അന്ത്യയാത്രയുടെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം: ‘സഫലമീ യാത്ര’യിലെ ധ്യാനാത്മകത
മലയാള കവിതയിൽ കാല്പനികതയുടെ ആധിക്യം നിറഞ്ഞ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് എൻ.എൻ. കക്കാട് തന്റെ കവിതകളിലൂടെ ആധുനികതയുടെ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നത്. ‘സഫലമീ യാത്ര’ എന്നത് കേവലം ഒരു കവിതയല്ല, മറിച്ച് ജീവിതത്തിന്റെ അനിവാര്യമായ അവസാനത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഒരു കവി ആർജ്ജിച്ച ധ്യാനാത്മകമായ ഔന്നത്യത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ്. അർബുദരോഗം ബാധിച്ച് രോഗശയ്യയിൽ കിടക്കുമ്പോൾ എഴുതപ്പെട്ട ഈ കവിത, മരണത്തെ ഭീതിയോടെയല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിയുമായുള്ള ലയനമായിക്കണ്ട് സ്വീകരിക്കുന്നതിന്റെ ദാർശനികമായ ഒരു സാക്ഷ്യപത്രമാണ്.
കാല്പനികതാവിരുദ്ധതയും ആധുനികതയുടെ ആവിർഭാവവും
കക്കാടിന് മുൻപ് മലയാള കവിതയിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നത് വൈകാരികമായ അതിഭാവുകത്വവും പ്രകൃതിയെ ഒരു ആഭരണമായി കാണുന്ന കാല്പനിക ഭാവങ്ങളുമായിരുന്നു. എന്നാൽ കക്കാട് കവിതയുടെ ഉള്ളടക്കത്തെയും ശൈലിയെയും സമൂലമായി മാറ്റിയെഴുതി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളിൽ യന്ത്രവൽകൃതമായ ലോകത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും, മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്ന അന്യവൽക്കരണവും, നഗരജീവിതത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളും പ്രതിഫലിച്ചു.
ഈ നിലപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമകാലികരായ കവികളിൽ നിന്നും കക്കാടിനെ വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നു. ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിന്റെ കവിതകളിൽ പ്രകടമായിരുന്ന പ്രതീകാത്മകതയും കാല്പനികമായ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസവും കക്കാടിന്റെ കവിതകളിൽ കാണാനില്ല. പകരം, അയ്യപ്പപ്പണിക്കരെയും സച്ചിദാനന്ദനെയും പോലുള്ള കവികൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച ആധുനികതാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അംശങ്ങൾ കക്കാടിലുണ്ട്. എന്നാൽ, അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ ‘കുരുക്ഷേത്ര’ത്തിൽ കാണുന്ന ശ്ലഥമായ ഭാഷാപ്രയോഗങ്ങളേക്കാൾ, സംഗീതാത്മകവും എന്നാൽ ദാർശനികവുമായ ഒരു ഘടനയാണ് കക്കാടിന്റേത്. ‘സഫലമീ യാത്ര’യിൽ അദ്ദേഹം ഈ ആധുനികതയെ പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മീയ ലയനത്തിലൂടെ കൂടുതൽ മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃതമാക്കുന്നു.
‘സഫലമീ യാത്ര’: അസ്തിത്വപരമായ ദർശനം
ധനുമാസത്തിലെ ആതിര നിലാവിനെ കാവ്യവസ്തുവാക്കുമ്പോൾ കക്കാട് ചെയ്യുന്നത് മരണത്തെ ഒരു ആഘോഷമായി മാറ്റുകയാണ്. “സഫലമീ യാത്ര” എന്ന പ്രയോഗം തന്നെ അസ്തിത്വവാദപരമായ ഒരു വീക്ഷണത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അർത്ഥമില്ലാത്തതെന്ന് തോന്നുന്ന ജീവിതയാത്ര, അവസാന നിമിഷത്തിൽ പ്രകൃതിയുടെ സാമീപ്യത്താൽ സഫലമാകുന്നു എന്ന തിരിച്ചറിവാണിത്.
കവിതയിൽ ഉടനീളം നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ‘നീലിമ’, ‘ഊഞ്ഞാൽ പാട്ട്’, ‘ആതിര നിലാവ്’ എന്നിവ കേവലമായ ബിംബങ്ങളല്ല, മറിച്ച് കവിയുടെ വേദനകളെ അലിയിച്ചു കളയുന്ന മാധ്യമങ്ങളാണ്. ബാല്യകാല ഓർമ്മകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനടക്കുന്ന കവി, തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെയല്ല, മറിച്ച് താൻ അനുഭവിച്ചതിനെയാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഇവിടെ കക്കാട് തന്റെ സമകാലികരായ ബാലാമണിയമ്മയുടെ മാതൃഭാവങ്ങളുമായോ, വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ചരിത്രബോധവുമായോ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്നില്ല. മറിച്ച്, തന്നിലേക്ക് തന്നെ നോക്കുന്ന ഒരു തപസ്വിയുടെ ഏകാന്തതയാണ് അദ്ദേഹം പങ്കുവെക്കുന്നത്.
