തെയ്യം എന്നത് വെറുമൊരു അനുഷ്ഠാനമല്ല; അതൊരു ആക്രോശമാണ്. നാലുകെട്ടുകൾക്കുള്ളിലെ പൂജാമുറികളിൽ ചന്ദനഗന്ധത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശാന്തതയല്ല തെയ്യത്തിനുള്ളത്. പകരം, കത്തുന്ന കനലുകളുടെ ചൂടും, അടിച്ചുകയറുന്ന ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ വന്യതയുമാണത്. വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ (ബ്രാഹ്മണ്യത്തിന്റെ) ചിട്ടവട്ടങ്ങൾക്കും ശുദ്ധിസങ്കല്പങ്ങൾക്കും പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിയാത്തത്ര വന്യവും തീവ്രവുമാണത്. ബ്രാഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ‘പുണ്യാഹം’ എന്നത് അശുദ്ധിയെ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള കർമ്മമാണ്. അവിടെ പാലും നെയ്‌വിളക്കും ചന്ദനഗന്ധവും ശാന്തതയും നിർബന്ധമാണ്. എന്നാൽ തെയ്യം നിലകൊള്ളുന്നത് കാവുകളിലും തറവാട്ടു മുറ്റങ്ങളിലുമാണ്. അവിടെ ദൈവത്തിന് അർപ്പിക്കുന്നത് കള്ളും (മദ്യം) ഇറച്ചിയും കോഴിയറുത്ത ചോരയുമാണ്. വരേണ്യവർഗ്ഗം ‘അശുദ്ധി’ എന്ന് മുദ്രകുത്തിയവയെല്ലാം തെയ്യത്തിൽ ‘വിശുദ്ധമായ’ വഴിപാടുകളായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഒരു പുണ്യാഹം തളിച്ചും തീർക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര ആഴമുള്ളതാണ് തെയ്യത്തിന്റെ തനിമ. തെയ്യം എന്നത് വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ കണ്ണാടി ബിംബമല്ല, മറിച്ച് സാധാരണക്കാരന്റെ ആത്മാവിന്റെ അഗ്നിയാണ്. ആ അഗ്നിയെ അണയ്ക്കാനോ മെരുക്കാനോ ഒരു ആചാരത്തിനും സാധ്യമല്ല.

പാലും നെയ്യും ഉപയോഗിച്ചു ശുദ്ധി വരുത്തുന്ന സങ്കല്പങ്ങൾക്ക് അപ്പുറം, തെയ്യം അതിന്റെ കരുത്ത് കണ്ടെത്തുന്നത് രക്തത്തിലും വിയർപ്പിലുമാണ്. അനീതിക്കെതിരെ പോരാടി മരിച്ചവരും, ചതിക്കപ്പെട്ടവരും, കാടിന്റെ കരുത്തായ വന്യമൂർത്തികളുമാണ് ഇവിടെ ദൈവങ്ങളായി മാറുന്നത്. അവിടെ ‘പുണ്യാഹം’ എന്ന ശുദ്ധി കല്പനയ്ക്ക് സ്ഥാനമില്ല; കാരണം തെയ്യം അശുദ്ധിയെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടവന്റെ പോരാട്ടവീര്യമാണ്. സാധാരണയായി സമൂഹത്തിന്റെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള ജാതിവിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ടവരാണ് തെയ്യം കെട്ടുന്നത്. വർഷത്തിൽ ബാക്കി ദിവസങ്ങളിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുന്നവൻ, തെയ്യം കെട്ടിക്കഴിഞ്ഞാൽ നാട്ടുപ്രമാണിക്കും മേലാളനും മുകളിൽ ‘ദൈവമായി’ മാറുന്നു. പ്രമാണിമാർ ആ കലാകാരന്റെ കാൽക്കൽ വീണ് അനുഗ്രഹം വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നു. ഇതൊരു സാമൂഹികമായ അട്ടിമറിയാണ്. ഈ അധികാരക്കൈമാറ്റം താൽക്കാലികമാണെങ്കിലും അത് വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന് നൽകുന്ന സന്ദേശം വളരെ വലുതാണ്.

