിൽ നിൽക്കാത്ത ഒരു സമൂഹത്തിൽ “സഹോദരരുടെ ചെറിയ കലഹം” എന്ന രൂപകത്തിന് ഒരു പരിമിതിയുണ്ട്. കാരണം മുറിവിന്റെ ആഴം അറിയുന്നത് കാഴ്ചക്കാരനല്ല. മുറിവേറ്റവനാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ ഉയരുന്ന പതാക മാത്രമല്ല. ആ പതാകയ്ക്കു കീഴിൽ നിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും ദുർബലനായ മനുഷ്യന് എത്രമാത്രം അന്തസ്സോടെ തല ഉയർത്തിനിൽക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതുകൂടിയാണ്. വള്ളത്തോൾ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു രാജ്യത്തെ സ്വപ്നം കണ്ടു. ആശാന്റെ കവിത സ്വതന്ത്രനായ ഒരു മനുഷ്യനെയും അന്വേഷിച്ചു. ആ രണ്ടു സ്വപ്നങ്ങളും ഒന്നിക്കുന്നിടത്താണ് സ്വാതന്ത്ര്യം പൂർണമാകുന്നത്.

കേരളം മാറ്റിയെഴുതിയ ഓണകഥ

ദ്രാവിഡ രാജൻ - മാവേലിത്തമ്പുരാൻഓണം കേരളത്തിന്റെ ദേശീയോത്സവമാണ്. പൂക്കളവും ഓണസദ്യയും ഓണക്കോടിയും വള്ളംകളിയും പുലിക്കളിയും മാത്രമല്ല അതിന്റെ ആത്മാവ്. മലയാളിയുടെ സാംസ്കാരികസ്മൃതിയിൽ ഓണത്തിന്റെ ഹൃദയസ്ഥാനത്ത് ഒരാളുണ്ട് — മഹാബലി, അഥവാ നമ്മുടെ മാവേലി. “മാവേലി നാടുവാണീടും കാലം, മാനുഷരെല്ലാരുമൊന്നുപോലെ” എന്ന വരികളിലൂടെ മലയാളി ഓർക്കുന്നത് ഒരു സാധാരണ രാജാവിനെയല്ല. മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളില്ലാത്ത, കള്ളവും ചതിയുമില്ലാത്ത, പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും ഇല്ലാത്ത ഒരു നഷ്ടപ്പെട്ട സുവർണകാലത്തെയാണ്. പക്ഷേ ചരിത്രത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്ന് കുറച്ചുകൂടി പിന്നിലേക്കു നടന്നാൽ ചില കൗതുകകരമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നു. പുരാണങ്ങളിലെ മഹാബലി യഥാർത്ഥത്തിൽ കേരളത്തിലെ രാജാവായിരുന്നോ? ഭാഗവതം അദ്ദേഹത്തിന്റെ യാഗസ്ഥലമായി പറയുന്നത് കേരളമല്ലാതെ നർമദാതീരത്തെ ഭൃഗുകച്ഛമാണെങ്കിൽ, മഹാബലി എങ്ങനെ കേരളത്തിന്റെ മാവേലിയായി? വാമനന്റെ “മൂന്നടി” എന്ന കഥ എവിടെനിന്നു വന്നു? അതിന് ഋഗ്വേദത്തിലെ വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു ചുവടുകളുമായി ബന്ധമുണ്ടോ?  മഹാബലി ഒരു ചരിത്രത്തിലെ ദ്രാവിഡരാജാവിന്റെ ഓർമയായിരുന്നോ? അതോ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പല പഴയ രാജപാരമ്പര്യങ്ങളും ജനസ്മൃതികളും ചേർന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഒരു പ്രതീകമാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങളുടെ പിന്നാലെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴാണ് ഓണത്തിന്റെ ചരിത്രം അതിന്റെ ആഘോഷത്തേക്കാൾ പോലും വിസ്മയകരമാണെന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്.


കഥ തുടങ്ങുന്നത് കേരളത്തിലല്ല — ഋഗ്വേദത്തിലാണ്

മഹാബലിയിൽനിന്നല്ല ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ തുടക്കം.

വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു ചുവടുകളിൽനിന്നാണ്.

ഋഗ്വേദത്തിലെ 1.154-ാം സൂക്തം വിഷ്ണുവിനെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ വിഷ്ണുസൂക്തമാണ്. അവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷതയായി പറയുന്നത് അദ്ദേഹം വിശാലമായി മൂന്നു ചുവടുകൾ വച്ച് ലോകത്തെ അളന്നുവെന്നാണ്.

അദ്ദേഹം ‘വിശാലമായി ചുവടുവയ്ക്കുന്നവൻ’ — ഉരുക്രമൻ.

ഈ മൂന്നു ചുവടുകൾക്കുള്ളിൽ സകലജീവജാലങ്ങളും വസിക്കുന്നതായി ഋഗ്വേദകവി സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ പരമമായ പദം — പരമം പദം — എന്ന ആശയവും ഈ സൂക്തത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ഇതാണ് പിന്നീട് ത്രിവിക്രമൻ — മൂന്നു മഹാചുവടുകൾ എടുത്തവൻ എന്ന വിഷ്ണുസങ്കൽപ്പത്തിന്റെ അതിപുരാതനമായ അടിത്തറ.

പക്ഷേ ഇവിടെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്.

ഋഗ്വേദത്തിലെ ഈ കഥയിൽ മഹാബലിയില്ല.

കുറിയ ബ്രാഹ്മണനായ വാമനനില്ല.

അശ്വമേധയാഗമില്ല.

മൂന്നടി ഭൂമി ദാനമായി ചോദിക്കുന്നില്ല.

ശുക്രാചാര്യരില്ല.

ബലിയുടെ തലയിൽ മൂന്നാമത്തെ ചുവടുവയ്ക്കുന്നില്ല.

സുതലവുമില്ല.

അവിടെ ഉള്ളത് വിഷ്ണുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നു പ്രാപഞ്ചിക ചുവടുകളും മാത്രം.

അതിനാൽ പിൽക്കാല വാമന–മഹാബലി കഥ മുഴുവനായും ഋഗ്വേദത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു പറയുന്നത് ശരിയല്ല. പക്ഷേ ആ കഥയുടെ ഏറ്റവും പഴയ വിത്തുകളിലൊന്ന് ഋഗ്വേദത്തിലെ വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ മൂന്നു ചുവടുകളാണെന്ന് പറയാൻ ശക്തമായ സാഹിത്യാധാരമുണ്ട്.


മൂന്നു ചുവടുകൾ എന്തിനെ സൂചിപ്പിച്ചു?

ഇതിന് ഒരൊറ്റ ഉത്തരമില്ല.

പുരാതന വ്യാഖ്യാതാക്കളും ആധുനിക ഗവേഷകരും പല വിശദീകരണങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഒരു വ്യാഖ്യാനത്തിൽ അവ:

ഭൂമി — അന്തരീക്ഷം — സ്വർഗം

എന്ന മൂന്നു പ്രാപഞ്ചിക തലങ്ങളാണ്.

മറ്റൊരു പഴയ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു ചുവടുകൾ സൂര്യന്റെ യാത്രയാണ്:

ഉദയം — മധ്യാഹ്നം — അസ്തമയം.

അതായത് ആകാശത്തിലൂടെ സൂര്യൻ നടത്തുന്ന യാത്രയെ ഒരു ദൈവത്തിന്റെ മൂന്നു മഹാചുവടുകളായി ആദിമ വൈദികമനുഷ്യൻ സങ്കൽപ്പിച്ചിരിക്കാം.

പിൽക്കാലത്ത് ഈ പ്രാപഞ്ചിക പ്രതീകം ഒരു കഥയായി വികസിച്ചു.

അവിടെയാണ് വാമനൻ രംഗപ്രവേശം ചെയ്യുന്നത്.


ശതപഥ ബ്രാഹ്മണത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവ്

ഋഗ്വേദത്തിനുശേഷമുള്ള വൈദികസാഹിത്യത്തിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ കഥയ്ക്ക് പുതിയ രൂപം ലഭിക്കുന്നു.

ശതപഥ ബ്രാഹ്മണം 1.2.5-ൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ ഭൂമിയുടെ അവകാശത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള മത്സരം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

അവിടെ അസുരന്മാർ ഭൂമി പങ്കിട്ടെടുക്കുകയാണ്.

ദേവന്മാർക്കും ഒരു പങ്ക് വേണം.

അപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരം ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്ര സ്ഥലം ദേവന്മാർക്ക് നൽകാമെന്ന് അസുരന്മാർ സമ്മതിക്കുന്നു.

ഇവിടെ അതീവ നിർണായകമായ ഒരു വാചകമുണ്ട്:

“വിഷ്ണു ഒരു വാമനനായിരുന്നു” — ഒരു കുറിയ രൂപം.

ഇതോടെ ഋഗ്വേദത്തിലെ രണ്ടു ആശയങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു പുതിയ കഥാപാലം രൂപപ്പെടുന്നു:

വിഷ്ണു → മൂന്നു ചുവടുകൾ → കുറിയ രൂപം → ദേവാസുരന്മാർ → ഭൂമിയുടെ അവകാശം.

പിൽക്കാലത്തെ മഹാബലി–വാമന കഥയുടെ അടിസ്ഥാനഘടന ഇവിടെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി രൂപംകൊള്ളുന്നത് കാണാം.

എന്നാൽ ഇവിടെപ്പോലും നമ്മുടെ മഹാബലി ഇനിയും കഥയിലെത്തിയിട്ടില്ല.


പിന്നീട് വാമനന്റെ മുമ്പിൽ മഹാബലി എത്തുന്നു

ഇതിഹാസ–പുരാണസാഹിത്യത്തിലേക്ക് വരുമ്പോഴാണ് കഥയ്ക്ക് നമുക്ക് ഇന്ന് പരിചിതമായ രൂപം ലഭിക്കുന്നത്.

പ്രഹ്ലാദന്റെ പുത്രൻ വിരോചനൻ.

വിരോചനന്റെ പുത്രൻ ബലി.

ദേവന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി അധികാരം നേടിയ ശക്തനായ അസുരചക്രവർത്തിയായി ബലി ഉയരുന്നു.

ദേവന്മാരുടെ മാതാവായ അദിതിയുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം വിഷ്ണു കശ്യപന്റെയും അദിതിയുടെയും മകനായി വാമനരൂപത്തിൽ അവതരിക്കുന്നു.

ബലി യാഗം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ചെറിയ ബ്രാഹ്മണബാലന്റെ രൂപത്തിൽ വാമനൻ എത്തുന്നു.

ആവശ്യപ്പെട്ടത് വെറും മൂന്നടി ഭൂമി.

ബലി സമ്മതിക്കുന്നു.

ശുക്രാചാര്യർ വിലക്കുന്നു.

എങ്കിലും ബലി നൽകിയ വാക്കിൽനിന്ന് പിന്മാറുന്നില്ല.

അപ്പോൾ ചെറിയ വാമനൻ പ്രപഞ്ചം നിറയുന്ന ത്രിവിക്രമനായി വളരുന്നു.

ഒരു ചുവടുകൊണ്ട് ഭൂമിയെയും മറ്റൊരു ചുവടുകൊണ്ട് ആകാശത്തെയും അളക്കുന്നു.

മൂന്നാമത്തെ ചുവടുവയ്ക്കാൻ സ്ഥലം ചോദിക്കുമ്പോൾ ബലി സ്വന്തം ശിരസ്സ് സമർപ്പിക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് ഋഗ്വേദത്തിലെ അതിപുരാതനമായ “വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു ചുവടുകൾ” എന്ന പ്രാപഞ്ചികസങ്കൽപ്പം ഒരു രാജാവിന്റെയും ദൈവത്തിന്റെയും നാടകീയമായ കഥയായി പൂർണരൂപം പ്രാപിക്കുന്നത്.


പുരാണത്തിലെ ബലി കേരളരാജാവായിരുന്നില്ല

ഇനി വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചരിത്രപ്രശ്നത്തിലേക്ക് വരാം.

ഇന്ന് ഒരു മലയാളിക്കു മഹാബലി എന്നു കേട്ടാൽ ആദ്യം മനസ്സിലെത്തുന്നത് കേരളമാണ്.

പക്ഷേ ഭാഗവതപുരാണത്തിലെ കഥയിൽ ബലിയുടെ അശ്വമേധയാഗം നടക്കുന്നത് കേരളത്തിലല്ല.

നർമദാനദിയുടെ വടക്കേ തീരത്തുള്ള ഭൃഗുകച്ഛത്തിലാണ്.

ഭൃഗുകച്ഛത്തെ ഇന്നത്തെ ഗുജറാത്തിലെ ഭറൂച്ചുമായി (Bharuch) സാധാരണയായി തിരിച്ചറിയുന്നു.

അതിനാൽ,

“ഭാഗവതത്തിൽ കേരളം ഭരിച്ച രാജാവാണ് മഹാബലി”

എന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞാൽ പുരാണം പറയാത്ത ഒരു ഭൂമിശാസ്ത്രം നാം പുരാണത്തിനുമേൽ ചുമത്തുകയാണ്.

ഇവിടെയാണ് യഥാർത്ഥ ചരിത്രരഹസ്യം ആരംഭിക്കുന്നത്.

നർമദാതീരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണത്തിലെ ബലി എങ്ങനെ കേരളത്തിന്റെ മാവേലിയായി?


ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ മഹാബലിക്ക് മറ്റൊരു ജീവിതം

ഇതിന് ഒരൊറ്റ രേഖയിൽ എഴുതിയ ഉത്തരമില്ല.

പക്ഷേ ചില അതിശയകരമായ ചരിത്രസൂചനകൾ നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു.

അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ബാണ രാജവംശമാണ്.

ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചരിത്രപരമായ ബാണന്മാർ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക ജനവിഭാഗമല്ല. തമിഴ്നാട്–ആന്ധ്ര–കർണാടക അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങളിലായി വിവിധ കാലങ്ങളിൽ അധികാരം പുലർത്തിയ യഥാർത്ഥ ഭരണകുടുംബങ്ങളായിരുന്നു അവർ.

അവരുടെ ശിലാലിഖിതങ്ങൾ ഒരു കൗതുകകരമായ അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നു.

തങ്ങൾ മഹാബലിയുടെ വംശജരാണെന്ന് ബാണരാജാക്കന്മാർ അവകാശപ്പെട്ടു.

ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട തെളിവാണ്.

മഹാബലി എന്ന പുരാണനായകൻ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വെറും കഥാപുസ്തകത്തിലെ കഥാപാത്രമായി മാത്രമല്ല നിലനിന്നത്; യഥാർത്ഥ രാജവംശങ്ങൾ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയവംശാവലിയുമായി അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു.

ബലിയുടെ പുത്രനായി പുരാണങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധനായ ബാണനിൽനിന്നാണ് തങ്ങളുടെ വംശപരമ്പര എന്ന ആശയം ബാണ ഭരണകൂടം സ്വീകരിച്ചു.

അതുകൊണ്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയസ്മൃതിയിൽ “ബലി” എന്ന പേര് രാജാധികാരത്തിന്റെയും പൂർവികതയുടെയും ഒരു പ്രതീകമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതിന് ശിലാലിഖിതാധാരമുണ്ട്.


അപ്പോൾ പല “ബലിമാർ” യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നോ?

ഇവിടെ തെളിവും അനുമാനവും കൃത്യമായി വേർതിരിക്കണം.

ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വിവിധ കാലങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന അനേകം നീതിമാന്മാരായ ദ്രാവിഡരാജാക്കന്മാരെല്ലാം പിന്നീട് ചേർത്തുവച്ച് “മഹാബലി” എന്ന ഒറ്റ കഥാപാത്രം സൃഷ്ടിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ശിലാലിഖിതമോ പുരാവസ്തുരേഖയോ ഇപ്പോൾ നമുക്കില്ല.

അതുകൊണ്ട്,

“മഹാബലി എന്നത് മൂന്ന് ദ്രാവിഡ രാജാക്കന്മാരുടെ സംയുക്തരൂപമാണ്”

എന്നോ,

“ത്രിവിക്രമത്തിലെ ‘ത്രി’ മൂന്ന് ആര്യനേതാക്കളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്”

എന്നോ ചരിത്രവസ്തുതയായി പറയാൻ തെളിവില്ല.

‘ത്രിവിക്രമൻ’ എന്നത് അടിസ്ഥാനപരമായി മൂന്നു മഹാചുവടുകൾ എടുത്തവൻ എന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ വിശേഷണമാണ്; മൂന്ന് വ്യക്തികൾ എന്നല്ല.

അതേസമയം മറ്റൊരു സാധ്യത ചരിത്രപരമായി ചർച്ചചെയ്യാൻ കഴിയും.

ഒരു പുരാണനായകനെ യഥാർത്ഥ രാജവംശങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പൂർവികനായി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ ആ പുരാണനായകനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ പ്രാദേശിക രാജസ്മൃതികളുമായി കൂടിക്കലരാം. തലമുറകൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ചരിത്രവും പുരാണവും ജനകീയസ്മൃതിയും തമ്മിലുള്ള അതിരുകൾ മങ്ങുകയും ചെയ്യും.

ബാണന്മാരുടെ മഹാബലി അവകാശവാദം കുറഞ്ഞത് അത്തരമൊരു സാംസ്കാരികപ്രക്രിയ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ സാധ്യമായിരുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു.

പക്ഷേ അത് “പല ചരിത്രബലിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു” എന്നതിന് നേരിട്ടുള്ള തെളിവല്ല.


ദ്രാവിഡരാജാവ് ബലി — എത്രത്തോളം ചരിത്രം?

ആധുനികകാലത്ത് മറ്റൊരു ശക്തമായ വായന ഉയർന്നുവന്നു:

മഹാബലി തദ്ദേശീയ/ദ്രാവിഡ ജനതയുടെ രാജാവ്; വാമനൻ ആര്യ–ബ്രാഹ്മണ അധിനിവേശത്തിന്റെ പ്രതീകം.

ഈ വ്യാഖ്യാനത്തിന് സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്.

കഥയെ അങ്ങനെ വായിക്കുമ്പോൾ,

ബലി = തദ്ദേശീയ ഭരണാധികാരം
വാമനൻ = പുതിയ വൈദിക–ബ്രാഹ്മണ ശക്തി
മൂന്നടി ഭൂമി = രാഷ്ട്രീയ അധികാരവ്യാപനം
ബലിയുടെ സ്ഥാനചലനം = പഴയ അധികാരവ്യവസ്ഥയുടെ പതനം

എന്നൊരു പ്രതീകാത്മക ചിത്രം ലഭിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിൽ ഇൻഡോ-ആര്യൻ ഭാഷകളും വൈദികസംസ്കാരവും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലകളിൽനിന്ന് ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ദീർഘകാലയളവിൽ വ്യാപിച്ചതിന് ഭാഷാശാസ്ത്രം, പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം, ജനിതകപഠനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിപുലമായ ഗവേഷണമുണ്ട്.

എന്നാൽ അതൊരു കാര്യം.

വാമനൻ എന്ന വ്യക്തി ഒരു യഥാർത്ഥ ആര്യനേതാവായിരുന്നു; അദ്ദേഹം മഹാബലി എന്ന യഥാർത്ഥ ദ്രാവിഡരാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ചു എന്നത് മറ്റൊരു കാര്യമാണ്.

രണ്ടാമത്തേതിന് ഇപ്പോൾ നേരിട്ടുള്ള ചരിത്രതെളിവില്ല.

അതുകൊണ്ട് ബലി–വാമന കഥയെ ആര്യ–ദ്രാവിഡ രാഷ്ട്രീയസംഘർഷത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പുനർവായനയായി അവതരിപ്പിക്കാം; തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ ചരിത്രരേഖയായി അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്.


ഓണം മഹാബലിക്കുമുമ്പും ഉണ്ടായിരുന്നോ?

ഇവിടെയാണ് കഥ വീണ്ടും മാറുന്നത്.

ഓണം എന്ന ആഘോഷത്തിന്റെ പഴക്കം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അത് ഇന്നത്തെ മഹാബലി കഥയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.

പുരാതന തമിഴ് സാഹിത്യമായ മധുരൈക്കാഞ്ചിയിൽ ഓണാഘോഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശം കാണപ്പെടുന്നു. മധുരയിൽ നടന്ന ഓണാഘോഷവും ആഘോഷങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച വിനോദങ്ങളും അതിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.

അതായത് ഓണം ഒരു വിശാലമായ പഴയ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ആഘോഷപാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നിരിക്കാം.

ഇന്നത്തെ രൂപത്തിലുള്ള,

“കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന മഹാബലി വർഷത്തിലൊരിക്കൽ തിരുവോണത്തിന് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ വരുന്നു”

എന്ന സമ്പൂർണ കഥ ആ പ്രാചീന പരാമർശങ്ങളിൽനിന്ന് നേരിട്ട് ലഭിക്കുന്നില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഓണം ആദ്യം മുതൽ മഹാബലിയുടെ കേരളസന്ദർശനദിനമായിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രപരമായി ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.

പകരം, വിവിധ സാംസ്കാരികധാരകൾ പിന്നീട് ഒന്നിച്ചുചേർന്നതായിരിക്കണം.


തൃക്കാക്കര — കഥ കേരളത്തിൽ വേരുറപ്പിക്കുന്ന സ്ഥലം

മഹാബലി–വാമന കഥ കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം ഭൂമിശാസ്ത്രം നേടുന്നതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമാണ് തൃക്കാക്കര.

ഇന്നത്തെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ തൃക്കാക്കരയിലെ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ വാമനമൂർത്തിയാണ്.

കേരളത്തിന്റെ ഓണപാരമ്പര്യവും തൃക്കാക്കരയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വളരെ പഴക്കമുള്ളതാണ്.

പിൽക്കാല പാരമ്പര്യത്തിൽ വാമനൻ മഹാബലിയെ നേരിട്ട സ്ഥലമായി തൃക്കാക്കരയെ സങ്കൽപ്പിച്ചു.

ഇവിടെ ഒരു വലിയ സാംസ്കാരികപരിവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നു.

പുരാണത്തിലെ കഥയ്ക്ക് ഒരു കേരളീയ ഭൂമിശാസ്ത്രം ലഭിക്കുന്നു.

വാമനൻ തൃക്കാക്കരയിൽ എത്തുന്നു.

അതോടെ വാമനന്റെ കഥയിലെ ബലിയും കേരളത്തിലെത്തുന്നു.

പിന്നീട് കേരളത്തിന്റെ ഓണാഘോഷം തൃക്കാക്കരയെ പ്രധാനകേന്ദ്രമാക്കി വികസിക്കുന്നു.

അങ്ങനെ പുരാണത്തിലെ ബലി പതുക്കെ കേരളത്തിന്റെ മാവേലിയാകാനുള്ള വാതിൽ തുറക്കപ്പെടുന്നു.


പക്ഷേ കേരളം വാമനനെക്കാൾ ബലിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു

ഇതാണ് ഓണത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ സാംസ്കാരികവൈരുധ്യം.

വാമനന്റെ വിജയകഥയായി വായിക്കാവുന്ന ഒരു പുരാണം കേരളത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ജനസ്മൃതി അതിലെ പരാജിതനായ രാജാവിനെയാണ് ഹൃദയത്തിലേറ്റിയത്.

വാമനൻ ആരാധിക്കപ്പെട്ടു.

പക്ഷേ മാവേലി സ്നേഹിക്കപ്പെട്ടു.

ഇത് ചെറിയ വ്യത്യാസമല്ല.

കേരളീയ ജനസ്മൃതി മഹാബലിക്ക് പുരാണത്തിലേതിനേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു രാജകീയ വ്യക്തിത്വം നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിൽ മനുഷ്യരെല്ലാം ഒരുപോലെയായിരുന്നു.

കള്ളമില്ല.

ചതിയില്ല.

ദാരിദ്ര്യമില്ല.

അളവിലും തൂക്കത്തിലും വഞ്ചനയില്ല.

സമ്പൽസമൃദ്ധമായിരുന്നു നാട്.

ഇതാണ് പിന്നീട്,

“മാവേലി നാടുവാണീടും കാലം
മാനുഷരെല്ലാരുമൊന്നുപോലെ…”

എന്ന ജനകീയസങ്കൽപ്പമായി crystallize ചെയ്തത്.

ഇവിടെയാണ് പുരാണത്തിലെ ദൈത്യചക്രവർത്തി കേരളത്തിന്റെ നീതിമാനായ ജനകീയരാജാവായി പുനർജനിക്കുന്നത്.


ഒരു രാജാവിൽ പല രാജസ്മൃതികൾ ലയിച്ചിരിക്കാമോ?

ഇത് വളരെ രസകരമായൊരു സാധ്യതയാണ് — പക്ഷേ തെളിയിക്കപ്പെട്ട നിഗമനമല്ല.

വാമൊഴിപാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സ്വഭാവമുണ്ട്.

നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ പല സംഭവങ്ങളും പല വ്യക്തികളും പല പ്രാദേശികകഥകളും ഒരൊറ്റ മഹാനായകന്റെ പേരിൽ ലയിച്ചേക്കാം.

ലോകത്തിലെ പല പുരാണ–വീരകഥകളിലും ഇത്തരം composite hero formation കാണാം.

അതുകൊണ്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പഴയ തദ്ദേശീയ രാജസ്മൃതികൾ, സമൃദ്ധമായ ഭരണകാലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമകൾ, ബാണന്മാരെപ്പോലുള്ള മഹാബലിയുമായി വംശബന്ധം അവകാശപ്പെട്ട ഭരണകുടുംബങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവ കാലക്രമേണ ബലി എന്ന വലിയ സാംസ്കാരികപ്രതീകത്തിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്തിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.

എന്നാൽ അതിനെ തെളിവില്ലാതെ ചരിത്രവസ്തുതയാക്കാനും പാടില്ല.

നമുക്ക് ഉറപ്പോടെ പറയാവുന്നത് ഇത്രമാത്രം:

പുരാണത്തിലെ മഹാബലി ഒരാളാണ്; ചരിത്രത്തിലെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ രാജവംശങ്ങൾ ആ മഹാബലിയെ തങ്ങളുടെ പൂർവികനായി ഏറ്റെടുത്തതിന് തെളിവുണ്ട്; കേരളീയ ജനസ്മൃതി അതേ ബലിയെ പിന്നീട് സ്വന്തം സുവർണകാലരാജാവാക്കി മാറ്റി.

ഈ മൂന്നു തലങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്.


മഹാബലി കേരളത്തിലെത്തിയ വഴി

ഇതുവരെയുള്ള തെളിവുകൾ ചേർത്തുവച്ചാൽ മഹാബലിയുടെ കേരളീകരണത്തെ ഏകദേശം ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം:

ഒന്നാം ഘട്ടം — വൈദികസങ്കൽപ്പം

ഋഗ്വേദത്തിൽ വിഷ്ണു മൂന്നു മഹാചുവടുകളിലൂടെ ലോകത്തെ അളക്കുന്നു. ബലി ഇല്ല.

↓

രണ്ടാം ഘട്ടം — ബ്രാഹ്മണസാഹിത്യം

വിഷ്ണു വാമനരൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഭൂമിയുടെ അവകാശത്തിനായി മത്സരിക്കുന്നു.

↓

മൂന്നാം ഘട്ടം — ഇതിഹാസ–പുരാണപരിണാമം

വാമനന്റെ എതിരാളിയായി പ്രഹ്ലാദന്റെ പൗത്രനായ ബലി എത്തുന്നു. മൂന്നടി ഭൂമി ചോദിക്കുന്ന കഥ പൂർണരൂപം നേടുന്നു.

↓

നാലാം ഘട്ടം — ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സ്വീകരണം

വാമന–ത്രിവിക്രമകഥ തമിഴ് സാഹിത്യത്തിലും ക്ഷേത്രകലയിലും വ്യാപിക്കുന്നു. ബാണന്മാരെപ്പോലുള്ള യഥാർത്ഥ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ രാജവംശങ്ങൾ മഹാബലിയെ സ്വന്തം പൂർവികനായി അവകാശപ്പെടുന്നു.

↓

അഞ്ചാം ഘട്ടം — പഴയ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഓണപാരമ്പര്യം

ഓണം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന പഴയ സാഹിത്യസൂചനകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

↓

ആറാം ഘട്ടം — തൃക്കാക്കര

വാമനാരാധനയും ഓണവും കേരളത്തിൽ ശക്തമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. പുരാണകഥയ്ക്ക് കേരളീയ ഭൂമിശാസ്ത്രം ലഭിക്കുന്നു.

↓

ഏഴാം ഘട്ടം — മാവേലിയുടെ കേരളീകരണം

പുരാണത്തിലെ ബലി കേരളീയ ജനസ്മൃതിയിൽ സമത്വവും സമൃദ്ധിയും ഉറപ്പാക്കിയ പഴയ രാജാവായി പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.

↓

എട്ടാം ഘട്ടം — ഇന്നത്തെ ഓണം

വിളവെടുപ്പ്, കുടുംബസംഗമം, പൂക്കളം, സദ്യ, ഓണക്കോടി, കളികൾ, പ്രാദേശികകലകൾ, വാമന–ബലി പുരാണം, മാവേലിയുടെ സുവർണകാലസ്മൃതി — എല്ലാം ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സാംസ്കാരികോത്സവമായി ഓണം മാറുന്നു.


പരാജിതനായ ബലി എങ്ങനെ മലയാളിയുടെ വിജയനായകനായി?

ഇതാണ് കഥയുടെ ഹൃദയം.

പുരാണത്തിലെ അധികാരസമരത്തിൽ ബലി തോറ്റു.

പക്ഷേ കേരളത്തിന്റെ ജനസ്മൃതിയിൽ ബലി തോറ്റില്ല.

കാരണം മലയാളി ബലിയെ ഓർത്തത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനികശക്തിയുടെ പേരിലല്ല.

നല്ല ഭരണത്തിന്റെ പേരിലാണ്.

ഒരു രാജാവിന്റെ മഹത്വം അയാൾ എത്ര രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി എന്നതിലല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് സാധാരണ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ജീവിച്ചു എന്നതിലാണ് എന്നൊരു ജനകീയ രാഷ്ട്രീയദർശനം മാവേലിക്കഥയ്ക്കുള്ളിൽ വളർന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് വാമനന്റെ വിജയം ആഘോഷിക്കുന്നതിനുപകരം മാവേലിയുടെ തിരിച്ചുവരവ് കേരളം ആഘോഷിച്ചത്.

ഇതിനെ ചരിത്രത്തിലെ യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യവിപ്ലവമായി പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടതില്ല.

പക്ഷേ ജനസ്മൃതിയിലെ ഒരു പ്രതീകാത്മക അധികാരമാറ്റം എന്നു തീർച്ചയായും വായിക്കാം.

പുരാണം വാമനനെ വിജയിയാക്കിയപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ ജനകീയഭാവന ബലിയെ നായകനാക്കി.


ആര്യ–ദ്രാവിഡ സംഘർഷത്തിന്റെ ഓർമയാണോ ഓണം?

ഈ ചോദ്യം പൂർണമായി തള്ളിക്കളയുന്നതും ചരിത്രപരമായി തെളിയിച്ച വസ്തുതയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും ഒരുപോലെ പ്രശ്നകരമാണ്.

വൈദികസംസ്കാരത്തിന്റെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്കുള്ള വ്യാപനം ചരിത്രത്തിലെ യഥാർത്ഥ സാംസ്കാരികപ്രക്രിയയാണ്.

ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ അതിനു മുമ്പുതന്നെ ശക്തമായ തദ്ദേശീയ സംസ്കാരങ്ങളും ഭാഷകളും ആരാധനാരീതികളും രാഷ്ട്രീയസംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഈ സംസ്കാരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപെടൽ എല്ലായിടത്തും ഒരേ രീതിയിലായിരുന്നില്ല — സംഘർഷവും സ്വാംശീകരണവും സംയോജനവും പുനർവ്യാഖ്യാനവും എല്ലാം അതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

അതിനാൽ വാമന–ബലി കഥയെ പഴയ സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളുടെ പ്രതീകാത്മക സ്മൃതിയായി വായിക്കാനുള്ള സാധ്യത സാംസ്കാരികപഠനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

പ്രത്യേകിച്ച് ആധുനിക കേരളത്തിൽ മാവേലി സമത്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായതോടെ ഈ വായനയ്ക്ക് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയശക്തി ലഭിച്ചു.

എന്നാൽ,

“വാമനൻ എന്ന ആര്യനേതാവ് കേരളത്തിലെ മഹാബലി എന്ന ദ്രാവിഡരാജാവിനെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക തീയതിയിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി”

എന്ന് പറയാൻ നിലവിൽ തെളിവില്ല.

ചരിത്രവും പുരാണവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി അവിടെയാണ്.


ഓണം ഒരു മതകഥയെക്കാൾ വലുതാകുന്നത് ഇവിടെ

ഓണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ കഥയ്ക്ക് ഒരു ഏക ഉടമസ്ഥനില്ല എന്നതാണ്.

വൈദികപാരമ്പര്യത്തിന് അതിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ത്രിവിക്രമനുണ്ട്.

വൈഷ്ണവപാരമ്പര്യത്തിന് വാമനാവതാരമുണ്ട്.

പുരാണത്തിന് മഹാബലിയുണ്ട്.

തൃക്കാക്കരയ്ക്ക് വാമനമൂർത്തിയുണ്ട്.

കാർഷികസമൂഹത്തിന് വിളവെടുപ്പിന്റെ സമൃദ്ധിയുണ്ട്.

കേരളീയ ജനസ്മൃതിക്ക് മാവേലിയുണ്ട്.

