കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം (1947)

1947-ൽ ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയുടെ ആവേശത്തിൽ നിൽക്കുന്ന വേളയിൽ, കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രദേശമായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞങ്ങാട്ട് നടന്ന ‘മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം’ പൗരാവകാശ-വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ ഉജ്ജ്വലവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ ഒരു അധ്യായമാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, പ്രശസ്തമായ കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വിദ്യാലയത്തിൽ ഹരിജൻ (ദളിത്), മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിച്ചതിനെതിരെയും, അവർക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് ഇരുന്ന് അന്തസ്സോടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയും പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളും മലബാർ അധ്യാപക സംഘടനയും കർഷകസംഘവും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ശക്തമായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്.¹ ഫ്യൂഡൽ ജന്മിക്കൂറ്റന്മാർക്കും ജാതിമേധാവിത്വത്തിനുമെതിരെ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളും കർഷകരും അധ്യാപകരും തോളോടുതോൾ ചേർന്ന് പോരാടിയ ഈ സമരം, കേവലം അക്ഷരം പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് വടക്കൻ മലബാറിലെ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെയും ഫ്യൂഡൽ ചൂഷണങ്ങളുടെയും കോട്ടകളെ തകർത്തെറിയാനുള്ള ഒരു വലിയ പൗരാവകാശ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.²

ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും വടക്കൻ മലബാറിലെ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥയും

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു മലബാർ ജില്ല. മലബാറിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഹോസ്ദുർഗ് (ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞങ്ങാട് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം) സാംസ്കാരികമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും സവിശേഷമായ ഒരു മേഖലയായിരുന്നു. ഇവിടുത്തെ സാമൂഹിക ഘടന കടുത്ത ജാതിവ്യവസ്ഥയാലും കഠിനമായ ജന്മിത്ത ചൂഷണത്താലും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.³

ഭൂമിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വലിയ ജന്മിമാരുടെയും ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങളുടെയും കൈകളിലായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. ചിറക്കൽ രാജാവിന്റെയും തദ്ദേശീയരായ നായർ-നമ്പ്യാർ പ്രഭുക്കന്മാരുടെയും അധീനതയിലായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ. ഈ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികളായ പുലയർ, വേട്ടുവർ, ചാലിയർ, മണിയാണി തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക-ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ കടുത്ത സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടലും സാമ്പത്തിക ചൂഷണവും അനുഭവിച്ചു. അവർക്ക് പൊതുവഴികളിലൂടെ നടക്കാനോ, നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാനോ, പൊതു ജലാശയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനോ ഉള്ള അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല.⁴ അറിവ് എന്നത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാരുടെ മാത്രം കുത്തകയായി നിലനിർത്താൻ ജന്മിത്തം ബോധപൂർവ്വം ശ്രമിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.

മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്രവും അതിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനവും

കാഞ്ഞങ്ങാടിനടുത്തുള്ള മടിയൻ കൂലോം ശ്രീ ക്ഷേത്രപാലക ക്ഷേത്രം ഉത്തരമലബാറിലെ ഏറ്റവും പുരാതനവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളതുമായ ആരാധനാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മടിയൻ കൂലോം ദേവസ്വം വലിയ തോതിൽ ഭൂസ്വത്തുള്ള ഒരു വലിയ സ്ഥാപനമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ നിയമങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത് ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റിമാരും അവരെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന പ്രാദേശിക ജന്മിമാരുമായിരുന്നു.

ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വിദ്യാലയം (പിൽക്കാലത്ത് ബോർഡ് സ്കൂളായും സർക്കാർ സ്കൂളായും മാറിയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രാഗ്‌രൂപം) പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാനായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, അതിന്റെ ഭരണം യാഥാസ്ഥിതികരുടെ കൺട്രോളിലായിരുന്നു. മദ്രാസ് സർക്കാരിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ നിയമപ്രകാരം പൊതു വിദ്യാലയങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം നൽകണം എന്നുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ‘ആചാര ശുദ്ധി’യും ‘തീണ്ടൽ’ നിയമങ്ങളും മുൻനിർത്തി അവർണ്ണ കുട്ടികളെ വിദ്യാലയത്തിന്റെ പടിക്കുപുറത്ത് നിർത്താനാണ് മാനേജ്‌മെന്റും പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരും ശ്രമിച്ചത്.⁵

സമരത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും നേരിട്ടുള്ള കാരണങ്ങളും