തീവിളികളും ചടുലതയും

ചിലമ്പൊലികൾ വെറും സംഗീതമല്ല, അവ പടപ്പുറപ്പാടിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളാണ്. ‘തീച്ചാമുണ്ഡി’ കനലിലേക്ക് എടുത്തുചാടുമ്പോഴോ, ‘മുത്തപ്പൻ’ സാധാരണക്കാരനോട് തോളിൽ കയ്യിട്ട് സംസാരിക്കുമ്പോഴോ തകർന്നു വീഴുന്നത് ആഭിജാത്യത്തിന്റെ വേലിക്കെട്ടുകളാണ്. തെയ്യത്തിന്റെ ഓരോ ചലനവും (ചടുലത) പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സംഹാരതാളത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അത് ഭക്തനെ തലോടുകയല്ല, മറിച്ച് അവനിലെ ഭയത്തെയും അടിമത്തത്തെയും എരിച്ചുകളയുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. തെയ്യത്തിന്റെ ഓരോ ചുവടും ഒരു സംഹാരമൂർത്തിയുടേതാണ്. മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങളിലൂടെ ദൈവത്തെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുകയല്ല, മറിച്ച് തീച്ചമ്മട്ടിയും (Torch of fire) ചെണ്ടമേളവും കൊണ്ട് ദൈവത്തെ ഉണർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

• പാമ്പ് കടിച്ചു മരിച്ചവനും, യുദ്ധത്തിൽ ചതിക്കപ്പെട്ടവനും ദൈവമായി പുനർജനിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ ഉള്ളിലെ പകയും വേദനയും തീയായി പുറത്തുവരുന്നു. തെയ്യങ്ങളിൽ പലതും ഉയർന്ന ജാതിക്കാരാൽ ചതിക്കപ്പെട്ടോ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടോ കൊല്ലപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ വീരരൂപങ്ങളും ഏറെയുണ്ട്. തീച്ചാമുണ്ഡി കനലിൽ ചാടുന്നത് ഭക്തനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനല്ല, മറിച്ച് താൻ അനുഭവിച്ച കഷ്ടതകളുടെയും നീതികേടിന്റെയും തീക്ഷ്ണത ലോകത്തെ ബോധ്യപ്പെടുത്താനാണ്. ശങ്കരാചാര്യരുടെ അദ്വൈതത്തെ ജാതിയുടെ പേരിൽ ചോദ്യം ചെയ്ത ചണ്ഡാലന്റെ രൂപമാണ്. “നീങ്കളെ കൊത്ത്യാലും ഒന്നല്ലേ ചോര, നാങ്കളെ കൊത്ത്യാലും ഒന്നല്ലേ ചോര..?” എന്ന് ആ തെയ്യം ഉറഞ്ഞുതുള്ളി ചോദിക്കുമ്പോൾ അവിടെ തകരുന്നത് ജാതിക്കോമരങ്ങളുടെ അഹന്തയാണ്. ഈ തെയ്യത്തിന് ‘പൊട്ടൻ‘ എന്ന് പേര് വന്നതുതന്നെ വരേണ്യവർഗ്ഗത്തോടുള്ള ഒരുതരം പരിഹാസമാണ്. അറിവില്ലാത്തവൻ എന്ന് മറ്റുള്ളവർ കരുതുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്യുന്നതമായ അദ്വൈത ദർശനം പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നു. തന്റെ ബുദ്ധിശൂന്യതയല്ല, മറിച്ച് മറ്റുള്ളവരുടെ അന്ധമായ ജാതിവിശ്വാസമാണ് യഥാർത്ഥ ‘പൊട്ടത്തരം’ എന്ന് തെയ്യം സമർത്ഥിക്കുന്നു. പല തെയ്യങ്ങളും സംഹാരമൂർത്തികളാണ്. പക്ഷേ, ആ സംഹാരം നാശത്തിനല്ല, മറിച്ച് പുനസൃഷ്ടിക്കുള്ളതാണ്. അധർമ്മത്തെ തകർക്കാൻ ഉറഞ്ഞുതുള്ളുന്ന ആ കോലങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ജാതിയുടെയോ പദവിയുടെയോ വലിയേട്ടൻഭാവങ്ങൾ  അപ്രസക്തമാകുന്നു. രക്തചാമുണ്ഡിയും, വേട്ടയ്ക്കൊരുമകനും, കതിവനൂർ വീരനും വെറും മിത്തുകളല്ല; അവർ ഈ മണ്ണിലെ അധികാരത്തോടും അനീതിയോടും കലഹിച്ചു ദൈവമായവരാണ്.

