മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹരിഹരൻ-എം.ടി-മമ്മൂട്ടി കൂട്ടുകെട്ടിൽ പിറന്ന ‘പഴശ്ശിരാജ’. സിനിമാറ്റിക് മികവുകൊണ്ടും പോരാട്ടവീര്യത്തിന്റെ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം കൊണ്ടും പ്രേക്ഷകരെ ആവേശം കൊള്ളിച്ച ഈ ചിത്രം, പക്ഷേ ചരിത്രത്തെ എത്രത്തോളം സത്യസന്ധമായാണ് സമീപിച്ചത്? പഴശ്ശിരാജയെ ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ ‘ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി’ എന്ന ലേബലിലേക്ക് ഉയർത്താൻ സിനിമ ബോധപൂർവ്വം ശ്രമിച്ചോ? വർത്തമാനകാലത്ത് നാം ചരിത്രത്തെ പുനർവായിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ, പഴശ്ശിരാജ എന്ന ഭരണാധികാരിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പോരാട്ടങ്ങളെയും വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

‘ഇന്ത്യ’ എന്ന ബോധവും നികുതി തർക്കങ്ങളും

അക്കാലത്ത് ‘ഇന്ത്യ’ എന്നോ ‘ഐക്യകേരളം’ എന്നോ ഉള്ള ഒരു ദേശീയ ബോധം ആർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് ഒന്നാമത്തെ യാഥാർത്ഥ്യം. കോട്ടയം രാജവംശത്തിന്റെ അധികാരം നിലനിർത്തുക എന്നതായിരുന്നു പഴശ്ശിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായുള്ള പഴശ്ശിയുടെ തർക്കങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നത് രാജ്യസ്നേഹം കൊണ്ടായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെച്ചൊല്ലിയായിരുന്നു. കോട്ടയം രാജവംശത്തിലെ നികുതി പിരിവ് അധികാരം ബ്രിട്ടീഷുകാർ പഴശ്ശിയുടെ ശത്രുവായ കുറുമ്പ്രനാട് രാജാവിന് നൽകിയതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ചൊടിപ്പിച്ചത്. തന്റെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള കർഷകരിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും പോരാടിയത്. ഇത് ഒരു പരമാധികാര ഭരണാധികാരിയുടെ അവകാശപ്പോരാട്ടമായിരുന്നു, അല്ലാതെ വിദേശാധിപത്യത്തിനെതിരെയുള്ള ജനകീയ വിപ്ലവമായിരുന്നില്ല.

അസ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ സഖ്യങ്ങൾ

ബ്രിട്ടീഷുകാരെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് തുരത്തുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യമെങ്കിൽ പഴശ്ശി ഒരിക്കലും അവരുമായി സഖ്യത്തിലാകുമായിരുന്നില്ല. മൈസൂർ സുൽത്താനായ ടിപ്പു സുൽത്താനെതിരെ പോരാടാൻ പഴശ്ശിരാജ ആദ്യം ബ്രിട്ടീഷുകാരെ സഹായിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാർ തനിക്ക് നൽകിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ ലംഘിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം അവർക്കെതിരെ തിരിഞ്ഞതും, പിന്നീട് ടിപ്പുവിന്റെ സഹായം തേടിയതും. ഈ നിലപാടുകൾ ഒരു ഫ്യൂഡൽ ഭരണാധികാരിയുടെ തന്ത്രപരമായ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു.

ഒരു പുനർവായന: അയൽരാജ്യങ്ങളായ തിരുവിതാംകൂറോ കൊച്ചിയോ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടാൽ അദ്ദേഹം സഹായിക്കുമായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇന്നത്തെ അർത്ഥത്തിലുള്ള ‘ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമരമായി’ അതിനെ കാണാനാകില്ല.

