മന്നനാർ രാജവംശവും ശ്രീ മുത്തപ്പനും

Parassinikadavu Sri Muthappan theyyamകോലത്തിരി രാജാവിന്റെ സാമന്തന്മാരായി കണ്ണൂരിലെ എരുവേശ്ശി മുതൽ പൈതൽമല വരെയുള്ള മലയോര മേഖലകൾ ഭരിച്ചിരുന്ന കേരളത്തിലെ ഏക തീയ്യ രാജവംശമായിരുന്നു മന്നനാർ രാജവംശം. ‘അയ്യങ്കര വാഴുന്നവർ’ എന്നും ‘പാടികുറ്റി സ്വരൂപം’ എന്നും ഈ രാജവംശം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ കുടുംബത്തിലെ ഭരണാധികാരികൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന ഔദ്യോഗിക പദവിയായിരുന്നു ‘മന്നനാർ’. 1902-ൽ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന കുഞ്ഞിക്കേളപ്പൻ മന്നനാരുടെ വിയോഗത്തോടെയാണ് ഈ രാജവംശം ചരിത്രത്തിന്റെ മറവിലേക്ക് നീങ്ങിയത്.

തമിഴ്-മലയാളം ഭാഷകളിൽ ‘രാജാവ്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭരണാധികാരി’ എന്നാണ് മന്നനാർ എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം. ‘മന്നൻ’ (രാജാവ്) എന്ന വാക്കിനോട് ബഹുമാനസൂചകമായി ‘ആർ’ എന്ന വചനം ചേർന്നാണ് ‘മന്നനാർ’ എന്ന സ്ഥാനപ്പേരുണ്ടായത്. രാജകുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകളെ ‘അമ്മച്ചിയാർ’ എന്നും ‘മക്കച്ചിയാർ’ എന്നും ആദരവോടെ വിളിച്ചിരുന്നു.

അഞ്ചരമനയ്ക്കൽ മന്നനാർ: പ്രൗഢിയുടെ പ്രതീകം

തളിപ്പറമ്പിന് കിഴക്ക്, കുടക് മലനിരകളുടെ അടിവാരത്തുള്ള എരുവേശി കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു മന്നനാർ ഭരണം നിലനിന്നിരുന്നത്. ചിറക്കൽ കോവിലകത്തിന്റെ പഴയ പട്ടോലകളിലും, ‘ഭാർഗവരാമായണം’ എന്ന കാവ്യത്തിലും, വില്യം ലോഗന്റെ പ്രശസ്തമായ ‘മലബാർ മാനുവലി’ലും മന്നനാർ രാജവംശത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.

കോരപ്പുഴ മുതൽ ചന്ദ്രഗിരിപ്പുഴ വരെയുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭരണം ഒരുകാലത്ത് മന്നനാർ കൈയ്യാളിയിരുന്നു. അഞ്ചു താവഴികളായി പിരിഞ്ഞ അഞ്ച് അരമനകൾ ചേർന്നതായിരുന്നു ഈ രാജവംശം. അതിനാൽ ഇവരെ ‘അഞ്ചരമനയ്ക്കൽ മന്നനാർ’ എന്നും വിളിച്ചുപോന്നു:

  1. മൂത്തേടത്ത് അരമന (നാലുകെട്ടും പടിപ്പുര മാളികയുമുള്ള മൂന്നു നില കൊട്ടാരം)

  2. ഇളയിടത്ത് അരമന

  3. പുതിയേടത്ത് അരമന

  4. മുണ്ടായ അരമന

  5. കുരാരി അരമന

അധികാരത്തിന്റെ പ്രതാപം: ചിറക്കൽ കോവിലകത്തെപ്പോലെ അഞ്ചുകൂർ വാഴ്ചയായിരുന്നു മൂന്നാം മന്നനാർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഇവർ ‘അരമനക്കൽ വാഴുന്നോർ’ എന്നറിയപ്പെട്ടു. യാത്രകളിൽ ഇവർക്ക് അകമ്പടി സേവിക്കാൻ ‘ഇടവികുട്ടി’ കുലത്തിൽപ്പെട്ട ഇരുനൂറോളം നായർ പടയാളികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത അധികാരക്കരുത്ത്

ഉത്തരമലബാറിലെ പ്രബല നാടുവാഴികളായിരുന്ന ചുഴലി സ്വരൂപത്തിലെയും നേരിയാട് സ്വരൂപത്തിലെയും നായനാർമാരെ പേരുവിളിക്കാനുള്ള സവിശേഷ അധികാരം മന്നനാർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് മന്നനാരുടെ ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവിയെ കാണിക്കുന്നു.