പ്രകൃതിയുടെ വന്യമായ സത്യം

തെയ്യം പ്രകൃതിയെപ്പോലെയാണ്. പ്രകൃതി എപ്പോഴും ശാന്തമല്ല; അത് പ്രളയമായും കൊടുങ്കാറ്റായും മാറാറുണ്ട്. തെയ്യവും അങ്ങനെ തന്നെ. ആ ചുവന്ന ഉടയാടകളും, മുഖത്തെഴുത്തും, കത്തുന്ന പന്തങ്ങളും മനുഷ്യനുള്ളിലെ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ഊർജ്ജത്തിന്റെ ബഹിർസ്ഫുരണമാണ്. അത് ശീതീകരിച്ച ക്ഷേത്രമുറികളിലല്ല, മറിച്ച് ആൽത്തറകളിലും കാവുകളിലും കത്തുന്ന പന്തങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ വിശ്വരൂപം കൊള്ളുന്നു. തെയ്യം എന്നത് വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ ആരാധനാക്രമങ്ങളോട് കലഹിച്ചു നിൽക്കുന്ന, സാധാരണക്കാരന്റെ കത്തുന്ന ജീവിതസത്യമാണ്. അത് ‘പുണ്യാഹം’ കൊണ്ട് കഴുകി വൃത്തിയാക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര തീവ്രമായ, മണ്ണിന്റെ ഗന്ധമുള്ള ഒരു ദൈവാനുഭവമാണ്. തെയ്യത്തിന്റെ വേഷവിധാനങ്ങൾ നോക്കുക — കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന ചുവപ്പ്, ഭീമാകാരമായ മുടികൾ, രൗദ്രമായ മുഖത്തെഴുത്ത്. ഇത് പാലും തേനും ഒഴുകുന്ന ശാന്തതയെയല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിയുടെ വന്യമായ സത്യങ്ങളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ‘പുണ്യാഹം’ കൊണ്ടോ മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടോ ഈ വന്യതയെ മെരുക്കാൻ കഴിയില്ല. കാരണം അത് പച്ചമനുഷ്യന്റെ വേദനയിൽ നിന്നും പോരാട്ടത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടായതാണ്.

അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ദൈവം

തെയ്യങ്ങളിൽ പലതും ഉയർന്ന ജാതിക്കാരാൽ ചതിക്കപ്പെട്ടോ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടോ കൊല്ലപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ വീരരൂപങ്ങളാണ്.

• പൊട്ടൻ തെയ്യം: ശങ്കരാചാര്യരുടെ അദ്വൈതത്തെ ജാതിയുടെ പേരിൽ ചോദ്യം ചെയ്ത ചണ്ഡാലന്റെ രൂപമാണ്. “നിങ്ങൾ മുറിഞ്ഞാലും ചോര, ഞങ്ങൾ മുറിഞ്ഞാലും ചോര” എന്ന് ആ തെയ്യം ഉറഞ്ഞുതുള്ളി ചോദിക്കുമ്പോൾ അവിടെ തകരുന്നത് ജാതിക്കോമരങ്ങളുടെ അഹന്തയാണ്.

• മുത്തപ്പൻ: സവർണ്ണ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജനിച്ച്, താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്കൊപ്പം കള്ളും മാംസവും കഴിച്ച് ജീവിച്ച ഒരു ‘കലാപകാരി’യായ ദൈവമാണ് മുത്തപ്പൻ.

തോറ്റംപാട്ടുകൾ

തെയ്യത്തിന്റെ ആത്മാവ് കുടികൊള്ളുന്നത് തോറ്റം പാട്ടുകളിലാണ്. രൂപം കൊണ്ട് തെയ്യം ദൃശ്യവിരുന്നാണെങ്കിൽ, ഭാവം കൊണ്ട് അത് തോറ്റം പാട്ടുകളാണ്. ‘തോറ്റം’ എന്ന വാക്കിന് ‘തോന്നിക്കുക’ അല്ലെങ്കിൽ ‘സൃഷ്ടിക്കുക’ (ഉണ്ടാക്കുക) എന്നൊക്കെയാണ് അർത്ഥം. ഭക്തന്റെ മനസ്സിലും കോലധാരിയുടെ ഉടലിലും ദൈവത്തെ ഉണർത്തുന്ന മന്ത്രങ്ങളാണിവ. ഓരോ തെയ്യത്തിനും അതിന്റേതായ തോറ്റം പാട്ടുകളുണ്ട്. ഒരു മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ദൈവമായി മാറി എന്നതിന്റെ ജീവിത ചരിത്രമാണത്.