കുറിച്യരുടെ പോരാട്ടവും ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതിയും

പഴശ്ശിരാജാവിനൊപ്പം കുറിച്യരും കുറുമരുമടങ്ങുന്ന ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങൾ പോരാടിയത് ചരിത്രസത്യമാണ്. എന്നാൽ, ഇത് രാജാവിനോടുള്ള അന്ധമായ ഭക്തിയോ സ്നേഹമോ കൊണ്ടായിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ തങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത ജീവിതരീതിയും കാടിന്മേലുള്ള അവകാശവും തകരുമെന്ന ഭയം കൊണ്ടാണ് ആദിവാസികൾ പോരാടിയത്.

പഴശ്ശിയുടെ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ ഈ പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങൾ കഠിനമായ ജാതിവിവേചനവും ചൂഷണവും അനുഭവിച്ചിരുന്നവരാണ് എന്നതും നാം വിസ്മരിച്ചുകൂടാ. തങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിനായുള്ള അവരുടെ പോരാട്ടത്തെ രാജാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പോരാട്ടവുമായി സിനിമകളിൽ കൂട്ടിക്കലർത്തുകയാണ് ഉണ്ടായത്.

മരണത്തിന്റെ നിഗൂഢതകളും ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകളും

പഴശ്ശിരാജയുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് സിനിമകളിലും നാടകങ്ങളിലും കാണുന്ന പല കഥകളും ചരിത്രവസ്തുതകളുമായി പൂർണ്ണമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. അദ്ദേഹം തന്റെ വിരലിലെ മോതിരം വിഴുങ്ങി ആത്മഹത്യ ചെയ്തു എന്നൊക്കെയുള്ള നാടോടിക്കഥകൾ ഒരുവശത്തു പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്.

ചില പ്രാദേശിക ചരിത്രവിശ്വാസങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, താൻ ജീവനോടെ ശത്രുവിന്റെ കയ്യിൽ അകപ്പെടും എന്ന് ഉറപ്പായപ്പോൾ, രാജാവ് തന്റെ കൈത്തോക്കിലെ അവസാനത്തെ ഉണ്ട ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം വെടിവെച്ചു മരിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഔദ്യോഗിക ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകൾ പ്രകാരം, ഏറ്റുമുട്ടലിനിടയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയേറ്റാണ് പഴശ്ശിരാജ മരിച്ചത്. തലാക്കൽ ചന്തുവിന്റെയും എടച്ചേന കുങ്കന്റെയും മരണശേഷമുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിലാണ് രാജാവ് കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.

തോമസ് ബാബറിന്റെ ആദരവ്

പഴശ്ശിരാജ ഒരു ഫ്യൂഡൽ ശത്രുവായിരുന്നെങ്കിൽ പോലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസാധാരണമായ പോരാട്ടവീര്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ തോമസ് ബാബർ ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു. ബാബർ തന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അയച്ച ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു:

“അദ്ദേഹം കാണിച്ച ധീരതയും പ്രതിരോധവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ ശത്രുക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അതുകൊണ്ടാണ് ഒരു ഫ്യൂഡൽ വിമതനായിരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹത്തിന് അർഹമായ ആദരവ് നൽകാൻ ഞാൻ തീരുമാനിച്ചത്.”

രാജാവിന്റെ മൃതദേഹം ഒരു സാധാരണ കുറ്റവാളിയുടേത് പോലെ വിട്ടുകൊടുക്കാതെ, ബാബർ തന്റെ സ്വന്തം പല്ലക്കിൽ കയറ്റി മാനന്തവാടിയിൽ എത്തിച്ചു. അവിടെ വെച്ച് എല്ലാവിധ രാജകീയ ബഹുമതികളോടും ഹൈന്ദവാചാരപ്രകാരവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം സംസ്‌കരിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ അനുവാദം നൽകി. ഇന്ന് വയനാട്ടിലെ മാനന്തവാടിയിലുള്ള പഴശ്ശി കുടീരം (Pazhassi Tomb) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഈ ചരിത്രപ്രധാനമായ സംസ്‌കാര സ്ഥലത്താണ്.