  • അരമനയിലെ വിലക്കുകൾ: മേല്പറഞ്ഞ നായനാർമാർ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുള്ള വീരച്ചങ്ങലയോ മറ്റ് ബഹുമതിമുദ്രകളോ ധരിച്ച് മന്നനാരുടെ അരമനയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ പാടില്ലായിരുന്നു. അവ പടിക്ക് പുറത്തുവെച്ച ശേഷം മാത്രമേ അകത്തേക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.

  • പല്ലക്ക് മര്യാദ: മന്നനാരുടെ പല്ലക്ക് വരുമ്പോൾ സാക്ഷാൽ ചിറക്കൽ തമ്പുരാന്റെ പല്ലക്ക് പോലും വഴിമാറിക്കൊടുക്കണമായിരുന്നു എന്നൊരു ഐതിഹ്യവുമുണ്ട്.

  • ജ്യോതിഷ സ്ഥാനങ്ങൾ: ചിറക്കൽ കോവിലകത്തെ കണിശനെ ‘മൂത്താനശ്ശേരി കണിശൻ’ എന്ന് വിളിക്കുമ്പോൾ, മന്നനാർ അരമനയിലെ കണിശനെ ‘ഇളയാനശ്ശേരി’ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.

സാമ്പത്തിക അടിത്തറയും ഭൂസ്വത്തുക്കളും

മലബാറിലെ സ്പെഷൽ സെറ്റിൽമെന്റ് ഓഫീസറായിരുന്ന സി.എ. ഇൻസ് 1905 മാർച്ച് 30-ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ ചിറക്കൽ താലൂക്ക് 81-ാം നമ്പർ എരുവേശി ദേശത്തിന്റെ സർവ്വേ സെറ്റിൽമെന്റ് രജിസ്റ്റർ പ്രകാരം, മൂത്തേടത്ത് അരമനയ്ക്കൽ കുഞ്ഞിക്കേളപ്പൻ മന്നനാർക്ക് എരുവേശിയിൽ വൻതോതിൽ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

  • പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കർണ്ണാടക അതിർത്തി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന 3,230 ഏക്കർ വരുന്ന 23 മലകൾ മന്നനാരുടെ സ്വന്തമായിരുന്നു.

  • ഏഴിമലക്കാടുകളിൽ കുടിയാന്മാരെ ഉപയോഗിച്ച് വൻതോതിൽ ഏലം കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ഏലം മദ്രാസിൽ കൊണ്ടുപോയി വിറ്റ് സ്വർണ്ണമാക്കിയായിരുന്നു അരമനയിലെ ഖജനാവ് നിറച്ചിരുന്നത്.

പുല്ലത്തരങ്ങും മുത്തപ്പൻ ഐതിഹ്യവും

മന്നനാർ അരമനയുടെ കീഴിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു ‘പുല്ലത്തരങ്ങ്’. കാടുനിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശം ഇന്ന് ‘കുന്നത്തൂർ പാടി’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്.

  • വ്രതാചരണം: കുന്നത്തൂർ പാടിയിലെ 30 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവകാലത്ത് മന്നനാർ തിനക്കഞ്ഞി കുടിച്ച് വ്രതമെടുക്കണം.

  • ആചാരപരമായ ഇരിപ്പിടം: ഉത്സവപ്പറമ്പിൽ മന്നനാർക്കും പത്നി മക്കച്ചിയാർക്കും മാത്രമേ പ്രത്യേക ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. മറ്റെല്ലാ നാടുവാഴികളും പ്രഭുക്കന്മാരും നിലത്ത് കാട്ടിലകൾ വിരിച്ച് അതിലിരിക്കണമായിരുന്നു.

  • ശാന്തിക്കാർ: തീയ്യ സമുദായത്തിലെ ‘മന്ദക്കുറുപ്പ്’, ‘രൈരുക്കുറുപ്പ്’ എന്നീ സ്ഥാനപ്പേരുള്ളവരായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ശാന്തിക്കാർ.