• ആ തെയ്യം എവിടെ ജനിച്ചു?

• എങ്ങനെയൊക്കെ സഞ്ചരിച്ചു?

• എന്തൊക്കെ പ്രതിസന്ധികൾ നേരിട്ടു?

• എങ്ങനെ മരിച്ചു (അല്ലെങ്കിൽ അപ്രത്യക്ഷമായി)? തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വടക്കൻ മലബാറിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഒരു വാമൊഴി സാഹിത്യം കൂടിയാണിത്.

ഭാഷാപരമായ പ്രത്യേകത

തോറ്റം പാട്ടുകളുടെ ഭാഷ പഴയ മലയാളത്തിന്റെയും തമിഴിന്റെയും സങ്കരമാണ്. ഇതിനെ ‘മലയാണ്മ’ എന്ന് വിളിക്കാം. വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ സംസ്കൃതജടിലമായ ഭാഷയിൽ നിന്ന് മാറി, സാധാരണക്കാരന്റെ സംസാരഭാഷയും തമിഴ് ശൈലികളും ചേർന്ന വരികളാണിവ. ഉദാഹരണത്തിന്: “നാങ്കളെ കൊത്ത്യാലും ഒന്നല്ലേ ചോര…” എന്ന പൊട്ടൻ തെയ്യത്തിന്റെ തോറ്റത്തിലെ വരികൾ ഏറ്റവും ലളിതമായ ഭാഷയിൽ ഉന്നതമായ ദർശനം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നവയാണ്.

അനുഷ്ഠാനത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങൾ

തോറ്റം പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളിലായാണ്:

• തോറ്റം (ആവാഹനം): മുറ്റത്ത് പീഠം ഇട്ട് ഇരുന്നുകൊണ്ട് പാടുന്ന ആദ്യ ഘട്ടം. ഇവിടെ വേഷവിധാനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായിരിക്കില്ല. ദൈവത്തെ വിളിച്ചു വരുത്തുന്ന ഘട്ടമാണിത്.

• വെള്ളാട്ടം: തെയ്യത്തിന്റെ പകുതി വേഷം കെട്ടി നൃത്തത്തോടും പാട്ടോടും കൂടി ചെയ്യുന്ന ഭാഗം.

• തെയ്യം (ഉറച്ച രൂപം): പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ തെയ്യം ഉറഞ്ഞുതുള്ളുമ്പോൾ പാടുന്ന വരികൾ.

താളവും സംഗീതവും

തോറ്റം പാട്ടുകൾക്ക് പ്രത്യേകമായ ഈണവും താളവുമുണ്ട്. ഇത് പാടുന്നത് ചെണ്ട, ഇലത്താളം, തുടി തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെയാണ്.

• കരുത്തുറ്റ ശബ്ദത്തിലാണ് തോറ്റം പാടുന്നത്.

• ഈ വരികൾ പാടിക്കഴിയുമ്പോഴേക്കും തെയ്യം കെട്ടുന്ന കലാകാരൻ ‘ഉറച്ച ഭാവത്തിലേക്ക്’ (Trans) മാറുന്നു. ഭക്തനും കലാകാരനും തമ്മിലുള്ള അകലം ഇല്ലാതാകുന്ന നിമിഷമാണിത്.

അധികാരത്തോടുള്ള കലഹം തോറ്റങ്ങളിൽ

തോറ്റം പാട്ടുകൾ കേവലം സ്തുതിഗീതങ്ങളല്ല; പലപ്പോഴും അവ നീതിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള മുറവിളികളാണ്. കതിവനൂർ വീരന്റെയോ, നീലേശ്വരം പടവീരന്റെയോ തോറ്റങ്ങൾ കേട്ടാൽ അതിൽ പോരാട്ടത്തിന്റെ വീര്യം അനുഭവിക്കാം. വരേണ്യവർഗ്ഗം തഴഞ്ഞവരുടെ വേദനയും രോഷവും ഈ പാട്ടുകളിലൂടെ പുറത്തുവരുന്നു. എഴുതപ്പെടാത്ത ചരിത്രത്തെയും, സാധാരണക്കാരന്റെ ദർശനങ്ങളെയും വരുംതലമുറയ്ക്കായി കൈമാറുന്ന ജീവനുള്ള താളിയോലകളാണ് തോറ്റം പാട്ടുകൾ.