പഴശ്ശിരാജ മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയിലുടനീളം (തമിഴ്നാട്ടിലും തെലുങ്കാനയിലും ഉത്തരേന്ത്യയിലുമെല്ലാം) ഇത്തരത്തിൽ പ്രാദേശിക താല്പര്യങ്ങൾക്കോ സ്വന്തം അധികാരം നിലനിർത്താനോ വേണ്ടി പോരാടിയ പല നാട്ടുരാജാക്കന്മാരെയും ‘ആദ്യത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരസേനാനി’ എന്ന ലേബലിൽ ഇന്ന് സിനിമകൾ ആഘോഷിക്കുന്നുണ്ട്. 90% ത്തിലധികം പേരും സ്വന്തം വ്യക്തി/ഫ്യൂഡൽ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മുന്നിട്ടിറങ്ങിയവരാണ്. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ എന്ന ജനാധിപത്യപരമായ ആശയം ഇവരൊക്കെ മണ്ണടിഞ്ഞ് പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.

സിനിമ ഒരു ജനപ്രിയ മാധ്യമമാണ്, അതിന് വിപണി ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചരിത്രപുരുഷന്മാരെ ‘ഗ്ലോറിഫൈ’ ചെയ്യുക എന്നത് സിനിമയുടെ ആവശ്യമാണ്. പഴശ്ശിരാജാവ് ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്ത ധീരനായ ഒരു പോരാളി തന്നെയാണ്, അതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ആധുനിക ‘ദേശീയവാദി’യായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തോട് ചെയ്യുന്ന അനീതിയാണ്. സിനിമയെ സിനിമയായും ചരിത്രത്തെ ചരിത്രമായും കാണാൻ നാം ശീലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

എടച്ചേന കുങ്കനും തലയ്ക്കൽ ചന്തുവും: പഴശ്ശി സമരത്തിലെ വീരഗാഥയും മതേതര ഐക്യവും

കേരളത്തിന്റെ പോരാട്ടവീര്യത്തിൽ ചോരയും കണ്ണീരും കൊണ്ട് എഴുതപ്പെട്ട സുവർണ്ണ അധ്യായമാണ് കേരളവർമ്മ പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വയനാടൻ വിപ്ലവം. ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ അധിനിവേശത്തിനെതിരെയും അവരുടെ അടിച്ചമർത്തൽ നയങ്ങൾക്കെതിരെയും പോരാടിയ പഴശ്ശിരാജാവിന് കരുത്തായത് രണ്ടു വിശ്വസ്ത പോരാളികളായിരുന്നു: എടച്ചേന കുങ്കനും തലയ്ക്കൽ ചന്തുവും. ഇവരുടെ ആത്മബന്ധം കേവലം സൗഹൃദത്തിനപ്പുറം മാതൃഭൂമിയുടെ മോചനമെന്ന വലിയ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള പവിത്രമായ ഒന്നായിരുന്നു.

പടത്തലവന്മാരുടെ സംഗമവും സൈനിക വ്യൂഹവും

പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ സൈന്യം വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നിട്ടും ബ്രിട്ടീഷുകാരെ പുറത്താക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ ഒരേ മനസ്സോടെ പ്രവർത്തിച്ചു.

• എടച്ചേന കുങ്കൻ: വയനാട്ടിലെ അതിപ്രബലമായ എടച്ചേന തറവാട്ടിലെ അംഗമായിരുന്നു കുങ്കൻ. പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിലെ നായർ പടയെ നയിച്ചിരുന്നത് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു. യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ ആവിഷ്കരിക്കുന്നതിലും പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അസാമാന്യമായ ബുദ്ധിശക്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു.