മുത്തപ്പൻ ബന്ധം: ശ്രീമുത്തപ്പന്റെ ജന്മസ്ഥാനം മന്നനാർ അരമനയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അഞ്ചരമനയ്ക്കൽ വാഴുന്നവരുടെ പത്നിയായ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയ്ക്ക് (പരക്കതീയ്യർ ഭഗവതി) മന്നനാർമാരുടെ കുളിക്കടവായ തിരുവഞ്ചിറയിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ കുട്ടിയാണ് മുത്തപ്പൻ എന്ന് മുത്തപ്പൻ തോറ്റത്തിൽ പാടിപ്പറയുന്നുണ്ട്.

ജീവിതരീതിയും ആചാരങ്ങളും

പ്രശസ്ത നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഡ്ഗാർ തേഴ്സ്റ്റൺ മന്നനാർമാരുടെ വസ്ത്രധാരണത്തെയും ആചാരങ്ങളെയും കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. തീയ്യരിലെ ‘വരകത്ത് ഇല്ലം’ (വരക തീയ്യർ) സമ്പ്രദായത്തിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു ഇവർ. കഴുത്തിൽ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും സിൽക്ക് വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, അരയിൽ പ്രത്യേകതരം വഴക്കമുള്ള ഉരുക്കുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച വാളും പരിചയും ധരിച്ചായിരുന്നു ഇവർ നടന്നിരുന്നത്.

  • അരിയിട്ടുവാഴ്ചയും പിൻതുടർച്ചയും: മരുമക്കത്തായ സമ്പ്രദായമായിരുന്നു ഇവർ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്. അരമനയിലെ മൂത്ത പുത്രൻ ‘അരിയിട്ടുവാഴ്ച’യ്ക്ക് ശേഷമാണ് അധികാരം ഏറ്റിരുന്നത്.

  • ദത്തെടുക്കൽ ആചാരം: അവകാശികളില്ലാതെ വരുമ്പോൾ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും സമുദായത്തിലെ പ്രമുഖരും ഘോഷയാത്രയായി കുറുമാത്തൂർ മനയിലേക്ക് (നമ്പൂതിരി മന) പോകുകയും, അവിടുത്തെ അന്തർജനത്തെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ച് അടുത്ത അനന്തരാവകാശിയെ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു.

  • ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് അഭയം: പണ്ട് സമുദായത്തിൽ നിന്ന് ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള അധികാരം മന്നനാർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ഇത്തരം സ്ത്രീകൾ കിഴക്കേ കവാടത്തിലൂടെ അരമനയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ മന്നനാരുടെ പത്നിയായും, വടക്കേ കവാടത്തിലൂടെ പ്രവേശിച്ചാൽ സഹോദരിയായും കൽപ്പിച്ച് സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു.

തകർച്ചയുടെ വഴികളും ഒടുവിലത്തെ മന്നനാരും

1822-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ മലബാറിൽ വ്യാപകമായി ഭൂനികുതി ഏർപ്പെടുത്തിയതോടെയാണ് മന്നനാർ രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ച തുടങ്ങുന്നത്. എരുവേശി ഉൾപ്പെടുന്ന ചുഴലി സ്വരൂപത്തിലെ നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അധികാരം മന്നനാരുടെ സാമന്തനായിരുന്ന കരക്കാട്ടിടം നായനാർക്ക് ലഭിച്ചു. അക്കാലത്തെ നിയമപ്രകാരം നികുതി അടയ്ക്കുന്നവന്റെ പേരിൽ ഭൂമി സ്വയം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുമായിരുന്നു.

ചിറക്കൽ കോവിലകത്തിന്റെ പിന്തുണകൂടി ലഭിച്ചതോടെ നായനാർമാർ മന്നനാരുടെ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ കൈക്കലാക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തലശ്ശേരി സബ് കോടതിയിലും പയ്യന്നൂർ തുക്കിടി മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതിയിലും ദീർഘകാലം കേസുകൾ നടന്നു (1859-ലെ പയ്യന്നൂർ കോടതിയിലെ 307-ാം നമ്പർ കേസ് ഇതിനൊരു തെളിവാണ്).