മുഖത്തെഴുത്ത്: ഉടലിലെ പ്രപഞ്ചം

തെയ്യം എന്ന അനുഷ്ഠാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആകർഷകമായ വശമാണ് മുഖത്തെഴുത്ത്. ഇത് വെറുമൊരു ചായം പൂശലല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യമുഖത്തെ ദൈവത്തിന്റെ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്ന ഒരു രൂപാന്തരീകരണമാണ് (Transformation).

• പ്രകൃതിദത്തമായ ചായങ്ങൾ: മഞ്ഞൾ, മനയോല, കരി, ചായില്യം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്തമായ നിറങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

• വിവിധ ശൈലികൾ:

  • പ്രാക്കെഴുത്ത്: പക്ഷികളുടെയും മറ്റും ചിറകുകൾ പോലെ വരയ്ക്കുന്നത്.

  • കറ്റേഴുത്ത്: കാളയുടെ കൊമ്പ് പോലുള്ള വരകൾ.

  • മഞ്ഞക്കുറി: ശാന്ത സ്വഭാവമുള്ള തെയ്യങ്ങൾക്ക്.

• ജ്യാമിതി (Geometry): തെയ്യത്തിന്റെ ഓരോ വരയ്ക്കും കൃത്യമായ അളവുണ്ട്. കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വൃത്തങ്ങളും കവിളിലെ വക്രതകളും ആ തെയ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ (രൗദ്രം/ശാന്തം) പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. മുഖത്തെഴുത്ത് പൂർത്തിയാക്കി തെയ്യം ‘കണ്ണാടി കാണുന്നതോടെ’ (Mirror looking ritual) ആണ് മനുഷ്യൻ ദൈവമായി മാറുന്നത് എന്നാണ് സങ്കല്പം.

  ഓരോ തെയ്യത്തിന്റെയും വേഷവിധാനങ്ങൾ (Costumes) നൂറ്റാണ്ടുകളായി മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നവയാണ്. ഇവ പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.

  • ചുറ്റും തോടയും: ചെവികളിൽ അണിയുന്ന വലിയ വട്ടത്തിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങളാണ് ഇവ. നിങ്ങൾ അയച്ച ചിത്രങ്ങളിൽ ‘പാംബല തെയ്യത്തിന്റെ’ കാതുകളിൽ കണ്ട ആ വലിയ ചുവന്ന ചക്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചിരിക്കുമല്ലോ.

  • അരച്ചമയം: അരയിൽ അണിയുന്ന ഉടുപ്പുകൾ പ്രധാനമായും ചുവന്ന പട്ടുതുണികളും കുരുത്തോലകളും കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. ‘ഒലയുടുപ്പ്’ ധരിച്ച തെയ്യങ്ങൾ ആടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം പ്രകൃതിയുടെ താളം പോലെയാണ്.

  • തലപ്പാളി: നെറ്റിയിൽ അണിയുന്ന ലോഹനിർമ്മിതമായ അലങ്കാരം. ഇത് തെയ്യത്തിന്റെ ഗാംഭീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

അഗ്നി പ്രവേശം: കനലിലെ ദൈവക്കരു

തെയ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും തീവ്രമായ ഭാവമാണിത്. ഇത് വെറുമൊരു അഭ്യാസപ്രകടനമല്ല, മറിച്ച് ഭക്തിയുടെയും ആത്മസമർപ്പണത്തിന്റെയും അത്യുച്ചാവസ്ഥയാണ്.

• മേലേരി: തെയ്യം കെട്ടുന്ന കാവിനു മുന്നിൽ വലിയ തോതിൽ വിറകുകൾ കൂട്ടിയിട്ട് കത്തിക്കുന്നതിനെയാണ് ‘മേലേരി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് കത്തിയമർന്ന് ചുവന്നു തുടുക്കുന്ന കനൽക്കൂമ്പാരമായി മാറുന്നു.

• തീച്ചാമുണ്ഡി (ഒറ്റക്കോലം): അഗ്നിപ്രവേശം നടത്തുന്ന ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ തെയ്യമാണിത്. നൂറുകണക്കിന് തവണയാണ് ഈ തെയ്യം കനലിലേക്ക് എടുത്തുചാടുന്നത്. വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ ആചാരങ്ങൾ അഗ്നിശുദ്ധി വരുത്തുമ്പോൾ, ഇവിടെ അഗ്നി തന്നെ ദൈവമായി മാറുന്നു.