• തലയ്ക്കൽ ചന്തു: വയനാട്ടിലെ ഗോത്രവിഭാഗമായ കുറിച്യരുടെ നേതാവായിരുന്നു ചന്തു. കാടിന്റെ മർമ്മമറിയുന്ന, അമ്പെയ്ത്തിൽ അസാമാന്യ പാടവമുള്ള കുറിച്യപ്പടയെ അദ്ദേഹം നയിച്ചു. പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനായ ഈ പടത്തലവനെക്കുറിച്ച് “ചന്തുവും കുറിച്യരും കൂടെയുണ്ടെങ്കിൽ എനിക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരെ തോൽപ്പിക്കാം” എന്ന് രാജാവ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

പനമരം കോട്ട ആക്രമണം: വിപ്ലവത്തിന്റെ അഗ്നിജ്വാല

1802 ഒക്ടോബർ 11-ന് നടന്ന പനമരം കോട്ട ആക്രമണം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് മലബാറിൽ ഏറ്റ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ വയനാട്ടിലെ കർഷകർക്കുമേൽ അമിതമായ നികുതി ചുമത്തിയതും, നെല്ല് അളക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച കുറിച്യരെ ഉപദ്രവിച്ചതുമാണ് കലാപത്തിന് ഉടനടിയുള്ള കാരണമായത്.

എടച്ചേന കുങ്കന്റെ കൃത്യമായ ആസൂത്രണത്തോടെ 175 കുറിച്യ വില്ലാളികളുമായി ചന്തു പനമരം കോട്ട ആക്രമിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ തോക്കുകളെ നേരിടാൻ അവർ ഉപയോഗിച്ചത് വിഷം പുരട്ടിയ അമ്പുകളായിരുന്നു. കോട്ടയിലുണ്ടായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ ഡിക്കിൻസൺ, ലഫ്റ്റനന്റ് മാക്സ്‌വെൽ എന്നിവരുൾപ്പെടെ എഴുപതോളം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരെ അവർ വധിക്കുകയും കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ വിജയം മലബാറിലുടനീളം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെയുള്ള കലാപങ്ങൾക്ക് ഊർജ്ജം പകർന്നു.

കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തതിന് പിന്നാലെ കുങ്കൻ നടത്തിയ വിളംബരം കേട്ട് ഏകദേശം 3,000-ത്തോളം പടയാളികൾ ചുരങ്ങളിൽ അണിനിരന്നു. “എന്റെ ദേഹത്ത് ഒരു തുള്ളി ചോരയുള്ളിടത്തോളം കാലം നിങ്ങളെ ഈ മണ്ണിൽ വാഴാൻ സമ്മതിക്കില്ല” എന്ന ദൃഢനിശ്ചയമായിരുന്നു കുങ്കന്റെ കരുത്ത്. ഇവരുടെ പോരാട്ട ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണ അധ്യായമാണ് പനമരം കോട്ട പിടിച്ചടക്കിയത്. 1802 ഒക്ടോബർ 11-ന് നടന്ന ഈ ആക്രമണം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തെ ഞെട്ടിച്ചു.

• കാരണം: ബ്രിട്ടീഷുകാർ വയനാട്ടിലെ കർഷകരിൽ നിന്ന് നെല്ല് നിർബന്ധപൂർവ്വം പിടിച്ചെടുക്കാനും അമിതമായ നികുതി ചുമത്താനും ശ്രമിച്ചതായിരുന്നു ഉടനടിയുണ്ടായ പ്രകോപനം.

• യുദ്ധം: കുങ്കന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചന്തുവും 175-ഓളം വരുന്ന കുറിച്യ വില്ലാളികളും അർദ്ധരാത്രിയിൽ പനമരം കോട്ട വളഞ്ഞു. വെറും അമ്പും വില്ലും കഠാരയും ഉപയോഗിച്ച് തോക്കുകളേന്തിയ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തെ അവർ നേരിട്ടു.

• ഫലം: ക്യാപ്റ്റൻ ഡിക്കിൻസണും ലഫ്റ്റനന്റ് മാക്സ്‌വെല്ലും ഉൾപ്പെടെ 70 ഓളം ഇംഗ്ലീഷ് സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. കോട്ട പൂർണ്ണമായും തകർക്കുകയും അവിടുത്തെ ആയുധശേഖരം വിപ്ലവകാരികൾ കൈക്കലാക്കുകയും ചെയ്തു.