താരതമ്യ പഠനം: ഒരു സൈദ്ധാന്തിക വിശകലനം
കക്കാടിന്റെ കവിതകളെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ സമകാലികരായ മറ്റു കവികളുടെ ശൈലികളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
-
ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ് vs കക്കാട്: ജി.യുടെ കവിതകൾ പ്രകാശത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തെ തേടുമ്പോൾ, കക്കാട് ഇരുട്ടിനെയും രോഗത്തെയും നേരിട്ടുകൊണ്ട് അതിനുള്ളിലെ പ്രകാശത്തെ കണ്ടെത്തുന്നു. ജി.യുടെ ‘സൗന്ദര്യോപാസന’യിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി കക്കാടിന്റെ ‘സത്യോപാസന’യാണിത്.
-
വൈലോപ്പിള്ളി vs കക്കാട്: വൈലോപ്പിള്ളി പ്രകൃതിയെ മനുഷ്യന്റെ വൈകാരിക പ്രതികരണമായി കാണുമ്പോൾ, കക്കാട് പ്രകൃതിയെ താനായിത്തന്നെ കാണുന്നു. ‘സഫലമീ യാത്ര’യിൽ പ്രകൃതിയും കവിയും ഒന്നായി മാറുന്ന ഒരു ‘അദ്വൈത’ അവസ്ഥയുണ്ട്.
-
സച്ചിദാനന്ദൻ vs കക്കാട്: സച്ചിദാനന്ദന്റെ കവിതകളിൽ പ്രകടമായ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം കക്കാടിന്റെ കവിതകളിൽ പരോക്ഷമാണ്. നാഗരികതയുടെ വിപത്തുകളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോഴും മനുഷ്യനെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി നിലനിർത്തുന്നതിൽ കക്കാട് വിജയിക്കുന്നു.
‘സഫലമീ യാത്ര’ എന്നത് ഒരു കവിയുടെ അവസാന പ്രാർത്ഥനയാണ്. അക്കാദമികമായ തലത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഈ കവിത ആധുനിക മലയാള കവിതയുടെ ഒരു വഴിത്തിരിവാണ്. കാല്പനികതയിൽ നിന്നും ആധുനികതയിലേക്കും, അവിടെനിന്നും ദാർശനികതയിലേക്കും സഞ്ചരിച്ച ഒരു കവിയുടെ പരിണാമം ഇതിൽ കാണാം. ചിത്രമെഴുത്തിലും സംഗീതത്തിലും പ്രാവീണ്യമുണ്ടായിരുന്ന കക്കാടിന്റെ കലാപരമായ മികവ്, ഈ കവിതയിലെ താളക്രമത്തിലും ബിംബഘടനയിലും സ്പഷ്ടമാണ്.
രോഗത്തിന്റെ വേദനയെ തന്റെ കവിതയിലെ സൗന്ദര്യബോധം കൊണ്ട് അതിജയിച്ച കക്കാട്, മരണത്തെ ഒരു തോൽവിയായല്ല, മറിച്ച് തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയായി (സഫലതയായി) കാണുന്നു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ മലയാളത്തിലെ ഉജ്ജ്വലനായ ഒരു കവിയാക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ ഇന്നും പ്രസക്തമായിരിക്കുന്നത്, മനുഷ്യൻ നേരിടുന്ന വലിയ പ്രതിസന്ധികളെപ്പോലും അതിജീവനത്തിന്റെ സംഗീതമാക്കാൻ അവയ്ക്ക് കഴിയുന്നത് കൊണ്ടാണ്. താഴെ കവിത കൊടുത്തിരിക്കുന്നു…
ആതിര വരും, പോകു,മല്ലേ സഖീ? ഞാനീ
ജനലഴിപിടിച്ചൊട്ടു നില്ക്കട്ടെ; നീയെ-
ന്നണിയത്തുതന്നെ നില്ക്കൂ, ഇപ്പഴങ്കൂ-
ടൊരുചുമയ്ക്കടിയിടറിവീഴാം.