• അനുഭവം: കത്തുന്ന കനലിൽ വീഴുമ്പോഴും തെയ്യം കെട്ടിയ കലാകാരന് പൊള്ളലേൽക്കാത്തത് അയാളിലെ ദൈവക്കരുവിന്റേയും കഠിനമായ വ്രതശുദ്ധിയുടേയും ഫലമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം.

ആചാരങ്ങളിലെ തീവ്രതയും ‘പച്ചമാംസവും’

ചില തെയ്യങ്ങൾ കോഴിയെ അറുക്കുന്നതും അതിന്റെ രക്തം സ്വീകരിക്കുന്നതും ‘സംഹാരമൂർത്തി’ എന്ന സങ്കല്പത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

• രക്തബലി: പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഊർജ്ജത്തെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ രക്തം നൽകണം എന്ന പുരാതനമായ ഗോത്രവിശ്വാസത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്.

• അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് തെയ്യം പുണ്യാഹം കൊണ്ട് കഴുകി വൃത്തിയാക്കാൻ പറ്റാത്ത അത്രയും ‘തീവ്രമാണ്’ എന്ന് പറയുന്നത്. അത് ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും ഒരേപോലെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു.

കാവുകൾ: പ്രകൃതിയുടെ ശ്രീകോവിലുകൾ

തെയ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രംഗവേദി നാലുകെട്ടുകളോ സിമന്റ് മതിലുകളോ ഉള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളല്ല, മറിച്ച് കാവുകളാണ്. വടക്കൻ മലബാറിലെ തനതായ ജൈവവൈവിധ്യ കലവറകളാണിവ.

• മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും ഒന്നാകുന്ന ഇടം: മരങ്ങളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞ കാവുകളിൽ പ്രകൃതി തന്നെയാണ് ദൈവം. ഈ കാവുകൾ വെട്ടാൻ പാടില്ലെന്ന വിശ്വാസം നൂറ്റാണ്ടുകളായി നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിച്ചുപോരുന്നു.

• വരേണ്യ സങ്കല്പങ്ങളില്ലാത്ത ഇടം: മിക്കവാറും കാവുകളിൽ വലിയ പ്രതിഷ്ഠകളോ ബ്രാഹ്മണ പൂജകളോ ഇല്ല. അവിടെ ആൽത്തറകളും കല്ലുകളും മരച്ചുവടുകളുമാണ് ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങൾ.

• അന്തരീക്ഷം: കാവിലെ ഇരുട്ടും അവിടെ കത്തുന്ന പന്തങ്ങളുടെ വെളിച്ചവും തെയ്യത്തിന്റെ രൗദ്രതയെയും നിഗൂഢതയെയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് പുണ്യാഹം കൊണ്ട് കഴുകിയ വെളുത്ത സിമന്റ് ഭിത്തികളേക്കാൾ കൂടുതൽ ‘മണ്ണിന്റെ മണം’ നൽകുന്ന ഇടമാണ്.

വ്രതശുദ്ധി: മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് ദൈവത്തിലേക്കുള്ള പരിണാമം

ഒരു കലാകാരൻ തെയ്യക്കോലം ധരിക്കുന്നതിന് മുൻപായി കടന്നുപോകുന്ന കഠിനമായ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ തയ്യാറെടുപ്പുകളെയാണ് വ്രതം എന്ന് പറയുന്നത്.

• ഭക്ഷണനിയന്ത്രണം: തെയ്യം തുടങ്ങുന്നതിന് ദിവസങ്ങൾക്കോ ആഴ്ചകൾക്കോ മുൻപ് തന്നെ മാംസാഹാരവും മറ്റു ലഹരികളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. സ്വന്തമായി പാകം ചെയ്ത ലളിതമായ ഭക്ഷണം മാത്രമേ ഇവർ കഴിക്കൂ.

• ബ്രഹ്മచర్യം: ശാരീരികമായ സുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വിട്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാനും തെയ്യത്തിന്റെ ഉഗ്രഭാവം ഉൾക്കൊള്ളാനും സഹായിക്കുന്നു.

• ഒറ്റപ്പെടൽ: പലപ്പോഴും കലാകാരൻ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും മാറി ഏകാന്തമായി കഴിയുന്നു. താൻ കെട്ടാൻ പോകുന്ന ദൈവത്തിന്റെ പുരാവൃത്തങ്ങളും തോറ്റങ്ങളും മനനം ചെയ്യുന്ന സമയമാണിത്.