ആധുനിക കേരളത്തിന് സമത്വത്തിന്റെ സന്ദേശമുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടാണ് ഓണം ഒരു മതവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ ഒതുങ്ങാതെ കേരളത്തിന്റെ പൊതുസാംസ്കാരിക ഉത്സവമായി വളർന്നത്.


ചരിത്രത്തിലെ മഹാബലിയെ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ

ഒടുവിൽ നമുക്ക് അംഗീകരിക്കേണ്ടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു പരിമിതിയാണ്.

കേരളം ഭരിച്ച “മഹാബലി” എന്ന രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരമോ നാണയമോ ശിലാലിഖിതമോ ഭരണരേഖയോ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.

അതുകൊണ്ട് കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രരാജാക്കന്മാരുടെ പട്ടികയിൽ മഹാബലിയെ ചേർക്കാൻ ചരിത്രശാസ്ത്രത്തിന് കഴിയില്ല.

എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് മാവേലി അപ്രധാനനാകുന്നുമില്ല.

ചിലപ്പോൾ ചരിത്രത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന രാജാവിനേക്കാൾ വലിയ സ്വാധീനം ഒരു സമൂഹം സൃഷ്ടിച്ച രാജസങ്കൽപ്പത്തിനുണ്ടാകും.

കേരളം മഹാബലിയെ അത്തരമൊരു രാജാവാക്കി.

പുരാണത്തിൽനിന്ന് ഒരു കഥാപാത്രത്തെ എടുത്തു.

ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ പഴയ സാംസ്കാരികസ്മൃതികളിലൂടെ കടത്തിവിട്ടു.

തൃക്കാക്കരയിൽ ഒരു കേരളീയ ഭൂമിശാസ്ത്രം നൽകി.

ഓണവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു.

പിന്നീട് ആ രാജാവിന് മലയാളി സ്വന്തം സ്വപ്നങ്ങൾ നൽകി:

സമത്വം.

നീതി.

സമൃദ്ധി.

സത്യസന്ധത.

വിശപ്പില്ലാത്ത സമൂഹം.

മനുഷ്യരെല്ലാം ഒന്നുപോലെയുള്ള ഒരു നാട്.

അങ്ങനെ പുരാണത്തിലെ ബലി കേരളത്തിന്റെ മാവേലിയായി.


ഓണം നമ്മോട് പറയുന്നത്

ഋഗ്വേദത്തിലെ വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു ചുവടുകളിൽനിന്ന് കേരളത്തിലെ പൂക്കളത്തിന്റെ നടുവിൽ നിൽക്കുന്ന മാവേലിയിലേക്കുള്ള ദൂരം ചെറുതല്ല.

ആ യാത്രയ്ക്ക് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ദൈർഘ്യമുണ്ട്.

ആ യാത്രയിൽ ഒരു വൈദിക പ്രാപഞ്ചികസങ്കൽപ്പം കഥയായി.

കഥ പുരാണമായി.

പുരാണത്തിലെ ബലി ദക്ഷിണേന്ത്യൻ രാജവംശങ്ങളുടെ പൂർവികനായി.

വാമനന് തൃക്കാക്കരയിൽ ഒരു കേരളീയ ഭവനം ലഭിച്ചു.

ബലിക്ക് കേരളീയ ജനസ്മൃതിയിൽ ഒരു രാജ്യം ലഭിച്ചു.

ഓണത്തിന് മാവേലിയെ ലഭിച്ചു.

മാവേലിക്ക് മലയാളിയുടെ ഹൃദയവും.

അതുകൊണ്ട് ഓണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശം “ഒരു അസുരരാജാവിനെ ഒരു ദൈവം തോൽപ്പിച്ചു” എന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല.

കേരളീയ ജനസ്മൃതിയിൽ അതിനേക്കാൾ ശക്തമായ മറ്റൊരു കഥ വളർന്നു:

അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും ജനങ്ങളുടെ സ്നേഹം നഷ്ടപ്പെടാത്ത ഒരു രാജാവിന്റെ കഥ.

രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും ജനങ്ങളുടെ ഓർമയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടാത്ത രാജാവ്.

ഓരോ വർഷവും തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ തിരിച്ചെത്തുന്ന രാജാവ്.

അദ്ദേഹത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ വീടുമുറ്റത്ത് പൂക്കളമൊരുക്കുന്ന ഒരു ജനത.

ആ ജനത കാത്തിരിക്കുന്നത് ഒരു ചക്രവർത്തിയുടെ സൈന്യത്തെയല്ല.

അവർ കാത്തിരിക്കുന്നത് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ഒരു നല്ല കാലത്തെയാണ്.

അതിനാലാവാം ഓണം ഇന്നും മലയാളിക്ക് ഇത്ര പ്രിയപ്പെട്ടത്.

മാവേലി ഒരു രാജാവിന്റെ മാത്രം പേരല്ല; മനുഷ്യരെല്ലാം ഒരുപോലെ ജീവിക്കുന്ന ഒരു നല്ല നാടിനെക്കുറിച്ചുള്ള കേരളത്തിന്റെ ആയിരം വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള സ്വപ്നത്തിന്റെ പേരുകൂടിയാണ്.


ചരിത്രപരമായി ഓർക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ

1. ഋഗ്വേദം 1.154-ൽ വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു മഹാചുവടുകളുണ്ട്; അവിടെ മഹാബലിയോ വാമന–ബലി കഥയോ ഇല്ല.

2. പിൽക്കാല വൈദികസാഹിത്യമായ ശതപഥ ബ്രാഹ്മണത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ വാമനരൂപവും ദേവ–അസുര ഭൂമിവിഭജനവും കാണാം.

3. ഇതിഹാസ–പുരാണഘട്ടത്തിലാണ് മഹാബലി–വാമന–മൂന്നടി കഥ നമുക്ക് പരിചിതമായ രൂപത്തിലേക്ക് വികസിക്കുന്നത്.

4. ഭാഗവതത്തിലെ ബലിയുടെ യാഗഭൂമി കേരളമല്ല; നർമദാതീരത്തെ ഭൃഗുകച്ഛമാണ്.

5. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചരിത്രപരമായ ബാണ രാജവംശം തങ്ങളുടെ വംശപരമ്പര മഹാബലിയിലേക്ക് എത്തിച്ചതിന് ശിലാലിഖിത തെളിവുകളുണ്ട്.

6. എന്നാൽ പല ദ്രാവിഡരാജാക്കന്മാരെ ചേർത്താണ് മഹാബലി എന്ന കഥാപാത്രം നിർമ്മിച്ചതെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന നേരിട്ടുള്ള ചരിത്രതെളിവ് നിലവിലില്ല.

7. പുരാതന തമിഴ് സാഹിത്യത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തിന്റെ പഴയ പരാമർശങ്ങളുണ്ട്; എന്നാൽ ഇന്നത്തെ “മാവേലി കേരളത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു” എന്ന കഥ അതേ രൂപത്തിൽ അവിടെ കാണുന്നില്ല.

8. തൃക്കാക്കരയിലെ വാമനാരാധനയും ഓണാഘോഷവും പുരാണകഥയ്ക്ക് ശക്തമായ കേരളീയ ഭൂമിശാസ്ത്രം നൽകി.

9. മഹാബലി ഒരു യഥാർത്ഥ ദ്രാവിഡരാജാവും വാമനൻ ഒരു യഥാർത്ഥ ആര്യനേതാവുമായിരുന്നു എന്ന് തെളിയിക്കുന്ന നേരിട്ടുള്ള പുരാവസ്തു/ശിലാലിഖിത തെളിവുകളില്ല.

10. എന്നാൽ ബലി–വാമനകഥയെ തദ്ദേശീയ അധികാരവും വൈദിക–ബ്രാഹ്മണ സംസ്കാരവ്യാപനവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതീകമായി വായിക്കുന്ന ആധുനിക സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനം നിലവിലുണ്ട്. അത് ചരിത്രസംഭവവും തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയും എന്നതിലുപരി ഒരു ചരിത്ര–സാംസ്കാരിക വ്യാഖ്യാനം എന്ന നിലയിലാണ് അവതരിപ്പിക്കേണ്ടത്.

അവലംബങ്ങൾ

ഋഗ്വേദം — മണ്ഡലം 1, സൂക്തം 154 (വിഷ്ണുസൂക്തം)

ശതപഥ ബ്രാഹ്മണം — 1.2.5

ശ്രീമദ് ഭാഗവതപുരാണം — സ്കന്ധം 8, വാമന–ബലി കഥ

രാമായണം — ബാലകാണ്ഡത്തിലെ വാമനാവതാര പരാമർശങ്ങൾ

Epigraphia Indica, Vol. XI — ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ബാണ രാജവംശവും മഹാബലി വംശാവകാശവും സംബന്ധിച്ച ശിലാലിഖിതപഠനങ്ങൾ

ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ശിലാലിഖിതപഠനങ്ങൾ — ബാണന്മാരുടെ മഹാബലി വംശാവകാശം

മധുരൈക്കാഞ്ചി — പഴയ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഓണാഘോഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സാഹിത്യപരാമർശം

കേരളത്തിലെ തൃക്കാക്കര വാമനമൂർത്തി ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്ര–ജനകീയ പാരമ്പര്യങ്ങൾ

മാവേലി — മറക്കപ്പെട്ട തദ്ദേശീയ സ്മൃതികളുടെ സംയുക്തപ്രതീകമോ?

ഇവിടെ മറ്റൊരു ചരിത്ര–സാംസ്കാരിക സാധ്യതയും ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ബൗദ്ധ–ജൈന പാരമ്പര്യങ്ങൾക്കും തദ്ദേശീയ ആരാധനാരീതികൾക്കും ശക്തമായ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്ന ദക്ഷിണേന്ത്യ പിന്നീട് ദീർഘകാലംകൊണ്ട് വൈദിക–ബ്രാഹ്മണ മതസംസ്കാരത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിനും സാമൂഹിക പുനഃക്രമീകരണങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. കേരളത്തിൽ ബൗദ്ധമതത്തിന്റെ ക്ഷയവും ബ്രാഹ്മണാധിപത്യത്തിന്റെ വളർച്ചയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർ ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കേരളത്തിലുടനീളം ആര്യന്മാർ ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കളെ കൂട്ടത്തോടെ കൊന്നൊടുക്കിയെന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു പൊതുനിഗമനത്തിന് ഇപ്പോൾ ഉറച്ച തെളിവില്ല; മതപരിവർത്തനം, രാജകീയ പിന്തുണയുടെ മാറ്റം, ക്ഷേത്രകേന്ദ്രിത സാമൂഹികഘടനയുടെ വളർച്ച, സ്വാംശീകരണം തുടങ്ങിയ സങ്കീർണമായ പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ് ഈ മാറ്റത്തെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായി വായിക്കേണ്ടത്. അതേസമയം രാമായണത്തിലെ വാനര–രാക്ഷസ സമൂഹങ്ങളെയും ഇതിഹാസങ്ങളിലെ അസുര–രാക്ഷസ വിഭാഗങ്ങളെയും വനവാസികളോ അതിർത്തിസമൂഹങ്ങളോ ബ്രാഹ്മണിക സാമൂഹികക്രമത്തിനു പുറത്തുനിന്ന തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങളോ ആയി വായിച്ച ഗവേഷണപാരമ്പര്യം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്; പക്ഷേ അവരെ നേരിട്ട് “ദ്രാവിഡ രാജാക്കന്മാർ” എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ തെളിവ് മതിയാകുന്നില്ല. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് മാവേലിയെ മറ്റൊരു രീതിയിൽ വായിക്കാൻ കഴിയുന്നത്: ചരിത്രത്തിൽ അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട അനവധി തദ്ദേശീയ ഭരണാധികാരികളുടെയും സമൂഹങ്ങളുടെയും, പിന്നീട് പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും, നഷ്ടപ്പെട്ട സമത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജനകീയസ്മൃതികളുടെയും ഒരു സംയുക്ത സാംസ്കാരികപ്രതീകമായി മഹാബലിയുടെ രൂപം കാലക്രമേണ വളർന്നിരിക്കാമോ? അതിന് നേരിട്ടുള്ള തെളിവില്ലെങ്കിലും അത്തരമൊരു സാമൂഹിക പുനർവായന കേരളത്തിൽ യാഥാർഥ്യമായി നടന്നിട്ടുണ്ടെന്നതിന് ശക്തമായ സൂചനകളുണ്ട്. ആധുനിക പഠനങ്ങൾ ഓണത്തെയും മാവേലിയെയും ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കും ബ്രാഹ്മണിക മേൽക്കോയ്മയ്ക്കുമെതിരായ പ്രതിസ്മൃതിയുടെ വേദിയായി ദളിത്–ആദിവാസി സമൂഹങ്ങൾ പുനർവായിക്കുന്നതും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു; വയനാട്ടിലെ ആദിവാസി മഹാബലി പാരമ്പര്യങ്ങൾ പോലും പൊതുവായ മാവേലിക്കഥയ്ക്കു വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്മൃതിലോകം തുറക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, വാമനനെക്കാൾ ബലിയെ നായകനാക്കിയ കേരളത്തിന്റെ ഓണം വെറുമൊരു പുരാണത്തിന്റെ ആവർത്തനം മാത്രമല്ലെന്ന് ചിന്തിക്കാം. പഴയൊരു ഓണാഘോഷം, കാർഷികസമൃദ്ധിയുടെ സ്മൃതി, തദ്ദേശീയ ജനകീയപാരമ്പര്യങ്ങൾ, വൈദികവൽക്കരണത്തോടുള്ള വിവിധ കാലങ്ങളിലെ സാമൂഹിക പ്രതികരണങ്ങൾ, നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു നീതിയുക്ത ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഗ്രഹം—ഇവയെല്ലാം നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ മാവേലി എന്ന ഒരൊറ്റ പ്രതീകത്തിൽ ഒത്തുചേർന്നിരിക്കാം. ചില ചരിത്രവായനകൾ കേരളത്തിൽ വാമനകേന്ദ്രിതമായ ഓണത്തിൽനിന്ന് മഹാബലികേന്ദ്രിതമായ ഓണത്തിലേക്കുണ്ടായ മാറ്റത്തെ കർഷക–ജനകീയ പ്രതിരോധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നുമുണ്ട്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ മാവേലി ഒരു വ്യക്തിയുടെ ചരിത്രസ്മരണയേക്കാൾ വലുതാണ്: അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെയും ചരിത്രത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയിൽ ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെയും, “മനുഷ്യരെല്ലാരുമൊന്നുപോലെ” ആയിരുന്ന ഒരു കാലത്തെക്കുറിച്ച് സ്വപ്നം കണ്ട ജനതയുടെയും സംയുക്തപ്രതീകമായി കേരളം മഹാബലിയെ പുനഃസൃഷ്ടിച്ചിരിക്കാം.

കുറിപ്പ്: ഈ ലേഖനത്തിൽ പുരാണം, ചരിത്രം, ജനകീയപാരമ്പര്യം, ആധുനിക സാമൂഹികവ്യാഖ്യാനം എന്നിവ ബോധപൂർവം വേർതിരിച്ചാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുരാണകഥകളെ നേരിട്ടുള്ള ചരിത്രരേഖകളായോ ചരിത്രപരമായ അനുമാനങ്ങളെ തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതകളായോ പരിഗണിച്ചിട്ടില്ല. How did Mahabali become the Maveli of Kerala? — The mythology and history of Onam. Who is our Maveli? — A historical exploration from the Rigveda to Onam. Mahabali who conquered Kerala — The history and mythology behind Onam. How did Mahabali become the king of Kerala? — The historical evolution of the Onam story. From Trivikram’s three feet to Mavelinadu — A historical journey of Onam. Bali in mythology, the Maveli of Kerala — The untold history of Onam. From Vamana’s victory to Maveli’s return — The Onam story that Kerala rewrote. How did the defeated Bali become the beloved king of Kerala? — The hidden history of Onam. മഹാബലി എങ്ങനെയാണ് കേരളത്തിന്റെ മാവേലിയായത്? — ഓണത്തിന്റെ പുരാണവും ചരിത്രവും. നമ്മുടെ മാവേലി ആരാണ്? — ഋഗ്വേദം മുതൽ ഓണം വരെയുള്ള ഒരു ചരിത്ര പര്യവേഷണം. കേരളം കീഴടക്കിയ മഹാബലി — ഓണത്തിന് പിന്നിലെ ചരിത്രവും പുരാണവും. മഹാബലി എങ്ങനെയാണ് കേരളത്തിന്റെ രാജാവായത്? — ഓണക്കഥയുടെ ചരിത്ര പരിണാമം. ത്രിവിക്രമന്റെ മൂന്ന് പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് മാവേലിനാടിലേക്ക് — ഓണത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര യാത്ര. പുരാണങ്ങളിലെ ബാലി, കേരളത്തിന്റെ മാവേലി — ഓണത്തിന്റെ പറയപ്പെടാത്ത ചരിത്രം. വാമനന്റെ വിജയം മുതൽ മാവേലിയുടെ തിരിച്ചുവരവ് വരെ — കേരളം മാറ്റിയെഴുതിയ ഓണക്കഥ. പരാജയപ്പെട്ട ബാലി എങ്ങനെയാണ് കേരളത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട രാജാവായത്? — ഓണത്തിന്റെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ചരിത്രം.

കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്ര ചരിത്രം

വടക്കൻ മലബാറിന്റെ ഭൂപടം കേവലം നദികളാലും കുന്നുകളാലും വരയ്ക്കപ്പെട്ട ഒന്നല്ല. മറിച്ച്, ചോര വീണ പോരാട്ടങ്ങളുടെ, കാട്ടുമൂപ്പന്മാരുടെ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ, അടിയാളപ്പടകളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ, തോറ്റംപാട്ടുകളിൽ അലിയുന്ന പുരാവൃത്തങ്ങളുടെ ആഴമുള്ള ഓർമ്മച്ചെപ്പാണ് അത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മടിത്തട്ടിൽ, ബാവലിപ്പുഴയുടെ കുളിർകാറ്റേറ്റ് ഉറങ്ങുന്ന കൊട്ടിയൂർ എന്ന വനമേഖല, ദ്രാവിഡ ജനതയുടെ ആദിമ സംസ്കാരവും പിന്നീട് വന്ന സവർണ വൈദിക സംസ്കാരവും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുകയും ഒടുവിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത ഒരു വലിയ സാංസ്കാരിക സന്ധിയാണ്.അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ അമ്പലം

ഇന്ന് നാം കാണുന്ന കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവും അവിടുത്തെ ആചാരങ്ങളും പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഒന്നല്ല. കട്ടൻ രാജവംശം എന്ന തീയ്യ നാടുവാഴി കുടുംബത്തിന്റെ ആധിപത്യത്തിൽ നിന്ന്, കാടിന്റെയും പ്രകൃതിയുടെയും ഉപാസനയിൽ നിന്ന്, എങ്ങനെയാണ് ഒരു ദേവാലയം സംസ്കൃതവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതും സവർണരുടെ കീഴിലായതും? ദാരികവധത്തിന്റെയും പ്രാദേശിക ദൈവങ്ങളുടെയും ബിംബങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെയാണ് സാക്ഷാൽ ദക്ഷയാഗത്തിന്റെയും ശൈവതത്വത്തിന്റെയും പൗരാണിക കഥകൾ ഇവിടെ നെയ്തെടുക്കപ്പെട്ടത്?

ലഭ്യമായ ചരിത്രരേഖകൾ, തോറ്റംപാട്ടുകൾ, നാടോടിവിജ്ഞാനീയങ്ങൾ (Folklore), ആചാരപരമായ തെളിവുകൾ എന്നിവ മുൻനിർത്തി ഉത്തര മലബാറിന്റെ ആദിമ ചരിത്രത്തിലേക്ക് ഒരു സമഗ്രമായ സഞ്ചാരമാണ് ഈ ലേഖനം.

മലബാറിലെ തീയ്യ സമുദായവും ആദിമ സാമൂഹികാധികാരവും

മലബാറിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ തീയ്യ സമുദായത്തിന്റെ പങ്കിനെ മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഒരു പഠനവും സാധ്യമല്ല. മധ്യകാലഘട്ടത്തിന് മുൻപുള്ള മലബാറിൽ തീയ്യർ കേവലം ഒരു കൃഷീവല സമുദായം മാത്രമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥതയുള്ളവരും, സൈനിക ശക്തിയുള്ളവരും, പ്രാദേശിക നാടുവാഴികളുമായിരുന്നു.

കളരിപ്പയറ്റും ചേകവർ പാരമ്പര്യവും

വടക്കൻ പാട്ടുകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നത് മലബാറിലെ പ്രതിരോധത്തിന്റെയും യുദ്ധമുറകളുടെയും നട്ടെല്ല് ചേകവന്മാരായിരുന്നു എന്നാണ്. അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച കളരികളും, അങ്കം വെട്ടാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള ചേകവർ കുടുംബങ്ങളും അന്നത്തെ ഭരണാധികാരികളുടെ പോലും നിലനിൽപ്പിന് അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. ചിറക്കൽ രാജാവിനും കോട്ടയം രാജാവിനും വേണ്ടി അങ്കം വെട്ടിയിരുന്നത് ഈ സമുദായത്തിലെ പ്രമുഖരായിരുന്നു.

തറ സമ്പ്രദായവും സമുദായ ഭരണവും

ഗ്രാമകേന്ദ്രീകൃതമായ ‘തറ’ സമ്പ്രദായത്തിൽ തീയ്യ പ്രമാണികൾക്ക് (തണ്ടാൻമാർ / കാരണവന്മാർ) വലിയ ഭരണാധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നു. തറകളിൽ നീതി നടപ്പാക്കാനും, നികുതി പിരിക്കാനും, സമുദായികമായ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും ഇവർക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ സാമൂഹികാധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപമായിരുന്നു സ്വന്തമായി ഭൂപ്രദേശങ്ങളും ആയോധനബലവും ഉണ്ടായിരുന്ന തീയ്യ രാജവംശങ്ങൾ.

ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെക്കപ്പെട്ട തീയ്യ രാജവംശങ്ങൾ

കേരള ചരിത്രം പലപ്പോഴും വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെയും സവർണ കോവിലകങ്ങളുടെയും കഥകൾ മാത്രം എഴുതിവെച്ചപ്പോൾ, തദ്ദേശീയരായ നാടുവാഴി വംശങ്ങൾ നാടോടിപ്പാട്ടുകളിലേക്കും പ്രാദേശിക ആചാരങ്ങളിലേക്കും ചുരുങ്ങിപ്പോയി. അത്തരത്തിൽ സവിശേഷമായ സ്ഥാനമുള്ള രണ്ട് രാജവംശങ്ങളാണ് എരുവേശ്ശി മന്നനാർ രാജവംശവും കട്ടൻ രാജവംശവും. വടക്കൻ മലബാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചരിത്രത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്ഥാനമുള്ള രണ്ട് പ്രമുഖ തീയ്യ നാടുവാഴി വംശങ്ങളാണ് മന്നനാർ രാജവംശവും കട്ടൻ രാജവംശവും. ഇതിൽ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ എരുവേശ്ശി കേന്ദ്രമാക്കി ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന മന്നനാർ രാജവംശം സ്വന്തമായി കോട്ടയും, സിംഹാസനവും, സൈന്യവുമുള്ള ഒരു പൂർണ്ണ രാജപദവി അനുഭവിച്ചിരുന്നവരാണ്. സമുദായത്തിൽ നിന്ന് ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ച് തള്ളപ്പെടുന്നവർക്ക് അഭയമേകിയിരുന്ന ‘കുടിവെപ്പ്’ എന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സാമൂഹിക അധികാരവും ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. മറുവശത്ത്, പുരളിമലയും കൊട്ടിയൂരും ഉൾപ്പെടുന്ന മലയോര മേഖലകളുടെ അധിപന്മാരായിരുന്നു കട്ടൻ രാജവംശം. കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവത്തിന്റെ ആദിമ മേൽനോട്ടക്കാരായിരുന്ന ഇവർ, ക്ഷേത്രോത്സവത്തിലെ ‘മുത്തപ്പൻ’ സ്ഥാനികരിലൂടെയാണ് പാരമ്പര്യമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

എരുവേശ്ശി മന്നനാർ രാജവംശം (Mannanar Dynasty)

കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ തളിപ്പറമ്പിനടുത്തുള്ള എരുവേശ്ശി കേന്ദ്രമാക്കിയാണ് മന്നനാർ വംശം വാണിരുന്നത്. സ്വന്തമായി കോട്ടയും, കൊട്ടാരവും, സിംഹാസനവും, രാജകിരീടവും, സൈന്യവും ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു പൂർണ്ണ രാജവംശമായിരുന്നു ഇത്.

‘കുടിവെപ്പ്’ എന്ന ചരിത്രപരമായ അധികാരം: മന്നനാർ രാജവംശത്തിന് ചരിത്രത്തിൽ ലഭിച്ച ഏറ്റവും വിസ്മയകരമായ അവകാശമായിരുന്നു ‘കുടിവെപ്പ്‘. അക്കാലത്ത് ബ്രാഹ്മണ സമുദായത്തിൽ നിന്ന് ‘സ്മാർത്തവിചാരം‘ വഴി ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ച് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന അന്തർജനങ്ങൾക്ക് അഭയം നൽകാൻ മന്നനാർക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. മന്നനാർ കോട്ടയിൽ എത്തുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് രാജാവ് അഭയവും സംരക്ഷണവും നൽകുകയും, അവരെ സ്വന്തം കുടിയിൽ പാർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ചിറക്കൽ കോവിലകത്തുപോലും ഇല്ലാത്ത സവിശേഷമായ ഒരു സാമൂഹിക പദവിയായിരുന്നു ഇത്.

SRI MUTHAPPAN THEYYAMപറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പന്റെ ഐതിഹ്യവും എരുവേശ്ശിയിലെ മന്നനാർ രാജവംശവുമായുള്ള ബന്ധം അത്യന്തം ഗാഢമാണ്. സന്താനഭാഗ്യമില്ലാതിരുന്ന മന്നനാർ വംശത്തിലെ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയ്ക്കും അയ്യങ്കര വാഴുന്നോർക്കും കഞ്ഞിരക്കടവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ദിവ്യശിശുവാണ് പിൽക്കാലത്ത് ‘പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ‘ ആയി മാറിയതെന്നാണ് ജനശ്രുതി. പാടിക്കുറ്റിയമ്മയുടെയും വാഴുന്നോരുടെയും സ്നേഹവാത്സല്യങ്ങളിൽ വളർത്തുമകനായി വളർന്ന മുത്തപ്പൻ, തന്റെ ആയോധനവീര്യവും ദിവ്യത്വവും വെളിപ്പെടുത്തി പിന്നീട് അവതാരലക്ഷ്യത്തിനായി കുന്നത്തൂർപാടിയിലേക്കും പറശ്ശിനിക്കടവിലേക്കും യാത്രയായി. സ്വന്തം കുലദൈവമായും മകനായും മുത്തപ്പനെ നെഞ്ചേറ്റിയ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയുടെയും വാഴുന്നോരുടെയും മന്നനാർ പാരമ്പര്യം, വടക്കൻ മലബാറിലെ മുത്തപ്പൻ സങ്കേതങ്ങളുമായും തെയ്യക്കാവുകളുമായും ഇന്നും ആചാരപരമായി ആഴത്തിൽ ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു.

കട്ടൻ രാജവംശം (Malaiyodan Dynasty)

പേരാവൂർ, ആറളം, പുരളിമല, മട്ടന്നൂർ, കൊട്ടിയൂർ തുടങ്ങിയ കാടും കുന്നുകളും നിറഞ്ഞ മലയോര മേഖലകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന നാടുവാഴി കുടുംബമാണ് കട്ടൻ രാജവംശം. ‘മലയോടൻ വംശം’ എന്നും ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.

  • പേരിന് പിന്നിലെ ഭാഷാശാസ്ത്രം: പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ അധിപന്മാർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ‘മലയാളഘട്ടൻ‘ അല്ലെങ്കിൽ ‘ഘട്ടൻ‘ എന്ന സംസ്കൃത/പ്രാകൃത രൂപത്തിൽ നിന്നാണ് ‘കട്ടൻ‘ എന്ന പദമുണ്ടാകുന്നത്. ‘കട്ടന്റെ ഊര്‘ പിൽക്കാലത്ത് ‘കട്ടിയൂർ’ ആയും പിന്നീട് ‘കൊട്ടിയൂർ’ ആയും മാറി.

  • ഭരണരീതി: വലിയ സാമ്രാജ്യത്വ കൊട്ടാരങ്ങൾക്ക് പകരം, മലയോര ഗോത്രങ്ങളെയും കുടിയേറ്റ ജനവിഭാഗങ്ങളെയും ഏകോപിപ്പിച്ച് വനവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരണവും മലവാരം പിരിക്കലും നടത്തിയിരുന്ന മലയരചന്മാരായിരുന്നു (Hill Chieftains) ഇവർ.

കട്ടൻ രാജവംശവും കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവും: ആദിമ ബന്ധം

കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമസ്ഥരും കാവൽക്കാരും കട്ടൻ രാജവംശമായിരുന്നു എന്നതിന് ഇന്നും തെളിവായി നിൽക്കുന്നത് അവിടുത്തെ വൈശാഖ മഹോത്സവത്തിലെ ജീവസ്സുറ്റ ആചാരങ്ങളാണ്. കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവത്തിലെ പാരമ്പര്യ ആചാരങ്ങളിൽ കട്ടൻ രാജവംശത്തിനും മറ്റ് പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങൾക്കും സവിശേഷമായ പങ്കാളിത്തമുണ്ട്. ഈ വംശത്തിലെ കാരണവന്മാരായ ‘വലിയ മുത്തപ്പൻ’, ‘ചെറിയ മുത്തപ്പൻ’ എന്നീ സ്ഥാനികർക്കാണ് ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ആചാരപരമായ അനുമതി നൽകാനുള്ള പരമ്പരാഗത അധികാരം ഉള്ളത്; അക്കരെ കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് ഉത്സവം പ്രവേശിക്കുന്നതിനും ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനും ഇവരുടെ സാന്നിധ്യവും അനുമതിയും അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ, യാഗഭൂമിയുടെ കാവൽ പദവിയും വില്ലാളി സ്ഥാനവും തനത് ഗോത്രവിഭാഗമായ കുറിച്ച്യർക്കാണ് (വില്ലും അമ്പും സമർപ്പിച്ച് അതിരുകാക്കുന്നവർ) നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, കട്ടൻ രാജവംശം ആചാരപരമായ മേൽനോട്ടത്തിനും അനുവാദത്തിനും നേതൃത്വം നൽകുമ്പോൾ, കാവൽ ചുമതലകൾ കുറിച്ച്യരും നായർ/നമ്പ്യാർ സ്ഥാനികരും പാരമ്പര്യമായി നിർവ്വഹിക്കുന്ന രീതിയാണ് കൊട്ടിയൂരിലെ വ്യവസ്ഥയിലുള്ളത്.

മുത്തപ്പൻ സ്ഥാനികരും അനുവാദം വാങ്ങലും

കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഇന്നും അക്കരെ കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനും, തിരുവഞ്ചിറയിൽ താൽക്കാലിക പർണ്ണശാലകൾ (കുടിപതികൾ) കെട്ടാനും കട്ടൻ കുടുംബത്തിലെ പ്രമുഖരായ ‘വലിയ മുത്തപ്പൻ’, ‘ചെറിയ മുത്തപ്പൻ’ എന്നീ സ്ഥാനികരുടെ അനുവാദവും സാന്നിധ്യവും അനിവാര്യമാണ്. ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വം പൂർണ്ണമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഇന്നത്തെ കൊട്ടിയൂർ അമ്പലത്തിൽ പോലും, കട്ടൻ കുടുംബത്തിലെ കാരണവർ വന്ന് അനുമതി നൽകാതെ പ്രധാന പൂജാദികാര്യങ്ങളിലേക്ക് കടക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നത്, അമ്പലത്തിന്റെ ആദിമ അവകാശി ഇവർ തന്നെയായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ചരിത്രപരമായ തെളിവാണ്.

ആദിമ ബിംബങ്ങളിൽ നിന്ന് ശൈവ ബിംബങ്ങളിലേക്ക്: ദാരികവധവും സങ്കര സങ്കൽപ്പങ്ങളും

കൊട്ടിയൂരിന്റെ ആത്മീയ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന പ്രകൃതിയാരാധനയും (Animism) മാതൃദൈവ ആരാധനയും എങ്ങനെ പിൽക്കാലത്ത് ശൈവ-വൈഷ്ണവ സംഹിതകളിലേക്ക് മാറ്റിപ്പണിയപ്പെട്ടു എന്ന് വ്യക്തമാകും.

കാളി, ദാരികവധം, രക്തബലി

കൊട്ടിയൂർ വനമേഖലയിൽ ആദിമകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്നത് മാതൃദൈവ സങ്കൽപ്പവും (Mother Goddess/Mother Nature) അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഉഗ്രമൂർത്തി ആരാധനയുമായിരുന്നു. കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആരാധനാസങ്കൽപ്പം പ്രകൃതിയാരാധനയിൽ തുടങ്ങി ഇന്നത്തെ ശൈവ-ശാക്തേയ ദർശനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നത് കൃത്യമായ ഒരു ചരിത്ര പരിണാമത്തിലൂടെയാണ്. ആദിമകാലത്ത് കുന്നുകളിലും കാടുകളിലും നിലനിന്നിരുന്ന പ്രകൃതിയാരാധനയാണ് പിന്നീട് ഗോത്രീയ സങ്കൽപ്പങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളിയെയും ദാരികവധത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള മാതൃദൈവ ആരാധനയായി വികസിച്ചത്. തുടർന്ന് നടന്ന വൈദിക-ബ്രാഹ്മണ കുടിയേറ്റത്തോടെ ഈ പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങൾ സംസ്കൃതവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയും (Sanskritization), പൗരാണികമായ ദക്ഷയാഗ കഥ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ സാംസ്കാരിക കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളുടെ ഫലമായാണ് കൊട്ടിയൂർ ഇന്ന് നാം കാണുന്ന സ്വയംഭൂ ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠയും ശൈവ-ശാക്തേയ ഭാവങ്ങളും സമന്വയിക്കുന്ന പുണ്യസങ്കേതമായി രൂപപ്പെട്ടത്.