ദാരുണമായ അന്ത്യം: കോടതി വ്യവഹാരങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, ചരിത്രത്തിലെ അവസാനത്തെ മന്നനാരായ മൂത്തേടത്തരമനയ്ക്കൽ കുഞ്ഞിക്കേളപ്പൻ മന്നനാർ ക്രൂരമായി വധിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. നുച്ചിയാട്ട് അമ്പലത്തിലെ കണക്കുപരിശോധന കഴിഞ്ഞ് അഞ്ച് അകമ്പടിക്കാരുമായി മടങ്ങുകയായിരുന്ന മന്നനാരെ മലപ്പുറത്തുനിന്നെത്തിയ അക്രമിസംഘം വളഞ്ഞുനൈattempt കുത്തിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു. 1902 മാർച്ച് 27-നാണ് കുഞ്ഞിക്കേളപ്പൻ മന്നനാർ അജ്ഞാതരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് പോലീസ് രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ

1902-ൽ കുഞ്ഞിക്കേളപ്പൻ മന്നനാരുടെ മരണത്തോടെ ആൺപ്രജകളില്ലാതെ ഈ രാജവംശം അന്യംനിന്നുപോയി. ഇന്ന് എരുവേശിയിൽ തകർന്നടിഞ്ഞ അരമനയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രമാണ് അവശേഷിക്കുന്നത്. എങ്കിലും കുടുംബക്ഷേത്രമായ പാടിക്കുറ്റി ക്ഷേത്രവും, മന്നനാർ പടിയും, അതിനോട് ചേർന്നുള്ള കാവും ഇന്നും ചരിത്രത്തിന്റെ സാക്ഷികളായി നിലകൊള്ളുന്നു.

മന്നനാർ രാജവംശവും ശ്രീ മുത്തപ്പനും

Parassinikadavu Sri Muthappan theyyamഉത്തരമലബാറിലെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തിയായ ശ്രീ മുത്തപ്പനും മന്നനാർ രാജവംശവും തമ്മിൽ അഭേദ്യമായ പുരാണ-ആചാര ബന്ധമാണുള്ളത്. ഐതിഹ്യങ്ങളിലും മുത്തപ്പൻ തോറ്റം പാട്ടുകളിലും മന്നനാർ അരമന മുത്തപ്പന്റെ ഭൗമികമായ വളർത്തു വീടായാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഈ ബന്ധത്തിന്റെ പ്രധാന വശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

വളർത്തച്ഛനും വളർത്തമ്മയും (പിതൃസ്ഥാനം)

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, അഞ്ചരമനയ്ക്കൽ മന്നനാർ വാഴുന്നവർക്കും (അയ്യങ്കര വാഴുന്നവർ) അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയായ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയ്ക്കും ദീർഘകാലം കുട്ടികളില്ലായിരുന്നു. കുട്ടികളുണ്ടാകാൻ ശിവഭക്തയായ പാടിക്കുറ്റിയമ്മ പ്രാർത്ഥിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, മന്നനാർമാരുടെ ഔദ്യോഗിക കുളിക്കടവായ തിരുവഞ്ചിറയിൽ നിന്ന് അവർക്കൊരു ദിവ്യശിശുവിനെ ലഭിച്ചു. ആ മകനെ അവർ മന്നനാർ അരമനയിൽ രാജകീയ പ്രൗഢിയോടെ വളർത്തി. ഈ കുട്ടിയാണ് പിന്നീട് ‘ശ്രീ മുത്തപ്പൻ’ ആയി മാറിയത്.

മുത്തപ്പൻ തോറ്റത്തിലെ പരാമർശം

മുത്തപ്പൻ തെയ്യത്തിന്റെ കെട്ടിയാട്ട വേളയിൽ പാടുന്ന തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ മന്നനാർ രാജാവിനെ ‘അയ്യങ്കര വാഴുന്നവർ’ എന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയെ ‘പാടിക്കുറ്റിയമ്മ’ (പരക്കതീയ്യർ ഭഗവതി) എന്നുമാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മന്നനാർ അരമനയിലെ അന്തരീക്ഷവും അവിടുത്തെ ബാല്യകാലവുമാണ് തോറ്റത്തിൽ പാടിപ്പറയുന്നത്.