• ഉറച്ച ഭാവം (The Transformation): ഈ വ്രതത്തിന്റെ തീവ്രതയിലാണ് കലാകാരൻ തന്റെ വ്യക്തിത്വം മറന്ന് ‘ദൈവമായി’ മാറുന്നത്. ആ നിമിഷത്തിൽ അവർക്ക് വേദനയോ ഭയമോ തോന്നാറില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് തീച്ചാമുണ്ഡി കനലിൽ ചാടുമ്പോഴോ, പാംബല തെയ്യം നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ രൗദ്രതയോടെ കോഴിയെ കടിച്ചു തിന്നുമ്പോഴോ അവർക്ക് പരിക്കോ അസ്വസ്ഥതയോ ഉണ്ടാകാത്തത്.

തെയ്യവും പരിസ്ഥിതിയും

തെയ്യം പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കണ്ണിയാണ്. കാവുകൾ നിലനിൽക്കുന്നത് തെയ്യങ്ങൾ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ്.

• ഓരോ തെയ്യത്തിനും ഓരോ ചെടിയോ മരമോ വിശുദ്ധമായിട്ടുണ്ടാകാം (ഉദാഹരണത്തിന്: കതിവനൂർ വീരന് കണിക്കൊന്ന, ചില ഭഗവതിമാർക്ക് ചെമ്പകം).

• തെയ്യം എന്ന അനുഷ്ഠാനം പ്രകൃതിയുടെ ‘സംഹാര’ ഭാവത്തെയും ‘സംരക്ഷണ’ ഭാവത്തെയും ഒരേപോലെ ആഘോഷിക്കുന്നു.

തെയ്യം എന്നത് വരേണ്യവർഗ്ഗം മെരുക്കിയെടുത്ത ഒരു ദൈവമല്ല. അത് കാവുകളിലെ മരങ്ങളെയും ചെടികളെയും പോലെ വന്യമാണ്. ആ വന്യതയെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ആത്മീയവും ശാരീരികവുമായ കഠിനപ്രയത്നം ആവശ്യമാണ്.

ഉടൽ വഴക്കവും മെയ്യഭ്യാസവും

ഒരു തെയ്യം കലാകാരന്റെ ശരീരം ഒരു കളരി അഭ്യാസിയുടേതിന് സമാനമാണ്. തെയ്യത്തിന്റെ ഭാരമേറിയ അണിയലുകളും കിരീടങ്ങളും (മുടി) ധരിച്ച് മണിക്കൂറുകളോളം ഉറഞ്ഞുതുള്ളാൻ അസാമാന്യമായ ശാരീരിക ശേഷി വേണം.

• മെയ്യഴക്: തെയ്യത്തിലെ ‘ചുവടുകൾ’ പലതും കളരിയിലെ ‘അങ്കച്ചുവടുകളെ’ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതാണ്.

• പരിശീലനം: പല തെയ്യം കലാകാരന്മാരും കുട്ടിക്കാലം മുതലേ കളരിപ്പയറ്റും അഭ്യസിക്കാറുണ്ട്. ഈ വഴക്കമാണ് തെയ്യക്കോലം കെട്ടുമ്പോൾ അവർക്ക് വായുവിൽ ഉയർന്നുചാടാനും ചടുലമായ നീക്കങ്ങൾ നടത്താനും കരുത്ത് നൽകുന്നത്.

അങ്കം വെട്ടുന്ന ദൈവങ്ങൾ

പല തെയ്യങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന കളരി അഭ്യാസികളോ വീരനായകന്മാരോ ആണ്. യുദ്ധക്കളത്തിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ചവർ പിന്നീട് ദൈവങ്ങളായി പുനർജനിക്കുന്നു.

• കതിവനൂർ വീരൻ: ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. 64 കളരിപ്പയറ്റ് അടവുകളും ഒത്തുചേർന്ന ‘അങ്കച്ചുവടുകൾ’ ഈ തെയ്യത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. കതിവനൂർ വീരൻ തെയ്യം കെട്ടുന്ന കലാകാരൻ ചുരികയും പരിചയും ഏന്തി യുദ്ധക്കളത്തിലെന്നപോലെയാണ് പെരുമാറുന്നത്.

• പടവീരൻ തെയ്യങ്ങൾ: നീലേശ്വരം പടവീരൻ, വടക്കൻ പടവീരൻ തുടങ്ങിയ തെയ്യങ്ങളെല്ലാം കളരിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളവരാണ്.