1930-കളിലും 40-കളിലും ഉത്തരമലബാറിലുടനീളം ആഞ്ഞടിച്ച ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അലയൊലികളും കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ (Karshaka Sangham) ഉദയവും കടുത്ത ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെ ചിന്തിക്കാൻ സാധാരണക്കാരെ പ്രാപ്തരാക്കി. പി. കൃഷ്ണപിള്ള, എ.കെ. ഗോപാലൻ (എ.കെ.ജി), കെ.എ. കേരളീയൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മലബാറിൽ കർഷകരും തൊഴിലാളികളും സംഘടിച്ചു. ജന്മിത്വ വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങൾക്കൊപ്പം തന്നെ സാമൂഹിക അനാചാരങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളും അവർ ഏറ്റെടുത്തു.⁶

1947 ഓഗസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതോടെ, രാജ്യത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന സാമൂഹിക വിവേചനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമായി. കാഞ്ഞങ്ങാട് മേഖലയിലെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ യുവാക്കളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പ്രവർത്തകരും ഹരിജൻ കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ചേർക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

സമരത്തിന് കാരണമായ പ്രധാന സംഭവം:

1947-ന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ, പ്രാദേശിക പുരോഗമന പ്രവർത്തകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഏതാനും ഹരിജൻ (ദളിത്) കുട്ടികളെ മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാനായി കൊണ്ടുവന്നു. എന്നാൽ ക്ഷേത്ര ഭാരവാഹികളും യാഥാസ്ഥിതികരായ ജന്മിമാരും ഇതിനെ ശക്തിയായി എതിർത്തു. അവർണ്ണ കുട്ടികൾ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ ക്ഷേത്രവും പരിസരവും അശുദ്ധമാകുമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം. കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ഇരുത്തി പഠിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് മാനേജ്‌മെന്റ് കർശന നിലപാടെടുത്തു.⁷

ഈ അനീതിക്കെതിരെ പ്രതികരിക്കാൻ മലബാർ എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി ടീച്ചേഴ്സ് യൂണിയനും (Malabar Teachers’ Guild) പ്രാദേശിക കർഷക സംഘവും തീരുമാനിച്ചതോടെയാണ് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം’ ആരംഭിക്കുന്നത്.

സമരത്തിന്റെ നാൾവഴികളും ജനകീയ പ്രതിരോധവും

വിദ്യാലയ അധികൃതരുടെ കടുത്ത നിലപാടിനെതിരെ സമരസമിതി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് പ്രവേശനം നൽകുന്നത് വരെ സമരം തുടരാനായിരുന്നു തീരുമാനം. സമരം കേവലം ഒരു സ്കൂൾ പിക്കറ്റിങ്ങിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല, മറിച്ച് അത് കാഞ്ഞങ്ങാടിന്റെ ഗ്രാമാന്തരങ്ങളിലേക്ക് പടർന്ന വലിയൊരു ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമായി മാറി.

1. വിദ്യാലയ പിക്കറ്റിങ്ങും സത്യഗ്രഹവും

സമരഭടന്മാർ ഹരിജൻ കുട്ടികളുമായി ദിവസവും വിദ്യാലയത്തിന് മുന്നിലെത്തി സത്യഗ്രഹം ഇരുന്നു. കുട്ടികളെ ക്ലാസ് മുറികളിൽ കയറ്റി ഇരുത്താൻ അവർ ശ്രമിച്ചപ്പോഴെല്ലാം ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകളും യാഥാസ്ഥിതികരും അവരെ കായികമായി തടഞ്ഞു. സമരക്കാരെ നേരിടാൻ ജന്മിമാർ പോലീസിന്റെ സഹായം തേടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികളുടെ വൻപട വിദ്യാലയത്തിന് ചുറ്റും കാവലൊരുക്കി നിന്നു.⁸

2. ജന്മിമാരുടെ പ്രതികാര നടപടികളും സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണവും

സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പാവപ്പെട്ട കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്കെതിരെ ജന്മിമാർ ക്രൂരമായ പ്രതികാര നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു. സമര അനുകൂലികളായ കുടുംബങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പാട്ടഭൂമിയിൽ നിന്നും കുടിയൊഴുപ്പിക്കാൻ (Eviction) ജന്മിമാർ ശ്രമിച്ചു. അവർക്ക് കഠിനമായ പണിവിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തി. പല കുടുംബങ്ങൾക്കും കുടിവെള്ളം പോലും നിഷേധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണമാണ് (Social Boycott) യാഥാസ്ഥിതികർ നടപ്പിലാക്കിയത്. എന്നാൽ കർഷകസംഘത്തിന്റെ ശക്തമായ കേന്ദ്രീകൃത സംവിധാനം ഈ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണവും മറ്റ് അവശ്യസാധനങ്ങളും എത്തിച്ചുകൊടുത്ത് പ്രതിരോധം തീർത്തു.⁹