  • തോറ്റംപാട്ടുകളിലെ വായന: വടക്കൻ മലബാറിലെ ഭഗവതി തോറ്റങ്ങളിലും ദാരികവധം തോറ്റങ്ങളിലും കാടിന്റെ കാവൽക്കാരിയായ കാളിയെയും അവളുടെ രൗദ്രരൂപത്തെയുമാണ് വർണ്ണിക്കുന്നത്. ദാരികൻ എന്ന അസുരനെ വധിച്ച് രക്തപാനം ചെയ്ത കാളിയുടെ രൗദ്രശാന്തതയ്ക്കായി അർപ്പിച്ച ബലികളും ആചാരങ്ങളുമാണ് കൊട്ടിയൂരിലെ ആദിമ പൂജകൾ.

  • രക്തബലിയും വാസന്തപൂജയും: പണ്ട് കാലത്ത് മൃഗബലിയും കള്ളും അർപ്പിച്ച് നടത്തിയിരുന്ന ദ്രാവിഡ പൂജാരീതികൾ കൊട്ടിയൂരിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണവൽക്കരണത്തോടെ മൃഗബലി നിരോധിക്കപ്പെടുകയും, പകരം നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും ‘വാളമൃത്’ (ഇളനീർ അഭിഷേകം) പോലുള്ള പ്രതീകാത്മക വഴിപാടുകളായി അവ പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു.

ദക്ഷയാഗ കഥയുടെ നിർമ്മിതി

ഉത്തരേന്ത്യൻ പുരാണ ഗ്രന്ഥങ്ങളായ ശിവപുരാണം, ഭാഗവതം, മഹാഭാരതം എന്നിവയിലുള്ള ദക്ഷയാഗ കഥ കൊട്ടിയൂരുമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടത് എങ്ങനെയെന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനെ നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ ‘സ്ഥലപുരാണ നിർമ്മിതി’ (Sthala Purana Construction) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

  1. സ്വയംഭൂ കല്ല് -> ശിവലിംഗം: കാട്ടിൽ കുറിച്ച്യന്റെ അമ്പേറ്റ് ചോരയൊഴുകിയ കല്ലിനെ പ്രാദേശിക ജനത ആരാധിച്ചു പോന്നു. ബ്രാഹ്മണർ ഇവിടുത്തെ അധികാരം ഏറ്റെടുത്തപ്പോൾ ഈ കല്ലിനെ സാക്ഷാൽ ശിവന്റെ സ്വയംഭൂ ലിംഗമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

  2. തിരുവഞ്ചിറ -> യാഗഭൂമി: ബാവലിപ്പുഴയുടെ കൈവഴിയായ തിരുവഞ്ചിറ തടാകത്തിലെ കല്ലുകളെ ദക്ഷയാഗം നടന്ന തറയായും, യാഗാഗ്നിയിൽ സതിദേവി ആത്മഹൂതി ചെയ്ത സ്ഥലമായും ചിത്രീകരിച്ചു.

  3. അമ്മാറക്കല്ല്: തടാകത്തിന് നടുവിലുള്ള അമ്മാറക്കല്ലിൽ ആദിപരാശക്തിയുടെ സാന്നിധ്യം സങ്കൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ദക്ഷയാഗത്തിലെ സതിയുടെ സാന്നിധ്യത്തെ കഥയുമായി കോർത്തിണക്കി.

ഇതിലൂടെ, ഒരു നാടൻ കാവും ദാരികവധ സങ്കൽപ്പങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്ന വനഭൂമി, ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ആര്യൻ പുരാണത്തിലെ സാക്ഷാൽ ദക്ഷയാഗഭൂമിയായി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.

കൊട്ടിയൂർ സവർണരുടെ അധീനതയിലായതെങ്ങനെ?

എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടു വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിൽ നടന്ന ബ്രാഹ്മണ കുടിയേറ്റവും, തുടർന്നുണ്ടായ സാമാന്ത ഭരണകൂടങ്ങളുടെ രൂപീകരണവുമാണ് കൊട്ടിയൂരിന്റെ നിയന്ത്രണം കട്ടൻ രാജവംശത്തിൽ നിന്ന് സവർണരിലേക്ക് മാറ്റിയത്.

1. രാഷ്ട്രീയ സഖ്യങ്ങളും ‘ഊരായ്മ’ അവകാശവും

കേരളത്തിലെത്തിയ ബ്രാഹ്മണർ തങ്ങളുടെ വൈദികാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ അന്നത്തെ പ്രബല രാജാക്കന്മാരായ കോലത്തിരിമാരെയും കോട്ടയം (പഴശ്ശി) രാജാക്കന്മാരെയും സമീപിച്ചു. രാജാക്കന്മാർക്ക് ആത്മീയ സാധൂകരണവും (Divine legitimacy) ശാസ്ത്രോക്തമായ പദവികളും നൽകിയ പകരം, ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭരണം നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങൾക്ക് ‘ഊരായ്മ’ (ഉടമസ്ഥാവകാശം) ആയി രാജാക്കന്മാർ എഴുതിക്കൊടുത്തു.

കൊട്ടിയൂരിൽ തില്ലേരി, മല്ലിശ്ശേരി, പടയക്കാട്ടി, തരണനെല്ലൂർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങൾക്ക് ഊരായ്മ അധികാരം ലഭിക്കുകയും, കട്ടൻ രാജവംശത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര ഭരണം അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു.

2. അധികാര പരിണാമത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങൾ

കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരങ്ങളുടെയും ചരിത്രപരമായ പരിണാമത്തെ 4 ഘട്ടങ്ങളായി തിരിച്ചുള്ള വിവരണം താഴെ നൽകുന്നു:

1. ആദിമ ഗോത്ര കാലഘട്ടം കൊട്ടിയൂരിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടം പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങിജീവിച്ച ഗോത്രസമൂഹങ്ങളുടെ കാലമായിരുന്നു. കുറിച്ച്യരും മലയരും ഒപ്പം കട്ടൻ വംശീയരും ചേർന്ന് പൂജകളും ഭരണവും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കാടുകളിലും കല്ലുകളിലും മരങ്ങളിലുമായിരുന്നു ദൈവികസങ്കല്പം കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. തനതായ പ്രകൃതിയാരാധനയായിരുന്നു അന്ന് അവിടെ നിലനിന്നിരുന്നത്.

2. തീയ്യ നാടുവാഴി കാലഘട്ടം തുടർന്നു വന്ന രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ, മലയോര മേഖലകളുടെ അധിപന്മാരായ കട്ടൻ (മലയോടൻ) രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണപരമായ സ്വാധീനം ശക്തമായി. വിസ്തൃതമായ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ ഭരിച്ചിരുന്ന ഈ തീയ്യ നാടുവാഴി കുടുംബത്തിന്റെ പൂർണ്ണ മേൽനോട്ടത്തിലും ആധിപത്യത്തിലുമായിരുന്നു അക്കാലത്ത് കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവും അവിടുത്തെ വൈശാഖ മഹോത്സവത്തിന്റെ സംഘാടനവും നടന്നിരുന്നത്.

3. കുടിയേറ്റവും സവർണ മേധാവിത്വവും മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ, നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങളുടെ കടന്നുവരവും കോലത്തിരി, കോട്ടയം (പഴശ്ശി) രാജാക്കന്മാരുമായുള്ള അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ സഖ്യവും കൊട്ടിയൂരിന്റെ ഭരണവ്യവസ്ഥയെ മാറ്റിമറിച്ചു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം ‘ഊരായ്മ’യായി ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറപ്പെടുകയും, തദ്ദേശീയ ആരാധനാരീതികൾക്ക് മേൽ ദക്ഷയാഗ കഥ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ശൈവവൽക്കരണം പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.

4. സാംസ്കാരിക ഒത്തുതീർപ്പ് (ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ) ഈ ചരിത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ ഒടുവിൽ രൂപപ്പെട്ട നാലാം ഘട്ടമാണ് ഇന്ന് നാം കൊട്ടിയൂരിൽ കാണുന്ന സാംസ്കാരിക ഒത്തുതീർപ്പ്. ഇവിടുത്തെ പൂജാദികാര്യങ്ങളും തന്ത്രവിധികളും നമ്പൂതിരിമാരുടെ കൈകളിൽ ഭദ്രമാകുമ്പോഴും, ഉത്സവത്തിന് ആചാരപരമായ അനുവാദം നൽകാനുള്ള പദവി കട്ടൻ വംശത്തിലെ മുത്തപ്പന്മാർക്കും, കാവലും മറ്റ് പാരമ്പര്യ ചുമതലകളും ആദിവാസി ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾക്കുമായി വിഭജിച്ച് നൽകപ്പെട്ട ഒരു വ്യവസ്ഥയായി ഇത് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

3. സാംസ്കാരിക ഒത്തുതീർപ്പുകൾ (Cultural Compromise)

തങ്ങളുടെ ഭരണം സ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും, കാടിന്റെ യഥാർത്ഥ മക്കളായ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളെയും കട്ടൻ രാജവംശത്തെയും പൂർണ്ണമായി പുറത്താക്കാൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക് സാധിച്ചില്ല. കാട്ടിലെ വന്യമായ പ്രകൃതിയെയും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളെയും ഭയന്ന സവർണ ഭരണാധികാരികൾ ഒരു സമർത്ഥമായ സാംസ്കാരിക ഒത്തുതീർപ്പിന് മുതിർന്നു:

  • പൂജാധികാരം: നമ്പൂതിരിമാർക്ക് (തന്ത്രി തരണനെല്ലൂരിനും ശാന്തിക്കാർക്കും).

  • അനുവാദം നൽകൽ: കട്ടൻ രാജവംശത്തിന് (വലിയ മുത്തപ്പനും ചെറിയ മുത്തപ്പനും).

  • ആയുധ സമർപ്പണം: കുറിച്ച്യ സമുദായത്തിന് (അമ്പും വില്ലും സമർപ്പിക്കൽ).

  • പർണ്ണശാല നിർമ്മാണം: ആശാരിമാർക്കും തച്ചന്മാർക്കും.

  • കലശ കുടങ്ങൾ: കുശവ സമുദായത്തിന് (മൺകലങ്ങൾ എത്തിക്കൽ).

ഈ ആചാരപരമായ വിഭജനത്തിലൂടെ, അമ്പലത്തിന്റെ നിത്യവരുമാനവും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഭരണവും സവർണരുടെ കയ്യിലാകുകയും, അതേസമയം തദ്ദേശീയരുടെ പ്രതിഷേധം ഒഴിവാക്കാൻ അവർക്ക് ‘ഉത്സവകാല സ്ഥാനങ്ങൾ‘ നൽകപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ചരിത്രം ആവശ്യപ്പെടുന്ന പുനർവായന

കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ തെളിയുന്നത് വടക്കൻ മലബാറിലെ ദ്രാവിഡ-ഗോത്ര സംസ്കാരവും സവർണ വൈദിക സംസ്കാരവും തമ്മിൽ നടന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു കൈമാറ്റത്തിന്റെ കഥയാണ്. കട്ടൻ രാജവംശം എന്ന തീയ്യ നാടുവാഴി വംശം കേവലം ഐതിഹ്യങ്ങളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളല്ല; മറിച്ച് ഈ നാടിന്റെ വനസമ്പത്തിനെയും ഭൂമിയെയും കാത്തുസൂക്ഷിച്ച യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരികളായിരുന്നു.

ദാരികവധത്തിന്റെയും പ്രകൃതിയാരാധനയുടെയും ചോരമണക്കുന്ന ദ്രാവിഡ ബിംബങ്ങളിൽ നിന്ന്, ദക്ഷയാഗത്തിന്റെ ശാന്തമായ ശൈവതത്വത്തിലേക്ക് കൊട്ടിയൂർ മാറിയെങ്കിലും, ഇന്നും തിരുവഞ്ചിറയിലെ മണ്ണിൽ കട്ടൻ മുത്തപ്പന്മാരുടെ അനുവാദത്തിനായി തന്ത്രിമാർ കാത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ ജയിക്കുന്നത് ഈ മണ്ണിലെ ആദിമ മനുഷ്യരുടെ മായ്ച്ചുകളയാനാവാത്ത ചരിത്രമാണ്.

കേരള ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ നിന്ന് മറവിയിലേക്ക് തള്ളപ്പെട്ട കട്ടൻ രാജവംശത്തെയും മന്നനാർ വംശത്തെയും പോലെയുള്ള തദ്ദേശീയ ഭരണാധികാരികളെ വീണ്ടെടുക്കേണ്ടത്, വടക്കൻ മലബാറിന്റെ ശരിയായ സാമൂഹിക ചരിത്രം വരുംതലമുറയ്ക്ക് കൈമാറാൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

കൊട്ടിയൂർ – വയനാട് യാത്രാവിശേഷങ്ങൾ

കൊട്ടിയൂർ - വയനാട് യാത്രാവിശേഷങ്ങൾയാത്രകൾ എപ്പോഴും പുതിയ അനുഭവങ്ങളും തിരിച്ചറിവുകളുമാണ് സമ്മാനിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ ചില യാത്രകളുണ്ട്, അവിടെ വഴികാട്ടിയായും കാവൽക്കാരനായും പ്രകൃതി തന്നെ നമുക്കൊപ്പം കൂടും. വന്യമായ ഭാവങ്ങളെല്ലാം ഉള്ളിലൊതുക്കി, കഠിനമായ കാറ്റിന്റെയോ, മഴയുടെ അസ്വസ്ഥതകളുടെയോ, മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെ ഭീതിയോ ഇല്ലാതെ, വഴിനീളെ സുരക്ഷിതത്വത്തിന്റെ പച്ചക്കുട നിവർത്തി പ്രകൃതി ഞങ്ങളെ വരവേറ്റു. പ്രകൃതിയെ തന്നെ ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രമാക്കിക്കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ നടത്തിയ മനോഹരമായ ഒരു യാത്രയുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പാണിത്.

ഷഗിൽ ആയിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ഈ യാത്രയുടെ അമരക്കാരൻ. വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രിയോടെ കൊട്ടിയൂരിൽ എത്തിച്ചേരുക എന്നതായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ആദ്യ തീരുമാനം. അതനുസരിച്ച് വൈകുന്നേരം ആറുമണിയോടെ ഞാൻ തലശ്ശേരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. സാനുമാഷിന്റെ വരവിനായുള്ള കാത്തിരിപ്പായിരുന്നു അടുത്തത്. മാഷും എത്തിയതോടെ ഞങ്ങൾ കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് തിരിച്ചു. രാത്രി എട്ടരയോടെ ഞങ്ങൾ കൊട്ടിയൂരിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ അവിടെ ടോണിമാഷും അഖിലും ഷഗിലും ഞങ്ങളെയും കാത്തിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ബാംഗ്ലൂരിൽ നിന്നും സജൽ കൂടി എത്തിയതോടെ യാത്രികരുടെ എണ്ണം ആറായി. ആ ആറംഗ സംഘത്തിന്റെ ആവേശകരമായ വയനാടൻ യാത്രാവിശേഷങ്ങളിലേക്ക്…

കൊട്ടിയൂരിലെ ആത്മീയ ശാന്തത

അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ അമ്പലം പ്രകൃതിയും ഈശ്വരനും ഒന്നായി ലയിക്കുന്ന കൊട്ടിയൂരിന്റെ പുണ്യഭൂമിയിൽ നിന്നായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ യാത്രയുടെ യഥാർത്ഥ തുടക്കം. പച്ചപ്പിന്റെ വന്യമായ സൗന്ദര്യം തുളുമ്പുന്ന കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മനസ്സിന് വല്ലാത്തൊരു ആത്മീയ ശാന്തത അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം

ബാവലിപ്പുഴയുടെ തീരത്ത്, വൻമരങ്ങളുടെ തണലിൽ ശാന്തമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദർശനത്തോടെയാണ് ഞങ്ങൾ തുടക്കം കുറിച്ചത്. ആ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഒരു രസകരമായ സംഭവവുമുണ്ടായി. തൊഴുകൈകളോടെ, തികഞ്ഞ പ്രാർത്ഥനാ നിരതനായി നിന്ന ഒരാൾക്ക് ശാന്തിക്കാരൻ പുണ്യാഹം തളിക്കുന്ന അതേ നിമിഷം! അയാളുടെ കീശയിൽ നിന്നും പെട്ടെന്ന് ഒരു അടിപൊളി സിനിമാപ്പാട്ടിന്റെ റിംഗ് ടോൺ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങി. ഭക്തിയും ഗൗരവവും നിറഞ്ഞ ആ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പൊട്ടിമുളച്ച, ചുണ്ടിൽ ഒതുക്കിപ്പിടിച്ച ആ പുഞ്ചിരിയിലായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ യാത്രയുടെ തുടക്കം.

അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം

അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ അമ്പലം

തൊട്ടപ്പുറത്ത്, പ്രകൃതിയുടെ മടിത്തട്ടിൽ തനതായ ആചാരപ്പൊലിമയോടെ വിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന അക്കരെ ക്ഷേത്രം. സാധാരണയായി ഉത്സവകാലങ്ങളിൽ കടുത്ത മഴ പെയ്യാറുള്ള ഈ പുണ്യഭൂമിയിൽ, അന്ന് പ്രകൃതി തികച്ചും ശാന്തനായിരുന്നു. മഴയുടെ അസ്വസ്ഥതകളില്ലാതെ, ബാവലിപ്പുഴയിലെ തെളിഞ്ഞ വെള്ളവും തണുത്ത കാറ്റും ഞങ്ങളെ സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി. കൊട്ടിയൂരിന്റെ ഹൃദയത്തിലൂടെ പളുങ്കുമണികൾ പോലെ തെളിഞ്ഞു തുളുമ്പി ഒഴുകുന്ന ബാവലിപ്പുഴയുടെ ജലധാര കാണുമ്പോൾ തന്നെ മനസ്സും ശരീരവും ഒരുപോലെ തണുക്കും. ആ തെളിനീരിന്റെ കുളിർമയും ആസ്വദിച്ച്, ഞാനും അഖിലനും കൂടി പുഴ മുറിച്ചുകടന്നാണ് അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ അമ്പലത്തിലേക്ക് പോയത്. ഉത്സവകാലം കഴിഞ്ഞ് അധികം നാളുകൾ ആകാത്തതുകൊണ്ട് തന്നെ, കഴിഞ്ഞുപോയ ആചാരപ്പൊലിമകളുടെയും ഉത്സവച്ചടങ്ങുകളുടെയും പഴയ ഒരുക്കങ്ങളുടെ ശേഷിപ്പുകൾ അങ്ങോളമിങ്ങോളം കാണാമായിരുന്നു.

വലിയ ജനത്തിരക്കില്ലാത്ത, തികച്ചും ശാന്തമായ ഒരന്തരീക്ഷമായിരുന്നു അവിടെയുണ്ടായിരുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ യാതൊരു ധൃതിയുമില്ലാതെ അക്കരെ ക്ഷേത്രവും പ്രകൃതി കോരിയിട്ട അതിന്റെ മനോഹരമായ ചുറ്റുപാടുകളും മനസ്സ് നിറയെ കണ്ടുതീർക്കുവാൻ ഞങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചു. ഓടപ്പൂക്കളുടെ നേർത്ത മണവും കാടിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയും ചേർന്നപ്പോൾ അതൊരു ദിവ്യാനുഭവമായി മാറി.

വഴിപാടായി സമർപ്പിച്ച ഓടപ്പൂക്കളുടെ മണവും, കാടിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയും ചേർന്നപ്പോൾ അതൊരു ദിവ്യാനുഭവമായി മാറി. അലതല്ലിയൊഴുകുന്ന ബാവലിപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് പ്രകൃതിയുടെ ആ ശാന്തതയും ആസ്വദിച്ച് ഞങ്ങൾ ഒത്തിരി സമയം ചിലവഴിച്ചു.

ഹരിതാഭമായ വയനാട് കോമാച്ചി പാർക്ക്

വയനാട് കോമാച്ചി പാർക്ക്

കൊട്ടിയൂരിന്റെ ആത്മീയ ശാന്തതയോട് വിടപറഞ്ഞ് ഞങ്ങളുടെ വണ്ടി നേരെ തിരിഞ്ഞത് കണ്ണൂരിന്റെയും വയനാടിന്റെയും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന പേരിയ റൂട്ടിലൂടെ പോയി എത്തിച്ചേരാവുന്ന ‘കോമാച്ചി പാർക്കി’ലേക്കായിരുന്നു. കുടുംബത്തോടും കൂട്ടുകാരോടും ഒപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കാൻ പറ്റിയ അതിമനോഹരമായ ഒരിടം! പച്ചപ്പുല്ല് വെച്ചുപിടിപ്പിച്ച നടപ്പാതകളും, മനോഹരമായ പൂന്തോട്ടങ്ങളും, കുട്ടികൾക്കായുള്ള വിനോദോപാധികളും നിറഞ്ഞ ഒരു പാർക്കാണിത്.

എന്നാൽ ഞങ്ങളെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആകർഷത്തിയത് അവിടെ ഒരുക്കിയിരുന്ന പഴയകാല ക്യാമറകളുടെ അപൂർവ്വമായ ഗ്യാലറിയാണ്. വിന്റേജ് ക്യാമറകൾ നിരത്തിവെച്ച ആ ഗ്യാലറിയിൽ ഓരോ ക്യാമറയുടെയും പേരും അവ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടവും വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കൂടാതെ, അവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുതരാൻ അറിവുള്ള കുറച്ചാളുകളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.

മറ്റൊരു കൗതുകകരമായ കാഴ്ച, ലോകപ്രശസ്തരായ വ്യക്തികളുടെ ചിത്രങ്ങൾക്കും പ്രമുഖ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരുടെ പ്രശസ്തമായ ഫോട്ടോകൾക്കുമൊപ്പം ഞങ്ങളുടെ യാത്രയുടെ അമരക്കാരനായ ഷഗിലിന്റെ കുറച്ച് ഫോട്ടോകളും അവിടെ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു എന്നതാണ്! അതൊരു അപ്രതീക്ഷിതവും സന്തോഷം നൽകിയതുമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു.

ഞങ്ങൾ അവിടെ ചിലവഴിച്ച സമയത്ത് വെയിൽ അധികം കടുക്കാതെ, മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറച്ച് പാകത്തിനുള്ള ചൂടും തണുപ്പും പകർന്നുതന്നു. പ്രകൃതി ഒരുക്കിയ ആ സുഖകരമായ കാലാവസ്ഥയിൽ പാർക്കിലെ ഓരോ നിമിഷവും ഞങ്ങൾക്ക് നന്നായി ആസ്വദിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. നഗരത്തിരക്കുകളിൽ നിന്ന് മാറി പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി നിൽക്കാൻ കൊതിക്കുന്ന ഏതൊരാൾക്കും വയനാട്ടിലെ കോമാച്ചി പാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട ഒന്നായി മാറും തീർച്ച. അവിടുത്തെ ഒരു ചെറിയ ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് തന്നെയായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ഉച്ചഭക്ഷണവും.

മലമുകളിലെ മരീചിക: പേരിയ – ഏലപീഡിക വ്യൂപോർട്ട്

ഏലപീഡിക വ്യൂപോർട്ട്

ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങൾ നേരെ പോയത് ഏലപ്പീഡിക വ്യൂപോർട്ടിലേക്കായിരുന്നു. മലയോര പാതകളിലൂടെയുള്ള ആ യാത്രയിൽ പ്രകൃതി അതിന്റെ മറ്റൊരു മനോഹരമായ മുഖമാണ് ഞങ്ങൾക്ക് കാട്ടിത്തന്നത്. സാധാരണയായി കട്ടിമഞ്ഞും ശക്തമായ കാറ്റും കൊണ്ട് പൊതിയാറുള്ള ഏലപീഡിക വ്യൂപോർട്ട്, അന്ന് ഞങ്ങൾക്കായി തെളിഞ്ഞ ആകാശവും അതിമനോഹരമായ ദൂരക്കാഴ്ചകളും ഒരുക്കി കാത്തുനിൽക്കുകയായിരുന്നു.

പേരിയ വഴിയുള്ള ഈ മലയോര യാത്രയിൽ മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെ യാതൊരു ലക്ഷണവുമില്ലാതെ റോഡുകൾ തികച്ചും സുരക്ഷിതമായിരുന്നു. വ്യൂപോർട്ടിൽ എത്തി താഴേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ പച്ചപ്പുതച്ചു കിടക്കുന്ന മലനിരകളും ദൂരെയുള്ള താഴ്‌വരകളും കാൻവാസിൽ വരച്ചതുപോലെ വ്യക്തമായി കാണാമായിരുന്നു. വഴിയിൽ ഒരിടത്തും ഒരു തടസ്സവും ഉണ്ടാക്കാതെ, ഒരു നല്ല സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ പ്രകൃതി ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒത്തുചേർന്ന് അവിടുത്തെ പുൽമേട്ടിലൂടെ ഏറെ ദൂരം നടന്നു. ആ നടത്തത്തിന് ശേഷം, അവിടെ ട്രെയിനിന്റെ മാതൃകയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു കൊച്ചു കടയിൽ നിന്നും ചൂടുചായയും കുടിച്ചാണ് ഞങ്ങൾ മലയിറങ്ങിയത്.

ചുരം വഴി തിരികെ യാത്ര

യാത്രയുടെ അവസാന ഭാഗം ആവേശം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു—കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ മലയോര പാതകളിലൂടെയുള്ള ഞങ്ങളുടെ മടക്കയാത്ര! ഒട്ടേറെ ഹെയർപിൻ വളവുകളുള്ള ഏലപ്പീഡിക ചുരം യാത്ര പലപ്പോഴും കടുത്ത കോടമഞ്ഞും അപ്രതീക്ഷിത മഴയും കാരണം കഠിനമാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ യാത്രയിൽ പ്രകൃതി ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയത് അതിശയകരമായ യാത്രാസൗകര്യമായിരുന്നു.

റോഡുകളിൽ ഒരിടത്തും ഗതാഗത തടസ്സങ്ങളോ മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെ ഭീതിയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വഴിയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലെയും പച്ചപ്പും, മലമുകളിൽ നിന്ന് തുള്ളിത്തുളുമ്പി ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന ചെറിയ കാട്ടരുവികളും ചുരത്തിന്റെ ഭംഗി ഇരട്ടിയാക്കി. ഓരോ ഹെയർപിൻ വളവുകൾ തിരിയുമ്പോഴും താഴെ കാത്തിരുന്ന കാഴ്ചകൾ കണ്ണുകൾക്ക് വലിയൊരു വിരുന്നായിരുന്നു. അപകടങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, തികച്ചും ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ചുരമിറങ്ങുമ്പോൾ പ്രകൃതിയോട് മനസ്സുകൊണ്ട് നന്ദി പറഞ്ഞു. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ, പണ്ട് നാടകം അവതരിപ്പിക്കാനായി പോയൊരു വാഹനം നിയന്ത്രണം വിട്ട് ചുരത്തിലെ തൊട്ടുതാഴത്തെ വളവിലേക്ക് മറിഞ്ഞു വീണ ഒരു പഴയ കഥ ഡ്രൈവർ ചേട്ടൻ ഞങ്ങളോട് പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്തു.

ഡ്രൈവർ ചേട്ടനും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും

ഞങ്ങളുടെ യാത്രയിലുടനീളം നല്ലൊരു സഹായിയും മികച്ചൊരു സഹകാരിയുമായിരുന്നു ഡ്രൈവറേട്ടൻ. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ വണ്ടിയിലെ ഞങ്ങളുടെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയം കേരള രാഷ്ട്രീയവും ഭരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള താരതമ്യങ്ങളുമായിരുന്നു. സംസാരത്തിൽ നിന്ന് ഡ്രൈവറേട്ടൻ ഒരു കടുത്ത കോൺഗ്രസ്സ് അനുഭാവിയാണെന്ന് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാമായിരുന്നു. എങ്കിലും അദ്ദേഹം ചർച്ചകളിൽ അധികം ഇടപെടാതെ ശാന്തനായി വണ്ടിയോടിച്ചു.

ചർച്ച മുറുകുന്നതിനിടയിൽ, ഒരു കാര്യം ഞാൻ ശക്തിയുക്തം വാദിച്ച് ഫലിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഡ്രൈവറേട്ടന്റെ മുഖത്ത് വിരിയുന്ന ആ മന്ദഹാസം മുൻസീറ്റിലിരുന്ന ഞാൻ കൗതുകത്തോടെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ, കോടിയേരി കുടുംബം ആ മലമുകളിൽ പണിതുയർത്തിയ, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഒന്നും ആവാതെ അവശനിലയിൽ കിടക്കുന്ന വലിയൊരു കെട്ടിട സമുച്ചയവും ഡ്രൈവറേട്ടൻ ഞങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുതന്നു.

ഒരു നല്ല യാത്രാവിവരണം എന്നത് കേവലം സന്ദർശിച്ച സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല, ആ യാത്രയിൽ നമുക്കുണ്ടായ അനുഭവങ്ങളെയും കൂടിച്ചേരലുകളെയും കുറിച്ച് കൂടിയാണ്. ഈ യാത്രയിൽ പ്രകൃതി വെറുമൊരു പശ്ചാത്തലമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നമ്മെ സുരക്ഷിതമായി നയിച്ച വഴികാട്ടിയായ ഒരു ഉത്തമ കഥാപാത്രമായിരുന്നു. മഴയും കാറ്റും മണ്ണിടിച്ചിലും മാറ്റിനിർത്തി, പ്രകൃതി കനിഞ്ഞുനൽകിയ ആ സുരക്ഷിത പാതകളിലൂടെയുള്ള യാത്ര മനസ്സിൽ എന്നും ഒരു മധുരമുള്ള ഓർമ്മയായി അവശേഷിക്കും.

ഇങ്ങനെ പറയാൻ വ്യക്തമായൊരു കാരണമുണ്ട്. ഞങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ യാത്ര പ്ലാൻ ചെയ്തതും റൂം ബുക്ക് ചെയ്തതും വയനാട്ടിലെ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കായിരുന്നു. എന്നാൽ നിർഭാഗ്യവശാൽ അവിടെ മണ്ണിടിഞ്ഞ് പണിക്കാർ മരണപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടായി. അതോടെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം വരാമെന്നു പറഞ്ഞ പലരും ഭയം കാരണം പെട്ടെന്ന് യാത്രയിൽ നിന്ന് പിൻവലിഞ്ഞു. എന്നാൽ ലീവെടുത്ത് കാത്തിരുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് യാത്ര മാറ്റിവെക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. അങ്ങനെയാണ് സുരക്ഷിതമായ മറ്റൊരു വഴി തിരഞ്ഞ്, ഒടുവിൽ ഈ ശിവസന്നിധിയിൽ നിന്നുതന്നെ യാത്ര തുടങ്ങാൻ ഞങ്ങൾ പ്രേരിതരായത്. ആ തീരുമാനം എത്രത്തോളം ശരിയായിരുന്നു എന്ന് ഈ യാത്രയിലുടനീളം പ്രകൃതി ഞങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുതന്നു.

അന്ന് വൈകുന്നേരത്തോടെ ഞങ്ങൾ തിരികെ കൊട്ടിയൂരിലെ റൂമിലെത്തി. പേയിങ് ഗാസ്റ്റായി ഒരു വീടിയന്റെ രണ്ടാം നിലയിലായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ താമസം. തുടർന്ന് തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ ഞങ്ങൾ യാത്രപറഞ്ഞ് പിരിഞ്ഞു. ഞാൻ സജലിനൊപ്പം അവന്റെ കാറിൽ കയറി അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അവിടെ നിന്നും ചായയും കുടിച്ച ശേഷം പറശ്ശിനിക്കടവിൽ വന്നിറങ്ങി. അവിടെ നിന്നും തളിപ്പറമ്പിലേക്കും, ഉച്ചയ്ക്ക് ഒരു മണിയോടെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കും എത്തിച്ചേർന്നു. അന്നുതന്നെ രാത്രി 7 മണിയോടെ ബാംഗ്ളൂരിലേക്കുള്ള ബസ്സും കയറി, പുതിയൊരു ആഴ്ചയിലേക്ക് നടന്നു കയറുമ്പോഴും മനസ്സുനിറയെ കൊട്ടിയൂർ-വയനാട് യാത്രയുടെ കുളിരുള്ള ഓർമ്മകളായിരുന്നു.

ആത്മീയ ടൂറിസം!

ആത്മീയ ടൂറിസം സമകാലിക കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ വളരെ പ്രസക്തവും ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. മലയാളികൾക്കിടയിൽ ആത്മീയ ടൂറിസം (Spiritual Tourism) വർദ്ധിക്കുന്നു എന്നതും, വായനശാലകൾ, ക്ലബ്ബുകൾ, പാർട്ടി ഓഫീസുകൾ തുടങ്ങിയ പൊതു ഇടങ്ങളിൽ ആളുകളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കളുടെ സാന്നിധ്യം കുറയുന്നു എന്നതും ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. എന്നാൽ ആത്മീയ ടൂറിസം വർദ്ധിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണോ വായനശാലകളും പാർട്ടി ഓഫീസുകളും കാലിയാകുന്നത്? ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ അങ്ങനെ തോന്നാമെങ്കിലും, ഇതിന് പിന്നിൽ സങ്കീർണ്ണമായ വേറെയും ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്. കേരളത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന ഈ മാറ്റങ്ങളെ നമുക്ക് താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യാം:

എന്തുകൊണ്ട് ആത്മീയ ടൂറിസം വളരുന്നു?