പഴശ്ശി സമരത്തിലെ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം ഐക്യം

പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ പോരാട്ട ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന അധ്യായമാണ് അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ഹിന്ദു-മുസ്ലീം ഐക്യം. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യയിൽ പയറ്റിത്തെളിഞ്ഞ ‘ഭിന്നിപ്പിച്ചു ഭരിക്കൽ’ (Divide and Rule) തന്ത്രം പഴശ്ശിയുടെ മണ്ണിൽ പരാജയപ്പെടാൻ കാരണം ഈ ദൃഢമായ കൂട്ടുകെട്ടായിരുന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ജാതിവ്യവസ്ഥ ശക്തമായിരുന്ന കാലത്താണ് ഒരു ക്ഷത്രിയ രാജാവും (പഴശ്ശി), ഒരു നായർ പ്രഭുവും (കുങ്കൻ), ഒരു ഗോത്രവർഗ്ഗ നേതാവും (ചന്തു) വിവിധ മാപ്പിള പോരാളികളും ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചത്. ഇത് കേരള ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ ‘ജനകീയ പ്രതിരോധം’ ആയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ ഐക്യത്തെ വളരെയധികം ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യത്തിൽ ഹൈന്ദവരായ കുങ്കനും ചന്തുവിനുമൊപ്പം മാപ്പിള പോരാളികളെ നയിച്ചിരുന്നത് അത്തൻ കുരിക്കളും ഉണ്ണിമൂത്ത മൂപ്പനും ചെങ്ങുമ്മൽ മമ്മദുമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ പഴശ്ശിയെ വേട്ടയാടിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് അഭയം നൽകിയത് ഏറനാട്ടിലെ മാപ്പിളമാരായിരുന്നു. വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകി മാപ്പിള നേതാക്കളെ വശത്താക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും “രാജാവിനെ ചതിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഭേദം മരണമാണ്” എന്ന നിലപാടാണ് അവർ സ്വീകരിച്ചത്.

ഐക്യത്തിന് വിള്ളലേറ്റ കാരണങ്ങൾ

പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ മരണശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർ നടപ്പിലാക്കിയ തന്ത്രങ്ങളിലൂടെയാണ് ആ പഴയ ഐക്യത്തിന് വിള്ളലേറ്റത്. ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• പഴശ്ശിരാജയുടെ മരണം (1805): വിവിധ ജാതികളെയും മതവിഭാഗങ്ങളെയും ഒന്നിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരുന്ന പ്രധാന കണ്ണി രാജാവായിരുന്നു. നേതൃത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ സൈന്യം ചിതറിപ്പോയി.

• ബ്രിട്ടീഷ് തന്ത്രങ്ങൾ: ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടക്കാലത്തെ ചില സംഭവങ്ങളെ മുൻനിർത്തി ഹിന്ദുക്കൾക്കും മുസ്ലീങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഭയം സൃഷ്ടിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബോധപൂർവം ശ്രമിച്ചു.

• കാർഷിക ലഹളകളിലേക്കുള്ള മാറ്റം: രാഷ്ട്രീയ സമരമെന്ന നിലയിൽ നിന്ന് പോരാട്ടം പതുക്കെ ജന്മി-കുടിയാൻ പ്രശ്നങ്ങളായി മാറി. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ജന്മിമാരായ ഹിന്ദു പ്രമാണിമാരെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും, കുടിയാന്മാരായ മാപ്പിളമാരെ അടിച്ചമർത്തുകയും ചെയ്തത് സാമുദായിക വിദ്വേഷത്തിന് വിത്തിട്ടു.