കുന്നത്തൂർ പാടിയും മന്നനാരുടെ പദവിയും

അരമനയിലെ കൽപനകൾക്ക് വഴങ്ങാതെ, വേട്ടയാടലും സാധാരണക്കാരോടുള്ള അടുപ്പവും കാരണം മുത്തപ്പൻ പിന്നീട് അരമന വിട്ടിറങ്ങി. മുത്തപ്പൻ പിന്നീട് ദിവ്യത്വത്തോടെ മലമുകളിൽ അധിവസിച്ച കാടാണ് കുന്നത്തൂർ പാടി (പുല്ലത്തരങ്ങ്). ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മന്നനാർക്ക് വലിയ ആചാരപരമായ പദവികളുണ്ടായിരുന്നു:

  • കുന്നത്തൂർ പാടിയിലെ 30 ദിവസത്തെ ഉത്സവകാലത്ത് മന്നനാർ തിനക്കഞ്ഞി കുടിച്ച് വ്രതമെടുക്കണമായിരുന്നു.

  • ഉത്സവപ്പറമ്പിൽ മന്നനാർക്കും പത്നി മക്കച്ചിയാർക്കും മാത്രമേ പ്രത്യേക ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഉത്സവത്തിനെത്തുന്ന ചിറക്കൽ തമ്പുരാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സകല നാടുവാഴികളും പ്രഭുക്കന്മാരും നിലത്ത് കാട്ടിലകൾ വിരിച്ച് അതിലായിരുന്നു ഇരിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്.

  • മന്നനാർ അരമനയിലെ ആളുകളായ മന്ദക്കുറുപ്പ്, രൈരുക്കുറുപ്പ് എന്നിവരായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ശാന്തിക്കാർ.

ആചാരപരമായ പരമാധികാരം

മുത്തപ്പന്റെ വളർത്തു വീട് മന്നനാർ അരമനയായതിനാൽ, മുത്തപ്പൻ ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ആചാരപരമായ പല തീരുമാനങ്ങൾക്കും മന്നനാരുടെ അനുമതി ആവശ്യമായിരുന്നു. തീയ്യ സമുദായത്തിന് മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരകളിലുള്ള അവകാശത്തിന്റെ പ്രതീകം കൂടിയാണ് ഈ രാജവംശം.

ചുരുക്കത്തിൽ: മുത്തപ്പൻ എന്ന ദൈവ സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ ഭൗമിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് മന്നനാർ അരമനയിൽ നിന്നാണ്. അതിനാൽ മന്നനാർ രാജവംശം മുത്തപ്പന്റെ ‘പിതൃസ്ഥാനീയർ’ ആയാണ് ഉത്തരമലബാറിലെ ജനങ്ങളും ആചാരങ്ങളും കണക്കാക്കുന്നത്.

മുത്തപ്പൻ എന്തിനാണ് മന്നനാർ അരമന വിട്ടിറങ്ങിയത്?

മന്നനാർ അരമനയിലെ രാജകുമാരനായി വളർന്ന ദിവ്യബാലൻ (ശ്രീ മുത്തപ്പൻ) അവിടെനിന്ന് വിട്ടിറങ്ങാനുണ്ടായ കാരണം മനോഹരവും ദാരുണവുമായ ഒരു പുരാണ കഥയാണ്. വടക്കൻ മലബാറിലെ ജനമനസ്സുകളിൽ തലമുറകളായി കൈമാറിവരുന്ന ആ ഐതിഹ്യം താഴെ പറയുന്നതാണ്. അയ്യങ്കര വാഴുന്നവരുടെയും പാടിക്കുറ്റിയമ്മയുടെയും മകനായി വളരുമ്പോഴും, ഒരു സാധാരണ രാജകുമാരന്റെ ജീവിതരീതികളായിരുന്നില്ല മുത്തപ്പന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. കൊട്ടാരത്തിലെ ആഡംബരങ്ങളേക്കാൾ സാധാരണക്കാരായ വേട്ടക്കാരുടെയും ദരിദ്രരുടെയും കൂടെ സമയം ചിലവഴിക്കാനാണ് ആ ബാലൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടത്.

  • വേട്ടയാടലും മാംസാഹാരവും: കാടുകളിൽ പോയി വന്യമൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടുക, അവയുടെ മാംസം ചുട്ടുതിന്നുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ മുത്തപ്പൻ ശീലമാക്കി.

  • കള്ളുചെത്തുകാരോടുള്ള സൗഹൃദം: സാധാരണക്കാരായ തീയ്യ സമുദായക്കാരുടെ കൂടെ ഇരുന്ന് കള്ള് കുടിക്കുന്നത് മുത്തപ്പൻ ഒരു ശീലമാക്കി മാറ്റി.