ആത്മീയത എന്നതിലുപരി ‘ടൂറിസം‘ എന്ന നിലയിലാണ് ഇത് ഇന്ന് കൂടുതൽ വളരുന്നത്. ഇതിന് പ്രധാനമായും നാല് കാരണങ്ങളുണ്ട്:

  • മാനസിക സമ്മർദ്ദവും ശാന്തി തേടലും: ഇന്നത്തെ തിരക്കേറിയ ജീവിതശൈലിയും തൊഴിൽപരമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളും കാരണം ആളുകൾ സമാധാനം തേടുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ആശ്രമങ്ങൾ, ധ്യാനകേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രകൾ അവർക്ക് മാനസിക ഉല്ലാസം നൽകുന്നു.

  • യാത്രാസൗകര്യങ്ങളും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും: മുമ്പത്തേക്കാൾ മികച്ച യാത്രാസൗകര്യങ്ങൾ ഇന്നലെയുണ്ട്. കൂടാതെ, ഒരു വിഭാഗം ആളുകൾക്ക് സാമ്പത്തികമായി യാത്രകൾ ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി വർദ്ധിച്ചു.

  • സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ സ്വാധീനം: ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീൽസുകളും യൂട്യൂബ് വ്ലോഗുകളും ആത്മീയ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യവും വാസ്തുവിദ്യയും ചരിത്രവും ആകർഷകമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് യുവാക്കളെയും കുടുംബങ്ങളെയും ഇത്തരം യാത്രകൾക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

  • കുടുംബത്തോടൊപ്പമുള്ള സമയം: കേവലം ഒരു തീർത്ഥാടനം എന്നതിലുപരി, കുടുംബത്തോടൊപ്പം സമയം ചിലവഴിക്കാനുള്ള ഒരു ‘ഹോളിഡേ ട്രിപ്പ്‘ കൂടിയായി ആത്മീയ ടൂറിസം മാറിയിട്ടുണ്ട്.

വായനശാലകളും പാർട്ടി ഓഫീസുകളും എന്തുകൊണ്ട് വിജനമാകുന്നു?

ഇതിന് കാരണം ജനങ്ങൾ കൂട്ടത്തോടെ ആത്മീയതയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് കേരളത്തിലുണ്ടായ വലിയ സാമൂഹിക-സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളാണ്:

ഡിജിറ്റൽ വിപ്ലവവും സോഷ്യൽ മീഡിയയും

പണ്ട് വിവരങ്ങൾ അറിയാനും, പത്രങ്ങൾ വായിക്കാനും, ചർച്ചകൾ നടത്താനും ആളുകൾ വായനശാലകളിലും കവലകളിലും ഒത്തുകൂടിയിരുന്നു. ഇന്നത് പൂർണ്ണമായും സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങി. ലോകത്തെവിടെയുമുള്ള വിവരങ്ങൾ വിരൽത്തുമ്പിൽ ലഭിക്കുമ്പോൾ എന്തിന് വായനശാലയിൽ പോകണം എന്ന് പുതിയ തലമുറ ചിന്തിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ പാർട്ടി ഓഫീസുകളിൽ നിന്ന് ഫേസ്ബുക്ക്, വാട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിലേക്ക് മാറി.

യുവജനങ്ങളുടെ കുടിയേറ്റം (Migration)

ഇതാണ് കേരളം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റം. ഉപരിപഠനത്തിനും തൊഴിലിനുമായി കേരളത്തിലെ യുവാക്കൾ കൂട്ടത്തോടെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും (യുകെ, കാനഡ, യൂറോപ്പ് തുടങ്ങിയവ) മറ്റ് ഇന്ത്യൻ മെട്രോ നഗരങ്ങളിലേക്കും ചേക്കേറുകയാണ്. നാട്ടിൽ യുവാക്കൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും പൊതു ഇടങ്ങൾ വിജനമാകും.

ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ മാറ്റം (Aging Population)

കേരളം വളരെ വേഗം പ്രായമാകുന്ന ഒരു സമൂഹമായി (Aging Society) മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. യുവാക്കൾ നാടുവിടുകയും, പ്രായമായവർ നാട്ടിൽ അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ. താങ്കൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, വായനശാലകളിലും മറ്റും വയോജനങ്ങൾ മാത്രം ഒത്തുകൂടുന്നത് ഈ ജനസംഖ്യാ മാറ്റത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷമായ തെളിവാണ്.

താല്പര്യങ്ങളിലെ മാറ്റം

മുൻകാലങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. പരമ്പരാഗത പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളോടോ സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളോടോ അവർക്ക് മുൻപുണ്ടായിരുന്ന അത്ര താല്പര്യമില്ല. വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതമായ (Individualistic) ജീവിതശൈലിയിലേക്ക് മലയാളി മാറിക്കഴിഞ്ഞു.

കേരളത്തിന് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?

കേരളം ഒരു സാംസ്കാരിക പരിവർത്തനത്തിന്റെ (Cultural Transition) നടുവിലാണ്. ഇതൊരു തകർച്ചയല്ല, മറിച്ച് കാലഘട്ടത്തിന് അനുസരിച്ചുള്ള ഒരു മാറ്റമാണ്. ഗൃഹാതുരത്വത്തോടെ നോക്കുമ്പോൾ വായനശാലകൾ ഒഴിഞ്ഞു കിടക്കുന്നത് നമുക്ക് സങ്കടകരമായി തോന്നാം. എന്നാൽ സമൂഹം അതിന്റെ സംവാദങ്ങൾക്കും കൂടിച്ചേരലുകൾക്കും പുതിയ ഇടങ്ങൾ (ഡിജിറ്റൽ സ്പേസുകൾ, കഫേകൾ തുടങ്ങിയവ) കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ചുരുക്കത്തിൽ, ആത്മീയ ടൂറിസത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റവും, വായനശാലകൾ വിജനമാകുന്നതും ഒരേ നാണയത്തിന്റെ രണ്ടു വശങ്ങളല്ല; മറിച്ച് ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും കുടിയേറ്റത്തിന്റെയും ഫലമായി മലയാളി സമൂഹത്തിൽ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വലിയ മാറ്റങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ മാത്രമാണ്.

ആഴത്തിൽ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ മാറ്റങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ഘടനയെ ദോഷകരമായിത്തന്നെയാണ് ബാധിക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. അതിന് പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാണുള്ളത്:

1. വിമർശനാത്മക ചിന്തയുടെ തകർച്ച കേരളത്തിന്റെ ബൗദ്ധിക വളർച്ചയുടെ നട്ടെല്ലായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ഗ്രന്ഥശാലകളും പൊതു ഇടങ്ങളിലെ ചർച്ചകളും. വ്യത്യസ്ത ആശയങ്ങളുള്ളവർ നേരിട്ട് സംവദിച്ചിരുന്ന, വായിച്ചു വളർന്നിരുന്ന ആ ഇടങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ചിന്തിക്കുന്നതും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതുമായ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ് ഇളകുന്നത്.

2. സാംസ്കാരികമായ വേരറുക്കൽ നമ്മുടെ തനതായ സാഹിത്യം, ചരിത്രം, നാട്ടുചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നതും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതും ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകളിലൂടെയായിരുന്നു. പുതിയ തലമുറ ഈ ഇടങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലുമ്പോൾ, സാംസ്കാരികമായ വലിയൊരു വിടവ് (Cultural gap) സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. തലമുറകൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം അവിടെ മുറിയുകയാണ്.

3. ഡിജിറ്റൽ ഒറ്റപ്പെടലും അസഹിഷ്ണുതയും നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയങ്ങൾ കുറയുകയും സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്ക് മനുഷ്യർ ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സമൂഹത്തിൽ പരസ്പര സ്നേഹവും സഹിഷ്ണുതയും നഷ്ടപ്പെടുന്നു. തങ്ങൾക്ക് താല്പര്യമുള്ള കാര്യങ്ങൾ മാത്രം കേൾക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ (Echo chambers) ഒതുങ്ങുന്നത് സമൂഹത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ധ്രുവീകരണത്തിനും അസഹിഷ്ണുതയ്ക്കും കാരണമാകുന്നുണ്ട്.

4. മസ്തിഷ്ക ചോർച്ചയും (Brain Drain) ഏകാന്തതയും കഴിവുള്ള യുവത കൂട്ടത്തോടെ നാടുവിടുന്നത് നമ്മുടെ നാട്ടിലെ പുതിയ ആശയങ്ങളെയും, സംരംഭങ്ങളെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു. ഊർജ്ജസ്വലരായ യുവജനങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു നാട് ക്രമേണ ഒരു വലിയ ‘വൃദ്ധസദനമായി’ മാറുന്നു. താങ്കൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, വയോജനങ്ങൾ മാത്രം വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ വായനശാലകളിൽ അവശേഷിക്കുന്നത് ഈ വലിയ ഏകാന്തതയുടെ നേർചിത്രമാണ്.

മാറ്റങ്ങൾ കാലത്തിന്റെ അനിവാര്യതയാണെങ്കിലും, ഒരുകാലത്ത് നമ്മുടെ നാടിനെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഇത്തരം ബൗദ്ധിക-സാംസ്കാരിക ഇടങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകാൻ അനുവദിക്കുന്നത് വലിയൊരു സാമൂഹിക നഷ്ടം തന്നെയാണ്.

പഴയതുപോലെ തന്നെ ഭൗതികമായ രൂപത്തിൽ വായനശാലകളെയും കവലകളിലെ കൂട്ടായ്മകളെയും തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയില്ലായിരിക്കാം. കാരണം കാലവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഒരുപാട് മുന്നോട്ട് പോയി, മനുഷ്യരുടെ ജീവിതശൈലിയും മാറി. പഴയ കാലത്തെ നോക്കി നെടുവീർപ്പിടുന്നതിൽ വലിയ അർത്ഥമില്ല.

എന്നാൽ ആ സാംസ്കാരിക ഇടങ്ങളുടെ ‘സത്ത’ പുതിയ കാലത്തിന് അനുസരിച്ച് നിലനിർത്താനും വളർത്താനും തീർച്ചയായും സാധിക്കും. അതിന് ചില പ്രായോഗികമായ വഴികളുണ്ട്:

1. സാഹിത്യത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവിംഗ്

വായനശാലകളെ പഴയ കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്ക് പറിച്ചുനടണം. പഴയ കൃതികൾ, താളിയോലകൾ, ക്ലാസിക് മലയാളം കവിതകൾ, ചരിത്ര രേഖകൾ എന്നിവ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത് ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ ലഭ്യമാക്കാം. നമ്മുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കാൻ ഇത്തരം ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും, അതിലേക്ക് കൂടുതൽ വോളണ്ടിയർമാരെ ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പുതിയ തലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളോടും ചരിത്രത്തോടും ചേർത്തുനിർത്തും.

2. വായനശാലകളെ ആധുനിക ഇടങ്ങളാക്കി മാറ്റുക (Phygital Spaces)

നാട്ടിലെ വായനശാലകളെ കേവലം പത്രവായനയ്ക്കുള്ള ഇടം മാത്രമാക്കാതെ, മികച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങളും വൈഫൈയുമുള്ള ആധുനിക ഇടങ്ങളാക്കി മാറ്റാം. വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ചെയ്യുന്ന യുവജനങ്ങൾക്കും, പഠിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഇത് പ്രയോജനപ്പെടും. അങ്ങനെയാകുമ്പോൾ വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ വയോജനങ്ങൾക്കൊപ്പം യുവാക്കളും ആ ഇടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകും.

3. മികച്ച വെബ് പോർട്ടലുകളുടെയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടെയും നിർമ്മാണം

വെറുതെ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന സാധാരണ വെബ്സൈറ്റുകൾക്ക് പകരം, ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് React പോലെയുള്ളവ) ഉപയോഗിച്ച് മികച്ച യൂസർ ഇന്റർഫേസുള്ള പോർട്ടലുകൾ നിർമ്മിക്കുക. പ്രാദേശിക ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്താനും, സാഹിത്യം ചർച്ച ചെയ്യാനും ആളുകൾക്ക് ഒത്തുചേരാനുമുള്ള മികച്ച ഓൺലൈൻ കമ്മ്യൂണിറ്റികളായി ഇവയെ വളർത്തിയെടുക്കാൻ സാധിക്കും.

4. പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഡോക്യുമെന്റേഷൻ

ആത്മീയ ടൂറിസത്തിന് ലഭിക്കുന്ന അതേ സ്വീകാര്യത നമ്മുടെ പ്രാദേശിക ചരിത്രങ്ങൾക്കും ലഭ്യമാക്കാം. പഴയ രാജവംശങ്ങളുടെ ചരിത്രം, മാമാങ്കം പോലെയുള്ള ചരിത്ര സംഭവങ്ങൾ, നാട്ടുചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി വെക്കുകയും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ ആകർഷകമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ അതൊരു വലിയ മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിടും.

ചുരുക്കത്തിൽ, പഴയകാല വായനശാലകളെ അതേപടി തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരികയല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ഡിജിറ്റൽ മുന്നേറ്റങ്ങളുടെയും സഹായത്തോടെ ചരിത്രവും സാഹിത്യവും സംരക്ഷിക്കുന്ന പുതിയ ഇടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. സാങ്കേതികവിദ്യ അറിയുന്നവരും സാംസ്കാരിക ബോധമുള്ളവരും ഇത്തരം ഡിജിറ്റൽ സംരംഭങ്ങൾക്കായി മുന്നിട്ടിറങ്ങിയാൽ ഇത് തീർച്ചയായും സാധ്യമാണ്.

ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ്

ഇസ്രായേൽ മണ്ണിൽ ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജിന്റെ ഒരു കൂറ്റൻ പ്രതിമ ഉയരുന്നു എന്ന വാർത്തയറിഞ്ഞ് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചരിത്രാന്വേഷികളും ഇന്ത്യക്കാരും ഒരുപോലെ സന്തോഷത്തിലാണ്. സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികൾക്കെതിരെ സമാനതകളില്ലാത്ത പോരാട്ടവീര്യം കാഴ്ചവെച്ച, ജനങ്ങളുടെ ഹൃദയം തൊട്ടറിഞ്ഞ ഒരു ഭരണാധികാരിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉചിതമായ ആദരവാണിത്. എന്നാൽ, ഇതിന് പിന്നിലെ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ചില മധുരപ്രതികാരങ്ങൾ നാം കാണാതെ പോകരുത്. അന്ന് ശിവജിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരമ്പരയെയും അതിഭീകരമായി ദ്രോഹിക്കുകയും അപമാനിക്കുകയും ചെയ്ത യാഥാസ്ഥിതിക ശക്തികളുടെ രാഷ്ട്രീയ പിൻമുറക്കാർ തന്നെ ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തെ തലയിലേറ്റാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു എന്നത് കാലം കരുതിവെച്ച വിരോധാഭാസമാണ്.

ഇന്ന് ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ് എന്ന നാമം ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗം തങ്ങളുടെ മാത്രം പ്രതീകമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ യഥാർത്ഥ ചരിത്ര വസ്തുതകൾ പലപ്പോഴും മനഃപൂർവ്വം മൂടിവെക്കപ്പെടുകയാണ്. മുഗളന്മാർക്കെതിരെ പോരാടിയ ഒരു ‘ഹിന്ദു രാജാവ്‘ എന്ന നിലയിൽ മാത്രം ശിവജിയെ ചുരുക്കിക്കാണിക്കാൻ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ ലാഭക്കണ്ണുകൾ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ, തന്റെ ‘സ്വരാജ്യ’ സ്ഥാപനത്തിനായി അദ്ദേഹം സ്വന്തം നാട്ടിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയോടും യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തോടും നടത്തിയ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പോരാട്ടങ്ങൾ ഈ ചരിത്ര നിർമ്മിതികളിൽ വിസ്മരിക്കപ്പെടുകയാണ്.

ആരാണ് ശിവജി?

Chhatrapati Shivaji Maharajപതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പ്രഗത്ഭനായ യുദ്ധതന്ത്രജ്ഞനും, ബിജാപ്പൂർ സുൽത്താനേറ്റ്, മുഗൾ സാമ്രാജ്യം എന്നിവരുടെ അധിനിവേശങ്ങളെ പ്രതിരോധിച്ച് സ്വതന്ത്രമായ മറാത്ത സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ച ധീരനായ ഭരണാധികാരിയുമാണ് ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ് (ശിവജി ഭോസ്‌ലേ). 1630 ഫെബ്രുവരി 19-ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൂനെയ്ക്കടുത്തുള്ള ശിവ്‌നേരി കോട്ടയിലാണ് ശിവജിയുടെ ജനനം. ബിജാപ്പൂർ സുൽത്താനേറ്റിലെ സൈന്യത്തലവനായിരുന്ന ഷാജി ഭോസ്‌ലേയുടെയും ജിജാബായിയുടെയും മകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അമ്മയായ ജിജാബായി പകർന്നുനൽകിയ രാമായണ-മഹാഭാരത കഥകളും ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങളും, ദാദാജി കോണ്ടദേവ് എന്ന ഗുരുവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ആയോധന-ഭരണാധികാര പരിശീലനവുമാണ് ചെറുപ്പകാലത്തുതന്നെ ശിവജിയിലെ പോരാട്ടവീര്യത്തെ ഉണർത്തിയത്. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ സഹ്യാദ്രി മലനിരകളിലെ പ്രാദേശിക മാവലി യുവാക്കളെ സംഘടിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി ഒരു സൈന്യം രൂപീകരിച്ചു. പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ ബിജാപ്പൂർ സുൽത്താനേറ്റിന്റെ കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന തോർണ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തുകൊണ്ട് ശിവജി തന്റെ പടയോട്ടങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. തുടർന്ന് കൊണ്ടാന, രാജ്ഗഡ് തുടങ്ങിയ കോട്ടകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി.

ശിവജിയുടെ വളർച്ചയിൽ പ്രകോപിതരായ ബിജാപ്പൂർ ഭരണാധികാരികൾ അദ്ദേഹത്തെ അടിച്ചമർത്താനായി ക്രൂരനായ ജനറൽ അഫ്സൽ ഖാനെ നിയോഗിച്ചു. എന്നാൽ 1659-ൽ പ്രതാപ്ഗഡ് കോട്ടയിൽ വെച്ച് നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ, ഒളിച്ചുവെച്ച പുലിനഖം (വ്യാഘ്രനഖം) ഉപയോഗിച്ച് അഫ്സൽ ഖാനെ വധിച്ച് ശിവജി തന്റെ യുദ്ധനൈപുണ്യം തെളിയിച്ചു. പിന്നീട് മുഗൾ ചക്രവർത്തി ഔറംഗസേബുമായി ശിവജി കടുത്ത സംഘർഷങ്ങളിലേർപ്പെട്ടു. ഔറംഗസേബ് അയച്ച ഷെയ്സ്ത ഖാനെ പൂനെയിൽ വെച്ച് പരാജയപ്പെടുത്തിയ ശിവജി, പിന്നീട് മുഗളന്മാരുടെ പ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായിരുന്ന സൂറത്ത് ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി. തുടർന്ന് മിർസ രാജാ ജയസിംഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വൻ മുഗൾ സൈന്യത്തോട് പൊരുതാനാകാതെ താൽക്കാലികമായി പുരന്ദർ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെക്കേണ്ടി വരികയും, ആഗ്രയിലെ മുഗൾ കൊട്ടാരത്തിൽ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അവിടെ നിന്നും പഴക്കൂടകളിൽ ഒളിച്ച് അതിസാഹസികമായി രക്ഷപ്പെട്ട അദ്ദേഹം തിരിച്ചെത്തി, നഷ്ടപ്പെട്ട കോട്ടകളെല്ലാം തിരിച്ചുപിടിച്ചു.

ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറ (Ganimi Kava) മികച്ച രീതിയിൽ പ്രയോഗിച്ച ശിവജി, കോട്ടകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള പ്രതിരോധ നിരയാണ് കെട്ടിപ്പടുത്തത്. വിദേശ അധിനിവേശങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഒരു ശക്തമായ നാവികസേനയ്ക്ക് അടിത്തറയിട്ടതിനാൽ അദ്ദേഹം ‘ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ പിതാവ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഒടുവിൽ, ജാതിമേധാവിത്വത്തിന്റെ കടുത്ത വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിച്ച് 1674 ജൂൺ 6-ന് റായ്ഗഡ് കോട്ടയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം ‘ഛത്രപതി‘ (പരമാധികാരിയായ രാജാവ്) ആയി കിരീടം ധരിച്ചു. ജാതി-മത ഭേദമന്യേ പ്രജകളെ തുല്യമായി കണ്ട മതേതര കാഴ്ച്ചപ്പാടുള്ള ജനകീയനായ ആ ഭരണാധികാരി 1680 ഏപ്രിൽ 3-ന് അന്തരിച്ചു.

കിരീടധാരണവും ബ്രാഹ്മണരുടെ കടുത്ത എതിർപ്പും

ശിവജി മഹാരാജിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രപരമായ സംഘർഷം നടക്കുന്നത് മുഗളന്മാരുമായുള്ള യുദ്ധക്കളത്തിലല്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കിരീടധാരണവുമായി (1674) ബന്ധപ്പെട്ടാണ്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെയും പരിസരങ്ങളിലെയും ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും കീഴടക്കി ശക്തനായ ഒരു ഭരണാധികാരിയായി മാറിയിട്ടും, അന്നത്തെ പ്രാദേശിക ബ്രാഹ്മണ സമൂഹം അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ‘ക്ഷത്രിയനായി‘ അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല.

മറാത്തകൾ പരമ്പരാഗതമായി കൃഷിക്കാരും പോരാളികളുമായ ഒരു ജനവിഭാഗമായിരുന്നു. യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണ പ്രമാണികളുടെ വാദം കലിയുഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയരില്ല എന്നും, അതിനാൽ ശിവജി ജനനം കൊണ്ട് ‘ശൂദ്രൻ‘ ആണെന്നുമായിരുന്നു. മതശാസ്ത്രവിധികളനുസരിച്ച് ഒരു ശൂദ്രന് രാജാവായി കിരീടം ധരിക്കാൻ അവകാശമില്ലെന്ന് അവർ കട്ടായം പറഞ്ഞു. ഒരു സാമ്രാജ്യം മുഴുവൻ സ്വന്തം ചോരയും നീരും നൽകി കെട്ടിപ്പടുത്ത ഭരണാധികാരിക്ക് മുന്നിൽ അവർ ജാതിയുടെ മതിൽക്കെട്ടുകൾ ഉയർത്തി.

പ്രാദേശിക പുരോഹിതർ കിരീടധാരണം നടത്തിക്കൊടുക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, ശിവജിക്ക് വാരണാസിയിൽ (കാശിൽ) നിന്ന് വിദ്വാനായ ഗാഗാ ഭട്ട് എന്ന ബ്രാഹ്മണനെ വലിയ തുക നൽകി കൊണ്ടുവരേണ്ടി വന്നു. ശിവജിയുടെ വംശാവലി ഉദയപൂരിലെ സിസോദിയ രജപുത്രരുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം ക്ഷത്രിയനാണെന്ന് കൃത്രിമമായി സ്ഥാപിച്ച ശേഷമാണ് ഈ കിരീടധാരണം ഒടുവിൽ സാധ്യമായത്.

ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെ ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ

ഈ കടുത്ത വിവേചനത്തെയും പ്രതിസന്ധിയെയും കുറിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ശില്പിയായ ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ വളരെ കൃത്യമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുണ്ട്. സമകാലിക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശിവജിയെ ഒരു ജാതി-മത പ്രതീകമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നവരുടെ ഇരട്ടത്താപ്പിനെ പൊളിച്ചടുക്കാൻ അംബേദ്കറുടെ വരികൾക്ക് ഇന്നും കരുത്തുണ്ട്. ഡോ. അംബേദ്കർ എഴുതുന്നു:

“തന്റെ രാജ്യത്തെ ബ്രാഹ്മണർ കിരീടധാരണത്തിന് വിസമ്മതിച്ചപ്പോൾ, കാശിയിൽ നിന്നുള്ള ഗാഗാഭട്ടന് ശിവജിയുടെ വംശാവലി രജപുത്രരുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് കൃത്രിമമായി ഒരു ക്ഷത്രിയ പദവി നിർമ്മിച്ചെടുക്കേണ്ടി വന്നു. ഇതിനായി ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് പുരോഹിതന്മാർക്ക് ദാനമായി നൽകേണ്ടി വന്നത്. ഇതൊരു ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ വലിയ വൈരുദ്ധ്യമാണ്—രാജ്യം മുഴുവൻ കീഴടക്കിയ ഒരു രാജാവിന്, പുരോഹിതന്റെ മുന്നിൽ താൻ ശൂദ്രനല്ലെന്ന് തെളിയിക്കാൻ പണം കൊടുക്കേണ്ടി വന്നു!”

മറ്റൊരു സന്ദർഭത്തിൽ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഭീകരതയെക്കുറിച്ച് അംബേദ്കർ വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്:

“ശിവജിയുടെ കിരീടധാരണത്തിന്റെ ചരിത്രം ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ പ്രബോധനാത്മകമായ ഒരു പാഠമാണ് നൽകുന്നത്. പർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെ ശക്തമായിരുന്ന മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്വത്തെ വെല്ലുവിളിച്ച്, തകർന്നുപോയ ഒരു ജനതയെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിച്ച്, സ്വന്തമായി ഒരു രാജ്യം സ്ഥാപിച്ച മഹാപ്രതിഭയായിരുന്നു ഛത്രപതി ശിവജി. ഇത്രയൊക്കെ വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടിയിട്ടും, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരിയായി കിരീടം ധരിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ അന്നത്തെ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണ സമൂഹം അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ‘ക്ഷത്രിയനായി’ അംഗീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. ജനനം കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ‘ശൂദ്രൻ’ ആണെന്ന വാദത്തിലാണ് അവർ ഉറച്ചുനിന്നത്.”

മുഗളന്മാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്ത ‘ഹിന്ദു ഹൃദയ സാമ്രാട്ട്‘ എന്ന നിലയിൽ ഇന്ന് ശിവജിയെ കെട്ടിയാഘോഷിക്കുന്നവർ, അന്ന് ഇതേ ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലെ ഒരു പ്രബല വിഭാഗം അദ്ദേഹത്തെ ജാതിയുടെ പേരിൽ എങ്ങനെയാണ് അപമാനിച്ചതും ദ്രോഹിച്ചതും എന്ന അംബേദ്കറുടെ ഈ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ബോധപൂർവ്വം മറച്ചുവെക്കുകയാണ്. ഈ ചടങ്ങുകൾക്കായി അന്നത്തെ യാഥാസ്ഥിതിക പുരോഹിതർ വലിയ തോതിൽ ധനവും ദാനങ്ങളും ശിവജിയിൽ നിന്ന് ഈടാക്കി. ഒരു ജന്മസിദ്ധമായ അവകാശമെന്ന നിലയിലല്ല, മറിച്ച് വലിയ വിലകൊടുത്ത് വാങ്ങേണ്ടി വന്ന ഒന്നായാണ് അവർ ശിവജിക്ക് കിരീടം നൽകിയത്. ശിവജിയുടെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ സംഭാജി മഹാരാജിനോടും ഈ യാഥാസ്ഥിതിക വിഭാഗം കടുത്ത ശത്രുത പുലർത്തിയിരുന്നു എന്നത് പിൽക്കാല ചരിത്രം തെളിയിക്കുന്നു.

മുഗൾ ദർബാറുകളിലെ ബ്രാഹ്മണ സ്വാധീനവും രാഷ്ട്രീയവും

ശിവജി മുഗളന്മാരുമായി നിരന്തരം യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് മുഗൾ ദർബാറുകളിൽ ഉയർന്ന പദവികളും സ്വാധീനവും നിലനിർത്തിയിരുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം ബ്രാഹ്മണർ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നത് ഇന്നത്തെ ചരിത്ര വായനകളിൽ ഒതുക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സത്യമാണ്. മുഗളന്മാർക്ക് ഇന്ത്യയിൽ ഭരണം ഉറപ്പിച്ചു നിർത്താൻ രജപുത്ര രാജാക്കന്മാരുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമായിരുന്നു. പല രജപുത്ര രാജകുടുംബങ്ങളും മുഗളന്മാരുമായി വൈവാഹിക ബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ രജപുത്ര രാജാക്കന്മാരുടെ പ്രധാന ഉപദേശകരും മന്ത്രിമാരും പുരോഹിതരും ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഈ രാഷ്ട്രീയ-വൈവാഹിക സഖ്യങ്ങൾക്ക് മതപരമായ അനുമതി നൽകിയിരുന്നത് അന്നത്തെ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണ സമൂഹമായിരുന്നു. കൂടാതെ അമ്മ വഴി ഹിന്ദുക്കളായതു കൊണ്ടുതന്നെ പല മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരും അർദ്ധ ഹിന്ദുക്കളും ആയിരുന്നു.

ഔറംഗസേബിന്റെ സൈന്യത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖനായ ജനറൽ മിർസ രാജാ ജയസിംഗ് ഒരു രജപുത്രനായിരുന്നു. ശിവജിക്കെതിരെ പോരാടാൻ ഔറംഗസേബ് നിയോഗിച്ചതും ഇദ്ദേഹത്തെയാണ്. ജയസിംഗിന്റെ കൂടെ വലിയൊരു വിഭാഗം ബ്രാഹ്മണ പണ്ഡിതന്മാരും ഉപദേശകരുമായി ഉണ്ടായിരുന്നു. അതായത്, ശിവജിക്കെതിരായ മുഗൾ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ മെനയുന്നതിൽ ഈ വിഭാഗത്തിനും വ്യക്തമായ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

മുഗളന്മാർ പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ഭരണസൗകര്യത്തിനായി പ്രാദേശിക ബ്രാഹ്മണ ജമീന്ദാർമാർക്കും പുരോഹിതർക്കും ഭൂമിയും വലിയ തോതിൽ നികുതി ഇളവുകളും നൽകിയിരുന്നു. തങ്ങളുടെ ജാതിമേധാവിത്വത്തെയും സ്വകാര്യ അധികാരത്തെയും ബാധിക്കാത്തടത്തോളം കാലം മുഗൾ ഭരണത്തോട് പൂർണ്ണമായി സഹകരിക്കാൻ ഈ യാഥാസ്ഥിതിക വിഭാഗത്തിന് യാതൊരു മടിയുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

ശിവജിയുടെ സൈന്യത്തിലെ മുസ്ലിം സാന്നിധ്യവും മതേതര നിലപാടുകളും

ഇന്ന് ശിവജി മഹാരാജിനെ ഒരു മുസ്ലിം വിരുദ്ധ പ്രതീകമായി മാത്രം അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർ ബോധപൂർവ്വം മറച്ചുവെക്കുന്ന ചില സുപ്രധാന വസ്തുതകളുണ്ട്. ശിവജിയുടെ സൈന്യത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ പദവികളിൽ ഇരുന്നിരുന്നത് മുസ്ലീങ്ങളായിരുന്നു:

  • ശിവജിയുടെ നാവികസേനാ മേധാവി സിദ്ദി ഇബ്രാഹിം ആയിരുന്നു.

  • അദ്ദേഹത്തിന്റെ പീരങ്കിപ്പടയുടെ തലവൻ ഇബ്രാഹിം ഖാൻ ആയിരുന്നു.

  • ശിവജിയുടെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനായ പേഴ്സണൽ ബോഡിഗാർഡ് മതാരി മേത്തർ (Madari Mehtar) ഒരു മുസ്ലിം ആയിരുന്നു.

ശിവജിയുടെ പോരാട്ടം ഇസ്ലാമിനെതിരെയല്ല, മറിച്ച് വിദേശ ഭരണാധികാരികളുടെ രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണത്തിനെതിരെയും സ്വന്തം ജനതയുടെ സ്വയംഭരണത്തിന് വേണ്ടിയുമായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന പള്ളികളെയോ ഖുറാനെയോ അപമാനിക്കരുതെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ സൈന്യത്തിന് കർശന നിർദ്ദേശം നൽകിയിരുന്നു.

ഡോ. അംബേദ്കറുടെ ‘Thoughts on Pakistan’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലെ പരാമർശങ്ങൾ

ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജിന് മുസ്ലിം ജനവിഭാഗങ്ങളോടും ഇസ്ലാമിനോടും ഉണ്ടായിരുന്ന ആദരവിനെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉദാരമായ ഭരണരീതിയെക്കുറിച്ചും ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ തന്റെ ‘Thoughts on Pakistan’ (പാകിസ്താനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകൾ) എന്ന പ്രശസ്തമായ ഗ്രന്ഥത്തിൽ വളരെ കൃത്യമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ശിവജി ഒരു മതഭ്രാന്തനായിരുന്നില്ലെന്നും, മറിച്ച് അന്യമതസ്ഥരെ ബഹുമാനിച്ചിരുന്ന ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള ഒരു ഭരണാധികാരിയായിരുന്നുവെന്നും വ്യക്തമാക്കാൻ ചരിത്രകാരനായ ഖാഫി ഖാന്റെ (Khafi Khan) വരികളെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് അംബേദ്കർ എഴുതുന്നു:

“ശിവജി തന്റെ പടയാളികൾക്കായി കർശനമായ സൈനിക നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ഒരു മുസ്ലിം പള്ളിയോ ഖുറാനോ സൈന്യത്തിന്റെ കൈകളിൽ പെട്ടാൽ അവയ്ക്ക് യാതൊരുവിധ കേടുപാടുകളും വരുത്തരുത് എന്നതായിരുന്നു അതിൽ പ്രധാനം. യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ഖുറാന്റെ ഒരു പ്രതി ലഭിച്ചാൽ, ശിവജി അത് അങ്ങേയറ്റം ആദരവോടെ തന്റെ സൈന്യത്തിലെ മുസ്ലിം പടയാളികൾക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും മുസ്ലിം വിശ്വാസിക്കോ കൈമാറുകയായിരുന്നു പതിവ്.”