വീരമൃത്യുവിന്റെ ഇതിഹാസം

ബ്രിട്ടീഷുകാർ ചതിപ്രയോഗത്തിലൂടെയാണ് തലയ്ക്കൽ ചന്തുവിനെ കുടുക്കിയത്. 1805 നവംബർ 15-ന് പനമരം കോട്ടയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു കോളിമരച്ചുവട്ടിൽ വെച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാർ അദ്ദേഹത്തെ വധിച്ചു. ചന്തുവിന്റെ മരണം കുങ്കനെ വല്ലാതെ തളർത്തി.

1805 നവംബർ 30-ന് പഴശ്ശിരാജാവ് വീരമൃത്യു വരിച്ചെങ്കിലും കുങ്കൻ കീഴടങ്ങാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഒടുവിൽ വയനാട്ടിലെ പന്നിയറ എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ച് ശത്രുക്കൾ വളഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് കീഴടങ്ങാതെ തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന കഠാര കൊണ്ട് സ്വയം കുത്തി അദ്ദേഹം വീരമൃത്യു വരിച്ചു.

അനശ്വരമായ സ്മരണകൾ

വയനാട്ടിലെ പനമരത്ത് കബനീ നദിക്കരയിൽ തലയ്ക്കൽ ചന്തുവിനായി കേരള സർക്കാർ ഇന്ന് ഒരു സ്മാരക മ്യൂസിയം പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വയനാടൻ ഗോത്രവർഗക്കാരുടെ നാടൻ പാട്ടുകളിലും വാമൊഴികളിലും തലയ്ക്കൽ ചന്തുവും എടച്ചേന കുങ്കനും ഇന്നും അജയ്യരായ പോരാളികളായി ജീവിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ മതേതര പാരമ്പര്യത്തിൽ പഴശ്ശിയും അത്തൻ കുരിക്കളും തലയ്ക്കൽ ചന്തുവും ഒരുമിച്ചു നിന്ന ചരിത്രം ഇന്നും വലിയൊരു പാഠമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകൾ പ്രകാരം, പഴശ്ശിരാജാവിനെക്കാൾ കൂടുതൽ അവർ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നത് എടച്ചേന കുങ്കനെയായിരുന്നു. കാരണം, ജനങ്ങളെ ആവേശഭരിതരാക്കാനും യുദ്ധത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കാനും കുങ്കന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. തലയ്ക്കൽ ചന്തുവാകട്ടെ, ബ്രിട്ടീഷ് തോക്കുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ അമ്പെയ്യാൻ കഴിയുന്ന കുറിച്യപ്പടയുടെ ജീവനായിരുന്നു.

ഇന്ന് നാം കാണുന്ന വയനാടിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഇവരുടെ പേരുകൾ സ്വർണ്ണലിപികളാൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പനമരത്തെ തലയ്ക്കൽ ചന്തു സ്മാരകം സന്ദർശിച്ചാൽ ആ പഴയ കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും അവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങളുടെ മാതൃകകളും ഇന്നും കാണാൻ സാധിക്കും.

തലയ്ക്കൽ ചന്തു: വില്ലാളി വീരൻ

ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകളിൽ ‘കുറിച്യ നേതാവ്’ എന്ന് ആദരവോടെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട പോരാളിയാണ് ചന്തു. വയനാടൻ കാടുകളിൽ ഒളിവിൽ കഴിയുമ്പോൾ പഴശ്ശിരാജാവിന് സംരക്ഷണമൊരുക്കിയത് തലയ്ക്കൽ ചന്തുവിന്റെ കുറിച്യപ്പടയായിരുന്നു. ചന്തുവിനോടും കുറിച്യരോടുമുള്ള സ്നേഹം കാരണം രാജാവ് അവരുടെ ആചാരങ്ങളെയും ഭക്ഷണരീതികളെയും ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു. “എനിക്ക് ചന്തുവും അവന്റെ വില്ലാളികളും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഏത് സാമ്രാജ്യത്തെയും നേരിടാം” എന്ന് രാജാവ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.