വടക്കൻ പാട്ടുകളും തെയ്യവും

മലബാറിലെ വീരഗാഥകളായ വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ വിവരിക്കുന്ന പല സംഭവങ്ങളും തെയ്യങ്ങളുടെ തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ കാണാം. ചതിയും പ്രണയവും പോരാട്ടവും നിറഞ്ഞ ആ വരികൾ കളരിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. തെയ്യം ആ പാട്ടുകൾക്ക് ജീവൻ നൽകുന്ന ദൃശ്യരൂപമായി മാറുന്നു.

ആയുധങ്ങളുടെ പവിത്രത

കളരിയിലെ ആയുധപൂജയും തെയ്യത്തിലെ ആയുധം സ്വീകരിക്കലും തമ്മിൽ സാമ്യമുണ്ട്.

• ചുരിക: കതിവനൂർ വീരന്റെ പ്രധാന ആയുധമാണ് ചുരിക. ഇത് തെയ്യത്തിന് കൈമാറുന്നത് ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ്.

• വാളും പരിചയും: ഭഗവതി തെയ്യങ്ങൾ വാളും പരിചയും ഏന്തി ഉറഞ്ഞുതുള്ളുന്നത് തിന്മയെ സംഹരിക്കുന്ന പോരാളിയുടെ ഭാവത്തിലാണ്.

കളരിപ്പയറ്റ് വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെയും സാധാരണക്കാരന്റെയും ഒരുപോലെ സ്വത്തായിരുന്നെങ്കിലും, തെയ്യത്തിലൂടെ ആ വീര്യം സാധാരണക്കാരന്റെ (Subaltern) കൈകളിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു. കളരിയിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവർ തെയ്യത്തിലൂടെ ‘പോരാളികളായ ദൈവങ്ങളായി’ മാറി അധികാരത്തോടും അനീതിയോടും പോരാടി.

നാലുകെട്ടുകളുടെ ശാന്തതയിലോ, മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങളുടെ മിനുസത്തിലോ മെരുക്കാൻ കഴിയാത്ത പ്രപഞ്ചസത്യമാണ് തെയ്യം. നെയ്യും പാലും ചന്ദനവും തളിച്ച് പുണ്യാഹം വരുത്തുന്ന വരേണ്യ ആരാധനാക്രമങ്ങളോട് കലഹിച്ചുകൊണ്ട്, കത്തുന്ന കനലിലും ചോരയിലും വിയർപ്പിലും ഉയിർകൊണ്ട മണ്ണിലെ ദൈവങ്ങൾ! ഇത് വെറുമൊരു അനുഷ്ഠാനമല്ല; അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവന്റെ ആക്രോശവും, ചതിക്കപ്പെട്ടവന്റെ നീതിതേടലും, പ്രകൃതിയുടെ വന്യമായ ആത്മപ്രകാശനവുമാണ്. ഉത്തരമലബാറിലെ കാവുകളിൽ പന്തങ്ങൾ തെളിയുമ്പോൾ അവിടെ തകരുന്നത് ജാതിയുടെ വേലിക്കെട്ടുകളാണ്; അവിടെ ഉണരുന്നത് ചരിത്രം തോറ്റുപോയ മനുഷ്യരുടെ വീരഗാഥകളാണ്.

പന്തങ്ങൾ അണയുമ്പോഴും ചിലമ്പൊലികൾ നിലയ്ക്കുമ്പോഴും തെയ്യം അവസാനിക്കുന്നില്ല. അത് സാധാരണക്കാരന്റെ സിരകളിൽ നീറിനിൽക്കുന്ന അണയാത്ത കനലായി മാറുന്നു. വരേണ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ ശുദ്ധിവാദങ്ങൾക്ക് കഴുകിക്കളയാൻ കഴിയാത്തത്ര ആഴത്തിൽ ഈ മണ്ണും തെയ്യവും തമ്മിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തെയ്യം ഒരു ദൈവമല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും നീതിയും ഒന്നാകുന്ന നിഗൂഢമായ ഒരു അനുഭവം മാത്രമാണ്. ഉടലിൽ അണിഞ്ഞ ചായങ്ങൾ അഴിഞ്ഞു വീഴുമ്പോഴും, ആ കോലധാരി നൽകിയ ‘ചോദിക്കലും പറയലും’ സമൂഹത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിക്കുമേൽ ഒരു തീപ്പൊരിയായി അവശേഷിക്കുന്നു. കാരണം, പുണ്യാഹം കൊണ്ട് കഴുകിയെടുക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര തീവ്രമായ ജീവിതസത്യമാണ് തെയ്യം!