അതുപോലെതന്നെ യുദ്ധത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കപ്പെടുന്ന മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് അംബേദ്കർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്:

“യുദ്ധങ്ങളിൽ ശത്രുപക്ഷത്തുള്ള മുസ്ലിം സ്ത്രീകളെയോ കുട്ടികളെയോ തടവുകാരായി പിടിച്ചാൽ, അവരോട് പൂർണ്ണമായ ആദരവോടെയും മാന്യതയോടെയും പെരുമാറണമെന്ന് ശിവജിക്ക് നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. അവരെ സുരക്ഷിതമായി അവരുടെ ബന്ധുക്കളുടെ അടുത്ത് എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു. മതം നോക്കിയല്ല, മറിച്ച് കടുത്ത ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങളോടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വരാജ്യം ഭരിച്ചത്.”

ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ് നേരിട്ട ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി പുറത്തുനിന്നുള്ള മുഗൾ/ആദിൽഷാഹി സൈന്യങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല; ഉള്ളിൽ നിന്നുള്ള ജാതിവിവേചനവും യാഥാസ്ഥിതികത്വവുമായിരുന്നു. ചരിത്രത്തെ വർഗ്ഗീയ കണ്ണടകളിലൂടെ ഏകപക്ഷീയമായി വായിക്കുമ്പോൾ ശിവജി എന്ന ജനകീയനായ, ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള ഭരണാധികാരി വിസ്മരിക്കപ്പെടുകയും, പകരം ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ ലാഭങ്ങൾക്കായുള്ള ഒരു ഉപകരണം മാത്രമായി അദ്ദേഹം മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, അന്ന് ശിവജിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തെയും ജാതിയുടെ പേരിൽ അതിക്രൂരമായി അപമാനിച്ചവരുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്ര പിൻമുറക്കാർ ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ തലകുനിക്കുന്നതും പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ അത് ചരിത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യമായ ഒരു നീതിയായി നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. യഥാർത്ഥ ചരിത്രം വരികൾക്കിടയിലൂടെ വായിച്ചെടുക്കുന്നത് ഇത്തരം രാഷ്ട്രീയ മിത്തുകളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.


ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ് എന്ന ചരിത്രപുരുഷനെ ഒരു ‘രാഷ്ട്രീയ ഒബ്ജക്റ്റ്’ (Political Object) അല്ലെങ്കിൽ പ്രതീകം മാത്രമായി ചുരുക്കി, ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇന്ന് വളരെ പ്രകടമാണ്.

ഇത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നുവെന്നും, സമൂഹത്തിൽ ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഗുണദോഷങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും നമുക്ക് വസ്തുനിഷ്ഠമായി വിലയിരുത്താം:

ശിവജി എന്ന പ്രതീകം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു (The Political Tool)?

  • ഹിന്ദുത്വ ഐഡന്റിറ്റി നിർമ്മിതി: ചരിത്രത്തിൽ ശിവജി പ്രധാനമായും പോരാടിയത് ബിജാപ്പൂർ സുൽത്താനേറ്റിനോടും മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തോടുമാണ്. ഈ പോരാട്ടങ്ങളെ കേവലം ‘മുസ്ലിം വിരുദ്ധ പടയോട്ടങ്ങൾ’ ആയി ചിത്രീകരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ‘ഹിന്ദു സംരക്ഷകൻ’ എന്ന ഇമേജിലേക്ക് മാത്രം ഒതുക്കുകയാണ് രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിനായി ചെയ്യുന്നത്.

  • ചരിത്രത്തിന്റെ സെലക്ടീവ് വായന (Selective History): ശിവജിയുടെ സൈന്യത്തിലെ ഉയർന്ന പദവികൾ വഹിച്ചിരുന്ന മുസ്ലിം കമാൻഡർമാരെക്കുറിച്ചോ, അദ്ദേഹം മുസ്ലിം സ്ത്രീകളോടും പള്ളികളോടും കാണിച്ച ബഹുമാനത്തെക്കുറിച്ചോ ഉള്ള ചരിത്ര വസ്തുതകൾ ഇത്തരം രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളിൽ ബോധപൂർവ്വം ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു.

  • ജാതിവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കൽ: താങ്കൾ നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണ്യ യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിനെതിരെയും ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെയും ശിവജിക്ക് നടത്തേണ്ടി വന്ന സമരങ്ങളെയും, ജ്യോതിറാവു ഫൂലെ, ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ തുടങ്ങിയവർ ശിവജിയെ ഒരു ‘ശൂദ്ര രാജാവ്’ എന്ന നിലയിൽ എങ്ങനെയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയത് എന്നതിനെയും ഇവർ പൂർണ്ണമായി നിഷേധിക്കുന്നു.

ഇത് സമൂഹത്തിന് ഗുണകരമാണോ ദോഷകരമാണോ?

ചരിത്രപുരുഷന്മാരെ ഇത്തരത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രൊപഗണ്ടകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ സമൂഹത്തിന് വലിയ ദോഷങ്ങളാണ് വരുത്തിവെക്കുന്നത്:

കടുത്ത ദോഷങ്ങൾ:

  • ചരിത്രത്തിന്റെ വർഗ്ഗീയവൽക്കരണം: ഭരണാധികാരികൾ തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ അധികാര തർക്കങ്ങളെ ‘മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമായി’ പുതിയ തലമുറ തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. ഇത് സമൂഹത്തിൽ പരസ്പര വിദ്വേഷവും വർഗ്ഗീയ ധ്രുവീകരണവും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ സഹായിക്കൂ.

  • യഥാർത്ഥ നായകൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നു: ജനോപകാരപ്രദമായ ഭരണം കാഴ്ചവെച്ച, മികച്ച നികുതി പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന, കർഷകരെയും സ്ത്രീകളെയും സംരക്ഷിച്ച ഒരു മികച്ച ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിലുള്ള ശിവജിയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രസക്തി ഇല്ലാതാവുകയും, അദ്ദേഹം ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം നേതാവായി ചുരുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

  • രാഷ്ട്രീയ ലാഭം മാത്രം ലക്ഷ്യം: വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിനും തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം ഇല്ലാത്ത ഇടങ്ങളിലേക്ക് (ഉദാഹരണത്തിന് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കോ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലേക്കോ) കടന്നുകയറാനും ഇത്തരം പ്രതീകങ്ങളെ അവർ ഒരു ‘പാലം’ പോലെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ഇതിൽ വല്ല ഗുണവുമുണ്ടോ?

നേരിട്ടുള്ള അർത്ഥത്തിൽ ഇതിൽ സമൂഹത്തിന് ഗുണമൊന്നുമില്ല. എങ്കിലും, ഒരു കാര്യമുണ്ട്—ഇത്തരം അമിതമായ രാഷ്ട്രീയ ഉപയോഗങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ, അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വേണ്ടി യഥാർത്ഥ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് സമൂഹത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾ നടക്കാൻ ഇത് കാരണമാകുന്നുണ്ട്.

അംബേദ്കറുടെ വരികളും ചരിത്ര രേഖകളും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് യഥാർത്ഥ ശിവജിയെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ ചരിത്രാന്വേഷികൾ നിർബന്ധിതരാകുന്നത് ഇത്തരം രാഷ്ട്രീയ ദുരുപയോഗങ്ങൾ നടക്കുമ്പോഴാണ്. താങ്കൾ ഇപ്പോൾ ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയ്യാൻ തയ്യാറായതുപോലും ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ: ശിവജിയെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കുന്നത് ആ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് താൽക്കാലികമായി ജനസമ്മതിയും പ്രസൻസും നേടിക്കൊടുത്തേക്കാം. എന്നാൽ, ചരിത്രത്തെ വളച്ചൊടിക്കുന്ന ഈ രീതി ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന് ഒട്ടും ഗുണകരമല്ല. ചരിത്രപുരുഷന്മാരെ അവരുടെ എല്ലാ മൗലികതയോടും മതേതര മൂല്യങ്ങളോടും കൂടി വേണം വരുംതലമുറയ്ക്ക് കൈമാറാൻ.

BJP ചൂഷണം ചെയ്ത മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ സാമുഹിക ബിംബങ്ങൾ

ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജിനെ ഒരു പ്രത്യേക പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറ്റിയെടുത്തതുപോലെ, ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പല പ്രമുഖ ചരിത്ര, സാമൂഹിക ബിംബങ്ങളെയും തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സാന്നിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ആ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി വിപുലമായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രത്തിന്റെ ‘സെലക്ടീവ് വായനയിലൂടെ’ (Selective Reading) ഈ വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കുകയും, അവരെ തങ്ങളുടെ അജണ്ടയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ പുനർനിർമ്മിക്കുകയുമാണ് ഇവിടെയും സംഭവിക്കുന്നത്. ഈ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി തങ്ങളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ശൂന്യത മറികടക്കാനും പ്രാദേശികവും ദേശീയവുമായ സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമായി ചരിത്രത്തിലെ മറ്റ് നിരവധി ബിംബങ്ങളെക്കൂടി സമാനമായ രീതിയിൽ ഏറ്റെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെ ലളിതവൽക്കരിച്ച്, അവയെ കേവലം ‘ഹിന്ദു-മുസ്ലിം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ദേശീയവാദി-ദേശവിരുദ്ധൻ’ എന്ന ദ്വന്ദ്വത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുകയാണ് ഇവർ ചെയ്യുന്നത്.

അത്തരത്തിൽ രാഷ്ട്രീയമായി ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ചില പ്രധാന ബിംബങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ (ഇന്ത്യയുടെ ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ)

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ മുൻനിര നേതാവും നെഹ്റു മന്ത്രിസഭയിലെ ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയുമായിരുന്നു പട്ടേൽ. ഗാന്ധിയൻ മൂല്യങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം, ആർ.എസ്.എസ് എന്ന സംഘടനയെ ഇന്ത്യയിൽ നിരോധിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിയാണ്.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: ഗുജറാത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിമ (Statue of Unity) സ്ഥാപിച്ച് പട്ടേലിനെ തങ്ങളുടെ സ്വന്തം പ്രതീകമായി ഈ പാർട്ടി ഏറ്റെടുത്തു. ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിനെതിരെ പട്ടേലിനെ ഒരു എതിർബിംബമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും കോൺഗ്രസ് വിരുദ്ധ വികാരം ഉണർത്താനും പട്ടേൽ എന്ന നാമം ഇവർ ശക്തമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

2. ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ (ഭരണഘടനാ ശില്പി)

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: ഹിന്ദുത്വ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ കടുത്ത വിമർശകനായിരുന്നു അംബേദ്കർ. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ കടുത്ത ഭീകരത അനുഭവിച്ച അദ്ദേഹം, ‘Riddles in Hinduism’ എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളെയും ബ്രാഹ്മണ്യത്തെയും ശക്തമായി ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ഒടുവിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് അനുയായികൾക്കൊപ്പം ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്ത വ്യക്തിയാണ്.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: ദളിത്-പിന്നാക്ക വോട്ട് ബാങ്കുകളിലേക്ക് കടന്നുകയറാൻ അംബേദ്കറെക്കാൾ വലിയൊരു ബിംബം ഇന്ത്യയിലില്ല എന്ന് ഈ പാർട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ‘ദേശീയ പ്രതീകം’ മാത്രമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടുകയും, ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെയും ഹിന്ദു കോഡ് ബില്ലിന് വേണ്ടിയും അദ്ദേഹം നടത്തിയ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പോരാട്ടങ്ങളെ ബോധപൂർവ്വം വിസ്മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

3. നേതാജി സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ്

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: തീവ്ര ഇടതുപക്ഷ ആഭിമുഖ്യമുള്ള, കടുത്ത മതേതരവാദിയായ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു നേതാജി. വർഗ്ഗീയ ശക്തികളെ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുക്കളായാണ് അദ്ദേഹം കണ്ടിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഐ.എൻ.എ (INA) സൈന്യത്തിൽ ഹിന്ദു, മുസ്ലിം, സിഖ് വിഭാഗങ്ങൾ തോളോട് തോൾ ചേർന്നാണ് പോരാടിയത്.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: അഹിംസാധിഷ്ഠിത സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തെയും നെഹ്റുവിന്റെ പാരമ്പര്യത്തെയും ചെറുതാക്കി കാണിക്കാൻ നേതാജിയുടെ സായുധ പോരാട്ട വീര്യത്തെ ഇവർ ആഘോഷിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതേതര കാഴ്ച്ചപ്പാടുകളെ പൂർണ്ണമായി മറച്ചുവെച്ചുകൊണ്ട്, ഒരു കടുത്ത ദേശീയവാദി എന്ന ഇമേജിലേക്ക് മാത്രം അദ്ദേഹത്തെ ചുരുക്കുന്നു.

4. സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ എത്തിച്ച സന്യാസിയായിരുന്നു വിവേകാനന്ദൻ. എന്നാൽ മതസൗഹാർദ്ദത്തിലും മനുഷ്യത്വത്തിലുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. പാവപ്പെട്ടവന്റെ വിശപ്പകറ്റാത്ത ഒരു മതത്തിലും തനിക്ക് വിശ്വാസമില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച, ഇസ്ലാമിക മതാചാരങ്ങളിലെ സമത്വത്തെപ്പോലും പ്രകീർത്തിച്ച വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: യുവാക്കൾക്കിടയിൽ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാൻ വിവേകാനന്ദന്റെ ‘ഹൈന്ദവ ഉണർവ്വ്’ എന്ന ആശയത്തെ മാത്രം ഇവർ വേർതിരിച്ചെടുത്തു. സഹിഷ്ണുതയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനേകം പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, ആക്രമണോത്സുക ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ (Aggressive Hindutva) ഒരു ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറായി അദ്ദേഹത്തെ ചിത്രീകരിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു.

5. ഭഗത് സിംഗ്

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: കടുത്ത സോഷ്യലിസ്റ്റും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റും, അതിലുപരി പൂർണ്ണനായ ഒരു നിരീശ്വരവാദിയുമായിരുന്നു ഭഗത് സിംഗ്. ‘ഞാൻ എന്തുകൊണ്ട് ഒരു നിരീശ്വരവാദിയായി’ (Why I am an Atheist) എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകം വിഖ്യാതമാണ്. മതത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കലർത്തുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം ശക്തമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: അദ്ദേഹത്തിന്റെ സോഷ്യലിസ്റ്റ്-വിപ്ലവ ആശയങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി തമസ്കരിച്ച്, കേവലം ഭാരത് മാതാ കീ ജയ് വിളിച്ച ഒരു ‘ദേശീയവാദി’ എന്ന നിലയിലേക്ക് മാത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തെ ഇവർ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കുന്നു.

6. മഹാറാണാ പ്രതാപ് (മേവാറിലെ രജപുത്ര രാജാവ്)

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: അക്ബറിന്റെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്വ വിപുലീകരണത്തിനെതിരെ സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിനായി പോരാടിയ ധീരനായ രാജാവായിരുന്നു റാണാ പ്രതാപ്. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഹൽദിഘട്ട് യുദ്ധത്തിൽ (1576) റാണാ പ്രതാപിന്റെ സൈന്യത്തെ നയിച്ച ചീഫ് കമാൻഡർമാരിൽ ഒരാൾ ഹക്കീം ഖാൻ സൂരി എന്ന മുസ്ലിം ആയിരുന്നു. മറുവശത്ത് അക്ബറിന്റെ മുഗൾ സൈന്യത്തെ നയിച്ചത് മാൻസിംഗ് എന്ന രജപുത്ര രാജാവായിരുന്നു. അതൊരു ശുദ്ധമായ രാഷ്ട്രീയ-അധികാര യുദ്ധമായിരുന്നു.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: ഈ ചരിത്ര വസ്തുതകളെ പൂർണ്ണമായി തമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട്, റാണാ പ്രതാപിന്റെ പോരാട്ടത്തെ ഒരു ‘ഇസ്ലാമിക അധിനിവേശത്തിനെതിരെയുള്ള ഹൈന്ദവ പ്രതിരോധം’ ആയി ഇവർ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യയിലെ രജപുത്ര വോട്ട് ബാങ്കുകളെ പ്രീണിപ്പിക്കാനും മുസ്ലിം വിരുദ്ധ വികാരം ജ്വലിപ്പിച്ചു നിർത്താനും റാണാ പ്രതാപ് എന്ന ബിംബം വലിയ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

7. ലാച്ചിത് ബോർഫുകൻ (അഹോം സാമ്രാജ്യത്തിലെ ജനറൽ – അസം)

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അസമിലെ അഹോം സാമ്രാജ്യത്തെ മുഗൾ അധിനിവേശത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ച പ്രഗത്ഭനായ സൈന്യാധിപനാണ് ലാച്ചിത് ബോർഫുകൻ. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സാരാഘട്ട് യുദ്ധത്തിൽ (1671) മുഗൾ സൈന്യത്തെ അദ്ദേഹം തോൽപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യത്തിലെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനായ പീരങ്കിപ്പട തലവൻ ഇസ്മയിൽ സിദ്ദി (ബാഗ് ഹസാരിക) എന്ന മുസ്ലിം ആയിരുന്നു. അസം എന്ന ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ അസ്തിത്വത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നു അത്.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ (North-East India) സ്വാധീനമുറപ്പിക്കാൻ ഈ പാർട്ടിക്ക് ഒരു പ്രാദേശിക നായകനെ ആവശ്യമായിരുന്നു. അങ്ങനെയാണ് അവർ ലാച്ചിത് ബോർഫുകനെ ഏറ്റെടുക്കുന്നത്. അസമിലെ സമകാലിക ‘അനധികൃത കുടിയേറ്റ’ (Immigration) രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിലേക്ക് ബോർഫുകനെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുകയും, മുഗളന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച അദ്ദേഹത്തെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ‘ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ രക്ഷകൻ’ ആയി പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.

8. റാണി ലക്ഷ്മിഭായ് (ഝാൻസിയിലെ രാജ്ഞി)

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: 1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന പോരാളിയായിരുന്നു ലക്ഷ്മിഭായ്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ‘ദത്തവകാശ നിരോധന നിയമത്തിന്’ എതിരെയായിരുന്നു അവരുടെ പോരാട്ടം. റാണിയുടെ പേഴ്സണൽ ഗാർഡുകളും പീരങ്കിപ്പട തലവന്മാരും ഗുലാം ഗൗസ് ഖാൻ, ഖുദാ ബക്ഷ് തുടങ്ങിയ മുസ്ലീങ്ങളായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ അവർ റാണിക്കൊപ്പം വീരമൃത്യു വരിച്ചു.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിന്റെയും ദേശീയതയുടെയും പ്രതീകമായി റാണിയെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുമ്പോഴും, 1857-ലെ സമരം ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതീകമായിരുന്നു എന്ന സത്യം ഈ പാർട്ടി വിഴുങ്ങുന്നു. ചരിത്രത്തിലെ മതേതര കൂട്ടായ്മകളെ മറച്ചുവെച്ച് കേവലം ഒരു ‘വീര നായിക’ എന്ന പരിവേഷത്തിലേക്ക് അവരെ ഒതുക്കുന്നു.

9. ശ്രീനാരായണ ഗുരു / ബിർസ മുണ്ട (ആത്മീയ, ഗോത്രവർഗ്ഗ നേതാക്കൾ)

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: കേരളത്തിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെ പോരാടിയ നവോത്ഥാന നായകനാണ് ശ്രീനാരായണ ഗുരു. ജാർഖണ്ഡിലെ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കും ജമീന്ദാർമാർക്കുമെതിരെ പോരാടിയ നേതാവാണ് ബിർസ മുണ്ട.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: കേരളം പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പിന്നാക്ക (Ezhava) വോട്ടുകൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിനെ ഒരു ‘ഹൈന്ദവ സന്യാസി’ മാത്രമായി ചിത്രീകരിക്കാൻ ഇവർ ശ്രമിക്കുന്നു. ജാതിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ച ഗുരുവിനെ ജാതി രാഷ്ട്രീയത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. സമാനമായി, വനവാസി വോട്ടുകൾക്കായി ബിർസ മുണ്ടയെ തങ്ങളുടെ പ്രതീകമാക്കുന്നു.

10. രാജാ സുഹൽദേവ്

  • യഥാർത്ഥ ചരിത്രം: പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്നത്തെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ശ്രാവസ്തി പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രാദേശിക രാജാവായിരുന്നു സുഹൽദേവ്. 1033-ൽ ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് അധിനിവേശം നടത്തിയ ഗസ്‌നവി സൈന്യത്തിലെ ജനറലായ ഗازی സലാർ മസൂദിനെ സുഹൽദേവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെ സഖ്യം പരാജയപ്പെടുത്തുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു. സുഹൽദേവ് ഏത് ജാതിക്കാരനായിരുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ഇപ്പോഴും തർക്കങ്ങളുണ്ട്. എങ്കിലും ഉത്തർപ്രദേശിലെ പിന്നാക്ക/ദളിത് വിഭാഗങ്ങളായ ‘പാസി’ (Pasi), ‘രാജ്ഭർ’ (Rajbhar) ജനവിഭാഗങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത നായകനായാണ് സുഹൽദേവിനെ കാണുന്നത്.

  • രാഷ്ട്രീയ ചൂഷണം: ഉത്തർപ്രദേശിലെ ജനസംഖ്യയിൽ വലിയൊരു ശതമാനമുള്ള പാസി, രാജ്ഭർ വോട്ട് ബാങ്കുകളിലേക്ക് കടന്നുകയറാൻ ഈ പാർട്ടിക്ക് സുഹൽദേവ് എന്ന ബിംബം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി നേരിട്ടെത്തി സുഹൽദേവിന്റെ പേരിൽ മെമ്മോറിയൽ സ്ഥാപിക്കുകയും തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന്, ചരിത്രത്തിൽ വ്യക്തമായ രേഖകളില്ലാത്ത ഈ രാജാവിനെ ‘ഇസ്ലാമിക അധിനിവേശത്തിൽ നിന്ന് ഹിന്ദു ധർമ്മത്തെ രക്ഷിച്ച മഹാരാജാവ്’ എന്ന ലേബലിൽ ഇവർ അവതരിപ്പിച്ചു.

ക്ക്ൿ

എന്തുകൊണ്ട് ഈ തന്ത്രം?

ഈ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിലോ ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മിതിയിലോ തങ്ങളുടേതെന്ന് പറയാൻ വലിയ പ്രതീകങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ‘ബിംബ വേട്ട‘ (Appropriation of Icons) ഉണ്ടാകുന്നത്.

കോൺഗ്രസ് പാരമ്പര്യമുള്ള നേതാക്കളെയും ഇടതുപക്ഷ-ജാതിവിരുദ്ധ പോരാളികളെയും ഹൈജാക്ക് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, തങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായ ഒരു സാധുത (Historical Legitimacy) നേടിയെടുക്കാനും പൊതുസമൂഹത്തിൽ വേഗത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേരാനും അവർക്ക് സാധിക്കുന്നു. ഒരു വശത്ത് ഈ നായകന്മാരെ വണങ്ങുകയും, മറുവശത്ത് അവർ ജീവിതാവസാനം വരെ പോരാടിയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളെ തകർക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഈ രാഷ്ട്രീയ ശൈലിയുടെ ഒരു വലിയ വൈരുദ്ധ്യമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജാതി-വോട്ടുകളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചും, തങ്ങളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന് ചരിത്രപരമായ സാധുത ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാനും ആ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി നടത്തുന്ന ‘ബിംബ വേട്ടയുടെ’ (Cultural Appropriation) ചിത്രം പൂർണ്ണമാകുന്നു.

ഈ തന്ത്രത്തിലൂടെ ആ പ്രത്യേക പാർട്ടി ലക്ഷ്യമിടുന്നത് രണ്ട് കാര്യങ്ങളാണ്:

  1. സാംസ്കാരിക അധിനിവേശം (Cultural Hegemony): ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രാദേശിക ചരിത്രങ്ങളെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും ഒരൊറ്റ ‘ഹൈന്ദവ ദേശീയ’ അജണ്ടയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് ചുരുക്കിക്കെട്ടുക.

  2. പ്രതിപക്ഷത്തെ അപ്രസക്തമാക്കൽ: ഈ നായകന്മാരെയെല്ലാം തങ്ങൾക്കൊപ്പം നിർത്തുന്നതിലൂടെ, പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾക്ക് ചരിത്രപരമായ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാനുള്ള എല്ലാ ബിംബങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കുക.

ചുരുക്കത്തിൽ, ചരിത്രത്തിലെ മനുഷ്യർ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലങ്ങളെ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട്, അവരെ ഇന്നത്തെ കാലത്തെ വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിനുള്ള ‘ഉപഭോഗ വസ്തുക്കൾ’ (Commodities) ആക്കി മാറ്റുകയാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയ ശൈലി.

മുഗൾ രാജവംശം

ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥിരമായ ഒരു മുസ്ലീം ഭരണകൂടം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത് പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെയുള്ള അധിനിവേശങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായാണ്. മുഹമ്മദ് ഘോറിയുടെ വിജയങ്ങൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യാധിപനായിരുന്ന കുത്ബുദ്ദീൻ ഐബക് എ.ഡി. 1206-ൽ ‘അടിമ വംശം’ (Mamluk Dynasty) സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് ദൽഹി സുൽത്താനേറ്റിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. ഇതാണ് ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സുസ്ഥിരമായ മുസ്ലീം കേന്ദ്രീകൃത ഭരണകൂടം. ദൽഹി കേന്ദ്രമാക്കി ഭരണം തുടങ്ങിയ ഈ സംവിധാനം അടുത്ത മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം വടക്കേ ഇന്ത്യയിലുടനീളം ശക്തമായി നിലകൊണ്ടു.

അടിമ വംശത്തിന് ശേഷം വന്ന ഖിൽജി വംശത്തിലെ അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജിയുടെ കാലത്താണ് മുസ്ലീം ഭരണം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നത്. പിന്നീട് വന്ന തുഗ്ലക്ക് വംശം സാമ്രാജ്യം പരമാവധി വ്യാപിപ്പിച്ചെങ്കിലും, മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക്കിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളും പ്രവിശ്യകളുടെ കലാപങ്ങളും കാരണം രാജ്യം ദുർബലമായി. പിന്നീട് വന്ന സയ്യിദ് വംശത്തിനും അതിനുശേഷം അധികാരം പിടിച്ച അഫ്ഗാൻ വംശജരായ ലോധി രാജവംശത്തിനും പഴയ പ്രതാപം പൂർണ്ണമായി വീണ്ടെടുക്കാനായില്ല. എങ്കിലും ഈ മുന്നൂറ് വർഷത്തെ സുൽത്താനേറ്റ് ഭരണം ഇന്ത്യയുടെ ഭരണം, കല, വാസ്തുവിദ്യ, ഭാഷ എന്നിവയിൽ ഇന്തോ-ഇസ്ലാമിക് സംസ്കാരത്തിന്റെ ശക്തമായ അടിത്തറ പാകി.

ലോധി വംശത്തിലെ അവസാന ഭരണാധികാരിയായ ഇബ്രാഹിം ലോധിയുടെ അടിച്ചമർത്തൽ നയങ്ങൾ സുൽത്താനേറ്റിൽ വലിയ ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത് പഞ്ചാബിലെ ഗവർണറുടെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് കാബൂളിൽ നിന്നെത്തിയ ബാബർ, എ.ഡി. 1526-ൽ നടന്ന ഒന്നാം പാനിപ്പട്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഇബ്രാഹിം ലോധിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇബ്രാഹിം ലോധിയുടെ മരണത്തോടെ ദൽഹി സുൽത്താനേറ്റ് പൂർണ്ണമായി അവസാനിക്കുകയും, ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലീം ഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും സുവർണ്ണകാലമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ‘മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്’ (Mughal Empire) തുടക്കമാവുകയും ചെയ്തു.

മുഗൾ സാമ്രാജ്യം (Mughal Empire)

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിച്ച ഏറ്റവും ശക്തമായ രാജവംശങ്ങളിലൊന്നാണ് മുഗൾ രാജവംശം. മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്ന് വന്ന് ഭാരതത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിൻ കീഴിലാക്കിയ ഇവർ, ഇവിടുത്തെ സംസ്കാരം, വാസ്തുവിദ്യ, ഭരണം, ഭാഷ എന്നിവയിൽ ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനം ചെലുത്തി. 1526-ൽ ആരംഭിച്ച് 1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തോടെ അവസാനിച്ച ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണചരിത്രം പരിശോധിക്കാം.

കേവലമൊരു അധിനിവേശ ശക്തി എന്നതിനപ്പുറം, ഭാരതീയ പാരമ്പര്യവുമായി ലയിച്ചുചേർന്ന് ‘ഇന്തോ-ഇസ്ലാമിക്‘ എന്ന സവിശേഷമായൊരു സാംസ്കാരിക സമന്വയത്തിന് രൂപം നൽകാൻ മുഗളന്മാർക്ക് സാധിച്ചു. ലോകത്തിലെ മൊത്തം സമ്പത്തിന്റെ വലിയൊരു ശതമാനം കൈയ്യാളിയിരുന്ന അക്കാലത്തെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ സാമ്പത്തിക പ്രതാപത്തിന്റെ പ്രതീകമായിരുന്നു. വസ്ത്രധാരണം, ചിത്രകല, ശാസ്ത്രം, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പാചകശൈലി (Mughlai Cuisine) എന്നിവയിലെല്ലാം അവർ അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ മുദ്രകൾ ഇന്നും ഇന്ത്യൻ ജനജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

അക്ബറുടെ ഉദാരമായ മതസഹിഷ്ണുതയും ഔറംഗസേബിന്റെ കടുത്ത മതമൗലികവാദവും ഒരേ രാജവംശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് വശങ്ങളെ നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു. ചിതറിക്കിടന്നിരുന്ന പ്രാദേശിക നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിഞ്ഞതാണ് ഇവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിജയം. എന്നാൽ പിൽക്കാലത്തുണ്ടായ അമിത ആഡംബരങ്ങളും, അധികാരത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള കൊട്ടാരവിപ്ലവങ്ങളും, പിൽക്കാല ഭരണാധികാരികളുടെ ദൗർബല്യങ്ങളും ഈ മഹാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തറയിളക്കി. ഒടുവിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ശക്തമായ കടന്നുകയറ്റത്തോടെയാണ് ഈ സാമ്രാജ്യം ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയത്. ചരിത്രാന്വേഷികൾക്കും വായനക്കാർക്കും ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന രീതിയിൽ, മുഗൾ വംശത്തിന്റെ ആവിർഭാവവും, സുവർണ്ണകാലവും, തകർച്ചയുടെ കാരണങ്ങളും നമുക്ക് താഴെ വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

പ്രധാന ഭരണാധികാരികൾ (The Great Mughals)

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിൽ തങ്ങളുടെ സുവർണ്ണമുദ്രകൾ ചാർത്തുകയും ഭാരതത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക മേഖലകളെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്ത മുഗൾ ഭരണകൂടത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖരായ 6 ഭരണാധികാരികളുടെ സമഗ്രമായ വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ബാബർ മുതൽ പ്രതാപകാലത്തിന്റെ അവസാന ചക്രവർത്തിയായ ഔറംഗസേബ് വരെയുള്ളവരുടെ ഭരണകാലഘട്ടം, അവരുടെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ, ചരിത്രപരമായ പരാജയങ്ങൾ എന്നിവ വായനക്കാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

1. ബാബർ (Babar) : 1526 – 1530

ബാബർ ചക്രവർത്തി

മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനാണ് സഹീറുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ബാബർ. മധ്യേഷ്യയിലെ ഫർഗാനയിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം 1526-ലെ ഒന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ ഡൽഹി സുൽത്താനായ ഇബ്രാഹിം ലോധിയെ പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യയിൽ മുഗൾ വംശത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത്. പിതാവിന്റെ വഴിക്ക് തിമൂർ രാജവംശത്തിന്റെയും മാതാവിന്റെ വഴിക്ക് മംഗോൾ ഭരണാധികാരിയായ ചെങ്കിസ്ഖാന്റെയും പിൻഗാമിയായിരുന്നു ബാബർ. ഈ രണ്ട് വീര്യമേറിയ പോരാട്ട വീര്യങ്ങളുടെ സങ്കലനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന് മികച്ചൊരു സൈനികനാകാനുള്ള കരുത്ത് നൽകിയത്. ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ ഫർഗാനയിലെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വന്ന അദ്ദേഹത്തിന് നിരവധി ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളും നാടുകടത്തലുകളും നേരിടേണ്ടി വന്നിരുന്നു. സ്വന്തം ജന്മനാടായ സമർഖണ്ഡ് പിടിച്ചെടുക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ശ്രദ്ധ സമ്പന്നമായ ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിക്കുന്നത്.