• വിഷം പുരട്ടിയ അമ്പുകൾ: ചന്തുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കുറിച്യപ്പട ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് പ്രത്യേക തരം കാട്ടുചെടികളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്ത വിഷം പുരട്ടിയ അമ്പുകളായിരുന്നു. ഇത് ഏറ്റാൽ നിമിഷങ്ങൾക്കകം മരണം സംഭവിക്കുമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളക്കാർക്ക് ഏറ്റവും പേടിയുണ്ടായിരുന്നതും ഈ അമ്പുകളെയായിരുന്നു.

• പനമരം കോട്ടയിലെ പോരാട്ടം: 1802 ഒക്ടോബർ 11-ന് ചന്തുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 175 കുറിച്യർ കോട്ട ആക്രമിച്ചു. കോട്ടയിലെ കാവൽക്കാരെ നിശബ്ദമായി വകവരുത്തി അകത്തുകടന്ന അവർ, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരെ ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കി. കോട്ടയിലുണ്ടായിരുന്ന തോക്കുകളും വെടിമരുന്നും അവർ പഴശ്ശിയുടെ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി.

• ചതിയിലൂടെയുള്ള അന്ത്യം: ബ്രിട്ടീഷുകാർ ചന്തുവിനെ പിടികൂടാൻ വലിയ ഇനാം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ വഞ്ചനയിലൂടെ പിടിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം തൂക്കുമരത്തിലേക്ക് നടക്കുമ്പോഴും ധീരത കൈവിട്ടിരുന്നില്ല. 1805 നവംബർ 15-ന് പനമരത്ത് വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം കണ്ടുനിന്നവർ ഇന്നും വാമൊഴിയായി ആ കഥകൾ കൈമാറുന്നു. പനമരത്ത് കബനീ നദിക്കരയിൽ ഇന്ന് ചന്തുവിനായി ഒരു സ്മാരകമുണ്ട്.

എടച്ചേന കുങ്കൻ: വിപ്ലവത്തിന്റെ ബുദ്ധികേന്ദ്രം

പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു എടച്ചേന കുങ്കൻ. വെറുമൊരു പടത്തലവൻ എന്നതിലുപരി, ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം അസാമാന്യ കഴിവ് പ്രകടിപ്പിച്ചു.

• കുടുംബ പശ്ചാത്തലം: വയനാട്ടിലെ എടച്ചേന തറവാട്ടിലെ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കുങ്കന് പുറമെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാരും പഴശ്ശിപ്പടയിലെ സജീവ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു.

• ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറ: വയനാടൻ കാടുകളിലെ ഭൂപ്രകൃതിയെ എങ്ങനെ ബ്രിട്ടീഷ് തോക്കുകൾക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് കുങ്കൻ പഠിപ്പിച്ചു. പാറക്കെട്ടുകൾക്കും മരങ്ങൾക്കും പിന്നിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന് ആക്രമിക്കുന്ന ‘ഒളിപ്പോര്’ രീതി കമ്പനി സൈന്യത്തിന് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തി.

• ഏകോപനം: നായർ പടയെയും കുറിച്യപ്പടയെയും മാപ്പിള പോരാളികളെയും ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ കുങ്കന് കഴിഞ്ഞു. 1802-ൽ പനമരം കോട്ട പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം അദ്ദേഹം നടത്തിയ വിളംബരം കേട്ട്, ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അയ്യായിരത്തോളം ആളുകൾ ആയുധങ്ങളുമായി എത്തിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. 1805 നവംബർ 30-ന് പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞിട്ടും കുങ്കൻ പിൻവാങ്ങിയില്ല. എന്നാൽ ശത്രുക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ വളഞ്ഞപ്പോൾ, “ഒരു വിദേശിയുടെ കൈകൊണ്ട് ഞാൻ മരിക്കില്ല” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം കഠാര നെഞ്ചിൽ തറച്ച് അദ്ദേഹം മരണം വരിച്ചു.