പ്രബുദ്ധ കേരളത്തിന്റെ കനൽവഴികൾ

അക്ഷരങ്ങൾക്കും ആത്മാഭിമാനത്തിനും വേണ്ടി ചോരയൊഴുക്കിയ മണ്ണ്

ഇന്ന് നാം അനുഭവിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യവും തുല്യതയും വഴിനടക്കാനുള്ള അവകാശവുമൊന്നും ആരുടെയും ഔദാര്യമല്ല; മറിച്ച്, ജാതിക്കോമരങ്ങളുടെ നെഞ്ചിലേക്ക് വിൽവണ്ടി പായിച്ചും, അടിയൊഴുക്കുള്ള കായലിൽ വഞ്ചികൾ കൂട്ടിക്കെട്ടി പന്തലൊരുക്കിയും നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ പോരാടി നേടിയെടുത്ത ചോരയണിഞ്ഞ ചരിത്രത്തിന്റെ സ്മാരകങ്ങളാണ്.

ഒരു കാലത്ത് ജാതീയതയുടെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെയും കഠിനമായ അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങി, സ്വാമി വിവേകാനന്ദനാൽ ‘ഭ്രാന്താലയം’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട ഒരു നാടായിരുന്നു കേരളം. വഴി നടക്കണമെങ്കിൽ, മാറുമറയ്ക്കണമെങ്കിൽ, ഒരു നല്ല വസ്ത്രമോ മൂക്കുത്തിയോ ധരിക്കണമെങ്കിൽ, എന്തിന്… അക്ഷര വെളിച്ചം തേടി ഒരു സ്കൂൾ വരാന്തയിൽ കയറണമെങ്കിൽ പോലും ഇവിടെ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട മനുഷ്യർക്ക് സ്വന്തം ജീവൻ പണയം വെക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു.

പക്ഷേ, ആ ഇരുണ്ട യുഗത്തെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ ഒരുപിടി വിപ്ലവകാരികളും പരിഷ്കർത്താക്കളും ഈ മണ്ണിൽ ജന്മമെടുത്തു. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ശാന്തവും ആഴമേറിയതുമായ ബൗദ്ധിക വിപ്ലവം മുതൽ അയ്യൻകാളിയുടെയും എ.കെ.ജിയുടെയും പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെയും കനൽവഴികൾ നിറഞ്ഞ സായുധ പോരാട്ടങ്ങൾ വരെ കേരളത്തെ ഇന്നത്തെ ‘പ്രബുദ്ധ കേരളം’ ആക്കി മാറ്റുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

അരുവിപ്പുറത്തെ നെയ്യാറ്റിൽ നിന്നും മുങ്ങിയെടുത്ത ഒരു ശിലയിലൂടെ ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തിന്റെ അപ്രമാദിത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് തുടങ്ങിയ ആ മാറ്റത്തിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ്, പുന്നപ്രയിലെയും മട്ടാഞ്ചേരിയിലെയും രക്തസാക്ഷിത്വങ്ങളിലൂടെയാണ് പടർന്നു പന്തലിച്ചത്.

കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയെ മാറ്റിമറിച്ച, ഇന്നും ഓരോ മലയാളി അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട, ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ സ്വർണ്ണലിപികളാൽ എഴുതപ്പെട്ട 50 പ്രമുഖ നവോത്ഥാന-സാമൂഹിക സമരങ്ങളിലൂടെ ഒരു ചരിത്രയാത്ര നടത്തിയാലോ? അതിനായി താഴേക്ക് വായിക്കുക…

അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ (വർഷം: 1888)
കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിപ്ലവകരവും ആദ്യകാലത്തു നടന്നതുമായ ഒരു നിർണായക സംഭവമാണ് അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെയ്യാറ്റിൻകരയ്ക്കടുത്തുള്ള മനോഹരമായ അരുവിപ്പുറം എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ സംഭവം നടന്നത്. 1888-ലെ ശിവരാത്രി നാളിൽ ശ്രീനാരായണഗുരു നെയ്യാറിലെ ഒഴുക്കിൽ നിന്നും മുങ്ങിയെടുത്ത ഒരു ശില അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ബ്രാഹ്മണർക്ക് മാത്രം ദൈവപ്രതിഷ്ഠ നടത്താൻ അവകാശമുണ്ടായിരുന്ന അന്നത്തെ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരെയുള്ള പരസ്യമായ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു ഇത്. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരനായ ഒരാൾ ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വലിയൊരു വിഭാഗം യാഥാസ്ഥിതികരെ ചൊടിപ്പിച്ചു. ജാതി പ്രമാണികൾ ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഗുരുവിന്റെ അടുത്തെത്തി. അപ്പോൾ ഗുരു നൽകിയ മറുപടി ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്: “നാം നമ്മുടെ ശിവനെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്, ബ്രാഹ്മണ ശിവനെയല്ല“. ഈ ഒരൊറ്റ മറുപടിയിലൂടെ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ പൊള്ളത്തരത്തെയും കുത്തകയെയും ഗുരു തകർത്തു കളഞ്ഞു. ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യം എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും ഒരുപോലെ അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഗുരു ഈ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തെളിയിച്ചു. പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലത്ത് ഗുരു ഒരു മഹത്തായ സന്ദേശവും രേഖപ്പെടുത്തി വെച്ചു. “ജാതിഭേദം മതദ്വേഷമേതുമില്ലാതെ സർവ്വരും സോദരത്വേന വാഴുന്ന മാതൃകാസ്ഥാനമാണിത്” എന്നതായിരുന്നു ആ വരികൾ. മനുഷ്യർക്കിടയിൽ സാഹോദര്യവും സമത്വവും വളർത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഗുരുവിന്റെ ലക്ഷ്യം. യാതൊരുവിധ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോ അക്രമങ്ങളോ ഇല്ലാതെയാണ് ഗുരു ഈ വലിയ വിപ്ലവം നയിച്ചത്. ഇത് താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർ എന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ആത്മാഭിമാനവും ഉണർവും നൽകി. പിന്നീട് കേരളത്തിലുടനീളം നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഈ സംഭവം ഗുരുവിന് പ്രചോദനമായി. ശ്രീനാരായണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗത്തിന്റെ (SNDP) രൂപീകരണത്തിലേക്കും ഇത് വഴിതെളിച്ചു. കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു യുഗത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ച സംഭവമാണിത്.
വിൽവണ്ടി സമരം (വർഷം: 1893)
അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു പൗരാവകാശ സമരമാണ് വിൽവണ്ടി സമരം. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ അധഃസ്ഥിത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൊതുവഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം പൂർണ്ണമായും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സവർണ്ണ പ്രമാണികൾക്ക് മാത്രം സഞ്ചരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്ന വിൽവണ്ടി അയ്യൻകാളി സ്വന്തമായി വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി. നല്ല ശുഭ്രവസ്ത്രവും തലപ്പാവും ധരിച്ച്, കഴുത്തിൽ മണികൾ കിലുങ്ങുന്ന കാളകളെ പൂട്ടിയ വിൽവണ്ടിയിൽ അദ്ദേഹം യാത്ര തിരിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വെങ്ങാനൂരിൽ നിന്നും ബാലരാമപുരത്തെ ചന്തയിലേക്കായിരുന്നു ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ യാത്ര. അന്നത്തെ ജാതിനിയമങ്ങളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഈ യാത്ര സവർണ്ണ മേധാവികളെ അങ്ങേയറ്റം പ്രകോപിപ്പിച്ചു. വഴിയിലുടനീളം അയ്യൻകാളിയെയും സംഘത്തെയും സവർണ്ണർ തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ആയുധങ്ങളുമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഒട്ടും ഭയപ്പെടാതെ, തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടി ഉപയോഗിച്ച് അയ്യൻകാളി അവരെ ധീരമായി നേരിട്ടു. സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് ജനിച്ച എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും അവകാശമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ കാണിച്ചുതന്നു. കേവലം ഒരു വണ്ടി യാത്ര എന്നതിനപ്പുറം അതൊരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനവും അധികാരത്തോടുള്ള വെല്ലുവിളിയുമായിരുന്നു. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധമുണ്ടാക്കാൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഈ സമരത്തോടെ അയ്യൻകാളി എന്ന ജനനായകന്റെ ധീരത നാടെങ്ങും പ്രശസ്തമായി മാറി. വഴി നടക്കാനുള്ള അവകാശം ചോദിച്ചു വാങ്ങേണ്ടതാണെന്ന പുതിയൊരു ചിന്ത ജനങ്ങളിൽ വളർന്നു. കേരളത്തിലെ ദളിത് മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ധീരമായ ഒരു അധ്യായമായി വിൽവണ്ടി സമരം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് നടന്ന ഒട്ടനവധി മനുഷ്യാവകാശ സമരങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ഊർജ്ജവും ആവേശവും പകർന്നു നൽകി.
വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1924)
കേരളത്തിൽ അയിത്തത്തിനെതിരായും ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള റോഡുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടിയും നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമരമാണിത്. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൊതുവഴികൾ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതിനെതിരെയാണ് ഈ സമരം ആരംഭിച്ചത്. ടി. കെ. മാധവൻ, കെ. കേളപ്പൻ, കെ. പി. കേശവമേനോൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കളാണ് ഈ സമരത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് നേതൃത്വം നൽകിയവർ. 1924 മാർച്ച് 30-നാണ് സമരം ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷേത്രനടയിൽ ആരംഭിച്ചത്. എല്ലാ ജാതിയിലും പെട്ട ആളുകളെ പങ്കെടുപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വളരെ ആസൂത്രിതമായാണ് ഈ സത്യാഗ്രഹം നടത്തിയത്. സമരത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കത്തുനിന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് പ്രശസ്തമായ ‘സവർണ്ണ ജാഥ‘ നടത്തി. ഇത് സവർണ്ണർക്കിടയിലും വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് കാരണമായി ഭവിച്ചു. ശ്രീനാരായണഗുരുവും മഹാത്മാഗാന്ധിയും വൈക്കം സത്യാഗ്രഹ പന്തൽ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കുകയും സമരക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗാന്ധിജിയുടെ ഇടപെടലുകളെ തുടർന്ന് സമരത്തിന് ദേശീയതലത്തിൽ വലിയ ശ്രദ്ധയും പ്രാധാന്യവും ലഭിച്ചു. അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ അഹിംസാത്മക പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം. ശിരോമണി അകാലിദളിൽ നിന്നുള്ള സിക് മതസ്ഥർ സമരക്കാർക്കായി സൗജന്യ അടുക്കള നടത്തി പിന്തുണ അറിയിച്ചു. സവർണ്ണ മേധാവിത്വത്തിന്റെ ശക്തമായ എതിർപ്പുകളെയും പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങളെയും സമരക്കാർ ക്ഷമയോടെ നേരിട്ടു. 603 ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ ഈ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ 1925 നവംബറിൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വഴികൾ എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുത്തു. കേരളത്തിലെ പൗരാവകാശ സമരങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ വിജയമായിരുന്നു വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് നടന്ന ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറ പാകാൻ സഹായിച്ചു.
ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1931-32)
ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ദളിതർക്കും പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാർക്കും പ്രവേശനം അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന സമരമാണിത്. കെ. കേളപ്പൻ ആയിരുന്നു ഈ സമരത്തിന്റെ പ്രധാന സാരഥിയായി പ്രവർത്തിച്ചത്. എ. കെ. ഗോപാലൻ ഈ സമരത്തിന്റെ വോളന്റിയർ ക്യാപ്റ്റനായി പ്രവർത്തിച്ച് ജനങ്ങളെ സമരത്തിലേക്ക് ആവേശഭരിതരാക്കി. 1931 നവംബർ 1-നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനടയിൽ ഈ സമരം ആരംഭിച്ചത്. സമരം ശക്തമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കെ. കേളപ്പൻ ക്ഷേത്രനടയിൽ അനിശ്ചിതകാല നിരാഹാര വ്രതം ആരംഭിച്ചു. കേളപ്പന്റെ ആരോഗ്യം വഷളായതിനെ തുടർന്ന് മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരമാണ് അദ്ദേഹം നിരാഹാരം അവസാനിപ്പിച്ചത്. സമരകാലത്ത് എ. കെ. ഗോപാലന് ക്ഷേത്ര അധികാരികളുടെ ഗുണ്ടകളിൽ നിന്ന് ക്രൂരമായ മർദ്ദനമേൽക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. പി. കൃഷ്ണപിള്ളയെപ്പോലുള്ള യുവനേതാക്കൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ മണി മുഴക്കി വലിയൊരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ സമരം കേരളത്തിലെമ്പാടും വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉണർവും മാറ്റവും ഉണ്ടാക്കാൻ കാരണമായി. സമരത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ജനഹിതപരിശോധന നടത്തിയിരുന്നു. വോട്ടെടുപ്പിൽ പങ്കെടുത്ത ഭൂരിപക്ഷം സവർണ്ണരും ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തി എന്നത് വിപ്ലവകരമായ കാര്യമായിരുന്നു. യാഥാസ്ഥിതികരുടെ മനസ്സിൽ പോലും മാറ്റമുണ്ടാക്കാൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു എന്ന് ഇത് തെളിയിച്ചു. സമരം നേരിട്ട് പെട്ടെന്ന് വിജയം കണ്ടില്ലെങ്കിലും ജനവികാരം ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന് അനുകൂലമാക്കാൻ ഇതിന് കഴിഞ്ഞു. ഒടുവിൽ 1947-ൽ മദിരാശി സർക്കാർ ക്ഷേത്രപ്രവേശന നിയമം പാസാക്കിയതോടെയാണ് ഗുരുവായൂരിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. കേരളത്തിലെ ദളിത്-പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഈ സമരം മാറി.
പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരം (വർഷം: 1946)
തിരുവിതാംകൂറിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലുള്ള പുന്നപ്ര, വയലാർ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ തൊഴിലാളികളും ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ പോലീസും തമ്മിൽ നടന്ന രക്തരൂക്ഷിതമായ സമരമാണിത്. സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ വാദമുയർത്തിയ ദിവാനെതിരെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ സമരവും ഒപ്പം പട്ടിണിക്കെതിരെയുള്ള തൊഴിലാളി സമരവുമായിരുന്നു ഇത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് കയർ തൊഴിലാളികളും കർഷകരും ഒത്തുചേർന്ന് സമരം ചെയ്തത്. ‘അമേരിക്കൻ മോഡൽ അറബിക്കടലിൽ‘ എന്നതായിരുന്നു സമരക്കാരുടെ പ്രധാന മുദ്രാവാക്യം. ഉത്തരവാദ ഭരണം തിരുവിതാംകൂറിൽ സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. വാരിക്കുന്തങ്ങളും പരമ്പരാഗത ആയുധങ്ങളും മാത്രമായിരുന്നു തൊഴിലാളികളുടെ പക്കൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ അത്യാധുനിക തോക്കുകളുമായിട്ടായിരുന്നു മിലിട്ടറിയും പോലീസും സമരക്കാരെ നേരിട്ടത്. ഒക്ടോബർ 24-ന് പുന്നപ്രയിലും ഒക്ടോബർ 27-ന് വയലാറിലും കടുത്ത ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ നടന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളാണ് പോലീസിന്റെ വെടിയേറ്റ് വീരമൃത്യു വരിച്ചത്. ചോരപ്പുഴ ഒഴുക്കിയ ഈ സമരം തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രത്തിലെ കറുത്ത അധ്യായമായി മാറി. എങ്കിലും തൊഴിലാളികളുടെ ധീരമായ പോരാട്ടം ദിവാനെ ഭയപ്പെടുത്തി. ഈ സമരത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾ സർ സി. പിയുടെ പതനത്തിന് വേഗത കൂട്ടി. തിരുവിതാംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണിത്. സാധാരണക്കാരായ തൊഴിലാളികളുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ത്യാഗസന്നദ്ധതയും ഈ സമരം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ഈ സമരം വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. ഇന്നും രക്തസാക്ഷികളുടെ സ്മരണ പുതുക്കുന്ന വലിയൊരു ചരിത്ര സ്മാരകമായി പുന്നപ്ര-വയലാർ നിലകൊള്ളുന്നു.
6. മാറുമറയ്ക്കൽ സമരം / ചാന്നാർ ലഹള (വർഷം: 1822 – 1859)
കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടി നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പോരാട്ടമാണിത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ ചാന്നാർ (നാടാർ) വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് ശരീരത്തിന്റെ മേൽഭാഗം മറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഈ ക്രൂരമായ നിയമത്തിനെതിരെ വൈകുണ്ഠ സ്വാമികളുടെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രബോധനങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾ മാറുമറച്ചു നടക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇത് സവർണ്ണ വിഭാഗക്കാരെ ചൊടിപ്പിക്കുകയും അവർ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് ഈ സ്ത്രീകളുടെ മേൽവസ്ത്രങ്ങൾ ബലമായി കീറിയെറിയുകയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മർദ്ദനങ്ങൾ വകവെക്കാതെ തങ്ങളുടെ അവകാശത്തിനായി സ്ത്രീകൾ ശക്തമായി പോരാടി. 1822-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ സമരം പല ഘട്ടങ്ങളായി നീണ്ടുനിന്നു. ഒടുവിൽ ലഹളകൾ രൂക്ഷമായതിനെ തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഗവർണറായിരുന്ന സർ ചാൾസ് ട്രെവിലിയൻ ഇടപെടുകയും തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിനോട് ഈ ആചാരം നിർത്തലാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഫലമായി 1859 ജൂലൈ 26-ന് തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് ആയില്യം തിരുനാൾ ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾക്ക് മേൽവസ്ത്രം ധരിക്കാൻ അനുവാദം നൽകിക്കൊണ്ട് വിളംബരം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ സംഘടിത സ്ത്രീവിമോചന സമരങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സാമൂഹിക സമത്വത്തിലേക്കുള്ള കേരളത്തിന്റെ പ്രയാണത്തിൽ ഈ സമരം ഒരു വലിയ നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു.
സമത്വ സമാജ പ്രസ്ഥാനം (വർഷം: 1836)
കേരളത്തിലെ ജാതിവിവേചനങ്ങൾക്കെതിരെയും അസമത്വങ്ങൾക്കെതിരെയും രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനമാണിത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ നവോത്ഥാന നായകനായിരുന്ന വൈകുണ്ഠ സ്വാമികളാണ് 1836-ൽ സമത്വ സമാജം സ്ഥാപിച്ചത്. കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ സാമിത്തോപ്പ് (അന്ന് തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗം) കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം. എല്ലാ ജാതിയിലുമുള്ള ആളുകളെ ഒന്നിച്ച് ഇരുത്തി ഭക്ഷണം കഴിപ്പിക്കുന്ന ‘സമപന്തി ഭോജനം‘ എന്ന വിപ്ലവകരമായ ആചാരം അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ തുടക്കം കുറിച്ചു. ജാതി ചിന്തകൾ കടുത്തിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാരും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത ഒന്നായിരുന്നു. ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും പേരിലുള്ള എല്ലാ വേർതിരിവുകളെയും സമത്വ സമാജം ശക്തമായി എതിർത്തു. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകാനായി ജാതിഭേദമന്യേ എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ‘മുത്തിരി കിണറുകൾ‘ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിലെ രാജഭരണാധികാരിയെ ‘അനന്തപുരിയിലെ നീചാധിപൻ’ എന്നും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ ‘വെള്ളനീച ഭരണം’ എന്നും പരസ്യമായി വിമർശിക്കാൻ അദ്ദേഹം ധീരത കാണിച്ചു. സ്വാതി തിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ (1829-1847) കാലത്തായിരുന്നു ഇത്. സ്വാതി തിരുനാളിനെ സംഗീത ലോകത്തെ രാജവെന്നും സംഗീത ചക്രവര്ത്തിയുമെന്നും അറിയപ്പെടുന്നതിനാലും, അദ്ദേഹം ജാതിവ്യവസ്ഥയെ ശക്തമായി പിന്തുടന്നതിനാലും “നീചാധിപൻ” എന്ന വിളിപ്പേര് നൽകിയത്. ഈ പ്രസ്ഥാനം വഴി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ബോധം കൈവന്നു. പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിലുണ്ടായ എല്ലാ നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും വഴിവിളക്കായി മാറിയത് സമത്വ സമാജത്തിന്റെ ആശയങ്ങളായിരുന്നു.
തോൽവിറക് സമരം (വർഷം: 1946)
കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ചീമേനി, കാവുമ്പായി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ ജന്മിത്വ ചൂഷണത്തിനെതിരെ നടത്തിയ ധീരമായ പോരാട്ടമാണിത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന സി. എച്ച്. കണാരൻ ഈ സമരത്തിന് ശക്തമായ നേതൃത്വം നൽകി. വനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിറക് ശേഖരിക്കുന്നതിനും കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനും ജന്മിമാർ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന കടുത്ത നികുതികൾക്കും പീഡനങ്ങൾക്കുമെതിരെയായിരുന്നു ഈ സമരം. കർഷകർ ജന്മിമാരുടെ കാടുകളിൽ കയറി തോൽവിറക് (വിറക്) ശേഖരിക്കുകയും ജന്മിമാർക്ക് ലേലം കൊടുക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ജന്മിമാരും പോലീസും ക്രൂരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. സമരക്കാരായ ഒട്ടനവധി കർഷകരെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ തങ്ങളുടെ പോരാട്ട വീര്യം നിലനിർത്തി. ഈ സമരത്തിലൂടെ മലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനം കൂടുതൽ ശക്തമാവുകയും ജന്മിമാരുടെ അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കർഷകരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അവർക്ക് കൃഷിഭൂമിയിൽ അവകാശം നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിലും ഈ സമരം വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. മലബാറിലെ കർഷക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അധ്യായമാണ് തോൽവിറക് സമരം.
കരിവെള്ളൂർ സമരം (വർഷം: 1946)
ഉത്തര മലബാറിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലുള്ള കരിവെള്ളൂരിൽ ജന്മിമാരുടെ നെല്ല് കടത്തലിനെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ രക്തരൂക്ഷിതമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം നാടെങ്ങും കടുത്ത പട്ടിണിയും ക്ഷാമവും നേരിടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലും കരിവെള്ളൂരിലെ ചിറയ്ക്കൽ തമ്പുരാൻ എന്ന ജന്മി, നാട്ടിലെ നെല്ല് മുഴുവൻ പൂഴ്ത്തിവെക്കുകയും അത് പുറത്തേക്ക് കടത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ എ. വി. കുഞ്ഞമ്പു, കെ. ദേവയാനി തുടങ്ങിയ യുവ നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകരും സ്ത്രീകളും ഒന്നടങ്കം രംഗത്തിറങ്ങി. കർഷകർ നെല്ല് കൊണ്ടുപോയ വണ്ടികൾ തടയുകയും അത് നാട്ടിലെ പട്ടിണിപ്പാവങ്ങൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ജന്മിയുടെ ഗുണ്ടകളും മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസും (MSP) തോക്കുകളുമായി വന്ന് സമരക്കാരെ നേരിട്ടു. കർഷകർ തങ്ങളുടെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടികളും കല്ലുകളുമായി പോലീസിനെതിരെ ധീരമായി പോരാടി. ഈ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ പോലീസിന്റെ വെടിയേറ്റ് തിടുക്കൻ കുഞ്ഞമ്പു, കീനേരി കുഞ്ഞമ്പു എന്നീ രണ്ട് കർഷകർ സംഭവസ്ഥലത്തുതന്നെ വീരമൃത്യു വരിച്ചു. കരിവെള്ളൂർ സമരം കർഷകരുടെ പട്ടിണിക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ട വീര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി. ഈ സമരം മലബാറിലെ ജന്മിത്വത്തിന് ഏറ്റ ഏറ്റവും വലിയ പ്രഹരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.
കാവുമ്പായി സമരം (വർഷം: 1946)
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കാവുമ്പായിൽ കർഷകർ ജന്മിത്വത്തിനെതിരെയും കൃഷിഭൂമിയിലെ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും നടത്തിയ മറ്റൊരു ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സായുധ സമരമാണിത്. പി. കെ. കുമാരൻ എന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവാണ് ഈ സമരത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ജന്മിത്തത്തിനും സാമ്രാജ്യത്തതിനുമെതിരെ മലബാറിൽ നടന്നുവന്നിട്ടുള്ള കാർഷിക സമരങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണു് ശ്രീകണ്ഠാപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കാവുംബായി ഗ്രാമത്തിൽ 1946 ഡിസംബർ 30 നു് നടന്ന കാവുമ്പായി കാർഷിക കലാപം. കാവുമ്പായിലെ കർഷകർ പുനം കൃഷി (മലഞ്ചെരിവുകളിലെ താൽക്കാലിക കൃഷി) ചെയ്യാനുള്ള അവകാശത്തിനും വാരവും (നികുതി) കുറയ്ക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയാണ് സമരം ആരംഭിച്ചത്. കർഷകരുടെ കൂട്ടായ്മ ജന്മിമാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തെയും ഭയപ്പെടുത്തി. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താനായി വലിയൊരു പോലീസ് പട കാവുമ്പായിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി. 1946 ഡിസംബർ 30-ന് കാവുമ്പായി കുന്നുകളിൽ വെച്ച് കർഷകരും പോലീസും തമ്മിൽ കടുത്ത ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടായി. പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ വെടിവെപ്പിൽ അഞ്ച് കർഷകർ സംഭവസ്ഥലത്ത് വെച്ച് തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. നിരവധി പേരെ ജയിലിലടയ്ക്കുകയും കടുത്ത പീഡനങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും ഈ ത്യാഗം കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തത്. ജന്മിത്വത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കുന്നതിൽ കാവുമ്പായി സമരം നിർണായകമായ പങ്ക് വഹിച്ചു. കേരളത്തിലെ കർഷക പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ രക്തം എഴുതിയ ഒരു അധ്യായമാണിത്.
മാറുമറയ്ക്കൽ സമരം (രണ്ടാം ഘട്ടം) / അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുൻപുള്ള മുന്നേറ്റങ്ങൾ (വർഷം: 1859-ന് ശേഷം)
ചാന്നാർ ലഹളയ്ക്ക് ശേഷം തിരുവിതാംകൂറിലെ മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളായ ഈഴവ, ദളിത് സ്ത്രീകൾക്കും മാറുമറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന തുടർച്ചയായ സമരങ്ങളാണിത്. 1859-ൽ ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾക്ക് രാജവിളംബരത്തിലൂടെ അവകാശം ലഭിച്ചെങ്കിലും, അത് തിരുവിതാംകൂറിലെ മറ്റ് പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് ബാധകമായിരുന്നില്ല. ഇതിനെതിരെ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ എന്ന സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ് ശക്തമായി രംഗത്തുവന്നു. അദ്ദേഹം കായംകുളം ഭാഗത്ത് വെച്ച് കീഴ്ജാതിക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് റൗക്ക (മേൽവസ്ത്രം) വിതരണം ചെയ്യുകയും അത് ധരിച്ച് പൊതുവഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ധൈര്യം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ സവർണ്ണ പ്രമാണിമാർ അക്രമം അഴിച്ചുവിട്ടപ്പോൾ വേലായുധപ്പണിക്കരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും അവരെ കായികമായിത്തന്നെ നേരിട്ടു. ‘അച്ചിപ്പുടവ സമരം‘ എന്നും ഈ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നടന്ന ഒരു സമരം അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട് (പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് മുട്ടിന് താഴെ തുണി ഉടുക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന സമരം). സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. ഒടുവിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ മുഴുവൻ സ്ത്രീകൾക്കും ആഗ്രഹമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാനുള്ള പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം ഈ സമരങ്ങളിലൂടെയാണ് നേടിയെടുത്തത്. കേരളത്തിലെ മനുഷ്യാവകാശ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണിത്.
വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം / ഊരൂട്ടമ്പലം സമരം (വർഷം: 1910)
അധഃസ്ഥിത വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അതിശക്തമായ സമരമാണിത്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഊരൂട്ടമ്പലം സ്കൂളിൽ ‘പഞ്ചമി‘ എന്ന ദളിത് പെൺകുട്ടിയെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ അയ്യൻകാളി നേരിട്ടെത്തി. എന്നാൽ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ കുട്ടിയെ വിദ്യാലയത്തിൽ കയറ്റാൻ സമ്മതിക്കാതെ സ്കൂളിന് തീയിടുകയും വലിയ രീതിയിലുള്ള അക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ അയ്യൻകാളി വിപ്ലവകരമായ ഒരു സമരം പ്രഖ്യാപിച്ചു: “ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം തന്നില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ പാടങ്ങളിൽ ഇനി ഞങ്ങൾ പണിയെടുക്കില്ല“. ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ കർഷകത്തൊഴിലാളി പണിമുടക്കായിരുന്നു ഇത്. ദളിതരുടെ അധ്വാനത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്ന സവർണ്ണരുടെ പാടങ്ങൾ ഇതോടെ തരിശായി കിടന്നു. പട്ടിണിയിലായ സവർണ്ണ ജന്മിമാർ ഒടുവിൽ സർക്കാരിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതരായി. ഈ സമരത്തിന്റെ ഫലമായി 1914-ൽ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ എല്ലാ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിലും ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനാനുമതി നൽകിക്കൊണ്ട് ഉത്തരവിറക്കി. ഒരു ജനവിഭാഗത്തെ മുഴുവൻ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ കാരണമായ ഈ സമരം കേരള ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള ഒന്നാണ്.
ചന്ത സമരം – നെടുമങ്ങാട് (വർഷം: 1912)
പിന്നാക്ക-ദളിത് വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൊതുചന്തകളിൽ പ്രവേശനവും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ആവശ്യപ്പെട്ട് അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെടുമങ്ങാട് ചന്തയിൽ ദളിതർക്ക് പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. അവർ കഷ്ടപ്പെട്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ചന്തയ്ക്ക് പുറത്ത് ദൂരെ എവിടെയെങ്കിലും വെച്ച് തുച്ഛമായ വിലയ്ക്ക് സവർണ്ണർക്ക് നൽകണമായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ അയ്യൻകാളി തന്റെ അനുയായികളുമായി നെടുമങ്ങാട് ചന്തയിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇരച്ചുകയറി. തങ്ങളുടെ അവകാശം സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ച സമരക്കാരെ ചന്തയിലുണ്ടായിരുന്ന ഗുണ്ടകളും സവർണ്ണരും ചേർന്ന് ക്രൂരമായി ആക്രമിച്ചു. എന്നാൽ അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സമരക്കാർ തിരിച്ച് ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തു. ഈ പ്രക്ഷോഭം അയ്യൻകാളിയുടെ ജീവിതവും അവഗണനയിലാണ്ട വിഭാഗത്തിന്റെ മോചനസമരങ്ങളും അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സവർണർക്കൊപ്പം അഹിന്ദുക്കളും അധഃസ്ഥിതനു സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ നിലകൊണ്ടു ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ ചരിത്രത്തിൽ ‘നെടുമങ്ങാട് ചന്ത ലഹള‘ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവും തുല്യതയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം നിർണായകമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു. സ്വന്തം അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കാൻ ദളിതർക്ക് ഈ സമരത്തോടെ അവകാശം ലഭിച്ചു.
കായൽ സമ്മേളനം (വർഷം: 1913)
കൊച്ചിയിൽ അധഃസ്ഥിത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ യോഗം ചേരാൻ അനുവാദമില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വിപ്ലവകരമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയാണിത്. കൊച്ചിയിലെ പുലയ സമുദായക്കാർക്ക് കരയിൽ ഒരിടത്തും യോഗം ചേരാൻ ജന്മിമാരും അധികാരികളും സ്ഥലം നൽകിയില്ല. കരയിലല്ലേ വിലക്കുള്ളൂ, കായലിൽ വിലക്കില്ലല്ലോ എന്ന് ചിന്തിച്ച പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പൻ കൊച്ചിയിലെ എറണാകുളം കായലിൽ വഞ്ചികൾ കൂട്ടിക്കെട്ടി അതിന് മുകളിൽ ഒരു താല്കാലിക പന്തൽ നിർമ്മിച്ചു. 1913-ൽ നടന്ന ഈ സമ്മേളനത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ വഞ്ചികളിലായി വന്നെത്തി പങ്കെടുത്തു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ കഠിനമായ നിയമങ്ങളെ ബുദ്ധിപൂർവ്വം മറികടന്ന ഒരു വിസ്മയ സമരമായിരുന്നു ഇത്. ഈ സമ്മേളനത്തിൽ വെച്ചാണ് ‘കൊച്ചി പുലയ മഹാസഭ’ എന്ന സംഘടന രൂപീകൃതമായത്. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറയാൻ ഈ കായൽ സമ്മേളനം വലിയൊരു വേദിയായി മാറി. കേരളത്തിലെ സംഘടനാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വേറിട്ടതും ആവേശകരവുമായ ഒരു അധ്യായമാണിത്.
15. കല്ലുമാല സമരം / പെരിനാട് ലഹള
ദളിത് സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂറിലെ ദളിത് സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണമോ വെള്ളിയോ പോയിട്ട് നല്ല ആഭരണങ്ങൾ പോലും ധരിക്കാൻ അവകാശമില്ലായിരുന്നു. അവർ കഴുത്തിൽ കല്ലും കുപ്പിച്ചില്ലുകളും കോർത്ത ‘കല്ലുമാലകൾ‘ ധരിക്കണം എന്നതായിരുന്നു ജാതിപ്രമാണിമാരുടെ നിയമം. മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ജീവിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായ ഈ സ്ത്രീകൾ കല്ലുമാലകൾ അറുത്തെറിയണമെന്ന് അയ്യൻകാളി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പെരിനാട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് ദളിത് സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ കഴുത്തിലെ കല്ലുമാലകൾ അറുത്തെറിഞ്ഞ് പ്രതിഷേധിച്ചു. ഇതിൽ പ്രകോപിതരായ സവർണ്ണർ ദളിത് ജനങ്ങളെ ക്രൂരമായി ആക്രമിക്കുകയും അവരുടെ വീടുകൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് വലിയ രീതിയിലുള്ള ലഹളകൾ ആ പ്രദേശത്ത് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ അയ്യൻകാളിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കൊല്ലം പീരങ്കിമൈതാനത്ത് വെച്ച് ഒരു വലിയ അനുരഞ്ജന സമ്മേളനം നടന്നു. ആ സമ്മേളനത്തിൽ വെച്ച് ദളിത് സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും ധരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആത്മാഭിമാനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള സ്ത്രീകളുടെ പോരാട്ട ചരിത്രത്തിൽ കല്ലുമാല സമരം എക്കാലവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
അച്ചടി സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം – സ്വദേശാഭിമാനി (വർഷം: 1910)
ഭരണാധികാരികളുടെ അഴിമതിക്കെതിരെയും ജനങ്ങളുടെ പൗരാവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ധീരമായ പോരാട്ടമാണിത്. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീമൂലം തിരുനാളിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന പി. രാജഗോപാലാചാരിയുടെയും ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങളെ രാമകൃഷ്ണപിള്ള തന്റെ ‘സ്വദേശാഭിമാനി‘ പത്രത്തിലൂടെ ശക്തമായി വിമർശിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിലെ ധൂർത്തും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഴിമതിയും അദ്ദേഹം ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ നിരന്തരം തുറന്നുകാട്ടി. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ജനങ്ങളുടെ മൗലികാവകാശമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഭരണകൂടത്തിന്റെ കടുത്ത ഭീഷണികൾക്കും പ്രലോഭനങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ വഴങ്ങാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായില്ല. ഒടുവിൽ, പത്രത്തിന്റെ ജനസ്വാധീനം ഭയന്ന തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ 1910 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് സ്വദേശാഭിമാനി പത്രം കണ്ടുകെട്ടുകയും രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നാടുകടത്തുകയും ചെയ്തു. നാടുകടത്തപ്പെട്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും ആശയങ്ങൾ കേരളീയരിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയബോധം ഉണ്ടാക്കി. പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്തെ ധീരതയുടെയും ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിന്റെയും എക്കാലത്തെയും വലിയ പ്രതീകമാണ് ഈ സമരം. ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്കെതിരെ ഒരു പേനകൊണ്ട് നടത്തിയ ഈ വിപ്ലവം കേരള ചരിത്രത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അധ്യായമാണ്.
പ്രെജുഡീസ് വിരുദ്ധ സമരം (വർഷം: 1915 – 1920 കാലഘട്ടം)
വടക്കൻ മലബാറിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതീയമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും മുൻവിധികൾക്കും (Prejudice) എതിരെ വാഗ്ഭടാനന്ദന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ ആശയ സമരമാണിത്. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെ കാണുന്നതുപോലും പാപമാണെന്ന് കരുതിയിരുന്ന സവർണ്ണരുടെ അന്ധമായ മുൻവിധികളെയാണ് അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തത്. ‘ആത്മവിദ്യാസംഘം‘ എന്ന സംഘടന രൂപീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് വാഗ്ഭടാനന്ദൻ ഈ പോരാട്ടത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. “ഉണരുവിൻ, അഖിലേശനെ സ്മരിപ്പിൻ, ക്ഷണമെഴുന്നേല്പിൻ, അനീതിയോടെതിർപ്പിൻ” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യം ജനങ്ങളെ ആവേശഭരിതരാക്കി. ജാതി ചിന്തകൾ മനുഷ്യനെ മൃഗമാക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെ ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ആളുകളുടെ മനസ്സിലെ മുൻവിധികൾ മാറ്റിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹം നിരവധി സംവാദങ്ങളും പന്തിഭോജനങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു. കേവലം ആചാരങ്ങൾ മാറ്റുക മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ ചിന്താഗതിയിലാണ് മാറ്റം വരേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. മലബാറിലെ പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആത്മാഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതികരുടെ കടുത്ത എതിർപ്പുകളെയും ഭീഷണികളെയും അതിജീവിച്ചാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം മുന്നോട്ട് പോയത്. ജനങ്ങളുടെ യുക്തിചിന്തയെ ഉണർത്താനും സാമൂഹിക സമത്വം സ്ഥാപിക്കാനും പ്രെജുഡീസ് വിരുദ്ധ സമരം വലിയൊരു അടിത്തറ പാകി.