1504-ൽ കാബൂൾ പിടിച്ചടക്കിയ ബാബർ അവിടെ നിന്നാണ് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള അധിനിവേശത്തിന് തന്ത്രങ്ങൾ മെനഞ്ഞത്. ഒന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ കേവലം 12,000 പേരടങ്ങുന്ന ചെറിയൊരു സൈന്യവുമായി വന്ന്, ഇബ്രാഹിം ലോധിയുടെ ഒരു ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന വൻപടയെ അദ്ദേഹം നിഷ്പ്രഭമാക്കി. ‘തുലൂഗ്മ’ (Tulughma) എന്ന പ്രത്യേക സൈനിക വ്യൂഹവും പീരങ്കികളും വെടിമരുന്നും ഇന്ത്യൻ യുദ്ധരംഗത്ത് ആദ്യമായി ഫലപ്രദമായി പരീക്ഷിച്ച് വിജയിച്ചത് ബാബറായിരുന്നു.

പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിന് ശേഷവും ഇന്ത്യയിൽ ഭരണം ഉറപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തരായ ശത്രുക്കളോട് പോരാടേണ്ടി വന്നു. 1527-ലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഖാൻവ യുദ്ധത്തിൽ രജപുത്ര വീരനായ റാണാ സംഗയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ അദ്ദേഹം, തനിക്ക് നേരെ ഉയർന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയെ ഇല്ലാതാക്കി. തുടർന്ന് 1528-ൽ ചന്ദേരി യുദ്ധത്തിൽ മേദിനി റായെയും, 1529-ലെ ഗാഗ്ര യുദ്ധത്തിൽ അഫ്ഗാൻ സഖ്യത്തെയും അദ്ദേഹം തുത്തെറിഞ്ഞു. ഈ തുടർച്ചയായ വിജയങ്ങളാണ് വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണം സുസ്ഥിരമാക്കിയത്.

ഒരു മികച്ച സൈനികൻ എന്നതിലുപരി പ്രകൃതിസ്നേഹിയും മികച്ചൊരു എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു ബാബർ. തന്റെ മാതൃഭാഷയായ ചഗതായി തുർക്കിഷ് ഭാഷയിൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയ ‘തുസുക്-ഇ-ബാബറി’ (ബാബർ നാമ) എന്ന ആത്മകഥ ലോകസാഹിത്യത്തിലെ തന്നെ മികച്ചൊരു കൃതിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കാടുകളെയും നദികളെയും മൃഗങ്ങളെയും സസ്യങ്ങളെയും കുറിച്ച് വളരെ കൃത്യമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജ്യാമിതീയ രൂപത്തിലുള്ള തോട്ടങ്ങൾ (Charbagh) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. 1530-ൽ തന്റെ 47-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ആദ്യം ആഗ്രയിലാണ് അടക്കം ചെയ്തതെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ആഗ്രഹപ്രകാരം പിന്നീട് ഭൗതികശരീരം കാബൂളിലെ ‘ബാഗ്-ഇ-ബാബർ’ എന്ന സുന്ദരമായ തോട്ടത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയുണ്ടായി.

നല്ല വശങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ:

  • യുദ്ധരംഗത്തെ വിപ്ലവം (Artillery & Gunpowder): ഇന്ത്യൻ യുദ്ധചരിത്രത്തിൽ പീരങ്കികളും വെടിമരുന്നും (Artillery and Firearms) ഇത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ച മറ്റൊരു ഭരണാധികാരി അതിനുമുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പരമ്പരാഗതമായി ആനകളെയും കുതിരകളെയും മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യൻ സൈന്യങ്ങൾക്ക് ബാബറുടെ ഈ ആധുനിക യുദ്ധമുറ വലിയൊരു ആഘാതമായിരുന്നു. പാനിപ്പത്ത്, ഖാൻവ യുദ്ധങ്ങളിലെ വിജയത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന രഹസ്യം ഇതാണ്.

  • സൈനിക തന്ത്രജ്ഞത (Military Strategy): കേവലം ആയുധബലം മാത്രമല്ല, ‘തുലൂഗ്മ’ (Tulughma) പോലുള്ള തന്ത്രപരമായ സൈനിക വിന്യാസങ്ങൾ വഴി ശത്രുസൈന്യത്തെ വളഞ്ഞുനാശമാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം അദ്വിതീയനായിരുന്നു. കുറഞ്ഞ സൈന്യത്തെ വെച്ച് വലിയ പടകളെ തോൽപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചത് ഈ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളാണ്.

  • സാഹിത്യ പ്രതിഭയും ‘ബാബർ നാമ’യും: വാളിനെപ്പോലെ തന്നെ പേനയെയും സ്നേഹിച്ച ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു ബാബർ. ചഗതായി തുർക്കിഷ് ഭാഷയിൽ അദ്ദേഹം രചിച്ച ‘തുസുക്-ഇ-ബാബറി’ (ബാബർ നാമ) വെറുമൊരു രാജകീയ ഡയറിയല്ല, മറിച്ച് അക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം, ജനജീവിതം, വന്യജീവികൾ, സാമൂഹികാവസ്ഥ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു ചരിത്രരേഖയാണ്. അതീവ ലളിതവും സത്യസന്ധവുമായ ശൈലിയിലാണ് അദ്ദേഹം ഇത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്.

  • വാസ്തുവിദ്യയുടെയും ഉദ്യാനങ്ങളുടെയും തുടക്കം: ഇന്ത്യയിലെ ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ജ്യാമിതീയ കൃത്യതയുള്ളതും ഒഴുകുന്ന ജലാശയങ്ങളുള്ളതുമായ ‘ചാർബാഗ്’ (Charbagh) ശൈലിയിലുള്ള ഉദ്യാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം രാജ്യത്ത് പരിചയപ്പെടുത്തി. ആഗ്രയിലെ ‘റാം ബാഗ്’ ഇതിനൊരു മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്.

കറുത്ത വശങ്ങൾ / വിമർശനങ്ങൾ:

  • ഭരണപരമായ അസ്ഥിരത: ഒരു മികച്ച പോരാളിയുമായിരുന്നെങ്കിലും, കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ സുസ്ഥിരമായ ഒരു ഭരണസംവിധാനമോ, റവന്യൂ വ്യവസ്ഥയോ, നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയോ സ്ഥാപിക്കാൻ ബാബറിന് കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് വർഷത്തെ ഭരണം പൂർണ്ണമായും യുദ്ധക്കളങ്ങളിലായിരുന്നു. സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഈ സാമ്രാജ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ ഹുമയൂണിന് പിൽക്കാലത്ത് വലിയൊരു ബാധ്യതയായി മാറി.

  • പ്രാദേശിക അടിച്ചമർത്തലുകളും ക്രൂരതകളും: ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനായി പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങളോടും നാട്ടുരാജാക്കന്മാരോടും കടുത്ത ക്രൂരതയാണ് ബാബർ കാണിച്ചത്. യുദ്ധങ്ങളിൽ വിജയിച്ചതിന് ശേഷം ശത്രുക്കളുടെ തലകൾ കൂട്ടിയിട്ട് ഗോപുരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന മധ്യേഷ്യൻ ക്രൂരമായ യുദ്ധരീതി അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലും നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു.

  • സാമ്പത്തിക ദീർഘവീക്ഷണമില്ലായ്മ: യുദ്ധവിജയങ്ങൾക്ക് ശേഷം കാബൂളിലെ ജനങ്ങൾക്കും തന്റെ സൈനികർക്കും വൻതോതിൽ സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും സമ്മാനമായി വാരിക്കോരി നൽകിയതിനാൽ (ഇതുമൂലം അദ്ദേഹം ‘ഖലന്ദർ’ അല്ലെങ്കിൽ ഉദാരമതി എന്നറിയപ്പെട്ടു) രാജ്യത്തിന്റെ ഖജനാവ് കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായി. ദീർഘവീക്ഷണമില്ലാത്ത ഈ സാമ്പത്തിക നയം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ വലിയൊരു സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു.

  • മതപരമായ നിലപാടുകൾ: രജപുത്രർക്കെതിരെയുള്ള യുദ്ധങ്ങളിൽ തന്റെ സൈനികരെ ഒന്നിച്ച് നിർത്താൻ അദ്ദേഹം ‘ജിഹാദ്’ (വിശുദ്ധ യുദ്ധം) പ്രഖ്യാപിക്കുകയും, യുദ്ധവിജയത്തിന് ശേഷം ‘ഗാസി’ (മതയോദ്ധാവ്) എന്ന പദവി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ മതസൗഹാർദ്ദത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള പോറലുകൾ ഏൽപ്പിച്ചു.

2. ഹുമയൂൺ (Humayun) : 1530 – 1540 & 1555 – 1556

ഹുമയൂൺ ചക്രവർത്തി

മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ബാബറുടെ മരണശേഷം 1530-ൽ, തന്റെ ഇരുപത്തിരണ്ടാം വയസ്സിലാണ് നസീറുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഹുമയൂൺ അധികാരമേൽക്കുന്നത്. ‘ഹുമയൂൺ’ എന്ന പേരിന്റെ അർത്ഥം ‘ഭാഗ്യവാൻ’ എന്നാണെങ്കിലും, മുഗൾ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പരീക്ഷണങ്ങളും പ്രതിസന്ധികളും നേരിടേണ്ടി വന്ന ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ബാബർ പിടിച്ചടക്കിയ സാമ്രാജ്യം അപ്പോഴും പൂർണ്ണമായി സുരക്ഷിതമായിരുന്നില്ല. മരണശയ്യയിൽ വെച്ച് ബാബർ നൽകിയ ഉപദേശപ്രകാരം ഹുമയൂൺ തന്റെ സാമ്രാജ്യം സഹോദരന്മാരായ കമ്രാൻ, അസ്കാരി, ഹിന്ദാൽ എന്നിവർക്ക് വീതം വെച്ചു നൽകി. എന്നാൽ ഈ സഹോദരന്മാർ ഹുമയൂണിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിന് പകരം എപ്പോഴും ചതിക്കാനും അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനും ശ്രമിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണം തുടക്കം മുതലേ ദുർബലമാക്കി.

ഇതിനുപുറമേ, കിഴക്ക് ബീഹാറിൽ വളർന്നുവന്ന അഫ്ഗാൻ നേതാവ് ഷേർഷാ സൂരിയും പടിഞ്ഞാറ് ഗുജറാത്തിലെ ബഹദൂർ ഷായും മുഗളന്മാർക്ക് വലിയ ഭീഷണിയായി മാറി. സൈനിക തന്ത്രങ്ങളിൽ ഏറെ മുന്നിലായിരുന്ന ഷേർഷാ സൂരിയുമായി ഹുമയൂൺ നടത്തിയ യുദ്ധങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിധി മാറ്റിമറിച്ചു. 1539-ൽ നടന്ന ചൗസ യുദ്ധത്തിൽ ഷേർഷായുടെ സൈന്യം മുഗളന്മാരെ അപ്രതീക്ഷിതമായി ആക്രമിക്കുകയും ഹുമയൂൺ കഷ്ടിച്ച് ജീവൻ രക്ഷിച്ച് ഓടുകയും ചെയ്തു. തൊട്ടടുത്ത വർഷം, അതായത് 1540-ൽ നടന്ന കനൗജ് യുദ്ധത്തിൽ ഹുമയൂണിന്റെ സൈന്യം പൂർണ്ണമായും തകർക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടെ ഡൽഹിയുടെയും ആഗ്രയുടെയും ഭരണം ഷേർഷാ സൂരി കൈക്കലാക്കുകയും ഹുമയൂണിന് രാജ്യം വിട്ട് ഓടേണ്ടി വരികയും ചെയ്തു.

തുടർന്ന് നീണ്ട 15 വർഷക്കാലം സാമ്രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലും പ്രതിസന്ധികളിലും ഹുമയൂൺ നാടുകടത്തപ്പെട്ടു. സിന്ധിലെ മരുഭൂമികളിലൂടെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഹമീദ ബാനു ബീഗത്തെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത്. 1542-ൽ ഉമർകോട്ട് കൊട്ടാരത്തിൽ വെച്ച് അവർക്ക് അക്ബർ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. പിന്നീട് ഇന്ത്യ വിട്ട് പേർഷ്യയിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ ഇറാൻ) കടന്ന ഹുമയൂൺ, അവിടുത്തെ സഫാവിദ് ഭരണാധികാരിയായ ഷാ തഹ്മാസ്പിന്റെ അഭയം തേടി. പേർഷ്യൻ രാജാവിന്റെ സൈനിക സഹായത്തോടെ ഹുമയൂൺ ആദ്യം സ്വന്തം സഹോദരന്മാരിൽ നിന്ന് കാബൂളും കണ്ഡഹാറും തിരിച്ചുപിടിച്ച് തന്റെ ശക്തി വീണ്ടെടുത്തു.

ഷേർഷാ സൂരിയുടെ മരണശേഷം സൂരി സാമ്രാജ്യം ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളാൽ ദുർബലമായത് ഹുമയൂണിന് അനുകൂലമായി. തന്റെ വിശ്വസ്ത സൈന്യാധിപനായ ബൈറാം ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുഗൾ സൈന്യം 1555-ലെ സിർഹിന്ദ് യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുകയും 15 വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ഹുമയൂൺ ഡൽഹി സിംഹാസനം തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ സന്തോഷത്തിന് മാസങ്ങളുടെ ആയുസ്സ് മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. 1556 ജനുവരിയിൽ, ഡൽഹിയിലെ പുരാന കിലയിലുള്ള തന്റെ വായനശാലയുടെ (ഷെർ മണ്ഡൽ) പടവുകളിൽ നിന്ന് കാലുതെറ്റി വീണ് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു. ചരിത്രകാരനായ ലെയ്ൻ പൂൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, “ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തട്ടിവീണുകൊണ്ടേയിരുന്ന ഹുമയൂൺ ഒടുവിൽ തട്ടിവീണുകൊണ്ട് തന്നെ ജീവിതത്തിൽ നിന്നും വിടപറഞ്ഞു” എന്നാണ്.

നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും കലയോടും സാഹിത്യത്തോടും വലിയ ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു ഹുമയൂൺ. പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്ന മിർ സയ്യിദ് അലി, അബ്ദുസ് സമദ് എന്നീ പ്രശസ്ത ചിത്രകാരന്മാരാണ് പിൽക്കാലത്ത് ലോകപ്രശസ്തമായ മുഗൾ ചിത്രകലാ ശൈലിക്ക് (Mughal Painting) അടിത്തറയിട്ടത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം ഭാര്യ ഹാജി ബീഗം ഡൽഹിയിൽ പണികഴിപ്പിച്ച ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം (Humayun’s Tomb) മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ അത്ഭുതങ്ങളിലൊന്നാണ്, ഇതാണ് പിൽക്കാലത്ത് താജ്മഹലിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാന മാതൃകയായത്. ഹുമയൂണിന്റെ സഹോദരിയായ ഗുൽബദൻ ബീഗം എഴുതിയ ‘ഹുമയൂൺ നാമ’ എന്ന ജീവചരിത്ര കൃതിയിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകീയമായ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ ചരിത്രത്തിന് ലഭിക്കുന്നത്.

നല്ല വശങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ:

  • പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള കരുത്ത്: കടുത്ത പരാജയങ്ങളിലും 15 വർഷത്തെ നാടുകടത്തൽ ജീവിതത്തിലും തളരാതെ, നഷ്ടപ്പെട്ട സാമ്രാജ്യം വീണ്ടെടുത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യം പ്രശംസനീയമാണ്. മുഗൾ വംശം ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും ആദ്യമേ തന്നെ തുടച്ചുനീക്കപ്പെടാതിരുന്നതിന് കാരണം ഹുമയൂണിന്റെ ഈ ശക്തമായ തിരിച്ചുവരവാണ്.

  • മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറ: പേർഷ്യയിലെ നാടുകടത്തൽ കാലത്ത് അവിടുത്തെ കലയിലും സംസ്കാരത്തിലും ആകൃഷ്ടനായ ഹുമയൂൺ, തിരിച്ചുവരുമ്പോൾ മിർ സയ്യിദ് അലി, അബ്ദുസ്സമദ് തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത പേർഷ്യൻ ചിത്രകാരന്മാരെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൂടെക്കൂട്ടി. ഇതാണ് പിൽക്കാലത്ത് അക്ബറുടെയും ജഹാംഗീറിന്റെയും കാലത്ത് ലോകപ്രശസ്തമായി മാറിയ ‘മുഗൾ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകലാ ശൈലി’ക്ക് (Mughal Miniature Painting) ഭാരതത്തിൽ അടിത്തറയിട്ടത്.

  • സാഹിത്യത്തോടും ശാസ്ത്രത്തോടുമുള്ള അനുരാഗം: ജ്യോതിശാസ്ത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, ഗണിതം എന്നിവയിൽ അതീവ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം വലിയൊരു പുസ്തകപ്രേമിയായിരുന്നു. ഡൽഹിയിൽ ‘ദീൻപനാഹ്’ (Dinpanah) എന്ന പുതിയ നഗരവും അതിനുള്ളിൽ ‘ഷേർ മണ്ഡൽ’ (Sher Mandal) എന്ന പ്രശസ്തമായ ലൈബ്രറിയും അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. യുദ്ധയാത്രകളിൽ പോലും വലിയൊരു സഞ്ചരിക്കുന്ന ലൈബ്രറി അദ്ദേഹം കൂടെക്കരുതിയിരുന്നു.

  • പിതൃതുല്യമായ കാരുണ്യം: പിതാവ് ബാബറുടെ അവസാന ആഗ്രഹപ്രകാരം തന്റെ സാമ്രാജ്യം സഹോദരന്മാർക്കായി (കാംറാൻ, അസ്കാരി, ഹിന്ദാൽ) തുല്യമായി വീതിച്ചുനൽകാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായി. അവർ പലപ്പോഴും രാജ്യദ്രോഹപരമായ ചതികൾ ചെയ്തിട്ടും അവരോട് ക്ഷമിക്കാനും അവരെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള വലിയൊരു മനസ്സ് ഹുമയൂൺ കാണിച്ചു.

കറുത്ത വശങ്ങൾ / വിമർശനങ്ങൾ:

  • സൈനിക തന്ത്രങ്ങളിലെ ദൗർബല്യം: അച്ഛനായ ബാബറെപ്പോലെ കണിശക്കാരനായ ഒരു സൈനിക തന്ത്രജ്ഞനായിരുന്നില്ല ഹുമയൂൺ. യുദ്ധരംഗത്ത് ശത്രുവിനെ പൂർണ്ണമായി അടിച്ചമർത്തുന്നതിന് പകരം പലപ്പോഴും താൽക്കാലിക വിജയങ്ങളിൽ ആഹ്ളാദിച്ച് ആഘോഷങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത് ഷേർഷാ സൂരിയെപ്പോലുള്ള ശത്രുക്കൾക്ക് ശക്തിയാർജ്ജിക്കാൻ വലിയ അവസരം നൽകി (ചൗസാ യുദ്ധത്തിലെയും കനൗജ് യുദ്ധത്തിലെയും പരാജയങ്ങൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്).

  • ഭരണപരമായ ദീർഘവീക്ഷണമില്ലായ്മ: കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ ശക്തമായ ഒരു സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥയോ റവന്യൂ ഭരണസംവിധാനമോ സ്ഥാപിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. സ്വന്തം സഹോദരന്മാർക്ക് വലിയ പ്രവിശ്യകളുടെ പൂർണ്ണ അധികാരം നൽകിയത് കേന്ദ്രഭരണം ദുർബലമാകാനും അവർ തന്നെ ഹുമയൂണിനെതിരെ തിരിയാനും കാരണമായി.

  • ലഹരിയോടുള്ള കടുത്ത അടിമത്തം: കറുപ്പിന്റെ (Opium) കടുത്ത ഉപയോഗം ഹുമയൂണിന്റെ ചിന്താശേഷിയെയും ഭരണപരമായ പെട്ടെന്നുള്ള തീരുമാനങ്ങളെയുമൊക്കെ ദോഷകരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. നിർണ്ണായകമായ പല രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിലും കൃത്യമായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാൻ അദ്ദേഹം വൈകിയതിന് പിന്നിൽ ഈ ലഹരി ഉപയോഗം ഒരു കാരണമായിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

  • അപ്രതീക്ഷിതവും ദാരുണവുമായ അന്ത്യം: ഒരു ഭരണാധികാരിയെന്ന നിലയിൽ രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിച്ച് ഭരണം ശക്തമാക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ, 1556-ൽ തന്റെ ലൈബ്രറിയുടെ (ഷേർ മണ്ഡൽ) പടവുകളിൽ നിന്ന് പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങുമ്പോൾ കാലുതെറ്റി വീണ് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു.

ഹുമയൂണിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് പ്രശസ്ത ചരിത്രകാരനായ ലെയ്ൻ പൂൾ (Lane-Poole) തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ ഇപ്രകാരം നിരീക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു: “ഹുമയൂൺ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തട്ടിത്തടഞ്ഞു വീണു കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു, ഒടുവിൽ ജീവിതത്തിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം തട്ടിത്തടഞ്ഞുതന്നെ വീണുപോയി.”

3. അക്ബർ (Akbar) : 1556 – 1605

അക്ബർ ചക്രവർത്തി
ഹുമയൂണിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗത്തെ തുടർന്ന്, മുഗൾ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനും മഹാനുമായ ഭരണാധികാരിയായി ജലാലുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് അക്ബർ അധികാരം ഏറ്റെടുക്കുന്നതാണ് ചരിത്രം. തന്റെ പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ, അതായത് 1556-ൽ അത്യന്തം സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സാഹചര്യത്തിലാണ് അക്ബർ മുഗൾ സിംഹാസനത്തിലേറുന്നത്. ഹുമയൂണിന്റെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞ് അഫ്ഗാൻ ഭരണാധികാരിയായ ഹേമു ഡൽഹിയും ആഗ്രയും പിടിച്ചടക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ അക്ബറിന്റെ വിശ്വസ്തനായ സംരക്ഷകനും സൈന്യാധിപനുമായിരുന്ന ബൈറാം ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുഗൾ സൈന്യം 1556-ൽ നടന്ന രണ്ടാം പാനിപ്പറ്റ് യുദ്ധത്തിൽ ഹേമുവിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഈ നിർണ്ണായക വിജയം ഇന്ത്യയിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറയിട്ടു. ആദ്യത്തെ കുറച്ചു വർഷങ്ങൾ ബൈറാം ഖാന്റെ സംരക്ഷണയിലാണ് ഭരണം നടത്തിയതെങ്കിലും, 1560-ഓടെ അക്ബർ സ്വതന്ത്രമായി ഭരണം കൈയാളാൻ ആരംഭിച്ചു.

ഒരു മികച്ച യുദ്ധതന്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന അക്ബർ വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും കീഴടക്കി സാമ്രാജ്യം വിപുലീകരിച്ചു. രജപുത്രരുമായി അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച നയതന്ത്രപരമായ സമീപനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. യുദ്ധത്തിലൂടെ രജപുത്രരെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതിന് പകരം അവരുമായി വിവാഹബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനും മുഗൾ ഭരണകൂടത്തിൽ അവർക്ക് ഉയർന്ന പദവികൾ നൽകാനും അക്ബർ തയ്യാറായി. ജോധാ ഭായ് (മറിയം-ഉസ്-സമാനി) ഉൾപ്പെടെയുള്ള രജപുത്ര രാജകുമാരിമാരെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു. തന്റെ വിശ്വസ്തരായ രാജാ മാൻസിംഗ്, രാജാ തോഡർമൽ തുടങ്ങിയ രജപുത്ര പ്രമുഖരെ ഭരണത്തിന്റെ ഉന്നത തലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

അക്ബറിനെ ചരിത്രത്തിൽ ‘മഹാൻ‘ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാൻ കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതസൗഹാർദ്ദ നയങ്ങളാണ്. ഇതര മതസ്ഥർക്ക് മേൽ ചുമത്തിയിരുന്ന ‘ജിസ്യ‘ എന്ന നികുതിയും തീർത്ഥാടന നികുതിയും അദ്ദേഹം നിർത്തലാക്കി. എല്ലാ മതങ്ങളിലെയും പണ്ഡിതന്മാരുമായി സംവദിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രിയിൽ ‘ഇബാദത്ത് ഖാന‘ (ആരാധനാലയം) സ്ഥാപിച്ചു. വിവിധ മതങ്ങളിലെ നല്ല ആശയങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് 1582-ൽ അദ്ദേഹം ‘ദിൻ-ഇലാഹി’ (Deen-i-Ilahi) എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ ദർശനം മുന്നോട്ടുവെച്ചു. മതപരമായ സഹിഷ്ണുതയും പരസ്പര ബഹുമാനവും വളർത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഭരണസംവിധാനത്തിൽ വിപ്ലവാത്മകമായ മാറ്റങ്ങളാണ് അക്ബർ കൊണ്ടുവന്നത്. സൈനികരും ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായ ഭരണകർത്താക്കൾക്ക് റാങ്കുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്ന ‘മൻസബ്ദാരി സമ്പ്രദായം’ (Mansabdari System) അദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ധനകാര്യമന്ത്രിയായിരുന്ന രാജാ തോഡർമൽ നടപ്പിലാക്കിയ ‘സാബ്തി സമ്പ്രദായം’ (Zabti System) വഴി ഭൂമി കൃത്യമായി അളന്ന് തിട്ടപ്പെടുത്തി നികുതി നിശ്ചയിച്ചു. ഇത് കർഷകർക്കും ഭരണകൂടത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരമായി മാറി. ആഗ്രയ്ക്ക് സമീപം ‘ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി‘ എന്ന പുതിയ തലസ്ഥാന നഗരി നിർമ്മിച്ചതും ഗുജറാത്ത് വിജയത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി അവിടെ ‘ബുലന്ദ് ദർവാസ‘ എന്ന കൂറ്റൻ കവാടം പണിതുയർത്തിയതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ താൽപ്പര്യത്തിന് തെളിവാണ്.

കലയെയും സാഹിത്യത്തെയും അങ്ങേയറ്റം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച അക്ബറിന്റെ സദസ്സിനെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നത് ‘നവരത്നങ്ങൾ’ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒൻപത് പ്രതിഭകളായിരുന്നു. പ്രശസ്ത സംഗീതജ്ഞൻ താൻസൻ, കൊട്ടാരം ചരിത്രകാരനായ അബുൽ ഫസൽ, ബുദ്ധിമാനായ ബീർബൽ തുടങ്ങിയവർ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അബുൽ ഫസൽ എഴുതിയ ‘അക്ബർ നാമ‘, ‘അഈൻ-ഇ-അക്ബരി‘ എന്നീ കൃതികൾ അക്ബറിന്റെ ഭരണകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. നീണ്ട 49 വർഷത്തെ സുവർണ്ണ ഭരണത്തിന് ശേഷം 1605-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുകയും അക്ബറിന്റെ ഭൗതികശരീരം ആഗ്രയ്ക്കടുത്തുള്ള സിക്കന്ദ്രയിൽ അടക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ജഹാംഗീർ അധികാരമേറ്റു.

തീർച്ചയായും, മുഗൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായ അക്ബർ ചക്രവർത്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ മുൻപത്തെപ്പോലെ തന്നെ സമഗ്രമായി വിപുലീകരിച്ച്, നല്ല വശങ്ങളും കറുത്ത വശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി താഴെ നൽകുന്നു. നിങ്ങളുടെ വേർഡ്പ്രസ്സ് സൈറ്റിൽ ഇത് നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്:

മുഗൾ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ ഭരണാധികാരിയായി ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തിയ വ്യക്തിയാണ് ജലാലുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് അക്ബർ. ഹുമയൂണിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത മരണത്തെത്തുടർന്ന് വെറും 13-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ അക്ബറുടെ സംരക്ഷകനും സൈന്യാധിപനുമായിരുന്ന ബൈറാം ഖാന്റെ (Bairam Khan) കീഴിലാണ് ഭരണം നടന്നത്. 1556-ൽ നടന്ന രണ്ടാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ ഹെമുവിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അക്ബർ മുഗൾ അധികാരം ഇന്ത്യയിൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. വടക്കേ ഇന്ത്യ മുതൽ ഡെക്കാൻ വരെയുള്ള വിശാലമായ ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ കീഴടക്കി അദ്ദേഹം മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തെ ഒരു വൻശക്തിയാക്കി മാറ്റി. യുദ്ധവീര്യം കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, തന്ത്രപരമായ സഖ്യങ്ങളിലൂടെയും സഹിഷ്ണുതയോടെയുള്ള സമീപനങ്ങളിലൂടെയും ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ മനസ്സു കീഴടക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ‘അക്ബർ ദി ഗ്രേറ്റ്’ (Akbar the Great) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

നല്ല വശങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ:

  • മതസഹിഷ്ണുതയും ‘ദിൻ-ഇ-ഇലാഹി’യും: അക്ബറുടെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉദാരമായ മതനയമായിരുന്നു. അമുസ്ലീങ്ങൾക്ക് മേൽ ചുമത്തിയിരുന്ന ‘ജിസിയ’ (Jizya) നികുതിയും ഹിന്ദുക്കളുടെ തീർത്ഥാടന നികുതിയും അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായി നിർത്തലാക്കി. ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രിയിൽ ‘ഇബാദത്ത് ഖാന’ (ആരാധനാലയം) സ്ഥാപിച്ച് വിവിധ മതപണ്ഡിതന്മാരുമായി (ഹിന്ദു, മുസ്ലീം, ക്രിസ്ത്യൻ, ജൈന, പാഴ്സി) സംവാദങ്ങൾ നടത്തി. എല്ലാ മതങ്ങളിലെയും നല്ല ആശയങ്ങൾ കോർത്തിണക്കി അദ്ദേഹം ‘ദിൻ-ഇ-ഇലാഹി’ (Divine Faith) എന്നൊരു പുതിയ ദർശനം മുന്നോട്ടുവെച്ചു.

  • കാര്യക്ഷമമായ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ: സാമ്രാജ്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹം ‘മൻസബ്ദാരി’ (Mansabdari System) എന്ന സൈനിക-ഭരണ സംവിധാനം കൊണ്ടുവന്നു. ഇതിലൂടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പദവിയും സൈന്യത്തിന്റെ എണ്ണവും കൃത്യമായി നിശ്ചയിച്ചു. അക്ബറുടെ ധനമന്ത്രിയായിരുന്ന രാജാ തോഡർമാൽ നടപ്പിലാക്കിയ ‘സാബ്ത്’ (Zabt System) വ്യവസ്ഥ വഴി കൃഷിയിടങ്ങൾ അളന്ന് പത്ത് വർഷത്തെ വിളവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നികുതി നിശ്ചയിച്ചത് കർഷകർക്ക് വലിയ ആശ്വാസമായി.

  • രജപുത്ര സഖ്യങ്ങൾ (Matrimonial Alliances): രജപുത്രരെ യുദ്ധത്തിലൂടെ മാത്രം കീഴടക്കുന്നതിന് പകരം സൗഹൃദത്തിലൂടെയും വിവാഹബന്ധങ്ങളിലൂടെയും (ഉദാഹരണത്തിന് അംബറിലെ രാജാ ഭർമാലിന്റെ മകൾ ഹർഖാ ബായ്/ജോധ് ബായ് എന്നിവരുമായുള്ള വിവാഹം) അവരെ ഭരണത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റി. രാജാ മാൻസിംഗ്, രാജാ തോഡർമാൽ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ ഹൈന്ദവരെ ഉയർന്ന ഔദ്യോഗിക പദവികളിൽ നിയമിച്ചു.

  • കല, സാഹിത്യ പ്രോത്സാഹനം (The Navaratnas): അക്ബർ നിരക്ഷരനായിരുന്നുവെങ്കിലും അറിവിനെയും കലകളെയും അങ്ങേയറ്റം ബഹുമാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെ ‘നവരത്നങ്ങൾ’ (ഒൻപത് പ്രതിഭകൾ) ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ഇതിൽ താൻസെൻ (സംഗീതം), ബീർബൽ (ബുദ്ധിരാക്ഷസനായ മന്ത്രി), അബുൽ ഫസൽ (ചരിത്രകാരൻ) തുടങ്ങിയവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. മഹാഭാരതവും രാമായണവും പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് (റസ്മ്നാമ) വിവർത്തനം ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ്. ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി, ബുലന്ദ് ദർവാസ, ആഗ്ര കോട്ട തുടങ്ങിയവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ മികവുകളാണ്.

കറുത്ത വശങ്ങൾ / വിമർശനങ്ങൾ:

  • ചിറ്റോർഗഢിലെ കൂട്ടക്കൊല (Massacre of Chittorgarh): അക്ബറുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കറുത്ത പാടാണ് 1567-1568 കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്ന ചിറ്റോർഗഢ് കോട്ട ഉപരോധം. മേവാറിലെ രജപുത്രരിൽ നിന്നും കടുത്ത പ്രതിരോധം നേരിടേണ്ടി വന്നതിൽ പ്രകോപിതനായ അക്ബർ, കോട്ട കീഴടക്കിയതിന് ശേഷം അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മുപ്പതിനായിരത്തോളം വരുന്ന സാധാരണക്കാരായ കർഷകരെയും സ്ത്രീകളെയും കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യാൻ ഉത്തരവിട്ടു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ‘മഹത്വ’ത്തിന് വലിയൊരു കോട്ടമാണ്.

  • സാമ്രാജ്യത്വ മോഹങ്ങളും നിരന്തര യുദ്ധങ്ങളും: ഒരു സാമ്രാജ്യത്വ ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിൽ അയൽരാജ്യങ്ങളെയും സ്വതന്ത്ര നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെയും അടിച്ചമർത്താൻ അദ്ദേഹം മടിച്ചില്ല. മേവാറിലെ മഹാറാണാ പ്രതാപിനെതിരെയുള്ള ഹൽദിഘട്ട് യുദ്ധവും, അഹമ്മദ് നഗറിലെ ചാന്ദ് ബീബിക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളും പ്രാദേശിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ക്രൂരമായി ഇല്ലാതാക്കിക്കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു.