3. മലബാർ അധ്യാപക സംഘടനയുടെ (Teachers’ Guild) പങ്ക്

ഈ സമരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷതകളിലൊന്ന് അധ്യാപകരുടെ സജീവമായ പങ്കാളിത്തമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മലബാറിലെ അധ്യാപകർ വെറും ശമ്പളത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും പോരാടിയിരുന്നു. മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയത്തിലെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ അധ്യാപകർ ജന്മിമാരുടെ ഭീഷണികളെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ഹരിജൻ കുട്ടികളെ ക്ലാസ്സിലിരുത്തി പഠിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. മാനേജ്‌മെന്റ് ഈ അധ്യാപകരെ പിരിച്ചുവിടുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും അധ്യാപക സംഘടന ഒന്നടങ്കം സമരക്കാർക്ക് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു.

ഹരിജൻ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുന്നു 
               ▼
സമരസമിതി രൂപീകരണവും അധ്യാപക-കർഷക ഐക്യവും
               ▼
ജന്മിമാരുടെ കായിക പ്രതിരോധവും പണിവിലക്കും
               ▼
ബഹുജന മാർച്ച് - വിദ്യാലയത്തിലേക്ക് ജനങ്ങൾ ഇരച്ചുകയറുന്നു
               ▼
ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടൽ - സമര വിജയം

സമരത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടലും

സമരം മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയെങ്കിലും മദ്രാസ് സർക്കാരിന്റെ പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ പലരും ജന്മിമാരുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നു. സമര നേതാക്കളെ കള്ളക്കേസുകളിൽ കുടുക്കി ജയിലിലടക്കാൻ ശ്രമം നടന്നു. എ.വി. കുഞ്ഞമ്പു, കെ.എ. കേരളീയൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കൾ കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെത്തി സമരക്കാർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.

സമരം കൂടുതൽ ശക്തമായതോടെ ഹോസ്ദുർഗ് താലൂക്കിലെമ്പാടും സംഘർഷാവസ്ഥ നിലവിൽ വന്നു. വിദ്യാലയം അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് അടച്ചിടേണ്ടി വരുമെന്ന സാഹചര്യം സംജാതമായി. കർഷക തൊഴിലാളികൾ കൂട്ടത്തോടെ വിദ്യാലയത്തിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്യാനും ജന്മിമാരുടെ താവളങ്ങൾ ഉപരോധിക്കാനും തുടങ്ങിയതോടെ ഭരണകൂടം ഇടപെടാൻ നിർബന്ധിതരായി. മദ്രാസ് വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിലെ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെത്തുകയും സമരസമിതി നേതാക്കളുമായി ചർച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിയമപ്രകാരം ഒരു പൊതു വിദ്യാലയത്തിലും ജാതിയുടെ പേരിൽ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.¹⁰

സമര വിജയവും ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യവും

യാഥാസ്ഥിതിക ജന്മിത്വ ശക്തികൾക്ക് ഒടുവിൽ ജനകീയ ഇച്ഛാശക്തിക്ക് മുന്നിൽ പൂർണ്ണമായി കീഴടങ്ങേണ്ടി വന്നു. ഹരിജൻ കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് കയറി മറ്റെല്ലാ കുട്ടികൾക്കുമൊപ്പം ഇരുന്ന് പഠിക്കാനുള്ള അവകാശം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. അധ്യാപകർക്കെതിരെയുള്ള അച്ചടക്ക നടപടികൾ മാനേജ്‌മെന്റ് പിൻവലിച്ചു.

മടിയൻ കൂലോം സമരത്തിന്റെ പ്രധാന ചരിത്രപരമായ അനന്തരഫലങ്ങൾ:

• വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണം: ഈ സമരത്തോടെ കാസർകോട്, ഹോസ്ദുർഗ് മേഖലകളിലെ എല്ലാ വിദ്യാലയങ്ങളിലും പിന്നാക്ക-ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം സംജാതമായി. ജാതി നോക്കി അക്ഷരം നിഷേധിക്കുന്ന രീതിക്ക് വലിയൊരു പരിധി വരെ അന്ത്യം കുറിക്കാൻ ഇതിനായി.

• ജന്മിത്വത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ തുടക്കം: മടിയൻ കൂലോത്തെ ജന്മിമാരുടെ പരാജയം ഉത്തരമലബാറിലെ കർഷകർക്ക് വലിയ ആത്മവിശ്വാസമാണ് നൽകിയത്. ഭൂമിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സമരങ്ങൾക്കൊപ്പം സാമൂഹിക അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സമരങ്ങളും വിജയിപ്പിക്കാമെന്ന് ഇത് തെളിയിച്ചു.