യാചനയാത്ര (വർഷം: 1931)
നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ ദരിദ്രരായ കുട്ടികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിനുള്ള ഫണ്ട് ശേഖരണത്തിനായി വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അപൂർവ്വമായൊരു സമരയാത്രയാണിത്. അക്കാലത്ത് നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ കടുത്ത അനാചാരങ്ങളും സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നു. മൂത്ത മകന് മാത്രം സ്വത്തുക്കൾ ലഭിക്കുകയും മറ്റുള്ളവർ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയായിരുന്നു അത്. ഇതിന് മാറ്റം വരണമെങ്കിൽ യുവതലമുറയ്ക്ക് ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കണമെന്ന് വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട് ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു. ഇതിനായി തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കിരാലൂരിൽ നിന്നും ചന്ദ്രമന ഇല്ലത്തേക്ക് അദ്ദേഹം കിലോമീറ്ററുകളോളം കാൽനടയായി ഒരു യാത്ര സംഘടിപ്പിച്ചു. സമുദായത്തിലെ ധനികരായ ആളുകളിൽ നിന്നും പണവും നെല്ലും യാചിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു ഈ യാത്ര നടത്തിയത്. യാഥാസ്ഥിതികരായ വലിയൊരു വിഭാഗം ഈ യാത്രയെ അങ്ങേയറ്റം അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇതൊന്നും വകവെക്കാതെ ‘യാചനയാത്ര’ വൻ വിജയമായി മാറി. യാത്രയിലൂടെ ശേഖരിച്ച ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് പാവപ്പെട്ട നമ്പൂതിരി കുട്ടികൾക്കായി വിദ്യാലയങ്ങളും ഹോസ്റ്റലുകളും സ്ഥാപിച്ചു. നമ്പൂതിരി സമുദായത്തെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നും ആധുനികതയിലേക്ക് നയിച്ച വലിയൊരു വിപ്ലവമായിരുന്നു ഈ യാത്ര. സമുദായ നവീകരണ ചരിത്രത്തിൽ ഇത്രയും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ മറ്റൊരു കാൽനടയാത്ര കേരളത്തിലുണ്ടായിട്ടില്ല.
നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം (വർഷം: 1932)
തിരുവിതാംകൂറിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്ന ഈഴവ, ക്രിസ്ത്യൻ, മുസ്ലീം വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി നിയമസഭയിലും സർക്കാർ ജോലികളിലും പ്രാതിനിധ്യം വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. അക്കാലത്ത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്ക് മാത്രമായിരുന്നു ഭരണത്തിലും ഉദ്യോഗങ്ങളിലും മേധാവിത്വം ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ അനീതിക്കെതിരെ എൻ. വി. ജോസഫ്, സി. കേശവൻ, പി. കെ. കുഞ്ഞ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചത്. ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നത് വരെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിന്നും ഭരണത്തിൽ നിന്നും ‘നിവർത്തിക്കുക’ (വിട്ടുനിൽക്കുക) എന്നതായിരുന്നു സമരക്കാരുടെ നയം. ഇതിൽ നിന്നാണ് ‘നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം’ (Abstention Movement) എന്ന പേര് ഈ സമരത്തിന് ലഭിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രത്തെ ഇളക്കിമറിച്ച വലിയൊരു ജനമുന്നേറ്റമായിരുന്നു ഇത്. സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി സി. കേശവൻ നടത്തിയ പ്രശസ്തമായ ‘കോഴഞ്ചേരി പ്രസംഗം‘ വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലടയ്ക്കാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ സമരം രാജഭരണത്തെയും ദിവാൻ ഭരണത്തെയും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. ഒടുവിൽ ജനവികാരത്തിന് മുന്നിൽ സർക്കാർ കീഴടങ്ങുകയും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് നിയമസഭയിൽ സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിൽ പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം ഒരു വലിയ നാഴികക്കല്ലാണ്.
അന്തിക്കാട് ചെത്ത് തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1942)
തൃശൂർ ജില്ലയിലെ അന്തിക്കാട് പ്രദേശത്തെ ചെത്ത് തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ കൂലി വർദ്ധനവിനും തൊഴിൽ സുരക്ഷിതത്വത്തിനും വേണ്ടി നടത്തിയ ധീരമായ കർഷകത്തൊഴിലാളി സമരമാണിത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന ജി. എസ്. ധാരാസിംഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് തൊഴിലാളികൾ സംഘടിച്ചത്. ജന്മിമാരുടെയും കോൺട്രാക്ടർമാരുടെയും കടുത്ത ചൂഷണങ്ങൾക്കും കുറഞ്ഞ കൂലിക്കുമെതിരെയായിരുന്നു ഈ സമരം. തൊഴിലാളികൾ ഒത്തുചേർന്ന് പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെത്ത് ജോലികൾ പൂർണ്ണമായി നിർത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ തകർക്കാൻ കോൺട്രാക്ടർമാരും പോലീസും ചേർന്ന് ഗുണ്ടകളെ ഇറക്കി സമരക്കാരെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചു. എന്നാൽ തൊഴിലാളികൾ പിന്മാറാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല; അവർ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിന്റെ (MSP) തോക്കുകളെപ്പോലും ധീരമായി നേരിട്ടു. സ്ത്രീ തൊഴിലാളികളും ഈ സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുകയും പുരുഷന്മാർക്കൊപ്പം പോരാടുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് കൊച്ചി രാജ്യത്ത് നടന്ന ഏറ്റവും സംഘടിതമായ തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. ദീർഘനാൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ സമരത്തിനൊടുവിൽ തൊഴിലാളികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഭാഗികമായി അംഗീകരിക്കാൻ അധികാരികൾ നിർബന്ധിതരായി. ഈ സമരം കേരളത്തിലെ ചെത്ത് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ആവേശവും ദിശാബോധവും നൽകി. പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശ ബോധം വളർത്തുന്നതിൽ ഈ സമരം വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.
മൊറാഴ സമരം (വർഷം: 1940)
ഉത്തര മലബാറിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള മൊറാഴയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനും കടുത്ത വിലക്കയറ്റത്തിനുമെതിരെ കർഷകരും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരും നടത്തിയ ധീരമായ ചെറുത്തുനില്പാണ് മൊറാഴ സമരം. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങളും പൂഴ്ത്തിവെപ്പും കാരണം ജനങ്ങൾ പട്ടിണിയിലായപ്പോഴാണ് ഈ സമരം രൂപപ്പെടുന്നത്. 1940 സെപ്റ്റംബർ 15-ന് മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ആഹ്വാനപ്രകാരം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ‘പ്രതിഷേധ ദിനം’ ആചരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പ്രകടനങ്ങൾ നിരോധിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവ് ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് കെ. പി. ആർ. ഗോപാലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടം മൊറാഴയിലെ കീഴറ മൈതാനത്ത് തടിച്ചുകൂടി. സമരക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ് (MSP) ശ്രമിക്കുകയും ജനങ്ങൾക്ക് നേരെ ക്രൂരമായി ലാത്തിച്ചാർജ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ സമാധാനപരമായി തുടങ്ങിയ സമരം സായുധ ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് വഴിമാറുകയും ജനങ്ങൾ പോലീസിനെതിരെ തിരിയുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഘർഷത്തിൽ കല്ലേറേറ്റും മർദ്ദനമേറ്റും സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ കുട്ടികൃഷ്ണമേനോൻ ഉൾപ്പെടെ രണ്ട് പോലീസുകാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് മലബാറിലുടനീളം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾക്കെതിരെ കടുത്ത പോലീസ് നായാട്ട് ആരംഭിച്ചു. സമരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ കെ. പി. ആർ. ഗോപാലനെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയും ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേശീയ നേതാക്കൾ ഇടപെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു. സാമ്രാജ്യത്വ ഭരണകൂടത്തോടുള്ള കർഷകരുടെ ആത്മവീര്യവും രാഷ്ട്രീയ ബോധവും തെളിയിച്ച സമരമായിരുന്നു ഇത്. ഉത്തര മലബാറിലെ വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ വളർച്ചയിൽ മൊറാഴ സമരം നിർണായകമായ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണ്.
കൂത്തളി സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ തുടക്കം)
മലബാറിലെ കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലുള്ള കൂത്തളി എസ്റ്റേറ്റിൽ ജന്മിത്വ ചൂഷണത്തിനും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ ജനദ്രോഹ നയങ്ങൾക്കുമെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ ശക്തമായ സമരമാണിത്. കൂത്തളി നായനാർ എന്ന പ്രബലനായ ജന്മിയുടെ അധീനതയിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ പ്രദേശത്തെ ഭൂരിഭാഗം കൃഷിഭൂമികളും കാടുകളും. പാവപ്പെട്ട കർഷകർ കാടുകളിൽ കയറി കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനും വിറക് ശേഖരിക്കുന്നതിനും ജന്മി കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങളും വലിയ വാരവും (നികുതി) ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ കെ. കേളപ്പൻ, കേരളീയൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കളുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ കിസാൻ സഭയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ സംഘടിച്ചു. ജന്മിയുടെ വനങ്ങളിൽ കർഷകർ കൂട്ടത്തോടെ കയറി ഒപ്പു ലേലം വിളിക്കുന്നതിനെതിരെയും ഭൂമി കൈയടക്കുന്നതിനെതിരെയും പരസ്യമായി പ്രതിരോധം തീർത്തു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിനെ ജന്മിമാർ രംഗത്തിറക്കുകയും കർഷകരെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. നിരവധി കർഷകരുടെ കുടിലുകൾ പോലീസ് തല്ലിത്തകർക്കുകയും അവരുടെ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും പട്ടിണിയെയും പോലീസിന്റെ ലാത്തികളെയും ഭയപ്പെടാതെ കർഷകർ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാട്ടം തുടർന്നു. സ്വന്തം മണ്ണിൽ കൃഷി ചെയ്യാനും അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കാനുമുള്ള അവകാശം കർഷകന്റേതാണെന്ന് ഈ സമരം ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. കർഷക തൊഴിലാളികളുടെ ഐക്യം എന്താണെന്ന് മലബാറിന് കാണിച്ചുതരാൻ കൂത്തളി സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ജന്മിത്വത്തിന്റെ അടിത്തറ ഇളക്കുന്നതിലും കർഷകർക്കിടയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്-ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വേരോട്ടമുണ്ടാക്കുന്നതിലും ഈ സമരം വിജയം കണ്ടു.
ചീമേനി സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)>
കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ചീമേനി പ്രദേശത്ത് ജന്മിമാരുടെ ക്രൂരമായ ചൂഷണങ്ങൾക്കും കരിഞ്ചന്തയ്ക്കുമെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ വിപ്ലവകരമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. അക്കാലത്ത് ചീമേനിയിലെ വലിയ ജന്മിമാർ പാവപ്പെട്ട കർഷകരെക്കൊണ്ട് തുച്ഛമായ കൂലിക്ക് പണിയെടുപ്പിക്കുകയും വലിയ തോതിൽ വാരം ഈടാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള കടുത്ത ക്ഷാമകാലത്ത് ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെച്ച് കരിഞ്ചന്തയിൽ വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് കർഷകരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. പ്രമുഖ കർഷക നേതാവായിരുന്ന കെ. എ. കേരളീയന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് കർഷകർ ജന്മിമാർക്കെതിരെ ഒന്നടങ്കം രംഗത്തിറങ്ങി. ജന്മിമാരുടെ പത്തായപ്പുരകൾ ഉപരോധിക്കാനും പൂഴ്ത്തിവെച്ച നെല്ല് ജനങ്ങൾക്ക് ന്യായവിലയ്ക്ക് വിതരണം ചെയ്യാനും കർഷക കൂട്ടായ്മകൾ മുന്നോട്ടുവന്നു. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും അടങ്ങുന്ന വലിയൊരു ജനവിഭാഗം കയ്യിൽ കിട്ടിയ ആയുധങ്ങളുമായി ഈ സമരത്തിൽ പങ്കാളികളായി. സമരം അടിച്ചമർത്താൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസും ജന്മിയുടെ ഗുണ്ടകളും ചേർന്ന് കർഷകരെ വേട്ടയാടുകയും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. കർഷക പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ധീരരായ നിരവധി പ്രവർത്തകർ ഈ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയും ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾ ഏൽക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്തു. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ പോരാട്ട വീര്യത്തിൽ നിന്നും ഒരടി പിന്നോട്ട് പോകാൻ ചീമേനിയിലെ കർഷകർ തയ്യാറായില്ല. ഈ സമരം ചീമേനിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ജന്മിത്വത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കുന്നതിന് വലിയ തോതിൽ വേഗത കൂട്ടി. കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അധ്യായമാണ് ചീമേനി സമരം.
തിരുവിതാംകൂർ കയർ തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1946)
തിരുവിതാംകൂറിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ സംഘടിത തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭമാണിത്. ആലപ്പുഴയിലെ കയർ ഫാക്ടറികളിലെ തൊഴിലാളികൾ അനുഭവിച്ചിരുന്ന കുറഞ്ഞ കൂലി, കടുത്ത ജോലി ഭാരം, മുതലാളിമാരുടെ പീഡനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരെയാണ് സമരം ആരംഭിച്ചത്. പ്രമുഖ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന പി. കൃഷ്ണപിള്ളയാണ് ഈ സമരത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ബുദ്ധികേന്ദ്രവും സംഘാടകനുമായി പ്രവർത്തിച്ചത്. കേവലം ഒരു സാമ്പത്തിക സമരം എന്നതിനപ്പുറം തിരുവിതാംകൂറിലെ ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടമായി ഇത് മാറി. ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വ്യവസായ മേഖലയെ പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമാക്കുകയും ചെയ്തു. ‘അമേരിക്കൻ മോഡൽ അറബിക്കടലിൽ‘ എന്ന വിപ്ലവകരമായ മുദ്രാവാക്യം ആദ്യമായി ഉയർന്നുകേട്ടത് ഈ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു. സമരത്തെ നേരിടാൻ ദിവാൻ ആലപ്പുഴയിൽ പട്ടാള ഭരണം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരെ കടുത്ത അക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. പോലീസിന്റെയും പട്ടാളത്തിന്റെയും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ വകവെക്കാതെ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ ക്യാമ്പുകളിൽ ഉറച്ചുനിന്നു പോരാടി. ഈ കയർ തൊഴിലാളി സമരമാണ് പിന്നീട് പുന്നപ്ര-വയലാർ എന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സായുധ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന ഘടകം. കേരളത്തിലെ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ത്യാഗസന്നദ്ധതയും ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്ത സമരമായിരുന്നു ഇത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദ ഭരണം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.
പാലിയം സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1947 – 1948)
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ചേന്ദമംഗലത്തുള്ള പാലിയം കൊട്ടാരത്തിന് മുന്നിലെ പൊതുവഴിയിലൂടെ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി നടന്ന പ്രശസ്തമായ സമരമാണിത്. കൊച്ചി രാജ്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരായിരുന്ന പാലിയത്തച്ചന്മാരുടെ കുടുംബവക ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള റോഡിലൂടെ ദളിതർക്കും മറ്റ് പിന്നാക്കക്കാർക്കും പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. ഈ വിവേചനത്തിനെതിരെ 1947 ഡിസംബർ 4-ന് സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. സി. കേശവൻ, കെ. കേളപ്പൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കൾ ഈ സമരത്തിന് പിന്തുണയുമായി എത്തിയിരുന്നു. സമരം നയിച്ച വോളന്റിയർമാർക്ക് പാലിയം കുടുംബത്തിലെ ഗുണ്ടകളിൽ നിന്നും പോലീസിൽ നിന്നും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ ഏൽക്കേണ്ടി വന്നു. സമരത്തിനിടയിൽ ഉണ്ടായ പോലീസ് ലാത്തിച്ചാർജ്ജിൽ കടുത്ത പരിക്കേറ്റ എ. ജി. വേലായുധൻ എന്ന യുവ സമരസായുധൻ പിന്നീട് ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് രക്തസാക്ഷിയായി. വേലായുധന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വം സമരത്തിന് വലിയ ജനപിന്തുണ നേടിക്കൊടുക്കുകയും പ്രക്ഷോഭം കൊച്ചി രാജ്യത്തുടനീളം പടരുകയും ചെയ്തു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും പ്രജാ മണ്ഡലവും ഒത്തുചേർന്ന് ഈ സമരത്തെ ഒരു വലിയ ജനമുന്നേറ്റമാക്കി മാറ്റി. ഒടുവിൽ 110 ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ സത്യാഗ്രഹത്തിനൊടുവിൽ അധികാരികൾക്ക് ജനവികാരത്തിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങേണ്ടി വന്നു. 1948 മാർച്ച് മാസത്തിൽ പാലിയം റോഡ് എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുത്തുകൊണ്ട് ഉത്തരവിറങ്ങി. ഈ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് കൊച്ചിയിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളും വഴികളും എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകുന്ന ‘ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം‘ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കൊച്ചി രാജാവ് നിർബന്ധിതനായി. കേരളത്തിലെ ജാതിവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ അവസാനത്തെ വലിയ സത്യാഗ്രഹ വിജയമായിരുന്നു പാലിയം സത്യാഗ്രഹം.