വ്രണിതമാം കണ്ഠത്തിലിന്നു നോവിത്തിരി-
ക്കുറവുണ്ട്, വളരെനാള്കൂടി
നേരിയ നിലാവിന്റെ പിന്നിലെയനന്തതയി-
ലലിയുമിരുള് നീലിമയില്,
എന്നോ പഴകിയൊരോര്മ്മകള് മാതിരി,
നിന്നുവിറയ്ക്കുമീയേകാന്ത താരകളെ
ഞാനൊട്ടു കാണട്ടെ, നീ തൊട്ടു നില്ക്കൂ.
ഓരോ നിറംകൊണ്ടു നേരമളന്നും
ഓരോ രവംകൊണ്ടു രൂപമറിഞ്ഞും
ഓരോ മരുന്നുകളിലന്തികളിഴഞ്ഞും
ഒരു കരസ്പര്ശത്തി,ലൊരു നേര്ത്ത തേങ്ങലി-
ലിരവിന് വ്രണങ്ങളില് കുളിരു ചുറഞ്ഞും
കുഴയുമീ നാളുകളി,ലൊച്ചയുണ്ടാക്കാതെ-
യാതിരവരുന്നുവെന്നോ, സഖീ?ആതിരവരുന്നേരമൊരുമിച്ചു കൈകള്കോര്-
ത്തെതിരേല്ക്കണം നമുക്കിക്കുറി; വരുംകൊല്ല-
മാരെന്നു,മെന്തെന്നു,മാര്ക്കറിയാം!
എന്തു, നിന് മിഴിയിണ തുളുമ്പിയെന്നോ, സഖി,
ചന്തം നിറയ്ക്കുകീ ശിഷ്ടദിനങ്ങളില്.
മിഴിനീര്ച്ചവര്പ്പുപെടാതീ മധുപാത്ര-
മടിയോളം മോന്തുക; നേര്ത്ത നിലാവിന്റെ-
യടിയില് തെളിയുമിരുള് നോക്കു-
കിരുളിന്റെയറകളിലെയോര്മ്മകളെടുക്കുക.ഇവിടെയെന്തോര്മ്മകളെന്നോ,
നെറുകയിലിരുട്ടേന്തിപ്പാറാവു നില്ക്കുമീ
തെരുവുവിളക്കുകള്ക്കപ്പുറം
ബധിരമാം ബോധത്തിനപ്പുറം
ഓര്മ്മകളൊന്നുമില്ലെന്നോ? ഒന്നുമില്ലെന്നോ?
പലനിറം കാച്ചിയ വളകളണിഞ്ഞുമഴിച്ചും,
പലമുഖംകൊണ്ടുനാം തമ്മിലെതിരേറ്റും,
നൊന്തും, പരസ്പരം നോവിച്ചും, മൂപതി-
റ്റാണ്ടുകള് നീണ്ടൊരീയറിയാത്ത വഴികളില്
എത്ര കൊഴുത്ത ചവര്പ്പു കുടിച്ചുവറ്റിച്ചു നാം
ഇത്തിരി ശാന്തിതന് ശര്ക്കര നുണയുവാന്!
ഓര്മ്മകളുണ്ടായിരിക്കണം, ഒക്കെയും
വഴിയോരക്കാഴ്ചകളായ് പിറകിലേക്കോടി മറഞ്ഞിരിക്കാം.പാതിയിലേറെക്കടന്നുവല്ലോ, വഴി.
ഓര്മ്മകളുണ്ടായിരിക്കണം: അല്ലെങ്കി-
ലാതിരവരുന്നുവെന്നെങ്ങനെയറിഞ്ഞു നാം?
ഇത്തിരിക്കൂടെ നടന്നവ, കിന്നാര-
മിത്തിരി ചൊന്നവ, കണ്ണീരുറക്കെ-
ച്ചിരിച്ചു കവിളുതുടിച്ചവ,
ഏറെക്കരഞ്ഞു കണ്പോള കനത്തവ,
കെട്ടിപ്പുണര്ന്നു മുകര്ന്നവ,
കുത്തിപ്പിളര്ന്നു മരിച്ചവ, കൊന്നവ,
മൊട്ടായിപ്പുഴുതിന്നു, പാതി വിടര്ന്നു
പെരുവഴിയില് ഞെട്ടറ്റടര്ന്നു പതിച്ചവ,
വഴിപോക്കരിരുളില് ചവുട്ടിയരച്ചവ,
ഓരാതിരിക്കേച്ചവിട്ടടികളില്പ്പുള-
ഞ്ഞുല്ഫണമുയര്ന്നാടിനിന്നവ-ഒക്കെയും
ഒക്കെയുമോര്മ്മകളായിരിക്കാം,
ഓര്ക്കാന് കഴിവീലവതന് മുഖങ്ങള്.