  • ദിൻ-ഇ-ഇലാഹിയുടെ പരാജയം: മതസൗഹാർദ്ദം ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ‘ദിൻ-ഇ-ഇലാഹി’ കൊണ്ടുവന്നതെങ്കിലും, യാഥാസ്ഥിതിക മുസ്ലീം പണ്ഡിതന്മാർ അക്ബറെ ഒരു മതദ്രോഹിയായി ചിത്രീകരിക്കാൻ ഇത് കാരണമായി. സാധാരണ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഈ ആശയത്തിന് യാതൊരു സ്വാധീനവും ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ ആ ദർശനം പാടേ ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു.

  • കുടുംബകലഹങ്ങളും പിൽക്കാല ദുരന്തങ്ങളും: അക്ബറുടെ അവസാന നാളുകൾ കടുത്ത മാനസിക വിഷമം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകൻ സലിം (ജഹാംഗീർ ചക്രവർത്തി) അധികാരത്തിനായി അച്ഛനെതിരെ തിരിയുകയും കലാപം കൂട്ടുകയും ചെയ്തു. അക്ബറുടെ പ്രിയ സുഹൃത്തും ചരിത്രകാരനുമായ അബുൽ ഫസലിനെ സലിമിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വധിച്ചത് അക്ബറെ പൂർണ്ണമായി തളർത്തി. 1605-ൽ കടുത്ത വയറിളക്കവും അതിസാരവും (Dysentery) ബാധിച്ചായിരുന്നു ഈ ചക്രവർത്തിയുടെ അന്ത്യം.

4. ജഹാംഗീർ (Jahangir) : 1605 – 1627

ജഹാംഗീർ ചക്രവർത്തി

അക്ബറുടെ മരണശേഷം 1605-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ നൂറുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ജഹാംഗീർ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നാലാമത്തെ ചക്രവർത്തിയായി അധികാരമേറ്റു. ‘ലോകം കീഴടക്കിയവൻ’ എന്നാണ് ജഹാംഗീർ എന്ന പേരിന്റെ അർത്ഥം. അക്ബർ കെട്ടിപ്പടുത്ത വിശാലവും സുശക്തവുമായ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ തണലിലാണ് അദ്ദേഹം ഭരണം തുടങ്ങിയതെങ്കിലും, സ്വന്തം മൂത്ത മകനായ ഖുസ്രു രാജകുമാരന്റെ കലാപത്തെ നേരിട്ടുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണം ആരംഭിക്കേണ്ടി വന്നത്. ഈ കലാപത്തെ ജഹാംഗീർ അടിച്ചമർത്തുകയും, ഖുസ്രുവിനെ സഹായിച്ചു എന്ന കാരണത്താൽ സിഖ് മതത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ ഗുരുവായ ഗുരു അർജൻ ദേവിനെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. ഇത് മുഗളന്മാരും സിഖുകാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളാകുന്നതിന് കാരണമായി.

നീതിനിർവ്വഹണത്തിൽ അങ്ങേയറ്റം ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു ജഹാംഗീർ ചക്രവർത്തി. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് ചക്രവർത്തിയോട് പരാതിപ്പെടാനായി ആഗ്രാ കോട്ടയിൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച ‘നീതിയുടെ മണിനാദം’ (Chain of Justice – Zanjir-i-Adl) ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്. യമുനാ നദിക്കരയിലെ കല്ലുതൂണിൽ നിന്നും ആഗ്രാ കോട്ടയിലെ ഷാ ബുർജ് വരെ ബന്ധിപ്പിച്ച, ശുദ്ധമായ സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത വലിയൊരു ചങ്ങലയായിരുന്നു ഇത്. ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്നും അനീതി നേരിടുന്ന ആർക്കും ഈ ചങ്ങലയിൽ വലിച്ച് മണിനാദം മുഴക്കി ചക്രവർത്തിയുടെ മുന്നിൽ നേരിട്ട് നീതി തേടാമായിരുന്നു. അക്ബറുടെ മതസൗഹാർദ്ദ നയങ്ങൾ ഒരു പരിധി വരെ ജഹാംഗീറും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി.

ജഹാംഗീറിന്റെ ഭരണകാലത്തെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഘടകം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ നൂർജഹാൻ (മെഹറുന്നീസ) ആയിരുന്നു. അസാധാരണ ബുദ്ധിശക്തിയും ഭരണപാടവവുമുള്ള സ്ത്രീയായിരുന്നു നൂർജഹാൻ. ജഹാംഗീറിന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മോശമായ പിൽക്കാല വർഷങ്ങളിൽ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭരണം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത് നൂർജഹാൻ രൂപീകരിച്ച ‘ജുന്ത’ എന്ന കൂട്ടായ്മയായിരുന്നു. മുഗൾ ചരിത്രത്തിൽ സ്വന്തം പേരിൽ നാണയങ്ങൾ ഇറക്കാൻ സാധിച്ച ഏക രാജ്ഞി നൂർജഹാൻ മാത്രമാണ്. ഇതേ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജെയിംസ് ഒന്നാമൻ രാജാവിന്റെ പ്രതിനിധിയായി സർ തോമസ് റോ ജഹാംഗീറിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെത്തുന്നതും ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപാരം നടത്താനുള്ള അനുമതി ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിക്ക് ലഭിക്കുന്നതും.

കലയോടും പ്രകൃതിയോടും അങ്ങേയറ്റത്തെ അനുരാഗമുണ്ടായിരുന്ന ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ജഹാംഗീർ. പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ, പൂക്കൾ എന്നിവ സൂക്ഷ്മമായി വരയ്ക്കുന്ന ‘മുഗൾ മിനിയേച്ചർ’ ചിത്രകല അതിന്റെ സുവർണ്ണകാലം തൊട്ടത് ജഹാംഗീറിന്റെ ഭരണത്തിലാണ്. ഉസ്താദ് മൻസൂറിനെപ്പോലുള്ള പ്രശസ്ത ചിത്രകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ കാശ്മീരിലെ പ്രശസ്തമായ ‘ശാലിമാർ ബാഗ്’, ‘നിഷാത് ബാഗ്’ എന്നീ മനോഹരമായ ഉദ്യാനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്. ‘തുസുകി ജഹാംഗീരി’ (Tuzuk-i-Jahangiri) എന്ന പേരിൽ പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയ ആത്മകഥയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രകൃതിയോടുള്ള സ്നേഹവും ഭരണപരമായ കാഴ്ചപ്പാടുകളും വ്യക്തമായി കാണാം.

നീണ്ട 22 വർഷത്തെ ഭരണത്തിന് ശേഷം 1607-ൽ കാശ്മീരിൽ നിന്നും ലാഹോറിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കതിനിടയിൽ ജഹാംഗീർ അന്തരിച്ചു. നിലവിൽ പാകിസ്താനിലെ ലാഹോറിലുള്ള ഷഹ്ദാര ബാഗിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം മകനായ ഷാജഹാൻ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടുത്ത ചക്രവർത്തിയായി അധികാരമേറ്റു.

നല്ല വശങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ:

  • ‘നീതിയുടെ ചങ്ങല’ (Chain of Justice): നീതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ ജഹാംഗീർ തികഞ്ഞ കണിശക്കാരനായിരുന്നു. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്ക് കൊട്ടാരത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയോ രാജകുമാരന്മാരുടെയോ അഴിമതിക്കെതിരെ നേരിട്ട് പരാതിപ്പെടാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്ര കോട്ടയിൽ നിന്നും യമുനാ നദിയുടെ തീരത്തേക്ക് ‘സഞ്ജീർ-ഇ-അദൽ’ (Zanjir-i-Adal) എന്ന നീതിയുടെ സ്വർണ്ണച്ചങ്ങല സ്ഥാപിച്ചു. അതിൽ 60 മണികൾ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പരാതിക്കാർക്ക് ഈ ചങ്ങല വലിച്ച് രാജാവിന്റെ ശ്രദ്ധ നേരിട്ട് ആകർഷിക്കാമായിരുന്നു.

  • മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ സുവർണ്ണകാലം (Zenith of Painting): മുഗൾ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകല അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലയിലെത്തിയത് ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്താണ്. ചിത്രകലയെ സൂക്ഷ്മമായി വിലയിരുത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ചിത്രത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ചിത്രകാരന്മാർ വരച്ചതാണെങ്കിൽ പോലും അത് ആരെല്ലാം വരച്ചതാണെന്ന് കൃത്യമായി പറയാൻ ജഹാംഗീറിന് സാധിക്കുമായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഉസ്താദ് മൻസൂർ, ബിഷൻ ദാസ് തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത ചിത്രകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊട്ടാരത്തെ അലങ്കരിച്ചു.

  • പ്രകൃതിസ്നേഹവും ഉദ്യാനങ്ങളും: ബാബറെപ്പോലെ തന്നെ പ്രകൃതിയെയും പക്ഷികളെയും മൃഗങ്ങളെയും സസ്യങ്ങളെയും ജഹാംഗീർ അങ്ങേയറ്റം സ്നേഹിച്ചു. കാശ്മീരിന്റെ ഭംഗിയിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം അവിടെ നിർമ്മിച്ച ഷാലിമാർ ബാഗ് (Shalimar Bagh), നിഷാത് ബാഗ് (Nishat Bagh) എന്നീ ഉദ്യാനങ്ങൾ ഇന്നും ലോകപ്രശസ്തമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ‘തുസുക്-ഇ-ജഹാംഗീരി’ എന്ന ആത്മകഥയിൽ പ്രകൃതി നിരീക്ഷണങ്ങൾ ധാരാളമായി കാണാം.

  • നൂർജഹാന്റെ ഭരണപാടവം: ജഹാംഗീർ തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പകുതിയിലധികം കാലവും ഭാര്യയായ നൂർജഹാന്റെ ഉപദേശപ്രകാരമാണ് ഭരിച്ചത്. നൂർജഹാന്റെ ബുദ്ധിയും നയതന്ത്രജ്ഞതയും സാമ്രാജ്യത്തെ വലിയ പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്നും ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിച്ചു നിർത്തി.

കറുത്ത വശങ്ങൾ / വിമർശനങ്ങൾ:

  • സിഖ് ഗുരുവിന്റെ വധവും ബന്ധം വഷളാകലും: ജഹാംഗീറിന്റെ ഭരണത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കറുത്ത അധ്യായമാണ് അഞ്ചാമത്തെ സിഖ് ഗുരുവായ ഗുരു അർജുൻ ദേവിനെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടത്. ജഹാംഗീറിനെതിരെ കലാപം നയിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൻ പ്രിൻസ് ഖുസ്രുവിന് അഭയവും പിന്തുണയും നൽകി എന്നതായിരുന്നു കുറ്റം. ഈ സംഭവം മുഗളന്മാരും സിഖ് വംശജരും തമ്മിലുള്ള സമാധാനപരമായ ബന്ധം എന്നെന്നേക്കുമായി വഷളാക്കി.

  • ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കടന്നുകയറ്റം (ചരിത്രപരമായ പിഴവ്): ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി അടിമത്തത്തിലേക്ക് നയിച്ച ഏറ്റവും വലിയ പിഴവ് സംഭവിച്ചത് ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്താണ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ പ്രതിനിധികളായ ക്യാപ്റ്റൻ വില്യം ഹോക്കിൻസ്, സർ തോമസ് റോ എന്നിവർക്ക് ഇന്ത്യയിൽ ഫാക്ടറികൾ സ്ഥാപിക്കാനും വ്യാപാരം നടത്താനുമുള്ള ഔദ്യോഗിക അനുമതി നൽകിയത് ജഹാംഗീറാണ്.

  • കടുത്ത ലഹരി അടിമത്തം: ഹുമയൂണിനെപ്പോലെ തന്നെ ജഹാംഗീറും മദ്യത്തിനും കറുപ്പിനും (Opium) കടുത്ത രീതിയിൽ അടിമയായിരുന്നു. അവസാനകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യം ക്ഷയിക്കാനും ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കുറയാനും ഇത് കാരണമായി. ഈ ദൗർബല്യം മൂലമാണ് ഭരണം പൂർണ്ണമായും നൂർജഹാന്റെയും അവരുടെ കൂട്ടായ്മയുടെയും (Nur Jahan Junta) കൈകളിലേക്ക് ഒതുങ്ങിയത്.

  • കുടുംബകലഹങ്ങളും മക്കളുടെ കലാപവും: അക്ബറിനെതിരെ സലിം കലാപം ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ തന്നെ, ജഹാംഗീറിനെതിരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളായ ഖുസ്രുവും പിന്നീട് ഖുറം (ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി) രാജകുമാരനും അധികാരത്തിനായി ശക്തമായ കലാപങ്ങൾ നടത്തി. ഇത് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷിതത്വത്തെ വലിയ രീതിയിൽ ബാധിച്ചു. ഒടുവിൽ 1627-ൽ കശ്മീരിൽ നിന്നും ലാഹോറിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കിടയിലാണ് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞത്.

5. ഷാജഹാൻ (Shah Jahan) : 1628 – 1658

ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി

ജഹാംഗീറിന്റെ വിയോഗത്തെ തുടർന്ന് 1628-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ ഖുറം രാജകുമാരൻ ‘ഷാജഹാൻ‘ എന്ന പേരിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ ചക്രവർത്തിയായി സിംഹാസനത്തിലേറി. ‘ലോകത്തിന്റെ രാജാവ്’ എന്നാണ് ഷാജഹാൻ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. അക്ബറും ജഹാംഗീറും കെട്ടിപ്പടുത്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയും അതിന്റെ പരകോടിയിൽ എത്തിയത് ഷാജഹാന്റെ ഭരണകാലത്താണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുഗൾ ചരിത്രത്തിലെ ‘സുവർണ്ണകാലം’ (Golden Age) എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം അറിയപ്പെടുന്നത്.

ചരിത്രത്തിൽ ഒരു മികച്ച സൈനിക നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഡെക്കാൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. അഹമ്മദ് നഗർ പൂർണ്ണമായും മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്ത അദ്ദേഹം, ബിജാപൂർ, ഗോൽക്കൊണ്ട എന്നീ സുൽത്താനേറ്റുകളെ മുഗൾ ആധിപത്യം അംഗീകരിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി. എന്നാൽ ഈ സൈനിക വിജയങ്ങളേക്കാളെല്ലാം ഷാജഹാൻ ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് (Architecture) അദ്ദേഹം നൽകിയ സമാനതകളില്ലാത്ത സംഭാവനകളുടെ പേരിലാണ്.

വാസ്തുവിദ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ മുഗൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു ഷാജഹാൻ. തന്റെ പ്രിയതമയായ മുംതാസ് മഹലിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ആഗ്രയിൽ യമുനാനദിക്കരയിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച താജ്മഹൽ ലോകത്തിലെ അത്ഭുതങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. വെളുത്ത മാർബിളിൽ തീർത്ത ഈ പ്രണയകുടീരം മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഏറ്റവും ഉത്കൃഷ്ടമായ ഉദാഹരണമാണ്. താജ്മഹലിന് പുറമെ ആഗ്രാ കോട്ടയിലെ മോത്തി മസ്ജിദ്, ശീഷ് മഹൽ എന്നിവയും അദ്ദേഹം പണിതുയർത്തിയതാണ്. കൂടാതെ, തന്റെ പ്രശസ്തമായ ‘മയൂരസിംഹാസനം’ (Peacock Throne) സ്ഥാപിച്ചതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ്.

പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്റെ തലസ്ഥാനം ആഗ്രയിൽ നിന്നും ഡൽഹിയിലേക്ക് മാറ്റുകയും ‘ഷാജഹാനാബാദ്’ എന്ന പുതിയ നഗരം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്നത്തെ പഴയ ഡൽഹിയാണ് അന്ന് ഷാജഹാനാബാദ് ആയി മാറിയത്. ഇവിടെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രസ്മാരകമായ ചെങ്കോട്ട (Red Fort) അദ്ദേഹം പണികഴിപ്പിച്ചത്. ചെങ്കോട്ടയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നായ ജാമാ മസ്ജിദും ഷാജഹാൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്. ചുവന്ന മണൽക്കല്ലുകളും മാർബിളും ചേർത്തുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർമ്മാണ ശൈലി മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് ഒരു പുതിയ മുഖം നൽകി.

എങ്കിലും ഷാജഹാന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അന്ത്യം അത്യന്തം ദാരുണമായിരുന്നു. 1657-ൽ അദ്ദേഹം രോഗബാധിതനായതോടെ മക്കൾക്കിടയിൽ വമ്പിച്ച അടിയന്തരാവസ്ഥയും അധികാരത്തർക്കവും ഉടലെടുത്തു. മൂത്തമകനായ ദാരാ ഷിക്കോയെ ചക്രവർത്തിയാക്കാനായിരുന്നു ഷാജഹാന് താൽപ്പര്യമെങ്കിലും, ക്രൂരനും യുദ്ധതന്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന മൂന്നാമത്തെ മകൻ ഔറംഗസേബ് മറ്റ് സഹോദരന്മാരെയെല്ലാം കൊലപ്പെടുത്തി അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു. തുടർന്ന് ഔറംഗസേബ് സ്വന്തം പിതാവായ ഷാജഹാനെ ആഗ്രാ കോട്ടയിൽ തടവിലാക്കി. തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തെ 8 വർഷങ്ങൾ ആഗ്രാ കോട്ടയിലെ മുസമ്മൻ ബുർജ് എന്ന ജാലകത്തിലൂടെ ദൂരെയുള്ള താജ്മഹലും നോക്കി തടവുകാരനായി കഴിയേണ്ടി വന്ന ഷാജഹാൻ 1666-ൽ അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം മുംതാസിന്റെ കല്ലറയ്ക്കരികിൽ താജ്മഹലിൽ തന്നെയാണ് അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

നല്ല വശങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ:

  • വാസ്തുവിദ്യയുടെ സുവർണ്ണകാലം: ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രണയസ്മാരകമായ താജ്മഹൽ തന്റെ പ്രിയപത്നി മുംതാസ് മഹലിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഷാജഹാൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്. അതുകൂടാതെ ഡൽഹിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ചെങ്കോട്ട (Red Fort), ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നായ ജുമാ മസ്ജിദ്, ആഗ്ര കോട്ടയിലെ മോതി മസ്ജിദ്, ലാഹോറിലെ ഷാലിമാർ ഗാർഡൻസ് തുടങ്ങിയവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർമ്മാണ വൈഭവത്തിന് തെളിവാണ്. ‘എഞ്ചിനീയർ കിങ്’ (Engineer King) എന്നും അദ്ദേഹം വിളിക്കപ്പെട്ടു.

  • മയൂരസിംഹാസനം (Peacock Throne): മുഗൾ പ്രതാപത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ‘തഖ്ത്-ഇ-താവൂസ്’ അഥവാ മയൂരസിംഹാസനം നിർമ്മിച്ചത് ഷാജഹാനാണ്. കോടിക്കണക്കിന് രൂപ വിലമതിക്കുന്ന സ്വർണ്ണവും നവരത്നങ്ങളും, ലോകപ്രശസ്തമായ കോഹിനൂർ രത്നവും ഇതിൽ പതിപ്പിച്ചിരുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ മുഗളന്മാരുടെ സമ്പത്ത് വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു ഈ സിംഹാസനം.

  • സാംസ്കാരികവും സാഹിത്യപരവുമായ പുരോഗതി: അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊട്ടാരം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും കലാകാരന്മാരുടെയും കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഷാജഹാന്റെ മൂത്ത മകനായ ദാരാ ഷിക്കോ (Dara Shikoh) കടുത്ത സംസ്കൃത പണ്ഡിതനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഭഗവദ്ഗീതയും അമ്പതോളം ഉപനിഷത്തുകളും പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തത് ഇക്കാലത്താണ്.

  • ഭരണപരമായ സുസ്ഥിരത: അക്ബറും ജഹാംഗീറും കെട്ടിപ്പടുത്ത ഭരണസംവിധാനത്തെ കാര്യക്ഷമമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ദെക്കാനിലെ (ഡെക്കാൻ) അഹമ്മദ് നഗർ പൂർണ്ണമായും സാമ്രാജ്യത്തോട് ചേർക്കാനും ബീജാപ്പൂർ, ഗോൽക്കൊണ്ട എന്നീ രാജ്യങ്ങളെ മുഗൾ മേധാവിത്വം അംഗീകരിപ്പിക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു.

കറുത്ത വശങ്ങൾ / വിമർശനങ്ങൾ:

  • സാമ്പത്തിക തകർച്ചയും നികുതി ഭാരവും: ബൃഹത്തായ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ആഡംബരങ്ങൾക്കുമായി ഖജനാവിലെ പണം അമിതമായി ചിലവഴിച്ചു. ഇത് രാജ്യത്തെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിച്ചു. ഈ പണം കണ്ടെത്താനായി കർഷകരുടെ മേൽ കടുത്ത നികുതികൾ ചുമത്തപ്പെട്ടു. ഉല്പാദനത്തിന്റെ പകുതിയോളം നികുതിയായി പിടിച്ചെടുത്തത് സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കി.

  • ദെക്കാൻ ക്ഷാമകാലത്തെ പരാജയം (Famine of 1630-1632): ഷാജഹാന്റെ ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ദെക്കാനിലും ഗുജറാത്തിലും കടുത്ത ക്ഷാമം (Famine) ഉണ്ടായി. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ പട്ടിണി കിടന്ന് മരിച്ച ഈ കാലയളവിൽ, ജനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ ആശ്വാസനടപടികൾ എത്തിക്കുന്നതിൽ ഭരണകൂടം പരാജയപ്പെട്ടു എന്ന വിമർശനമുണ്ട്. ഈ ദുരന്തസമയത്തും വലിയ തുകകൾ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി മാറ്റിവെക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.

  • മതനയങ്ങളിലെ മാറ്റം: അക്ബറുടെയും ജഹാംഗീറിന്റെയും ഉദാരമായ മതസഹിഷ്ണുതയിൽ നിന്നും ഷാജഹാൻ അല്പം പിന്നോട്ട് പോയി. പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച ചില ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങൾ തകർക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടതായും ഇസ്ലാമിൽ നിന്നും മറ്റ് മതങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം നിരോധിച്ചതായും ചരിത്രരേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് ഔറംഗസേബ് നടപ്പിലാക്കിയ തീവ്ര മതനയങ്ങളുടെ തുടക്കമായിരുന്നു.

  • അധികാരത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള രക്തരൂക്ഷിതമായ പോരാട്ടവും ദാരുണമായ അന്ത്യവും: ഷാജഹാന് കടുത്ത രോഗബാധ ഉണ്ടായതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾ (ദാരാ ഷിക്കോ, ഔറംഗസേബ്, ഷാ ഷൂജ, മുറാദ്) തമ്മിൽ അധികാരത്തിനായി ക്രൂരമായ യുദ്ധം നടന്നു. ഇതിൽ വിജയിച്ച ഔറംഗസേബ്, മൂത്ത സഹോദരനായ ദാരാ ഷിക്കോയെ ക്രൂരമായി വധിക്കുകയും പിതാവായ ഷാജഹാനെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടവിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തെ 8 വർഷങ്ങൾ സ്വന്തം മകന്റെ തടവുകാരനായി, യമുനാനദിക്കക്കരെയുള്ള താജ്മഹൽ നോക്കി കണ്ണീർ വാർത്തുകൊണ്ടായിരുന്നു ഈ ചക്രവർത്തിയുടെ അന്ത്യം (1666).

6. ഔറംഗസേബ് (Aurangzeb) : 1658 – 1707

Prince Aurangzeb

മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ആറാമത്തെയും, അവസാനത്തെ ശക്തനുമായ ചക്രവർത്തിയാണ് മുഹിയുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഔറംഗസേബ്. സഹോദരന്മാരെ മുഴുവൻ കൊലപ്പെടുത്തിയും പിതാവായ ഷാജഹാനെ തടവിലാക്കിയും 1658-ൽ മുഹി ഉദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് എന്ന ഔറംഗസേബ് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആറാമത്തെ ചക്രവർത്തിയായി സിംഹാസനത്തിലേറി. ‘സിംഹാസനം കീഴടക്കിയവൻ’ എന്ന അർത്ഥമുള്ള ‘ആലംഗീർ’ എന്ന ബിരുദപ്പേരിലാണ് അദ്ദേഹം ഭരണം നടത്തിയത്. മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം (49 വർഷം) ഭരിച്ച വ്യക്തികളിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിർത്തികൾ തൊട്ടു—വടക്ക് കശ്മീർ മുതൽ തെക്ക് ജിൻജി വരെയും, കിഴക്ക് അസം മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് ഗസ്നി വരെയും സാമ്രാജ്യം വ്യാപിച്ചുകിടന്നു.

മുൻഗാമികളായ ചക്രവർത്തിമാരിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ജീവിതശൈലിയായിരുന്നു ഔറംഗസേബിന്റേത്. രാജകീയ ആഡംബരങ്ങളോ വിനോദങ്ങളോ ഇഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന അദ്ദേഹം തികച്ചും ലളിതവും കർക്കശവുമായ ജീവിതമാണ് നയിച്ചത്. ഖുറാൻ പകർത്തിയെഴുതിയും തൊപ്പികൾ തുന്നിയുണ്ടാക്കിയും ലഭിക്കുന്ന പണം കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം സ്വന്തം വ്യക്തിപരമായ ചെലവുകൾ നടത്തിയിരുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രജകൾ അദ്ദേഹത്തെ ‘സിന്ദാ പീർ’ (ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വിശുദ്ധൻ) എന്ന് വിളിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിലെ സംഗീതവും നൃത്തവും നിരോധിച്ച അദ്ദേഹം, അക്ബറുടെ കാലം തൊട്ടുണ്ടായിരുന്ന നാണയങ്ങളിൽ കലിമ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയും ഭരണവർഷം ആഘോഷിക്കുന്ന രീതികളും നിർത്തലാക്കി.

ഭരണനയങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ അങ്ങേയറ്റം കടുത്ത നിലപാടുകളാണ് ഔറംഗസേബ് സ്വീകരിച്ചത്. അക്ബർ നിർത്തലാക്കിയ ‘ജിസ്യ’ എന്ന മതനികുതി ഇതര മതസ്ഥർക്ക് മേൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ചുമത്തി. കൂടാതെ ഒട്ടനവധി ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങൾ തകർക്കാനും അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കടുത്ത മതനയങ്ങളും നിർബന്ധിത മതപരിവർത്തന ശ്രമങ്ങളും സാമ്രാജ്യത്തിലുടനീളം വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. മുഗൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച സിഖ് മതത്തിലെ ഒൻപതാമത്തെ ഗുരുവായ ഗുരു തേജ് ബഹാദൂറിനെ 1675-ൽ ഡൽഹിയിൽ വെച്ച് ഔറംഗസേബ് വധിച്ചു. ഇത് സിഖുകാരെ മുഗളന്മാരുടെ കടുത്ത ശത്രുക്കളാക്കി മാറ്റി.

ഔറംഗസേബിന്റെ ഭരണകാലം മുഴുവൻ ആഭ്യന്തര കലാപങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ജാട്ടുകളും സത്നാമികളും രജപുത്രരും അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തിരിഞ്ഞു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തിയത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വളർന്നുവന്ന മറാഠാ സാമ്രാജ്യമായിരുന്നു. ശിവാജിയെ ഒതുക്കാൻ ഔറംഗസേബ് നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളെല്ലാം പരാജയപ്പെട്ടു. ശിവാജിയുടെ മരണശേഷവും മറാഠികൾ മുഗളന്മാർക്കെതിരെ ശക്തമായ ഗറില്ലാ യുദ്ധ മുറകളുമായി മുന്നോട്ട് പോയി. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തെ 25 വർഷത്തോളം കാലം ഡെക്കാൻ (ദക്ഷിണേന്ത്യ) പ്രവിശ്യകളിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാനായി ഔറംഗസേബിന് ചിലവഴിക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ ‘ഡെക്കാൻ യുദ്ധങ്ങൾ’ മുഗൾ ഖജനാവിനെ പൂർണ്ണമായും തകർത്തു. ചരിത്രകാരന്മാർ ഇതിനെ ‘ഔറംഗസേബിന്റെ ഡെക്കാൻ വ്രണം’ (Deccan Ulcer) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

വാസ്തുവിദ്യയിലോ ചിത്രകലയിലോ വലിയ താൽപ്പര്യമില്ലാതിരുന്ന ഔറംഗസേബ്, തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഔറംഗാബാദിൽ ‘ബീബി കാ മക്ബറ’ എന്നൊരു ശവകുടീരം പണികഴിപ്പിച്ചു. താജ്മഹലിന്റെ പകർപ്പായി നിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഈ കെട്ടിടം ‘പാവപ്പെട്ടവരുടെ താജ്മഹൽ’ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. നീണ്ട യുദ്ധങ്ങൾക്കൊടുവിൽ മാനസികമായും ശാരീരികമായും തളർന്ന ഔറംഗസേബ് 1707-ൽ അഹമ്മദ് നഗറിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഖുൽദാബാദിലുള്ള ലളിതമായൊരു മൺകല്ലറയിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഔറംഗസേബിന്റെ മരണത്തോടെ ശക്തരായ മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരുടെ (Great Mughals) കാലഘട്ടം അവസാനിക്കുകയും മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ച ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

നല്ല വശങ്ങൾ / നേട്ടങ്ങൾ:

  • സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പരമാവധി വിസ്തൃതി (Territorial Expansion): ഭാരതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന് ശേഷം ഏറ്റവും വലിയൊരു ഭൂപ്രദേശം ഒരൊറ്റ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നത് ഔറംഗസേബാണ്. ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയടങ്ങുന്ന വിശാലമായൊരു ഭൂവിഭാഗം അദ്ദേഹം ഭരിച്ചു.

  • ലളിത ജീവിതവും ‘സിന്ദാ പീറും’ (Simple Lifestyle): മുൻഗാമികളായ രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി അതീവ ലളിതമായ ജീവിതമാണ് അദ്ദേഹം നയിച്ചത്. കൊട്ടാരത്തിലെ ആഡംബരങ്ങളും അമിത ചിലവുകളും പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കിയ അദ്ദേഹം, സ്വന്തം വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഖജനാവിലെ പണം ഉപയോഗിച്ചില്ല. പകരം തൊപ്പികൾ തുന്നിയും ഖുറാൻ വരികൾ പകർത്തിയെഴുതിയും ഉണ്ടാക്കുന്ന ചെറിയ വരുമാനം കൊണ്ടാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം ‘സിന്ദാ പീർ’ (ജീവിക്കുന്ന വിശുദ്ധൻ) എന്നറിയപ്പെട്ടു.

  • അഴിമതി വിരുദ്ധതയും നിയമസംഹിതയും: ഭരണരംഗത്തെ അഴിമതിയും ധൂർത്തും അദ്ദേഹം കർശനമായി അടിച്ചമർത്തി. ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിരീക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക ആളുകളെ നിയമിച്ചു. ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച് ‘ഫതാവ-ഇ-ആലംഗീരി’ (Fatawa-e-Alamgiri) എന്ന സമഗ്രമായ നിയമസംഹിത നിർമ്മിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ്.

  • ശക്തമായ സൈനിക മേധാവിത്വം: സാമ്രാജ്യത്തിലുടനീളം ശക്തമായ അച്ചടക്കവും കാര്യക്ഷമതയും നിലനിർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലകളിൽ അഹോം രാജവംശത്തിനെതിരെയും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തികളിൽ അഫ്ഗാനികൾക്കെതിരെയും ശക്തമായ സൈനിക വിജയങ്ങൾ അദ്ദേഹം നേടി.

കറുത്ത വശങ്ങൾ / വിമർശനങ്ങൾ:

  • തീവ്ര മതനയങ്ങളും സഹിഷ്ണുതയില്ലായ്മയും: അക്ബർ ചക്രവർത്തി കെട്ടിപ്പടുത്ത മതസഹിഷ്ണുതയുടെ നയം ഔറംഗസേബ് പൂർണ്ണമായി തള്ളിപ്പറഞ്ഞു. അമുസ്ലീങ്ങൾക്ക് മേൽ വീണ്ടും ‘ജിസിയ’ (Jizya) നികുതി ചുമത്തുകയും തീർത്ഥാടന നികുതികൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തമായ കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം, മഥുര കേശവദേവ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങൾ തകർക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കൊട്ടാരത്തിൽ സംഗീതവും നൃത്തവും നിരോധിക്കുകയും ചിത്രകലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നത് നിർത്തുകയും ചെയ്തു.

  • സിഖ് ഗുരുവിന്റെ വധം: ഒൻപതാമത്തെ സിഖ് ഗുരുവായ ഗുരു തേജ് ബഹാദൂറിനെ ഡൽഹിയിൽ വെച്ച് ക്രൂരമായി വധിക്കാൻ ഔറംഗസേബ് ഉത്തരവിട്ടു. ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതായിരുന്നു പ്രധാന കാരണം. ഈ സംഭവം സിഖ് വംശജരെ മുഗളന്മാരുടെ കടുത്ത ശത്രുക്കളാക്കി മാറ്റുകയും പിൽക്കാലത്ത് അവർ ഒരു ശക്തമായ സൈനിക ശക്തിയായി (Khalsa) മാറാൻ കാരണമാകുകയും ചെയ്തു.