തത്ത്വചിന്താബോധിനി സമരം (വർഷം: 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യം)
കേരളത്തിലെ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തിനും അവർ സമൂഹത്തിൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചിരുന്ന അനാചാരങ്ങൾക്കും എതിരെ ചട്ടമ്പി സ്വാമികളുടെ ആശയങ്ങളുടെ പിൻബലത്തോടെ നടന്ന ഒരു വലിയ ബൗദ്ധിക-സാമൂഹിക സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും പഠിക്കാനും ആത്മീയ കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും സവർണ്ണർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്ക് മാത്രമേ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇതിനെതിരെ ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ തന്റെ ‘വേദാധികാര നിരൂപണം’ തുടങ്ങിയ കൃതികളിലൂടെയും പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും കടുത്ത ഭാഷയിൽ പ്രതികരിച്ചു. വേദപഠനം ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ജാതിയുടെ മാത്രം കുത്തകയല്ലെന്നും മനുഷ്യനായി ജനിച്ച എല്ലാവർക്കും അതിന് അവകാശമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം യുക്തിഭദ്രമായി സ്ഥാപിച്ചു. ഈ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ‘തത്തുചിന്താബോധിനി’ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയും ബൗദ്ധിക മുന്നേറ്റവും രൂപപ്പെടുന്നത്. ജാതി ചിന്തകൾക്ക് അപ്പുറം മനുഷ്യത്വത്തിനാണ് വില നൽകേണ്ടതെന്ന ചിന്ത ഈ പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളിൽ വളർത്തി. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ജീവിക്കാനും വിജ്ഞാനം നേടാനുമുള്ള വലിയൊരു വാതിൽ തുറന്നുനൽകാൻ ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് കഴിഞ്ഞു. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടവർക്ക് അറിവ് നിഷേധിച്ച യാഥാസ്ഥിതികരുടെ വായടപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ സമരം. ഒരു വലിയ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോ അക്രമങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, അറിവിന്റെയും യുക്തിയുടെയും വെളിച്ചം കൊണ്ട് സമൂഹത്തെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ ഇതിന് സാധിച്ചു. കേരളത്തിലെ പിൽക്കാല നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ബൗദ്ധിക അടിത്തറ പാകിയത് ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ തുടക്കം കുറിച്ച ഇത്തരം ആശയ സമരങ്ങളായിരുന്നു.
അഞ്ചുതെങ്ങ് സമരം (വർഷം: 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഒടുവിൽ – 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം)
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ അഞ്ചുതെങ്ങ് പ്രദേശത്തെ തീരദേശ നിവാസികളുടെയും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി അൽഫോൺസ് ആന്റണിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ ഒരു ജനമുന്നേറ്റമാണിത്. അഞ്ചുതെങ്ങ് എന്നത് പണ്ട് മുതലേ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ പ്രധാന താവളങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായും, ഒപ്പം പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെയും ജന്മിമാരുടെയും കടുത്ത നികുതി പീഡനങ്ങൾക്കെതിരെയും ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾ നിരന്തരം പോരാടിയിട്ടുണ്ട്. അൽഫോൺസ് ആന്റണി അവിടുത്തെ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളെയും സാധാരണക്കാരെയും സംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കരിഞ്ചന്തയ്ക്കും ചൂഷണങ്ങൾക്കുമെതിരെ ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. കടലിൽ പോയി മീൻ പിടിക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ന്യായമായ വില ഉറപ്പാക്കണമെന്നത് ഈ സമരത്തിന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ പോലീസും പ്രാദേശിക പ്രമാണിമാരും പലവിധത്തിലുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിട്ടെങ്കിലും തൊഴിലാളികൾ ഒത്തൊരുമയോടെ അതിനെയെല്ലാം ചെറുത്തുതോൽപ്പിച്ചു. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ പൗരാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചും ബോധമുണ്ടാക്കാൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. തീരദേശ മേഖലകളിൽ വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉണർവ് ഉണ്ടാക്കാൻ അൽഫോൺസ് ആന്റണിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സഹായിച്ചു. കേരളത്തിലെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാതെ പോയ, എന്നാൽ തീരദേശ ജനതയുടെ വിമോചനത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച ഒരു സമരമാണിത്.
മുതുതല സമരം (വർഷം: 1930-കളുടെ മധ്യകാലം)
മലബാറിലെ കർഷകർക്ക് കൃഷിഭൂമിയിൽ സ്ഥിരമായ അവകാശം നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിനും ജന്മിമാരുടെ ഒഴിപ്പിക്കൽ നടപടികൾക്കെതിരെയും ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രശസ്തമായ കർഷക സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് മലബാറിലെ ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും വലിയ ജന്മിമാരുടെ കൈകളിലായിരുന്നു. പാവപ്പെട്ട കർഷകർ കഷ്ടപ്പെട്ട് മണ്ണിൽ പണിയെടുത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന വിളവിന്റെ സിംഹഭാഗവും വാരമായും പാട്ടമായും ജന്മിമാർക്ക് നൽകണമായിരുന്നു. ഇതിന് പുറമെ, കർഷകരെ യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ കൃഷിഭൂമിയിൽ നിന്നും കുടിയൊഴിപ്പിക്കാൻ ജന്മിമാർക്ക് നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ അനീതിക്കെതിരെ ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ സംഘടിച്ചു. തങ്ങളെ മണ്ണിൽ നിന്നും ഒഴിപ്പിക്കാൻ വരുന്ന ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകളെയും പോലീസിനെയും കർഷകർ സംഘടിതമായി തടഞ്ഞു. “കൃഷിഭൂമി കർഷകന്” എന്ന വിപ്ലവകരമായ മുദ്രാവാക്യം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഈ സമരം വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ഒട്ടനവധി കർഷകരെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ കർഷകർ തങ്ങളുടെ പോരാട്ടം തുടർന്നു. ഈ സമരമാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ വലിയൊരു ഭൂനിയമ പരിഷ്കരണത്തിന് (Land Reforms) വഴിമരുന്നിട്ടത്. പാവപ്പെട്ട കർഷക തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശ ബോധം വളർത്തുന്നതിൽ മുതുതല സമരം വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.
വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം – രണ്ടാം ഘട്ടം (വർഷം: 1940-കളുടെ തുടക്കം)
കേരളത്തിലെ മുഴുവൻ വിദ്യാലയങ്ങളിലും എല്ലാ ജാതിയിലുമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് തുല്യമായ പ്രവേശന സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന തുടർച്ചയായ സമരമാണിത്. 1914-ൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശന ഉത്തരവ് ഉണ്ടായെങ്കിലും, പല ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ വിദ്യാലയങ്ങളിലും ഈ നിയമം കൃത്യമായി പാലിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. സവർണ്ണ യാഥാസ്ഥിതികർ ദളിത് കുട്ടികളെ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഇരുത്തുന്നതിനെതിരെ കായികമായ അക്രമങ്ങൾ തുടർന്നുപോന്നു. ഇതിനെതിരെ എ. കെ. ഗോപാലനെപ്പോലുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളും വീണ്ടും ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭവുമായി രംഗത്തിറങ്ങി. അവർ പിന്നാക്ക കുട്ടികളെ നേരിട്ട് കൈകളിൽ പിടിച്ച് വിദ്യാലയങ്ങളിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു. മലബാറിലെയും കൊച്ചിയിലെയും പല വിദ്യാലയങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ ഇതിന്റെ ഭാഗമായി വലിയ രീതിയിലുള്ള സത്യാഗ്രഹങ്ങൾ നടന്നു. കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കുന്നത് മനുഷ്യത്വരഹിതമാണെന്ന് ഈ സമരത്തിലൂടെ അവർ നാടെങ്ങും വിളിച്ചോതി. സവർണ്ണരുടെ ശക്തമായ എതിർപ്പുകളെയും സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണങ്ങളെയും സമരക്കാർ ധീരമായി നേരിട്ടു. അക്ഷരവെളിച്ചം എന്നത് ഏതെങ്കിലും ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം കുത്തകയല്ലെന്നും അത് എല്ലാവരുടെയും മൗലികാവകാശമാണെന്നും ഈ സമരം സ്ഥാപിച്ചു. കേരളത്തിലെ പാവപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിയിൽ ഈ രണ്ടാം ഘട്ട വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരങ്ങൾ വലിയൊരു മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു.
കല്ലുമാല സമരം – രണ്ടാം ഘട്ടം / ആത്മാഭിമാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)
അയ്യൻകാളിയുടെ കല്ലുമാല സമരത്തിന് ശേഷം, കേരളത്തിലെ ദളിത് സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി നടന്ന തുടർ സമരങ്ങളാണിത്. ആദ്യകാലത്ത് പെരിനാട് വെച്ച് വലിയൊരു വിപ്ലവം നടന്നുവെങ്കിലും തിരുവിതാംകൂറിന്റെയും മലബാറിന്റെയും ചില ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജാതി വിവേചനങ്ങൾ വീണ്ടും നിലനിന്നിരുന്നു. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചോ ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞോ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ ഇറങ്ങിയാൽ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അവരെ അപമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും മഹിളാ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഒത്തുചേർന്ന് വലിയ രീതിയിലുള്ള പ്രതിരോധ ജാഥകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. തങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ആർക്കും അവകാശമില്ലെന്ന് ഈ സ്ത്രീകൾ ധീരമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. വഴി നടക്കാനും ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാനും തങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന് അവർ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെ തെളിയിച്ചു. അക്രമിക്കാൻ വന്ന ജാതിക്കോമരങ്ങളെ കയ്യിൽ കിട്ടിയ മരവടികളും ചൂലുകളുമായി സ്ത്രീകൾ നേരിട്ട സംഭവങ്ങൾ വരെയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ട ചരിത്രത്തിൽ ഈ തുടർ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ വലിയൊരു ഊർജ്ജം പകർന്നു നൽകി. കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷന്മാർക്കൊപ്പം തുല്യമായ പദവിയും ആത്മാഭിമാനവും നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിൽ ഈ സമരം നിർണായകമായ പങ്ക് വഹിച്ചു.
കൽപ്പാത്തി രഥോത്സവ സമരം (വർഷം: 1924 – 1925)
പാലക്കാട് കൽപ്പാത്തിയിലെ പ്രശസ്തമായ വിശ്വനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള അഗ്രഹാര തെരുവുകളിലൂടെ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന പ്രമുഖമായൊരു സമരമാണിത്. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം നടക്കുന്ന അതേ കാലയളവിലാണ് മലബാറിലെ പാലക്കാട്ടും ഈ മനുഷ്യാവകാശ സമരം രൂപപ്പെടുന്നത്. അക്കാലത്ത് കൽപ്പാത്തിയിലെ ബ്രാഹ്മണ തെരുവുകളിലൂടെ ഈഴവർ, ദളിതർ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് വഴിനടക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ അനാചാരത്തിനെതിരെ ശബരി ആശ്രമത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥൻ, കുമാരൻ മാസ്റ്റർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പിന്നാക്ക വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികളെയും കൂട്ടി തെരുവിലൂടെ യാത്ര നടത്തി. ഇത് കണ്ട് പ്രകോപിതരായ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണർ കുട്ടികളെയും നേതാക്കളെയും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും അടിച്ചോടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് വലിയ രീതിയിലുള്ള ജാതി സംഘർഷങ്ങൾ ആ പ്രദേശത്ത് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയുണ്ടായി. മലബാർ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെയും നവോത്ഥാന സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ സമരം ശക്തമാവുകയും തെരുവിലേക്ക് കൂടുതൽ ജാഥകൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ കോടതി ഇടപെടുകയും പൊതുവഴികൾ എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിന് സമാന്തരമായി മലബാറിൽ വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉണർവ് ഉണ്ടാക്കാൻ കൽപ്പാത്തി സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
മലബാർ ജാഥ (വർഷം: 1931)
ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തിന് പൊതുജന പിന്തുണയും സവർണ്ണരുടെ മനസ്സ് മാറ്റിയെടുക്കാനും വേണ്ടി എ. കെ. ഗോപാലന്റെ (എ.കെ.ജി) നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അതിപ്രശസ്തമായ കാൽനട പ്രചാരണ ജാഥയാണിത്. വടക്കൻ മലബാറിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നാണ് ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ജാഥ ആരംഭിച്ചത്. കാൽനടയായി യാത്ര ചെയ്ത് മലബാറിലെ അങ്ങോളമിങ്ങോളമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് എ.കെ.ജിയും സംഘവും ജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിച്ചു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ കഠിനമായ മതിലുകൾ തകർക്കേണ്ടത് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ ആവശ്യമാണെന്ന് ജാഥയിലുടനീളം അവർ പ്രസംഗിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതികരായ വലിയൊരു വിഭാഗം പല സ്ഥലങ്ങളിലും വെച്ച് ജാഥയെ തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും എ.കെ.ജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കളെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത്തരം അക്രമങ്ങളൊന്നും ജാഥയുടെ മുന്നേറ്റത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയില്ല; ഓരോ മർദ്ദനവും ജാഥയ്ക്ക് കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടിക്കൊടുത്തു. കാൽനടയായി കിലോമീറ്ററുകളോളം സഞ്ചരിച്ച് ഒടുവിൽ ഈ ജാഥ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനടയിൽ വന്നെത്തിച്ചേർന്നു. മലബാറിലെ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശന സമരത്തോട് ആഭിമുഖ്യം വളർത്തുന്നതിൽ ഈ ജാഥ വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു. കേരള ചരിത്രത്തിൽ ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായും ഒന്നിപ്പിച്ച ഏറ്റവും വലിയ ജനകീയ യാത്രകളിൽ ഒന്നായി മലബാർ ജാഥ നിലകൊള്ളുന്നു.
ക്ഷേത്ര സത്യാഗ്രഹ ജാഥ (വർഷം: 1932)
ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹ സമരത്തിന്റെ തുടർച്ചയായും, മലബാറിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളെല്ലാം എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടും എ. കെ. ഗോപാലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന മറ്റൊരു വലിയ മുന്നേറ്റമാണിത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിരാഹാരം കിടന്ന കെ. കേളപ്പന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഗാന്ധിജി ഇടപെട്ട് സമരം താല്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ച സമയത്താണ് ഈ ജാഥ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. സമരം നിർത്തിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രപ്രവേശനമെന്ന ലക്ഷ്യം കൈവിടാൻ നവോത്ഥാന നായകർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി എ.കെ.ജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വളരെയധികം വോളന്റിയർമാരെ അണിനിരത്തിക്കൊണ്ട് മലബാറിലെമ്പാടും ശക്തമായ പ്രചാരണ ജാഥകൾ നടത്തി. ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും ചെന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് അവർ ലഘുലേഖകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും പൊതുയോഗങ്ങൾ കൂടുകയും ചെയ്തു. ഈ ജാഥ സവർണ്ണർക്കിടയിലുണ്ടായിരുന്ന പല തെറ്റിദ്ധാരണകളും മാറ്റിയെടുക്കാൻ സഹായിച്ചു. ജനവികാരം പൂർണ്ണമായും ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിന് അനുകൂലമാക്കാൻ ഈ ക്ഷേത്ര സത്യാഗ്രഹ ജാഥയ്ക്ക് സാധിച്ചു. പിന്നീട് വന്ന മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ ക്ഷേത്രപ്രവേശന നിയമത്തിന് ജനങ്ങളെ സജ്ജരാക്കിയത് ഇത്തരം നിരന്തരമായ ജാഥകളായിരുന്നു. പാവപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി എ.കെ.ജി നടത്തിയ സമാനതകളില്ലാത്ത പോരാട്ടങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണിത്.
കരിവള്ളൂർ സൗജന്യ കഞ്ഞിപ്പന്തൽ പ്രസ്ഥാനം / പട്ടിണി സമരം (വർഷം: 1943)