തങ്ങളുടെ കുലം പെറ്റ ഏക മകൻ കൊട്ടാര മര്യാദകൾ ലംഘിച്ച്, മാംസാഹാരം കഴിക്കുന്നതിലും കള്ള് കുടിക്കുന്നതിലും അതീവ ഭക്തയായ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയ്ക്ക് വലിയ ദുഃഖമുണ്ടായിരുന്നു. അമ്മ പലതവണ മകനെ ഉപദേശിച്ചെങ്കിലും മുത്തപ്പൻ തന്റെ വഴികളിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയില്ല.

വഴിത്തിരിവായ സംഭവം (അമ്മയുടെ ശാസന)

ഒരു ദിവസം മുത്തപ്പൻ വേട്ടയാടിപ്പിടിച്ച മൃഗത്തിന്റെ മാംസവും കള്ളുമായി അരമനയിൽ എത്തി. ഇത് കണ്ട പാടിക്കുറ്റിയമ്മയുടെ സഹിഷ്ണുത അറ്റപോയി. കൊട്ടാരത്തിന്റെ പവിത്രത തകർത്തതിന് അമ്മ മകനെ അതിശക്തമായി ശാസിക്കുകയും, ഒരു രാജകുമാരന് ചേരാത്ത ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ കർശനമായി ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മകൻ, താൻ ഈ ഭൂമിയിൽ വന്നതിന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചുവെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. താൻ വെറുമൊരു മനുഷ്യനല്ല, മറിച്ച് ലോകരക്ഷയ്ക്കായി അവതരിച്ച ദൈവമാണെന്ന് അമ്മയ്ക്ക് കാട്ടിക്കൊടുക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.

വിശ്വരൂപ ദർശനവും അമ്മയുടെ അന്ധതയും

മകൻ പെട്ടെന്ന് അമ്മയുടെ മുന്നിൽ വെച്ച് തന്റെ മാനുഷിക രൂപം വെടിഞ്ഞ് ‘വിശ്വരൂപം’ പൂണ്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കത്തുന്ന അഗ്നിജ്വാലകൾ പുറപ്പെട്ടു. ആ ദിവ്യപ്രഭ താങ്ങാനാവാതെ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയുടെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുകയും അവർ നിലവിളിക്കുകയും ചെയ്തു.

തങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് സ്വന്തം മകനല്ല, സാക്ഷാൽ ഈശ്വരനാണെന്ന് പാടിക്കുറ്റിയമ്മ ഭയഭക്തികളോടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ദർശനം നൽകിയ ശേഷം, താൻ അരമന വിട്ടുപോവുകയാണെന്ന് മുത്തപ്പൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

അമ്മയുടെ അപേക്ഷയും തെയ്യക്കോലവും

കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട പാടിക്കുറ്റിയമ്മ മകനോട് കണ്ണീരോടെ അപേക്ഷിച്ചു:

“മകനേ, നിന്റെ ഈ അഗ്നി വമിക്കുന്ന കണ്ണുകളുമായി നീ പുറത്തിറങ്ങിയാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ കരിഞ്ഞുസാമ്പലാകും. അതിനാൽ നിന്റെ കണ്ണുകൾ നീ മറയ്ക്കണം.”

അമ്മയുടെ അപേക്ഷ മാനിച്ച് മുത്തപ്പൻ തന്റെ കണ്ണുകൾ മറയ്ക്കാൻ സമ്മതിച്ചു. (ഇതിന്റെ പ്രതീകമായാണ് ഇന്നും മുത്തപ്പൻ തെയ്യം കെട്ടിയാടുമ്പോൾ തെയ്യപ്രതിരൂപം ‘പൊയ്മുഖം’ അഥവാ കൺമറ ഉപയോഗിക്കുന്നത്).

മകന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയ്ക്ക് കാഴ്ച തിരിച്ചുകിട്ടി. എന്നാൽ, അമ്മ കൺതുറന്നു നോക്കുമ്പോഴേക്കും മുത്തപ്പൻ അരമനയുടെ പടികടന്ന് പോയിരുന്നു.