മുഖമില്ലാതലറുമീ തെരുവുകള്ക്കപ്പുറം
മുരടന് മുടുക്കുകള്ക്കപ്പുറം കാതുകളയച്ചുനോക്കൂ!
ഏതോ പുഴയുടെ കളകളത്തില്,
ഏതോ വയല്ക്കൊറ്റിതന് നിറത്തില്,
ഏതോ മലമുടിപ്പോക്കുവെയ്ലില്,
ഏതോ നിശീഥത്തിന് തേക്കുപാട്ടില്,
ഏതോ വിജനമാം വഴിവക്കില് നിഴലുകള്,
നീങ്ങുമൊരു താന്തമാമന്തിയില്,
പടവുകളായ് കിഴക്കേറിയുയര്ന്നുപോയ്
കടുനീലവിണ്ണിലലിഞ്ഞുപോം മലകളില്,
പുളയും കുരുത്തോല തെളിയുന്ന പന്തങ്ങള്
വിളയുന്ന മേളങ്ങളുറയുന്ന രാവുകളില്,
എങ്ങാനൊരൂഞ്ഞാല്പ്പാട്ടുയരുന്നുവോ, സഖി,
എങ്ങാനൊരൂഞ്ഞാല്പ്പാട്ടുയരുന്നുവോ?
ഒന്നുമില്ലെന്നോ?
ഓര്മ്മകള് തിളങ്ങാതെ, മധുരങ്ങള് പാടാതെ,
പാതിരകളിളകാതെയറിയാതെ,
ആര്ദ്രയാമാര്ദ്ര വരുമെന്നോ, സഖി?
ചക്രവാളങ്ങളിലാഞ്ഞുചവിട്ടുന്ന
വിക്രമമെങ്ങ്? ഒരോങ്കാരബൃംഹണത്തില്
ത്രിപുരങ്ങളൊപ്പം തകര്ക്കുന്ന വീറെങ്ങ്?
ഏകാന്തരാവില് നീയരുളുമീയലിവും
നെയ്ത്തിരിപോലെ തെളിയും കിടാങ്ങള്തന്
വിടര്മിഴികള്തന് സ്വച്ഛനാളങ്ങളും
ഊതിത്തിളക്കിത്തളരാതെ കാക്കുമീ-
ദീനദീനങ്ങളാമല്പ്പദിനങ്ങളില്
ഒന്നു തെളിയുന്നു, നീയുമോര്ക്കുന്നുവോ?
ചീറിയടിക്കുമൊരിരുട്ടില്,
ദൂരങ്ങള് കോള്കൊണ്ടു മുന്നില് കിടക്കവേ,
കാല്കള് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചാഞ്ഞ് വിഴുങ്ങുമൊരു
പുഴ നമ്മള് കഴപോലിറങ്ങിക്കടന്നതും,
നമ്മള്തന്നറിയാത്ത കാല്ച്ചവിട്ടേറ്റു
ഞെരിഞ്ഞ തൃണാവര്ത്തദേഹം, പുലരിയില്
വഴിവക്കില് മലപോല് കിടന്നതും.
ഏതാണ്ടൊരോര്മ്മ വരുന്നുവോ?
ഓര്ത്താലുമോര്ക്കാതിരുന്നാലും, ആതിര-
യെത്തും, കടന്നുപോമീവഴി;
നാമിജ്ജനലിലൂടെതിരേല്ക്കും, ഇപ്പഴയൊ-
രോര്മ്മകളൊഴിഞ്ഞ താലം, തളര്ന്നൊട്ടു
വിറയാര്ന്ന കൈകളിലേന്തി, യതിലൊറ്റ
മിഴിനീര് പതിക്കാതെ, മനമിടറാതെ.
കാലമിനിയുമുരുളും, വിഷുവരും,
വര്ഷം വരും, തിരുവോണം വരും, പിന്നെ-
യോരോ തളിരിനും പൂവരും,കായ് വരും-അപ്പൊ-
ളാരെന്നുമെന്തെന്നുമാര്ക്കറിയാം? നമു-
ക്കിപ്പൊഴീയാര്ദ്രയെശ്ശാന്തരായ്,
സൗമ്യരായെതിരേല്ക്കാം,
വരിക സഖി,യരികത്തു ചേര്ന്നു നില്ക്കൂ:
പഴയൊരു മന്ത്രം സ്മരിക്ക, നാമന്യോന്യ-
മൂന്നുവടികളായ് നില്ക്കാം;
ഹാ! സഫലമീയാത്ര…
ഹാ! സഫലമീയാത്ര…
എന് .എന് . കക്കാട്
ആലാപനം: ജി. വേണുഗോപാൽ, വിജയകുമാർ ബ്ലാത്തൂർ