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് കേരളത്തിലുടനീളം, പ്രത്യേകിച്ച് മലബാറിൽ ഉണ്ടായ കടുത്ത ക്ഷാമത്തിലും പട്ടിണിയിലും ജനങ്ങളെ പട്ടിണിമരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വലിയൊരു ജീവകാരുണ്യ-പ്രതിരോധ സമരമാണിത്. യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് വിപണിയിൽ അരിയും മറ്റ് അവശ്യസാധനങ്ങളും കിട്ടാതാവുകയും ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പട്ടിണി കിടന്ന് മരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് കരിവള്ളൂരിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് ജന്മിമാരുടെ പത്തായങ്ങൾ ഉപരോധിക്കുകയും പൂഴ്ത്തിവെച്ച നെല്ല് പിടിച്ചെടുത്ത് ജനങ്ങൾക്ക് കഞ്ഞിവെച്ച് നൽകാൻ കഞ്ഞിപ്പന്തലുകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തത്. കേവലം ഒരു ചാരിറ്റി പ്രവർത്തനം എന്നതിനപ്പുറം ഇത് പൂഴ്ത്തിവെപ്പിനും കരിഞ്ചന്തയ്ക്കുമെതിരെ ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തിയ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ നെല്ല് പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനെതിരെ ജന്മിമാർ പോലീസിനെ കൂട്ടുപിടിച്ച് കർഷകർക്കെതിരെ കേസുകൾ കൊടുക്കുകയും ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കർഷകരും സ്ത്രീകളും തോക്കുകൾക്ക് മുന്നിൽ പോലും ധീരമായി പ്രതിരോധം തീർത്തു. ജനങ്ങളുടെ വിശപ്പ് മാറ്റുന്നതിനൊപ്പം അവരിൽ ശക്തമായ ഭരണകൂട വിരുദ്ധ ബോധവും വർഗ്ഗസ്നേഹവും വളർത്താൻ ഈ സമരത്തിന് കഴിഞ്ഞു. കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും മാനുഷിക മുഖമുള്ള ഒരു സമരമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഒളശ്ശ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1945)
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഒളശ്ശ എന്ന സ്ഥലത്ത് അധഃസ്ഥിത-ദളിത് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി പ്രാദേശിക നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ച് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഒളശ്ശയിലെ പൊതുവിദ്യാലയത്തിൽ ദളിത് കുട്ടികളെ ഇരുത്താൻ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ദളിത് കുട്ടികൾ സ്കൂളിലേക്ക് വരുമ്പോൾ അവർക്ക് നേരെ കല്ലെറിയുകയും അസഭ്യം പറയുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ അവിടുത്തെ യാഥാസ്ഥിതികർ തുടർന്നുപോന്നു. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരും ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ നേതാക്കളും ഒത്തുചേർന്ന് കുട്ടികളെ നേരിട്ട് സ്കൂളിലേക്ക് ആനയിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച ദിവസം സവർണ്ണർ സ്കൂൾ ബഹിഷ്കരിക്കുകയും വലിയ രീതിയിലുള്ള അക്രമങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സമരക്കാർ സ്കൂളിന് മുന്നിൽ ശക്തമായ കാവൽ ഏർപ്പെടുത്തുകയും കുട്ടികളുടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ദീർഘനാൾ നീണ്ടുനിന്ന കടുത്ത സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾക്കൊടുവിൽ സവർണ്ണർക്ക് തങ്ങളുടെ വാശി ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരികയും എല്ലാ കുട്ടികളും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് പഠിക്കുന്ന അവസ്ഥ ഒളശ്ശയിൽ നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തു. ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതിവിവേചനത്തിന്റെ വേരറുക്കാൻ ഈ പ്രാദേശിക സ്കൂൾ പ്രവേശന സമരം വലിയൊരു പങ്കുവഹിച്ചു.
തൃശ്ശൂർ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1913)
കൊച്ചി രാജ്യത്ത് അധഃസ്ഥിത വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് അയ്യൻകാളിയുടെയും കൊച്ചിയിലെ പ്രാദേശിക ദളിത് നേതാക്കളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അതിശക്തമായ സമരമാണിത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പോരാട്ടങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ തന്നെ കൊച്ചി രാജ്യത്തും വിവേചനങ്ങൾ ശക്തമായിരുന്നു. തൃശ്ശൂരിലെ ഒരു സർക്കാർ സ്കൂളിൽ പുലയ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട കുട്ടികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് യാഥാസ്ഥിതികരെ ചൊടിപ്പിച്ചത്. സവർണ്ണ പ്രമാണിമാർ ഈ കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ കയറാൻ അനുവദിക്കാതെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും വഴിയിൽ തടയുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഒന്നടങ്കം സംഘടിക്കുകയും സ്കൂളിന് മുന്നിൽ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അയ്യൻകാളി ഈ സമരത്തിന് നേരിട്ട് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് രംഗത്തെത്തുകയും കൊച്ചിയിലെ തൊഴിലാളികളോട് പാടങ്ങളിൽ പണിമുടക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂറിലെ പോലെ തന്നെ കൊച്ചിയിലും ഈ കർഷകത്തൊഴിലാളി പണിമുടക്ക് ജന്മിമാരെ സാമ്പത്തികമായി പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. പട്ടിണി ഭയന്ന ജന്മിമാരും അധികാരികളും ഒടുവിൽ പിന്നാക്ക കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശം അംഗീകരിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. കൊച്ചി രാജ്യത്തെ ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം നിഷേധിച്ച ജാതി കോമരങ്ങൾക്കേറ്റ വലിയൊരു തിരിച്ചടിയായിരുന്നു ഈ സമരം. പിൽക്കാലത്ത് കൊച്ചിയിലുടനീളം പിന്നാക്ക കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവേശനം ലഭിക്കാൻ ഈ സമരം വഴിയൊരുക്കി.
തൃപ്പൂണിത്തുറ ചന്ത സമരം (വർഷം: 1918)
കൊച്ചി രാജാക്കന്മാരുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന തൃപ്പൂണിത്തുറയിലെ പൊതുചന്തയിൽ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് പ്രവേശന സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാനുള്ള അവകാശവും ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന വലിയൊരു പൗരാവകാശ സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് രാജകുടുംബത്തിന്റെ സ്വാധീനമുള്ള തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ കടുത്ത ജാതി നിയമങ്ങളാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. ദളിതർക്കും ഈഴവർക്കും ചന്തയ്ക്കുള്ളിൽ കയറി സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനോ തങ്ങൾ അധ്വാനിച്ചുണ്ടാക്കിയ കാർഷിക വിളകൾ വിൽക്കാനോ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ അനീതിക്കെതിരെ പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് കൊച്ചി പുലയ മഹാസഭയുടെ പ്രവർത്തകർ ചന്തയിലേക്ക് നേരിട്ട് ഇരച്ചുകയറാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1918-ൽ ഒരു ചന്തദിവസം നൂറുകണക്കിന് പിന്നാക്ക തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുമായി ചന്തയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്തു. രാജഭരണത്തിന്റെ ഗുണ്ടകളും സവർണ്ണ പ്രമാണികളും ചേർന്ന് സമരക്കാരെ കല്ലെറിയുകയും വടികൾ കൊണ്ട് ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സമരക്കാർ പിന്തിരിയാതെ ചന്തയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഇരുന്ന് തങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കി. ഈ സംഘർഷം കൊച്ചി രാജ്യത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും രാജാവിനെപ്പോലും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ജനങ്ങളുടെ ശക്തമായ പ്രതിരോധത്തിന് മുന്നിൽ അധികാരികൾക്ക് കീഴടങ്ങേണ്ടി വരികയും ചന്ത എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകുകയും ചെയ്തു. സാമ്പത്തിക സമത്വവും പൗരാവകാശവും നേടിയെടുക്കുന്നതിൽ കൊച്ചിയിലെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു അധ്യായമാണിത്.
ശാസ്താംകോട്ട ക്ഷേത്ര റോഡ് സത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1925)
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പ്രശസ്തമായ ശാസ്താംകോട്ട ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൊതുവഴികൾ എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന പ്രമുഖമായൊരു മനുഷ്യാവകാശ സമരമാണിത്. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ വലിയ വിജയത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് തിരുവിതാംകൂറിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇത്തരം റോഡ് സത്യാഗ്രഹങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. ശാസ്താംകോട്ട ക്ഷേത്ര പരിസരത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്ന പൊതുറോഡിലൂടെ പിന്നാക്ക ജാതിക്കാർക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം അധികാരികൾ നിഷേധിച്ചിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ കെ. കേളപ്പൻ, സി. വി. കുഞ്ഞുരാമൻ തുടങ്ങിയ നേതാക്കളുടെ പിന്തുണയോടെ പ്രാദേശിക നവോത്ഥാന പ്രവർത്തകർ സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെ ബോർഡുകൾ മറികടന്ന് വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച സത്യാഗ്രഹികളെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകൾ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ സത്യാഗ്രഹവും പൊതുജനങ്ങളുടെ ശക്തമായ പിന്തുണയും സമരത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. സ്ത്രീകളും ഈ സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുകയും സത്യാഗ്രഹ പന്തലിൽ തടിച്ചുകൂടുകയും ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിന് മേൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ ഈ സമരത്തിന് സാധിച്ചു. ഒടുവിൽ രാജഭരണകൂടം ജനവികാരത്തിന് മുന്നിൽ വഴങ്ങുകയും ശാസ്താംകോട്ട ക്ഷേത്ര റോഡുകൾ എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുനൽകിക്കൊണ്ട് ഉത്തരവിറക്കുകയും ചെയ്തു. സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയെടുക്കുന്നതിൽ തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
കൽപ്പാത്തി ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബര ജാഥ (വർഷം: 1947)
പാലക്കാട് കൽപ്പാത്തിയിലെ പ്രശസ്തമായ അഗ്രഹാര തെരുവുകളിലൂടെയും ക്ഷേത്രത്തിലൂടെയും ദളിതർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുഴുവൻ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമരമാണിത്. 1924-ൽ കൽപ്പാത്തിയിൽ വഴിനടക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി സമരം നടന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് അപ്പോഴും പിന്നാക്കക്കാർക്ക് വിലക്കുണ്ടായിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിൽ 1936-ൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം ഉണ്ടായെങ്കിലും മലബാർ പ്രദേശം മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ കീഴിലായിരുന്നതിനാൽ അവിടെ ഈ നിയമം നിലവിൽ വന്നിരുന്നില്ല. ഈ വിവേചനം അവസാനിപ്പിക്കാനായി സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥൻ ദളിത് യുവാക്കളെയും കൂട്ടി കൽപ്പാത്തി വിശ്വനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശന ജാഥ നയിച്ചു. പരമ്പരാഗതമായി അഗ്രഹാരങ്ങളിൽ മേധാവിത്വം പുലർത്തിയിരുന്ന യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണർ ഈ ജാഥയെ ആയുധങ്ങളുമായി തടയുകയും സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥനെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ച് അവശനാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ അക്രമം മലബാറിലുടനീളം വലിയ ജനരോഷത്തിന് കാരണമാവുകയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്-കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ ഒത്തുചേർന്ന് സമരത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഈ ജനമുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഫലമായി മദിരാശി സർക്കാർ മലബാറിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളെല്ലാം എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന നിയമം പാസാക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ജാതി അസമത്വങ്ങളുടെ കോട്ട തകർത്ത പ്രമുഖ സമരമായി കൽപ്പാത്തി ക്ഷേത്രപ്രവേശന ജാഥ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവള സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)
തിരുവനന്തപുരം ശംഖുമുഖം വിമാനത്താവളത്തിന്റെ നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അവിടുത്തെ നിർമ്മാണ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ കൂലി വർദ്ധനവിനും മാന്യമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നടത്തിയ ധീരമായ തൊഴിലാളി പ്രക്ഷോഭമാണിത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെയും തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെയും മേൽനോട്ടത്തിലാണ് അന്ന് വിമാനത്താവളത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നത്. കഠിനമായ ജോലി എടുപ്പിച്ചിട്ടും തൊഴിലാളികൾക്ക് തുച്ഛമായ കൂലി മാത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത്; കൂടാതെ അവരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി യാതൊരു സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ സംഘടിക്കുകയും റൺവേ നിർമ്മാണം പൂർണ്ണമായി തടസ്സപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് പണിമുടക്ക് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. വിമാനത്താവളം പോലുള്ള തന്ത്രപ്രധാനമായ മേഖലയിലെ പണിമുടക്ക് ദിവാനെ അങ്ങേയറ്റം പ്രകോപിപ്പിച്ചു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ വലിയൊരു പോലീസ് പടയെ വിമാനത്താവള പരിസരത്ത് വിന്യസിക്കുകയും തൊഴിലാളി ക്യാമ്പുകൾക്ക് നേരെ ക്രൂരമായ ലാത്തിച്ചാർജ്ജ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി നേതാക്കളെയും തൊഴിലാളികളെയും പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കി. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നത് വരെ ജോലിക്ക് കയറില്ലെന്ന് തൊഴിലാളികൾ ഉറച്ച നിലപാടെടുത്തു. ഒടുവിൽ നിർമ്മാണം തടസ്സപ്പെടുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ അധികാരികൾ തൊഴിലാളികളുടെ കൂലി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. തിരുവിതാംകൂറിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന മേഖലയിൽ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുത്ത ശ്രദ്ധേയമായ സമരങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
ചിറയ്ക്കൽ കർഷക സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ മധ്യകാലം)
ഉത്തര മലബാറിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള ചിറയ്ക്കൽ താലൂക്കിൽ ജന്മിമാരുടെ ക്രൂരമായ അളവ് തൂക്ക ചൂഷണങ്ങൾക്കും നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെപ്പിനുമെതിരെ കർഷകർ നടത്തിയ ധീരമായ പോരാട്ടമാണിത്. അക്കാലത്ത് ചിറയ്ക്കൽ തമ്പുരാന്റെയും മറ്റ് വലിയ ജന്മിമാരുടെയും കീഴിലായിരുന്നു അവിടുത്തെ കർഷകർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. കർഷകർ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന നെല്ല് ജന്മിമാർ അളന്നു വാങ്ങുമ്പോൾ ‘para’ (പറ) എന്ന അളവുപാത്രത്തിൽ കള്ളത്തരം കാണിക്കുകയും കൂടുതൽ നെല്ല് തട്ടിയെടുക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള കടുത്ത പട്ടിണിക്കാലത്ത് ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെച്ച് ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് കർഷകരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ ഒന്നടങ്കം സംഘടിച്ച് ജന്മിമാരുടെ നെല്ല് അളക്കൽ തടയുകയും കൃത്യമായ അളവിൽ മാത്രമേ വാരം നൽകൂ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ തകർക്കാൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിനെ (MSP) ജന്മിമാർ രംഗത്തിറക്കുകയും കർഷക ഗ്രാമങ്ങളിൽ ക്രൂരമായ നായാട്ട് നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി കർഷകരുടെ വീടുകൾ പോലീസ് തല്ലിത്തകർക്കുകയും സ്ത്രീകളെപ്പോലും ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി കർഷകർ ഒരടിപോലും പിന്നോട്ട് പോയില്ല. മലബാറിലെ കർഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലം സംരക്ഷിക്കാനും ജന്മിത്വത്തിന്റെ നട്ടെല്ലൊടിക്കാനും ഈ സമരം വലിയൊരു ഊർജ്ജം പകർന്നു നൽകി.
തിരുവല്ല വില്ലേജ് പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1940-കളുടെ ഒടുവിൽ)
പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ തിരുവല്ലയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ദളിത്-പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ വില്ലേജ് ഓഫീസുകളിലും പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലും തുല്യ പ്രവേശനം ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന പ്രമുഖമായൊരു പൗരാവകാശ സമരമാണിത്. ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം വന്നിട്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും തിരുവല്ലയിലെ പല സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും പിന്നാക്ക ജാതിക്കാരെ അകത്തു കയറ്റാതെ പുറത്തു നിർത്തുന്ന അവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു. ഓഫീസിലെ സവർണ്ണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ദളിതരെ കാണുന്നതുപോലും അശുദ്ധിയായി കരുതിയിരുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ വിവേചനത്തിനെതിരെ സോഷ്യലിസ്റ്റ്-കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരും പ്രാദേശിക നവോത്ഥാന നേതാക്കളും ഒത്തുചേർന്ന് പിന്നാക്ക ജനങ്ങളെയും കൂട്ടി വില്ലേജ് ഓഫീസിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശന ജാഥ നയിച്ചു. സമരക്കാരെ തടയാൻ പ്രാദേശിക ജാതി പ്രമാണികളും ഗുണ്ടകളും പോലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ ഓഫീസിന് മുന്നിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. ജാഥ ഓഫീസിന് മുന്നിലെത്തിയപ്പോൾ വലിയ രീതിയിലുള്ള കല്ലേറും കായികമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളും ഉണ്ടായി. നിരവധി സമരക്കാർക്ക് പോലീസിന്റെ മർദ്ദനമേറ്റു എങ്കിലും അവർ ഓഫീസ് വരാന്തയിൽ ധർണ്ണ ഇരുന്ന് പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കി. ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന ഈ ഉപരോധം തിരുവിതാംകൂർ ഭരണകൂടത്തെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. ഒടുവിൽ സർക്കാർ കർശനമായ ഉത്തരവിറക്കുകയും എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ തുല്യമായ അവകാശമുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പൊതുഭരണ സംവിധാനങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതീയതയുടെ മതിൽ തകർത്ത ശ്രദ്ധേയമായ സമരമാണിത്.
ചേർത്തല കർഷകത്തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1946 – 1947)
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല ഭാഗത്ത് ജന്മിമാരുടെ കടുത്ത അടിയായ്മ (അടിമത്തം) വ്യവസ്ഥയ്ക്കും കർഷകത്തൊഴിലാളികളെ നിർബന്ധിതമായി പണിയെടുപ്പിക്കുന്നതിനും എതിരെ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമരമാണിത്. അക്കാലത്ത് ചേർത്തലയിലെ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്ക് സ്വന്തമായി ഭൂമിയില്ലായിരുന്നു; ജന്മിമാരുടെ പറമ്പുകളിൽ ‘കുടികിടപ്പുകാരായി‘ കഴിഞ്ഞുകൂടേണ്ടി വന്ന അവരെ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെയാണ് ജന്മിമാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. തുച്ഛമായ കൂലി മാത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത് എന്ന് മാത്രമല്ല, ജന്മിയുടെ അനുവാദമില്ലാതെ മറ്റൊരു പണിക്കും പോകാൻ ഇവർക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനത്തിനെതിരെ കയർ തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുടെയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ശക്തമായ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. “കൂലി വർദ്ധിപ്പിക്കുക, നിർബന്ധിത വേല അവസാനിപ്പിക്കുക” എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകൾ തൊഴിലാളികളുടെ കുടിലുകൾക്ക് തീയിടുകയും കടുത്ത സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തമായ പ്രതിരോധ ക്യാമ്പുകൾ തൊഴിലാളികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകി. പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരത്തിന്റെ അതേ കാലയളവിൽ നടന്ന ഈ പ്രക്ഷോഭം തിരുവിതാംകൂർ രാജഭരണത്തെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദത്തിലാഴ്ത്തി. ഒടുവിൽ കുടികിടപ്പുകാരുടെ അവകാശങ്ങൾ ഭാഗികമായി അംഗീകരിക്കാൻ ജന്മിമാർ നിർബന്ധിതരായി. കേരളത്തിലെ കർഷകത്തൊഴിലാളികളുടെ ആത്മാഭിമാന പോരാട്ട ചരിത്രത്തിലെ വലിയൊരു ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു ഈ സമരം.
മട്ടാഞ്ചേരി വെടിവെപ്പ് / തൊഴിലാളി സമരം (വർഷം: 1953)
കൊച്ചിയിലെ പ്രമുഖ തുറമുഖ നഗരമായ മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ കപ്പൽ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും ക്രൂരമായ ‘ചാപ്പ‘ (Chappa) സമ്പ്രദായത്തിനെതിരെയും നടത്തിയ രക്തരൂക്ഷിതമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. അക്കാലത്ത് കൊച്ചി തുറമുഖത്ത് ജോലി ലഭിക്കണമെങ്കിൽ ജന്മിമാരും കപ്പൽ ഏജന്റുമാരും എറിയുന്ന ‘ചാപ്പ’ എന്ന ലോഹമുദ്ര തൊഴിലാളികൾ ചാടിപ്പിടിക്കണമായിരുന്നു. ഈ മുദ്ര കിട്ടുന്നവർക്ക് മാത്രമേ അന്ന് ജോലി ലഭിക്കൂ; ഇത് തൊഴിലാളികളെ പരസ്പരം അടിപിടി കൂടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന അങ്ങേയറ്റം മൃഗീയമായ ഒരു ആചാരമായിരുന്നു. ഈ അപമാനകരമായ സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കണമെന്നും തൊഴിൽ സുരക്ഷിതത്വം ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ ശക്തമായ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. സമരം ശക്തമായതോടെ മട്ടാഞ്ചേരി തുറമുഖം പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമായി. 1953 സെപ്റ്റംബർ 15-ന് സമരക്കാരായ തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരെ പോലീസ് യാതൊരു മുന്നറിയിപ്പുമില്ലാതെ ക്രൂരമായി വെടിവെപ്പ് നടത്തി. ഈ വെടിവെപ്പിൽ സെയ്ത്, സെയ്താലി, ആന്റണി എന്നീ മൂന്ന് ധീരരായ കപ്പൽ തൊഴിലാളികൾ സംഭവസ്ഥലത്ത് വെച്ച് തന്നെ വെടിയേറ്റ് വീരമൃത്യു വരിച്ചു. തൊഴിലാളികളുടെ ഈ ചോരപ്പുഴ കൊച്ചി രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ ഞെട്ടിക്കുകയും ജനരോഷം ആളിപ്പടരുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഈ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന് മുന്നിൽ അധികാരികൾക്ക് കീഴടങ്ങേണ്ടി വരികയും ക്രൂരമായ ചാപ്പ സമ്പ്രദായം എന്നെന്നേക്കുമായി നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ അവകാശ സമര ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വീരത്വമുള്ള അധ്യായമാണിത്.
കണ്ടാല വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (വർഷം: 1915-ന് ശേഷം)
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കണ്ടാല എന്ന ഉൾനാടൻ ഗ്രാമത്തിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി അയ്യൻകാളിയുടെ ആഹ്വാനപ്രകാരം പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങൾ നടത്തിയ അതിശക്തമായ സമരമാണിത്. ഊരൂട്ടമ്പലം സ്കൂൾ പ്രവേശന സമരത്തിന് ശേഷവും പല ഗ്രാമങ്ങളിലും യാഥാസ്ഥിതികർ ദളിത് കുട്ടികളെ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ കയറ്റാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. കണ്ടാലയിലെ സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ പിന്നാക്ക കുട്ടികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ രക്ഷിതാക്കൾ എത്തിയപ്പോൾ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അവരെ ആയുധങ്ങളുമായി നേരിട്ടു. ഇതിനെതിരെ അയ്യൻകാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സാധുജന പരിപാലന സഭയുടെ പ്രവർത്തകർ ശക്തമായ പ്രതിരോധവുമായി രംഗത്തിറങ്ങി. കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ ഇരുത്താതെ തങ്ങൾ മടങ്ങില്ലെന്ന് അവർ ഉറച്ച നിലപാടെടുത്തു. തുടർന്ന് ദിവസങ്ങളോളം കണ്ടാല ഗ്രാമത്തിൽ സവർണ്ണരും ദളിതരും തമ്മിൽ കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾ നിലനിന്നു. സവർണ്ണർ സ്കൂൾ പൂർണ്ണമായി ബഹിഷ്കരിക്കുകയും ദളിത് കുടുംബങ്ങളുടെ കൃഷിഭൂമികൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം പാടങ്ങളിൽ പണിമുടക്കിക്കൊണ്ട് ഇതിന് മറുപടി നൽകി. സാമ്പത്തികമായി തകർന്ന ജന്മിമാർക്ക് ഒടുവിൽ കുട്ടികളുടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശം അംഗീകരിക്കേണ്ടി വന്നു. പാവപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഉൾനാടുകളിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രാദേശിക പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
അച്ചിപ്പുടവ സമരം (വർഷം: 1859-ന് ശേഷം)
കേരളത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് മുട്ടിന് താഴെ തുണി ഉടുക്കാനുള്ള (അച്ചിപ്പുടവ ധരിക്കാനുള്ള) അവകാശത്തിനായി ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പോരാട്ടമാണിത്. അക്കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഈഴവ, ദളിത് തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുട്ടിന് താഴേക്ക് ഇറക്കി തുണി ഉടുക്കാനോ നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാനോ ഉള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം യാഥാസ്ഥിതിക സവർണ്ണർ നിഷേധിച്ചിരുന്നു. കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള മുതുകുളത്ത് ഒരു ഈഴവ സ്ത്രീ അച്ചിപ്പുടവ ധരിച്ച് പൊതുസ്ഥലത്ത് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ സവർണ്ണ പ്രമാണികൾ അവരെ പരസ്യമായി അപമാനിക്കുകയും വസ്ത്രം കീറിയെറിയുകയും ചെയ്തു. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ വലിയൊരു സംഘം അനുയായികളുമായി അവിടെയെത്തുകയും ആ സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം ചിലവിൽ പുതിയ അച്ചിപ്പുടവ വാങ്ങി നൽകി അത് ധരിപ്പിച്ച് പൊതുവഴിയിലൂടെ നടത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ ചെറുക്കാൻ വന്ന സവർണ്ണ ഗുണ്ടകളെ പണിക്കരും സംഘവും കായികമായിത്തന്നെ നേരിട്ട് അടിച്ചോടിച്ചു. ഈ സംഭവം തിരുവിതാംകൂറിലുടനീളം വലിയൊരു ചലനമുണ്ടാക്കുകയും പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കാൻ വലിയൊരു ആത്മവിശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്തു. വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി മാവേലിക്കര, കായംകുളം ഭാഗങ്ങളിൽ നടന്ന ഒട്ടനവധി മനുഷ്യാവകാശ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടത് ഈ സമരമായിരുന്നു. കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യകാല പ്രതിരോധ സമരങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
മൂക്കുത്തി സമരം (വർഷം: 1859 – 1860 കാലഘട്ടം)
പിന്നാക്ക ജാതിക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തി ധരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന മറ്റൊരു വിപ്ലവകരമായ സമരമാണിത്. തിരുവിതാംകൂറിലെ ജാതിനിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഈഴവ സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് മൂക്കുത്തി ധരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പന്തളം ചന്തയിൽ വെച്ച് ഒരു ഈഴവ സ്ത്രീ സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തി ധരിച്ചതു കണ്ട് പ്രകോപിതരായ സവർണ്ണർ അവരുടെ മൂക്കുത്തി ബലമായി അറുത്തെടുക്കുകയും സ്ത്രീയെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ക്രൂരതയെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞ വേലായുധപ്പണിക്കർ ഉടൻ തന്നെ പന്തളത്തെത്തുകയും സ്വന്തം ചിലവിൽ സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തികൾ വാങ്ങി അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന നൂറുകണക്കിന് പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ആ ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച് പരസ്യമായി ചന്തയിലൂടെ നടക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്ത്രീകൾക്ക് കാവൽ നിന്നു. സമരക്കാരെ ആക്രമിക്കാൻ വന്ന സവർണ്ണ പ്രമാണികളെ പണിക്കരുടെ സംഘം ശക്തമായി നേരിടുകയും പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ ധീരമായ ഇടപെടലോടെ പിന്നാക്ക സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ ധരിക്കാനുള്ള അവകാശം പരസ്യമായി സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. കേവലം ഒരു മൂക്കുത്തിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം എന്നതിനപ്പുറം, അത് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാന പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.
എരുമേലി ലഹള / വിദ്യാലയ സമരം (വർഷം: 1920-കളുടെ തുടക്കം)
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ എരുമേലിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിൽ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി നടന്ന അതിശക്തമായൊരു പ്രാദേശിക പ്രക്ഷോഭമാണിത്. 1914-ൽ ഗവൺമെന്റ് ഉത്തരവ് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും എരുമേലിയിലെ പല സ്കൂളുകളിലും പുലയ, പറയ സമുദായങ്ങളിലെ കുട്ടികളെ ചേർക്കാൻ സ്കൂൾ അധികാരികളും യാഥാസ്ഥിതിക സവർണ്ണരും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഇതിനെതിരെ മഹാത്മാ അയ്യൻകാളിയുടെ സാധുജന പരിപാലന സഭയുടെ പ്രവർത്തകർ നേരിട്ട് രംഗത്തിറങ്ങുകയും കുട്ടികളുമായി സ്കൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നടത്തുകയും ചെയ്തു. ദളിത് കുട്ടികൾ സ്കൂൾ വരാന്തയിൽ കയറിയത് കണ്ട് പ്രകോപിതരായ സവർണ്ണർ സ്കൂളിന് തീയിടുകയും സമരക്കാരെ ആയുധങ്ങളുമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ദിവസങ്ങളോളം ആ പ്രദേശത്ത് വലിയ രീതിയിലുള്ള ജാതി സംഘർഷങ്ങളും ലഹളകളും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം ലഭിക്കുന്നത് വരെ പാടങ്ങളിൽ പണിക്കിറങ്ങില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ശക്തമായ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. ജന്മിമാരുടെ കൃഷിപ്പണികൾ പൂർണ്ണമായി തടസ്സപ്പെടുകയും അവർ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാവുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ അധികാരികളുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചയിൽ ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂളിൽ സുരക്ഷിതമായി പഠിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കാൻ ജന്മിമാർ നിർബന്ധിതരായി.
ചേവായൂർ തൊഴിൽ സമരം (വർഷം: 1930-കളുടെ മധ്യകാലം)
മലബാറിലെ കോഴിക്കോട് ചേവായൂർ പ്രദേശത്ത് കർഷകത്തൊഴിലാളികളും നെയ്ത്ത് തൊഴിലാളികളും തങ്ങളുടെ കൂലി വർദ്ധനവിനും മാന്യമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നടത്തിയ ധീരമായ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന പി. കൃഷ്ണപിള്ളയുടെയും മലബാർ കിസാൻ സഭയുടെയും നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഈ സമരം സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. അക്കാലത്ത് ചേവായൂരിലെ വലിയ ജന്മിമാരും മുതലാളിമാരും തൊഴിലാളികളെക്കൊണ്ട് കഠിനമായ ജോലി എടുപ്പിക്കുകയും തുച്ഛമായ കൂലി മാത്രം നൽകി പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം യൂണിയൻ രൂപീകരിക്കുകയും പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സമരത്തെ തകർക്കാൻ മുതലാളിമാർ പുറത്തുനിന്നും ആളുകളെ കൊണ്ടുവന്ന് പണിയെടുപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ തൊഴിലാളികൾ ഫാക്ടറികളും പാടങ്ങളും ഉപരോധിച്ചുകൊണ്ട് ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തു. മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ് (MSP) സമര സ്ഥലത്തെത്തുകയും തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരെ ക്രൂരമായ ലാത്തിച്ചാർജ്ജ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി സ്ത്രീ തൊഴിലാളികൾക്കും ഈ സമരത്തിൽ വെച്ച് പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനമേറ്റു. എങ്കിലും ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന കഠിനമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ തൊഴിലാളികളുടെ കൂലി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ മുതലാളിമാർ തയ്യാറായി. മലബാർ മേഖലയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ട്രേഡ് യൂണിയനുകൾക്കും ശക്തമായ അടിത്തറ പാകാൻ ഈ സമരം സഹായിച്ചു.
കൊട്ടിയൂർ വനസത്യാഗ്രഹം (വർഷം: 1940-കളുടെ ഒടുവിൽ)
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കൊട്ടിയൂർ വനമേഖലയിൽ കർഷകരും ആദിവാസികളും തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ജന്മിത്വത്തിനെതിരെ നടത്തിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സത്യാഗ്രഹ സമരമാണിത്. കൊട്ടിയൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ കീഴിലായിരുന്ന ഈ വനഭൂമിയിൽ കാലങ്ങളായി കൃഷി ചെയ്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന പാവപ്പെട്ട കുടിയേറ്റ കർഷകരെയും ആദിവാസികളെയും ജന്മിമാർ കൂട്ടത്തോടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് സമരത്തിന് കാരണമായത്. കൃഷിഭൂമിയിൽ നിന്നും വനവിഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും അവരെ ജന്മിമാരും വനംവകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും തടഞ്ഞു. ഇതിനെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കിസാൻ സഭയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കർഷകർ കൊട്ടിയൂർ വനത്തിനുള്ളിൽ തമ്പടിച്ച് വലിയ രീതിയിലുള്ള വനസത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. “ഭൂമി കർഷകന്റേതാണ്, വനം ആദിവാസിയുടേതാണ്” എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി അവർ ജന്മിയുടെ കൽപ്പനകളെ പരസ്യമായി ലംഘിച്ചു. സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിനെ ജന്മിമാർ വനത്തിനുള്ളിലേക്ക് അയക്കുകയും സമരക്കാരുടെ താല്കാലിക കുടിലുകൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. കടുത്ത തണുപ്പും പട്ടിണിയും പോലീസിന്റെ പീഡനങ്ങളും സഹിച്ചുകൊണ്ട് കർഷകർ മാസങ്ങളോളം വനത്തിനുള്ളിൽ സമരം തുടർന്നു. ഈ ശക്തമായ ജനമുന്നേറ്റത്തിന് മുന്നിൽ ഒടുവിൽ സർക്കാരിന് ഇടപെടേണ്ടി വരികയും കർഷകരെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്ന നടപടികൾ താല്കാലികമായി നിർത്തിവെക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. മലബാറിലെ കർഷകരുടെ ഭൂവകാശത്തിനും അതിജീവനത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ട ചരിത്രത്തിലെ തിളക്കമുള്ള അധ്യായമാണിത്.