കുന്നത്തൂർ പാടിയിലേക്കുള്ള യാത്ര

അരമന വിട്ടിറങ്ങിയ മുത്തപ്പൻ കാനനഭൂമികളിലൂടെ യാത്ര ചെയ്ത് ഒടുവിൽ എത്തിച്ചേർന്നത് കുന്നത്തൂർ പാടിയിലാണ്. അവിടെയുള്ള പ്രകൃതിഭംഗിയിലും ശാന്തതയിലും ആകൃഷ്ടനായ മുത്തപ്പൻ അവിടെയുള്ള ഒരു വലിയ കാഞ്ഞിരമരത്തിൽ വിശ്രമിച്ചു. പിന്നീട് അവിടുത്തെ വേട്ടക്കാരുടെയും സാധാരണക്കാരുടെയും ദൈവമായി മുത്തപ്പൻ മാറി. കുന്നത്തൂർ പാടിയിൽ നിന്ന് പിന്നീട് പറശ്ശിനിക്കടവിലേക്ക് മുത്തപ്പൻ യാത്രയായി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.

ചുരുക്കത്തിൽ: ആചാരങ്ങളുടെയും രാജകീയ വിലക്കുകളുടെയും ചട്ടക്കൂടുകൾ പൊട്ടിച്ചെറിഞ്ഞ്, സാധാരണക്കാരിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാൻ വേണ്ടിയാണ് മുത്തപ്പൻ മന്നനാർ അരമന വിട്ടിറങ്ങിയത്.

മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി

മൂലംപെറ്റ ഭഗവതിയുടെ തിരുമുടിഉത്തരമലബാറിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് കണ്ണൂർ മേഖലയിലെ അപൂർവ തെയ്യരൂപമാണ് മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി. കുന്നത്തൂർപാടിയുമായി (പറശ്ശിനികടവ് ശ്രീ മുത്തപ്പൻ തെയ്യത്തിൻ്റെ ആരൂഢസ്ഥാനം) ഈ ദേവതയ്ക്ക് ശക്തമായ ബന്ധമുണ്ട്. പച്ച നിറത്തിലുള്ള വാഴയില തിരുമുടി (തലമുടി) ആണ് ഈ തെയ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രത്യേകതയുള്ള രൂപലക്ഷണം. ‘മൂലം‘ (വേര് അല്ലെങ്കിൽ ഉത്ഭവം), ‘പെറ്റ‘ (പ്രസവിച്ച അല്ലെങ്കിൽ സൃഷ്ടിച്ച) എന്നീ വാക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ, പ്രകൃതിയുടെയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും സൃഷ്ടിക്ക് കാരണഭൂതയായ ‘പ്രകൃതി മാതാവ്‘ അല്ലെങ്കിൽ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയുടെ (Fertility) പ്രതീകമായാണ് ഗോത്രജനത ഈ ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നത്. കാർഷിക സമൃദ്ധിയുമായും ഈ ദേവതയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. മാവിലൻ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ് പ്രധാനമായും ഈ തെയ്യം കെട്ടിയാടുന്നത്. പ്രകൃതിദത്തമായ കാവുകളിലും മലസ്ഥാനങ്ങളിലുമായിരുന്നു ഇവരുടെ യഥാർത്ഥ ആരാധന. മുത്തപ്പൻ കുന്നത്തൂർപാടിയിൽ എത്തുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ ആ പ്രദേശത്തെ ആരാധനാമൂർത്തിയായിരുന്നു മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി എന്ന വിശ്വാസം നിലനിൽക്കുന്നു. വടക്കൻ മലബാറിലെ ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളായ മാവിലർ, വേട്ടുവർ തുടങ്ങിയ ഗോത്രസമൂഹങ്ങളുടെ തനതായ ആരാധനാമൂർത്തിയാണ് മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി.

അയ്യങ്കര ഇല്ലത്തെ വാഴുന്നവരുടെ പത്നിയായ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയാണ് മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി എന്ന ഒരു വിശ്വാസം പിന്നീടു കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ശ്രീ മുത്തപ്പന്റെ ആദി ആരൂഢസ്ഥാനമായ കുന്നത്തൂർ പാടിയും അവിടുത്തെ ആദിവാസി ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കേവലം ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമല്ല, മറിച്ച് നരവംശശാസ്ത്രപരവും (Anthropological) ചരിത്രപരവുമായ ശക്തമായ തെളിവുകളുള്ളതാണ്. വടക്കൻ മലബാറിലെ ജന്മി-നാടുവാഴിത്തം രൂപപ്പെടുന്നതിനും എത്രയോ മുൻപ് തന്നെ ഈ വനമേഖലയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഗോത്രസംസ്കാരത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഫലനമാണ് മുത്തപ്പൻ ആരാധന.