  • ‘ദെക്കാൻ അൾസർ’ (The Deccan Ulcer): ഔറംഗസേബിന്റെ ഭരണത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപരമായ പരാജയമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദെക്കാൻ നയം. മറാത്താ വീരൻ ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജാവുമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളുമായും ഉള്ള നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങൾക്കായി തന്റെ ജീവിതത്തിലെ അവസാനത്തെ 25 വർഷങ്ങളാണ് ഔറംഗസേബ് ദെക്കാനിൽ ചിലവഴിച്ചത്. ഇത് മുഗൾ ഖജനാവിനെ പൂർണ്ണമായും ശൂന്യമാക്കുകയും ഭരണകേന്ദ്രമായ വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടാൻ കാരണമാകുകയും ചെയ്തു. “സ്പെയിൻ നെപ്പോളിയനെ തകർത്തതുപോലെ, ദെക്കാൻ ഔറംഗസേബിനെ തകർത്തു” എന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

  • അധികാര മോഹവും ക്രൂരതയും: സ്വന്തം പിതാവായ ഷാജഹാനെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടവിലിടുകയും, മൂത്ത സഹോദരനും ഉദാരമതിയുമായിരുന്ന ദാരാ ഷിക്കോയെയും മറ്റ് സഹോദരന്മാരെയും ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം അധികാരം നിലനിർത്തിയത്. ഈ ഭയത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷം കാരണം സ്വന്തം മക്കൾ പോലും അദ്ദേഹത്തെ വിശ്വസിച്ചില്ല.

1707-ൽ തന്റെ 88-ാം വയസ്സിൽ അഹമ്മദ് നഗറിൽ വെച്ചായിരുന്നു ഔറംഗസേബിന്റെ അന്ത്യം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതാപകാലം അവസാനിക്കുകയും തകർച്ച അതിവേഗത്തിലാവുകയും ചെയ്തു. ഔറംഗസേബിന്റെ തന്നെ ആഗ്രഹപ്രകാരം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഖുൽദാബാദിലുള്ള ലളിതമായൊരു മൺകുടീരത്തിലാണ് (മേൽക്കൂര പോലുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ) അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

ഔറംഗസേബിന്റെ മരണത്തോടെ (1707) ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രതാപമേറിയ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് തുടക്കമായി. ഔറംഗസേബിന് ശേഷം വന്ന ഭരണാധികാരികൾ ‘പിൻകാല മുഗളന്മാർ’ (Later Mughals) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മുൻഗാമികളെപ്പോലെ ശക്തരോ ദീർഘവീക്ഷധ്യമുള്ളവരോ അല്ലാതിരുന്ന ഇവർ വെറും നിഴൽ രൂപങ്ങളായി മാറി. ഈ തകർച്ചയുടെ കാരണങ്ങളും അവസാന ചക്രവർത്തിയുടെ ദുരന്തപൂർണ്ണമായ ജീവിതവും താഴെ വിവരിക്കുന്നു:

ഔറംഗസേബിന്റെ കടുത്ത ഭരണനയങ്ങളും കാർക്കശ്യവും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തറ ഇളക്കിയിരുന്നു. അദ്ദേഹം മരിച്ചയുടൻ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്കിടയിൽ ക്രൂരമായ അധികാരത്തർക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. പ്രായം ചെന്ന ബഹാദൂർ ഷാ ഒന്നാമനാണ് ഒടുവിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയത്. എന്നാൽ കേന്ദ്രഭരണം ദുർബലമായതോടെ പ്രവിശ്യകളിലെ ഗവർണ്ണർമാർ സ്വതന്ത്രരായി ഭരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ബംഗാൾ, അവധ്, ഹൈദരാബാദ് (നിസാം) തുടങ്ങിയ വലിയ രാജ്യങ്ങൾ മുഗൾ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും പുറത്തുപോയി. ഇതേസമയം തന്നെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നും മറാഠാ സാമ്രാജ്യം വടക്കോട്ട് പടരുകയും മുഗളന്മാരെ വെറും നികുതിപിരിവുകാരായി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.

സാമ്രാജ്യം ദുർബലമായതോടെ വിദേശ ആക്രമണകാരികൾക്ക് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള വഴി എളുപ്പമായി. 1739-ൽ പേർഷ്യൻ ഭരണാധികാരിയായ നാദിർ ഷാ ഡൽഹി ആക്രമിക്കുകയും മുഗൾ സൈന്യത്തെ കർണാൽ യുദ്ധത്തിൽ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുകയും ചെയ്തു. ഡൽഹി നഗരം കൊള്ളയടിച്ച നാദിർ ഷാ, ഷാജഹാൻ നിർമ്മിച്ച വിഖ്യാതമായ മയൂരസിംഹാസനവും ലോകപ്രശസ്തമായ കോഹിനൂർ വൈരവും പേർഷ്യയിലേക്ക് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി. ഇത് മുഗളന്മാരുടെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയെയും അന്തസ്സിനെയും പാടെ തകർത്തു. പിന്നീട് അഫ്ഗാൻ ഭരണാധികാരിയായ അഹമ്മദ് ഷാ അബ്ദാലിയും തുടർച്ചയായി ഡൽഹിയിൽ ആക്രമണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഇന്ത്യയിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനമുറപ്പിച്ചു. 1764-ൽ നടന്ന ബക്സാർ യുദ്ധത്തിൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഷാ ആലം രണ്ടാമന്റെ സൈന്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇതോടെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാർ ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്നും കൈപ്പറ്റുന്ന വെറും പെൻഷൻകാരായി മാറി. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ ചുരുങ്ങി ഡൽഹിയിലെ ചെങ്കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി. പിൽക്കാല മുഗളന്മാർക്ക് പേരിനൊരു പദവി മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്, യഥാർത്ഥ അധികാരം മുഴുവൻ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കൈകളിലായിരുന്നു.

മുഗൾ വംശത്തിലെ അവസാനത്തെ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ബഹാദൂർ ഷാ രണ്ടാമൻ, അദ്ദേഹം ‘ബഹാദൂർ ഷാ സഫർ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ‘സഫർ’ എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ പേർഷ്യൻ, ഉറുദു ഭാഷകളിൽ മികച്ച കവിതകൾ രചിച്ചിരുന്ന ഒരു കവി കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1857-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ ഇന്ത്യയിൽ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം (സിപായി ലഹള) പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിപ്ലവകാരികളായ സൈനികർ ഡൽഹിയിലെത്തി എൺപത് വയസ്സുള്ള ബഹാദൂർ ഷാ സഫറിനെ ഇന്ത്യയുടെ ചക്രവർത്തിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രതീകാത്മകമായിട്ടാണെങ്കിലും അദ്ദേഹം വിപ്ലവത്തിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ സമ്മതിച്ചു.

എന്നാൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അതിക്രൂരമായി വിപ്ലവത്തെ അടിച്ചമർത്തുകയും ഡൽഹി വീണ്ടും പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. സഫറുടെ മക്കളെയും പേരക്കുട്ടികളെയും ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ വില്യം ഹോഡ്സൺ ചെങ്കോട്ടയ്ക്ക് മുന്നിൽ വെച്ച് വെടിവെച്ചുകൊന്നു. ബഹാദൂർ ഷാ സഫറിനെ തടവുകാരനാക്കി ബ്രിട്ടീഷ് മ്യാൻമറിലെ (ബർമ്മ) റംഗൂണിലേക്ക് നാടുകടത്തി. അവിടെ ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ തടവിൽ കഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹം 1862-ൽ അന്തരിച്ചു. തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ജന്മനാട്ടിൽ ആറടി മണ്ണുപോലും ലഭിക്കാതെ വിദേശത്ത് മരിക്കേണ്ടി വന്ന സഫറുടെ വിയോഗത്തോടെ 330-ലധികം വർഷം നീണ്ടുനിന്ന മഹത്തായ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന് ഔദ്യോഗികമായി തിരശ്ശീല വീണു.

സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയും നാദിർ ഷായുടെ അധിനിവേശവും (1707 – 1837)

1707-ൽ ഔറംഗസേബിന്റെ മരണശേഷം വന്ന ഭരണാധികാരികൾ (Later Mughals) ദുർബലരായിരുന്നു. ഇതോടെ പ്രവിശ്യകൾ സ്വതന്ത്രമാകാൻ തുടങ്ങി.

ഔറംഗസേബിന്റെ മരണശേഷം (1707) മുഗൾ സിംഹാസനം ദുർബലമാവുകയും, 1837-ൽ ബഹാദൂർ ഷാ സഫർ അധികാരമേൽക്കുന്നത് വരെയുള്ള കാലയളവിൽ സാമ്രാജ്യം ദയനീയമായ തകർച്ച നേരിടുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു പേർഷ്യൻ ഭരണാധികാരിയായ നാദിർ ഷായുടെ അധിനിവേശം.

ഈ തകർച്ചയുടെയും വിദേശ അധിനിവേശത്തിന്റെയും പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ ഖണ്ഡികകളായും ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റുകളായും വിശദീകരിക്കുന്നു:

സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കുള്ള കാരണങ്ങൾ

കേന്ദ്രഭരണം ദുർബലമായതും ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളും മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം വേഗത്തിലാക്കി. വിസ്തൃതമായ ഒരു രാജ്യം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഭരണാധികാരികൾ പിന്നീട് ഡൽഹിയിൽ ഉണ്ടായില്ല.

  • പിൻഗാമികളുടെ അപ്രാപ്തി: ഔറംഗസേബിന് ശേഷം വന്ന ഭരണാധികാരികൾ സുഖലോലുപരും അപ്രാപ്തരുമായിരുന്നു. ജഹന്ദർ ഷാ, ഫറൂഖ് സിയാർ, മുഹമ്മദ് ഷാ തുടങ്ങിയ ചക്രവർത്തിമാർക്ക് പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽ യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. കൊട്ടാരത്തിലെ പ്രഭുക്കന്മാർ ചക്രവർത്തിമാരെ വെറും പാവകളാക്കി മാറ്റി.

  • സ്വതന്ത്ര പ്രവിശ്യകളുടെ ഉദയം: മുഗൾ ഭരണം തകർന്നതോടെ ബംഗാൾ, അവധ്, ഹൈദരാബാദ് എന്നീ സമ്പന്നമായ പ്രവിശ്യകളിലെ ഗവർണ്ണർമാർ ഡൽഹിയുമായുള്ള ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വതന്ത്ര രാജാക്കന്മാരായി മാറി. ഇത് മുഗളന്മാരുടെ വരുമാനത്തെയും സൈനിക ശക്തിയെയും വൻതോതിൽ ബാധിച്ചു.

  • മറാഠാ ശക്തിയുടെ വളർച്ച: ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നും മറാഠികൾ വടക്കോട്ട് അധികാരം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും മുഗൾ പ്രദേശങ്ങൾ ഓരോന്നായി പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. പേരിന് മാത്രം മുഗൾ ചക്രവർത്തി പദവി നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഡൽഹിയുടെ യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ മറാഠികളുടെ കൈകളിലായി.

നാദിർ ഷായുടെ അധിനിവേശം (1709 – 1739)

മുഗൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഇരുണ്ട അധ്യായമായിരുന്നു 1739-ൽ പേർഷ്യയിലെ (ഇറാൻ) ഭരണാധികാരിയായ നാദിർ ഷാ നടത്തിയ ഇന്ത്യ ആക്രമണം. ‘മുഹമ്മദ് ഷാ രംഗീല’ ചക്രവർത്തി ഭരിക്കുന്ന കാലത്തായിരുന്നു ഈ ദുരന്തം സംഭവിച്ചത്.

  • കർണാൽ യുദ്ധം (1739): ഡൽഹി ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങിയ നാദിർ ഷായുടെ സൈന്യത്തെ ഹരിയാനയിലെ കർണാലിൽ വെച്ച് മുഗൾ സൈന്യം നേരിട്ടു. എന്നാൽ സൈനിക അച്ചടക്കമില്ലായ്മ കാരണം മുഗൾ പട പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെടുകയും മുഹമ്മദ് ഷാ ചക്രവർത്തി നാദിർ ഷായ്ക്ക് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്തു.

  • ഡൽഹിയിലെ കൂട്ടക്കൊലയും കൊള്ളയും: ഡൽഹി നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച നാദിർ ഷായുടെ സൈനികർക്കെതിരെ തദ്ദേശീയർ പ്രതികരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് നാദിർ ഷാ നഗരത്തിൽ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു. ഒരു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ മുപ്പതിനായിരത്തിലധികം സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ദിവസങ്ങളോളം ഡൽഹി നഗരം അവർ കൊള്ളയടിച്ചു.

  • മയൂരസിംഹാസനവും കോഹിനൂറും: ഇന്ത്യയിലെ അപാരമായ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ നാദിർ ഷാ പേർഷ്യയിലേക്ക് കടത്തി. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി നിർമ്മിച്ച വിലമതിക്കാനാവാത്ത ‘മയൂരസിംഹാസനവും’ (Peacock Throne), ലോകപ്രശസ്തമായ ‘കോഹിനൂർ’ വൈരവും അദ്ദേഹം കൊണ്ടുപോയി. ഈ കൊള്ളയോടെ മുഗൾ ഖജനാവ് പൂർണ്ണമായും ശൂന്യമായി. 17ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ (1628)  ഷാ ജഹാൻ ദില്ലിയിലെ പൊതുസഭാമണ്ഡപത്തിൽ (ദിവാൻ ഇ ആം) നിർമ്മിച്ച സ്വർണ്ണനിർമ്മിതവും രത്നങ്ങൾ പതിച്ചതുമായ അതിവിലപിടിപ്പുള്ള സിംഹാസനമായിരുന്നു മയൂരസിംഹാസനം. കോഹിനൂർ വൈരം (കോഹ്-ഇ നൂർ) എന്നത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അമൂല്യവും വിവാദപൂർണ്ണവുമായ വജ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, ഇതിന്റെ പേരിനർത്ഥം “പ്രകാശത്തിന്റെ മല” (Mountain of Light) എന്നാണ്. പേർഷ്യൻ ചക്രവർത്തി നാദിർ ഷാ ഈ പേര് നൽകിയതെന്ന് കരുതുന്നു 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗോൾക്കൊണ്ടാ/കൊല്ലൂർ ഖനിയിൽ നിന്നാണിതു കണ്ടെത്തിയത്. ഇന്നിത് ലണ്ടനിലെ ടവർ പാലിസ് (ലോഡ്ജി ഹൗസ്) – ൽ രാജകിരീടത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇതുണ്ട്.

ബ്രിട്ടീഷ് അധിപത്യത്തിന്റെ തുടക്കം

നാദിർ ഷായുടെ ആക്രമണം മുഗളന്മാർക്ക് ഇനി ഒരുകാലത്തും തിരിച്ചുവരാൻ കഴിയാത്തവിധം വലിയ ആഘാതമാണ് നൽകിയത്. ഇത് വിദേശ ശക്തികൾക്ക് ഇന്ത്യ കീഴടക്കാൻ വഴിതുറന്നു.

  • പെൻഷൻകാരായ ചക്രവർത്തിമാർ: 1757-ലെ പ്ലാസി യുദ്ധത്തിനും 1764-ലെ ബക്സാർ യുദ്ധത്തിനും ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി മാറി. തോൽവിയേറ്റു വാങ്ങിയ ഷാ ആലം രണ്ടാമൻ ചക്രവർത്തിക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പെൻഷൻ പറ്റി ജീവിക്കേണ്ടി വന്നു.

  • ചെങ്കോട്ടയിലെ തടവുകാർ: പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തോടെ (1803) ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം ഡൽഹിയുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. അതോടെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരുടെ അധികാരം ഡൽഹിയിലെ ചെങ്കോട്ടയുടെ നാലുമതിലുകൾക്കുള്ളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങുകയും അവർ വെറും നാമമാത്ര ഭരണാധികാരികളായി മാറുകയും ചെയ്തു.


ഭരണസംവിധാനം (Administrative System)

മുഗളന്മാർ ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ശക്തവും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ ഭരണസംവിധാനവും അവരുടെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങളും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല നിലനിൽപ്പിന് പ്രധാന കാരണങ്ങളായിരുന്നു. അക്ബറിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് ഈ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ ഒരു ഘടന കൈവന്നത്. മുഗൾ ഭരണത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു. എല്ലാ അധികാരങ്ങളും ചക്രവർത്തിയിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരുന്നെങ്കിലും ഭരണം സുഗമമാക്കാൻ ശക്തമായ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥ വൃന്ദം അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഭരണസംവിധാനത്തെയും സാമ്പത്തിക രംഗത്തെയും കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

  • കേന്ദ്രഭരണം: ഭരണത്തിൽ ചക്രവർത്തിയെ സഹായിക്കാൻ പ്രധാനമായും നാല് മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രിയായ ‘വക്കീൽ’ (അല്ലെങ്കിൽ വസീർ), ധനകാര്യം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന ‘ദിവാൻ’, സൈനിക മേധാവിയായ ‘മീർ ബക്ഷ്’, മതപരവും നിയമപരവുമായ കാര്യങ്ങൾ നോക്കിയിരുന്ന ‘സദർ-ഉസ്-സുദൂർ’ എന്നിവരായിരുന്നു അവർ.

  • പ്രവിശ്യാ ഭരണം (Subah): വിശാലമായ സാമ്രാജ്യത്തെ ‘സുബകൾ’ (സംസ്ഥാനങ്ങൾ) ആയി വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഓരോ സുബയുടെയും തലവൻ ‘സുബാദാർ’ (ഗവർണ്ണർ) ആയിരുന്നു. ക്രമസമാധാന പാലനമായിരുന്നു സുബാദാറുടെ പ്രധാന ചുമതല. സുബകളെ വീണ്ടും ‘സർക്കാറുകളായും’ (ജില്ലകൾ) അവയെ ‘പർഗനകളായും’ (താലൂക്കുകൾ) തിരിച്ചിരുന്നു.

  • മൻസബ്ദാരി സമ്പ്രദായം (Mansabdari System): അക്ബർ കൊണ്ടുവന്ന ഏറ്റവും വിപ്ലവാത്മകമായ സൈനിക-ഭരണ പരിഷ്കാരമാണിത്. ഇതിലൂടെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും സൈനിക മേധാവികൾക്കും ‘മൻസബ്’ (പദവി അല്ലെങ്കിൽ റാങ്ക്) നിശ്ചയിച്ചു നൽകി. ‘സാത്’ (വ്യക്തിഗത പദവി), ‘സവാർ’ (കൂടെ കൊണ്ടുനടക്കേണ്ട കുതിരപ്പടയാളികളുടെ എണ്ണം) എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ഘടകങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഒരു മൻസബ്ദാരുടെ പദവി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്. ഇവർക്ക് ശമ്പളത്തിന് പകരം ഭൂമിയിൽ നിന്നും നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അവകാശമാണ് നൽകിയിരുന്നത്.

സാമ്പത്തിക രംഗം (Economic System)

കാർഷിക ഉത്പാദനവും വിദേശവ്യാപാരവുമായിരുന്നു മുഗൾ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ജീവനാഡി. വ്യവസ്ഥാപിതമായ നികുതി പിരിവ് ഖജനാവിനെ എപ്പോഴും സമ്പന്നമാക്കി നിർത്തി.

  • ഭൂനികുതി പരിഷ്കാരങ്ങൾ (Zabti System): അക്ബറിന്റെ ധനകാര്യമന്ത്രിയായ രാജാ തോഡർമൽ നടപ്പിലാക്കിയ ‘സാബ്തി’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ബന്ദോബസ്ത്’ സമ്പ്രദായം സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കി. ഇതനുസരിച്ച് കൃഷിഭൂമി കൃത്യമായി അളന്ന് തിട്ടപ്പെടുത്തുകയും, കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തെ ശരാശരി വിളവിന്റെയും വിലയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നികുതി നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു. വിളവിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗമായിരുന്നു സാധാരണയായി നികുതിയായി ഈടാക്കിയിരുന്നത്.

  • നാണയ വ്യവസ്ഥ (Currency System): ഷേർഷാ സൂരി തുടക്കം കുറിച്ച വെള്ളി നാണയമായ ‘രൂപിയ’ മുഗളന്മാർ കൂടുതൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. അക്ബർ സ്വർണ്ണ നാണയമായ ‘മുഹർ’ കൊണ്ടുവന്നു. ഔറംഗസേബിന്റെ കാലമായപ്പോഴേക്കും നാണയ നിർമ്മാണം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാവുകയും വ്യാപാരം എളുപ്പമാവുകയും ചെയ്തു.

  • വ്യാപാരവും വ്യവസായവും: തുണിത്തരങ്ങൾ (പ്രത്യേകിച്ച് പരുത്തി, പട്ട്), സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ഇindigo (നീലമരുന്ന്), വെടിയുപ്പ് എന്നിവ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും വൻതോതിൽ വിദേശത്തേക്ക് കയറ്റി അയച്ചിരുന്നു. കരമാർഗ്ഗവും കടൽമാർഗ്ഗവും വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായി ശക്തമായ വ്യാപാരബന്ധം മുഗളന്മാർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ചെങ്കടൽ, പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടൽ വഴി യൂറോപ്പുമായും ചൈനയുമായും വ്യാപാരം നടന്നു. ജഹാംഗീറിന്റെയും ഷാജഹാന്റെയും കാലത്ത് യൂറോപ്യൻ വ്യാപാരികൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരാൻ തുടങ്ങിയത് വ്യാപാരമേഖലയ്ക്ക് കൂടുതൽ ഉണർവേകി.


മുഗൾ ചരിത്രത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ സ്വാധീനം

മുഗൾ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഭരണത്തിലും വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു. മുഗൾ ചരിത്രത്തെയും ഭരണസംവിധാനത്തെയും കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ മാറ്റിനിർത്താനാവാത്ത ഒന്നാണ് മുഗൾ അന്തഃപുരത്തിലെ (Harem) സ്ത്രീകളുടെ ശക്തമായ ഇടപെടലുകൾ. കേവലം കൊട്ടാരമതിലുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നവരല്ല, മറിച്ച് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെയും വാസ്തുവിദ്യയെയും സാമ്പത്തിക രംഗത്തെയും വരെ സ്വാധീനിച്ചവരായിരുന്നു അവർ.

രാഷ്ട്രീയവും ഭരണപരവുമായ സ്വാധീനം

മുഗൾ അന്തഃപുരത്തിലെ മുതിർന്ന സ്ത്രീകൾ പലപ്പോഴും ചക്രവർത്തിമാരുടെ പ്രധാന ഉപദേശകരും പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ മധ്യസ്ഥരുമായി പ്രവർത്തിച്ചു. രാജകീയ മുദ്രയായ ‘മുഹർ’ സൂക്ഷിക്കാനുള്ള അധികാരം പോലും ചില രാജ്ഞിമാർക്കുണ്ടായിരുന്നു.

  • നൂർജഹാൻ (Jahangir’s Wife): മുഗൾ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അധികാരം കൈയാളിയ സ്ത്രീ നൂർജഹാൻ ആയിരുന്നു. ജഹാംഗീർ ചക്രവർത്തിയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മോശമായ കാലത്ത് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭരണം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത് അവരായിരുന്നു. സ്വന്തം പേരിൽ നാണയങ്ങൾ ഇറക്കാനും, രാജകീയ ഉത്തരവുകളിൽ (ഫർമാനുകൾ) ഒപ്പുവെക്കാനും അധികാരമുണ്ടായിരുന്ന ഏക മുഗൾ രാജ്ഞി നൂർജഹാൻ ആണ്.

  • മഹാം അനഗ (Akbar’s Foster Mother): അക്ബർ ചക്രവർത്തിയുടെ ചെറുപ്പകാലത്ത് ഭരണത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ സ്ത്രീയാണ് മഹാം അനഗ. അക്ബർ ബൈറാം ഖാന്റെ സംരക്ഷണയിൽ നിന്നും മാറി സ്വതന്ത്രമായി ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിൽ ഇവർ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. 1560 മുതൽ 1562 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ മുഗൾ ഭരണം ‘പെറ്റിക്കോട്ട് ഭരണം’ (Petticoat Government) എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ കാരണം ഇവരുടെ ഇടപെടലുകളായിരുന്നു.

  • ജഹനാര ബീഗം (Shah Jahan’s Daughter): ഷാജഹാന്റെ മൂത്ത മകളായ ജഹനാര ബീഗം കൊട്ടാരത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തയായ സ്ത്രീയായിരുന്നു. ‘പാദ്ഷാ ബീഗം’ എന്ന പദവി വഹിച്ചിരുന്ന അവർക്ക് ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു. ഷാജഹാന്റെ മക്കൾ തമ്മിൽ അധികാരത്തർക്കം ഉണ്ടായപ്പോൾ സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് അവർ നേതൃത്വം നൽകി. ഔറംഗസേബിന്റെ ഭരണകാലത്തും ജഹനാരയുടെ വാക്കുകൾക്ക് വലിയ വിലയുണ്ടായിരുന്നു.

സാംസ്കാരിക, സാമ്പത്തിക സംഭാവനകൾ

രാഷ്ട്രീയത്തിന് പുറമെ വാസ്തുവിദ്യയിലും വിദേശവ്യാപാരത്തിലും കലയിലും മുഗൾ സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. വലിയ സാമ്പത്തിക സ്വതന്ത്ര്യവും സ്വന്തമായി വരുമാനമാർഗ്ഗങ്ങളും ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.

  • ഗുൽബദൻ ബീഗം (Babur’s Daughter): ബാബറുടെ മകളും ഹുമയൂണിന്റെ സഹോദരിയുമായിരുന്ന ഗുൽബദൻ ബീഗം വലിയൊരു എഴുത്തുകാരിയായിരുന്നു. അക്ബറിന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം അവർ എഴുതിയ ‘ഹുമയൂൺ നാമ’ എന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് മുഗൾ അന്തഃപുരത്തെക്കുറിച്ചും ഹുമയൂണിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന ഏക സമഗ്ര കൃതി.

  • ഹാജി ബീഗം (Humayun’s Wife): ഹുമയൂണിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഡൽഹിയിൽ വിഖ്യാതമായ ‘ഹുമയൂൺസ് ടോംബ്’ (Humayun’s Tomb) നിർമ്മിക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്തത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ ഹാജി ബീഗം (ബേഗ ബീഗം) ആയിരുന്നു. പേർഷ്യൻ വാസ്തുശിൽപികളെ കൊണ്ടുവന്ന് അവർ പണികഴിപ്പിച്ച ഈ സ്മാരകമാണ് പിൽക്കാലത്ത് താജ്മഹലിന് മാതൃകയായത്.

  • കച്ചവടവും കപ്പലുടമസ്ഥതയും: മുഗൾ രാജകുമാരിമാർക്കും രാജ്ഞിമാർക്കും വലിയ സാമ്പത്തിക വരുമാനമുണ്ടായിരുന്നു. അക്ബറുടെ ഭാര്യയായിരുന്ന മറിയം-ഉസ്-സമാനിക്ക് (ജോധാ ഭായ്) സ്വന്തമായി വലിയ വ്യാപാരക്കപ്പലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചെങ്കടൽ വഴിയുള്ള മക്ക തീർത്ഥാടനവും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരവും ഈ കപ്പലുകൾ വഴി നടന്നു. അതുപോലെ ജഹനാര ബീഗം ഇന്നത്തെ ഡൽഹിയിലെ പ്രശസ്തമായ ‘ചാന്ദ്നി ചൗക്ക്’ മാർക്കറ്റ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത വ്യക്തിയാണ്.

  • നൂർജഹാന്റെ കലാവൈഭവം: തുണിത്തരങ്ങളുടെ രൂപകൽപ്പനയിലും അത്തർ (പെർഫ്യൂം) നിർമ്മാണത്തിലും നൂർജഹാന് വലിയ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. റോസാപ്പൂവിൽ നിന്നും അത്തർ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന രീതി ജനപ്രിയമാക്കിയത് നൂർജഹാന്റെ അമ്മയായ അസ്മത് ബീഗവും നൂർജഹാനുമായിരുന്നു.


സാംസ്കാരിക സമന്വയവും ഉർദു ഭാഷയുടെ ജനനവും

മുഗൾ ഭരണകാലം ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സജീവമായ ഒരു സമന്വയത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു. വിദേശത്തുനിന്നു വന്ന പേർഷ്യൻ, ഇസ്ലാമിക സംസ്കാരങ്ങളും ഇന്ത്യയിലെ തദ്ദേശീയമായ ഹൈന്ദവ സംസ്കാരങ്ങളും പരസ്പരം കലർന്നപ്പോഴാണ് കല, സാഹിത്യം, ഭാഷ എന്നിവയിൽ ഒരു പുതിയ ശൈലി രൂപപ്പെട്ടത്.

ഉർദു ഭാഷയുടെ ജനനം (Birth of Urdu)

വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സമ്പർക്കത്തിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട ഒരു സങ്കര ഭാഷയാണ് ഉർദു. ഇത് കേവലം ഒരു ആശയവിനിമയ ഉപാധി എന്നതിലുപരി മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിലെ സാംസ്കാരിക ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി.

  • പേരിന്റെ അർത്ഥം: തുർക്കിഷ് ഭാഷയിൽ ‘ഉർദു’ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ‘സൈനിക ക്യാമ്പ്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘പടപ്പാളയം’ എന്നാണ്. സൈനിക ക്യാമ്പുകളിൽ വ്യത്യസ്ത നാടുകളിൽ നിന്നുള്ള സൈനികർ പരസ്പരം സംസാരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചതിലൂടെയാണ് ഈ ഭാഷ വികസിച്ചുവന്നത്.

  • ഭാഷകളുടെ സമന്വയം: മുഗൾ കൊട്ടാരങ്ങളിലും സൈന്യത്തിലും ഉണ്ടായിരുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും സൈനികരുടെയും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായ പേർഷ്യൻ, മതപരമായ അറബിക്, മധ്യേഷ്യൻ തുർക്കിഷ്, തദ്ദേശീയ ഭാഷയായ ഹിന്ദി (ഹിന്ദവി/ഖാരിബോലി) എന്നിവയുടെ വ്യാകരണവും പദസമ്പത്തും ഒന്നുചേർന്നാണ് ഉർദു ഭാഷ ജനിക്കുന്നത്.

  • വളർച്ചയും ജനപ്രീതിയും: തുടക്കത്തിൽ ‘സബാൻ-ഇ-ഉർദു’ (ക്യാമ്പുകളിലെ ഭാഷ) എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട ഇത് പിൽക്കാലത്ത് കവിതയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും മാധ്യമമായി മാറി. പേർഷ്യൻ ലിപിയിലാണ് ഉർദു എഴുതപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും അതിന്റെ വ്യാകരണ ഘടന ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളുടേതായിരുന്നു. പിൽക്കാല മുഗൾ ഭരണാധികാരികളുടെ കാലത്ത് (പ്രത്യേകിച്ച് ബഹാദൂർ ഷാ സഫറുടെ കാലത്ത്) ഉർദു കവിതകൾ വലിയ ജനപ്രീതി നേടി.

വിവർത്തന പ്രസ്ഥാനവും സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റവും

മുഗളന്മാരുടെ സാംസ്കാരിക സമന്വയ നയത്തിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് പുരാതന ഇന്ത്യൻ കൃതികളുടെ വിവർത്തനം. ഇത് ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളെയും സംസ്കാരത്തെയും കൂടുതൽ അടുത്തറിയാൻ സഹായകരമായി.

  • മഹാഭാരതത്തിന്റെ വിവർത്തനം (‘റസ്മ്നാമ’): അക്ബർ ചക്രവർത്തിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കൊട്ടാരം ചരിത്രകാരനായ അബുൽ ഫസലിന്റെയും ഫൈസിയുടെയും മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാരുടെയും നേതൃത്വത്തിലാണ് മഹാഭാരതം പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തത്. ‘റസ്മ്നാമ’ (യുദ്ധങ്ങളുടെ പുസ്തകം – Book of War) എന്നാണ് ഈ പേർഷ്യൻ വിവർത്തനം അറിയപ്പെടുന്നത്. മനോഹരമായ ചിത്രീകരണങ്ങളോടെയാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം തയ്യാറാക്കിയത്.

  • രാമായണത്തിന്റെ വിവർത്തനം: അക്ബറുടെ കാലത്ത് തന്നെ പ്രശസ്ത പണ്ഡിതനായിരുന്ന അബ്ദുൽ ഖാദിർ ബദായൂനിയാണ് രാമായണം പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തത്. നാല് വർഷത്തോളം സമയമെടുത്താണ് അദ്ദേഹം ഈ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കിയത്.

  • ദാരാ ഷിക്കോയുടെ സംഭാവനകൾ (Dara Shikoh): ഷാജഹാന്റെ മൂത്ത മകനായ ദാരാ ഷിക്കോ വലിയൊരു പണ്ഡിതനും സൂഫി വര്യനുമായിരുന്നു. മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സമാനതകൾ കണ്ടെത്താൻ അദ്ദേഹം അങ്ങേയറ്റം ശ്രമിച്ചു. അമ്പതോളം ഉപനിഷത്തുകൾ അദ്ദേഹം ‘സിർ-ഇ-അക്ബർ’ (ഏറ്റവും വലിയ രഹസ്യം) എന്ന പേരിൽ പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. ഭഗവദ്ഗീതയും യോഗവാസിഷ്ഠവും അദ്ദേഹം പേർഷ്യനിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റി. രണ്ട് സമുദ്രങ്ങളുടെ സംഗമം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ‘മജ്മ-ഉൽ-ബഹ്റൈൻ’ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതി ഹിന്ദുമതത്തിലെയും ഇസ്ലാമിലെയും صوفി (സൂഫി) ദർശനങ്ങളുടെ സമാനതകളെക്കുറിച്ചുള്ളതായിരുന്നു.


f