കേരള ചരിത്രത്തിൽ മുൻപ് പരാമർശിച്ച 50 എണ്ണത്തിൽ പെടാത്തതും എന്നാൽ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, നവോത്ഥാന മേഖലകളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയതുമായ മറ്റു ചില പ്രധാന സമരങ്ങളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും അവയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയവരും താഴെ നൽകുന്നു:

  1. തൃപ്പൂണിത്തുറ എരൂർ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം (സ്വാമി ആനന്ദതീർത്ഥൻ)

  2. കല്ലടിക്കോട് ലഹള / കുടിയാൻ സമരം (കല്ലടിക്കോട് മൂപ്പൻ)

  3. അച്ചടി സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രക്ഷോഭം – കോട്ടയം (ബെഞ്ചമിൻ ബെയ്‌ലി)

  4. കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം (എ. കെ. ഗോപാലൻ)

  5. തളി ക്ഷേത്ര റോഡ് സത്യാഗ്രഹം (സി. കൃഷ്ണൻ)

  6. മൂത്തകുന്നം പ്രക്ഷേഭണം / പ്രതിഷ്ഠ (ശ്രീനാരായണഗുരു)

  7. വാതപ്പള്ളി സമരം (വാഗ്ഭടാനന്ദൻ)

  8. ചെറായി പന്തിഭോജന പ്രസ്ഥാനം (സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ)

  9. ആനന്ദമഹാസഭ മുന്നേറ്റങ്ങൾ (ബ്രഹ്മാനന്ദ ശിവയോഗി)

  10. വൈക്കം സത്യാഗ്രഹ മുന്നോടിയായുള്ള മിശ്രഭോജന സമരം (കെ. പി. കറുപ്പൻ)

  11. കാട്ടാമ്പള്ളി സമരം (എ. കെ. ഗോപാലൻ)

  12. ആറട്ടുപുഴ കിണർ സമരം (ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ)

  13. കോഴഞ്ചേരി പൗരാവകാശ മുന്നേറ്റം (സി. കേശവൻ)

  14. വില്ലുവണ്ടി യാത്ര – കൊല്ലം മേഖല (അയ്യൻകാളി)

  15. തിരുവിതാംകൂർ മെമ്മോറിയൽ പ്രസ്ഥാനം (ബാരിസ്റ്റർ ജി. പി. പിള്ള)

  16. ഈഴവ മെമ്മോറിയൽ പ്രസ്ഥാനം (ഡോ. പൽപ്പു)

  17. മലയാളി മെമ്മോറിയൽ പ്രസ്ഥാനം (സി. വി. രാമൻ പിള്ള)

  18. മഞ്ചേരി കോൺഗ്രസ് സമ്മേളന കുടിയാൻ പ്രക്ഷോഭം (കെ. പി. കേശവമേനോൻ)

  19. കോഴിക്കോട് പട്ടിണി ജാഥ (പി. കൃഷ്ണപിള്ള)

  20. കണ്ടിയൂർ ക്ഷേത്ര റോഡ് സമരം (സി. വി. കുഞ്ഞുരാമൻ)

  21. ചേർത്തല പരുത്തിത്തുണി സമരം (ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ)

  22. ഒളവറ കർഷക സമരം (കെ. എ. കേരളീയൻ)

  23. തലശ്ശേരി കടപ്പുറം പൗരാവകാശ സമരം (ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ)

  24. പയ്യന്നൂർ ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹം (കെ. കേളപ്പൻ)

  25. പെരിനാട് അനുരഞ്ജന പ്രസ്ഥാനം (ചങ്ങനാശ്ശേരി പരമേശ്വരൻ പിള്ള)

കനലെരിഞ്ഞ വഴികളും മറവിയിലാണ്ട മനുഷ്യരും

അരുവിപ്പുറം മുതൽ കൊട്ടിയൂർ വരെ നീളുന്ന ഈ 75 ഓളം സമരചരിത്രങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഒരുകാര്യം വ്യക്തമാണ്—ഇന്ന് നാം ശ്വസിക്കുന്ന വായുവിനും, ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രത്തിനും, ഇരിക്കുന്ന കസേരയ്ക്കും, നേടുന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പിന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ വിയർപ്പും ചോരയുമുണ്ട്. ഒരു മൂക്കുത്തിക്ക് വേണ്ടിയും, വഴിനടക്കാൻ വേണ്ടിയും, അക്ഷരം പഠിക്കാൻ വേണ്ടിയും നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ തെരുവിൽ അടി വാങ്ങിക്കൂട്ടിയപ്പോൾ, അവർ സ്വന്തം സുഖത്തിന് വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല പോരാടിയത്; വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറയ്ക്കെങ്കിലും ഒരു മാന്യമായ ജീവിതം ഉണ്ടാകണം എന്ന ആഗ്രഹത്തോടെയായിരുന്നു.

എന്നാൽ, ആ ചോരയൊഴുക്കി നേടിയെടുത്ത ‘പ്രബുദ്ധ കേരളത്തിൽ’ ജീവിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ തലമുറ എങ്ങോട്ടാണ് ഓടുന്നത്? ഇന്ന് നാം ചരിത്രത്തെ പൂർണ്ണമായി മറന്ന, അഥവാ മറക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു ജനതയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള നെട്ടോട്ടത്തിലാണ് ഇന്നത്തെ സമൂഹം. ഡിജിറ്റൽ സ്ക്രീനുകളിലെ 15 സെക്കൻഡ് റീലുകളിലും, അർത്ഥശൂന്യമായ ട്രെൻഡുകളിലും നമ്മുടെ യുവത്വം അഭിരമിക്കുമ്പോൾ, തങ്ങൾ ചവിട്ടി നിൽക്കുന്ന മണ്ണ് എത്രയോ മനുഷ്യരുടെ പോരാട്ടവീര്യത്തിന്റെ സ്മാരകമാണെന്ന ബോധം ആർക്കുമില്ല. ഫേസ്ബുക്കിലും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും ലൈക്കുകൾക്കും വ്യൂസിനും വേണ്ടി ഓടിനടക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ജനതയ്ക്ക്, മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ ചാപ്പ സമ്പ്രദായത്തിനെതിരെ നെഞ്ചുവിരിച്ചു നിന്ന് വെടിയേറ്റു വീണ സെയ്താലിയുടെയോ, അച്ചിപ്പുടവയ്ക്കായി വാളേന്തിയ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെയോ ചരിത്രം ഒരുപക്ഷേ അന്യമായിരിക്കാം.

പഴയകാലത്തെ ജാതിമതിലുകൾ തകർത്തതിനെപ്പറ്റി നാം വാചാലരാകുമ്പോൾ തന്നെ, പുതിയ കാലത്തിന്റെ കോർപ്പറേറ്റ് അടിമത്തത്തിലേക്കും ബ്രാൻഡ് ഭ്രമങ്ങളിലേക്കും നാം സ്വയം നടന്നു കയറുകയാണ്. അക്ഷരമില്ലാത്തതിന്റെ പേരിൽ പട്ടിണി കിടന്ന ഒരു ഭൂതകാലം നമുക്കുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കാൻ പോലും ഇന്നത്തെ ‘സ്മാർട്ട്’ തലമുറയ്ക്ക് സമയമില്ല. പരീക്ഷ ജയിക്കാനുള്ള ചില ജനറൽ നോളഡ്ജ് ചോദ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം ഈ സമരങ്ങൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചു എന്ന് ചിന്തിക്കാൻ പോലും ആരും നിൽക്കുന്നില്ല.

ചരിത്രം ഓർക്കാത്ത ജനതയ്ക്ക് ഭാവി പ്രവചിക്കാനാകില്ല. നമ്മൾ എവിടെനിന്ന് യാത്ര തുടങ്ങി എന്ന് മറന്നാൽ, നമ്മൾ എങ്ങോട്ടാണ് പോകുന്നതെന്ന വഴിയും നമുക്ക് തെറ്റിപ്പോകും. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താല്കാലിക ബഹളങ്ങളിൽ നിന്നും എന്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള ഈ ഓട്ടത്തിനിടയിൽ നിന്നും അല്പസമയം മാറ്റിവെച്ച്, ഈ കനൽവഴികളെക്കുറിച്ച് വരുംതലമുറയ്ക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്. കാരണം, ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം ആരും നമുക്ക് തന്ന ദാനമല്ല, നമ്മൾ ചോദിച്ചു വാങ്ങിയതുമല്ല; മറിച്ച് അടിച്ചു വാങ്ങിയതാണ്!