• സാമൂഹിക ഐക്യം: കർഷകരും അധ്യാപകരും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരും ജാതിഭേദമന്യേ ഒന്നിച്ചുനിന്ന പോരാട്ടമായിരുന്നു ഇത്. കേരളത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് രൂപപ്പെട്ട ശക്തമായ മതേതര ചിന്താഗതിക്ക് ഇത്തരം സമരങ്ങൾ വലിയ അടിത്തറ പാകി.

ഉപസംഹാരം

1947-ലെ കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാന പ്രക്രിയയിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു പോരാട്ടമാണ്. രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു ജനതയ്ക്ക് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കില്ലെന്നും, അത് സാമൂഹികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ സമത്വത്തിലൂടെ മാത്രമേ പൂർണ്ണമാകൂ എന്നും ഈ സമരം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിന്റെ കണ്ണിലെ കരടായിരുന്ന പാവപ്പെട്ട ഹരിജൻ കുട്ടികൾ സ്ലേറ്റും പെൻസിലുമായി മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയത്തിന്റെ പടവുകൾ കയറിയപ്പോൾ, യഥാർത്ഥത്തിൽ പിറവിയെടുത്തത് ആധുനിക പുരോഗമന കേരളത്തിന്റെ പുതിയൊരു പുലരിയായിരുന്നു. ഈ സമരത്തിന്റെ സ്മരണകൾ ഇന്നും ഉത്തരമലബാറിലെ ജനകീയ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് വലിയ ആവേശം പകരുന്ന ഒന്നാണ്.

അനുബന്ധം (Appendices)

അനുബന്ധം 1: സമരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ പ്രധാന നേതാക്കൾ

• എ.വി. കുഞ്ഞമ്പു: ഉത്തരമലബാറിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്-കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ അമരക്കാരൻ. കാഞ്ഞങ്ങാട് മേഖലയിലെ ജന്മിത്വ വിരുദ്ധ സമരങ്ങൾക്ക് ദിശാബോധം നൽകി.

• കെ.എ. കേരളീയൻ: മലബാറിലെ കർഷക സംഘം നേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവും. കർഷക തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.

• ടി.എസ്. തിരുമുമ്പ്: ‘ഭക്തകവി’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് കടന്നുവരികയും അയിത്തത്തിനെതിരെയുള്ള സമരങ്ങളിൽ സജീവമാകുകയും ചെയ്തു.

• പ്രാദേശിക അധ്യാപക നേതാക്കൾ: മലബാർ എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി ടീച്ചേഴ്സ് യൂണിയന്റെ (APTU) പ്രാദേശിക ഭാരവാഹികൾ, ജന്മിമാരുടെ ഭീഷണിയെ വകവെയ്ക്കാതെ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ മുന്നോട്ടുവന്നു.

അനുബന്ധം 2: ഉത്തരമലബാറിലെ പ്രധാന സാമൂഹിക-കർഷക സമരങ്ങൾ (കാലഗണന)

അവലംബം (References / Bibliography)

1. കുഞ്ഞമ്പു, എ.വി. (A.V. Kunhambu). കരിവെള്ളൂരും ഉത്തരമലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളും. പ്രഭാത് ബുക്ക് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം.

2. കേരളീയൻ, കെ.എ. (K.A. Keraleeyan). മലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം. കറന്റ് ബുക്സ്, തൃശൂർ.

3. നായനാർ, ഇ.കെ. (E.K. Nayanar). My Struggles (എന്റെ പോരാട്ടങ്ങൾ). ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം.

4. പണിക്കർ, കെ.എൻ. (K.N. Panikkar). Against Lord and State: Religion and Peasant Uprisings in Malabar. Oxford University Press.

5. പൊതുവാൾ, എ.കെ. (A.K. Poduval). കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം. പ്രഭാത് ബുക്ക് ഹൗസ്.

6. മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ബോർഡ് വിദ്യാഭ്യാസ രേഖകൾ (1947-48) – മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി ആർക്കൈവ്സ്.

7. കാസർകോട് ജില്ലാ ലോക്കൽ ഹിസ്റ്ററി കമ്മിറ്റി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ. ഹോസ്ദുർഗിന്റെ സമര ചരിത്രം.

8. രാഘവൻ, പുതുപ്പള്ളി (Puthuppally Raghavan). കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രം. ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം.

9. ബാലകൃഷ്ണൻ, ഇ. (E. Balakrishnan). History of the Communist Movement in Kerala. കുറുമാൻ ബുക്സ്.

10. മാധവൻ, എ.സി. (A.C. Madhavan). ഉത്തരമലബാറിലെ നവോത്ഥാന നാൾവഴികൾ. സമത പബ്ലിക്കേഷൻസ്.