മൂലംപെറ്റ ഭഗവതിയെ അയ്യങ്കര ഇല്ലത്തെ പാടിക്കുറ്റിയമ്മയായി മാറ്റിയത് ഒരു സുപ്രഭാതത്തിൽ ഒറ്റയടിക്ക് സംഭവിച്ചതല്ല. മറിച്ച്, പതിനെട്ട്-പത്തൊൻപത് നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി നടന്ന വലിയൊരു സാംസ്കാരിക സ്വാംശീകരണത്തിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ സംസ്കൃതവൽക്കരണത്തിന്റെ (Sanskritization/Brahmanization) ഭാഗമായി സംഭവിച്ചതാണിത്. മുത്തപ്പൻ എന്ന നായാട്ടുദൈവം (Hunter God) ആദിവാസികളുടെയും കീഴാളരുടെയും ഇടയിൽ നിന്നും മാറി, ക്രമേണ നാടുവാഴികളുടെയും ഉയർന്ന ജാതിക്കാരുടെയും ഇടയിലേക്ക് ഒരു ജനകീയ ദൈവമായി വളർന്ന ഒരു കാലഘട്ടമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുത്തപ്പന്റെ ചരിത്രത്തെ സവർണ്ണമായ ഒരു പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് മാറ്റിപ്പണിയേണ്ടത് അക്കാലത്തെ അധികാരവർഗ്ഗത്തിന് ആവശ്യമായിരുന്നു.

വനത്തിൽ മുത്തപ്പനൊപ്പം ഗോത്രവിഭാഗം ആരാധിച്ചിരുന്ന ഗോത്രമാതാവായ ‘മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി’യെ, മുത്തപ്പന്റെ വളർത്തമ്മയായ ‘പാടിക്കുറ്റിയമ്മ‘ എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിലേക്ക് വിദഗ്ധമായി ലയിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. തെയ്യത്തിന്റെ വേഷത്തിലോ അടിസ്ഥാന ചടങ്ങുകളിലോ പൂർണ്ണമായ മാറ്റം വരുത്താതെ, അതിന്റെ ഐതിഹ്യത്തിലും പേരിലും മാത്രം മാറ്റം വരുത്തിക്കൊണ്ടാണ് ഈ സ്വാംശീകരണം നടന്നത്. ഈ പരിവർത്തനം പ്രധാനമായും നടന്നത് 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയോടെയും 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുമാണ്. കുന്നത്തൂർ പാടിയിൽ നിന്നും മുത്തപ്പൻ ആരാധന താഴെയുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിലെ മടപ്പുരകളിലേക്കും (ഉദാഹരണത്തിന് പറശ്ശിനിക്കടവ് പോലുള്ള വലിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്ക്) വ്യാപിച്ച സമയത്താണ് മൂലംപെറ്റ ഭഗവതിയെ ഔദ്യോഗികമായി പാടിക്കുറ്റിയമ്മയായി അവതരിപ്പിച്ചു തുടങ്ങിയത്.

ഇന്നും പറശ്ശിനിക്കടവ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പല പ്രമുഖ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരകളിലും കെട്ടിയാടപ്പെടുന്ന ‘പാടിക്കുറ്റിയമ്മ’ എന്ന തെയ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ മാവിലർ കെട്ടിയാടുന്ന ‘മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി’ തന്നെയാണ്. സവർണ്ണവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഐതിഹ്യത്തിൽ ഭഗവതി മേൽജാതി സ്ത്രീയാണെങ്കിലും, തെയ്യത്തിന്റെ വേഷവിധാനങ്ങളും, ആടയാഭരണങ്ങളും, തോറ്റംപാട്ടിലെ ചില പ്രാചീന വരികളും, അവതാരകരായ ഗോത്രസമൂഹവും ഈ തെയ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ആദിവാസി വേരുകളെ ഇന്നും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, കീഴാള ഗോത്ര ജനതയുടെ പ്രകൃതിദൈവത്തെ, അധികാരത്തിന്റെയും ജാതിശ്രേണിയുടെയും സ്വാധീനത്താൽ ഒരു നാട്ടുമാതൃരൂപമായി പരിവർത്തനം ചെയ്തെടുത്ത ചരിത്രപരമായ പ്രക്രിയയുടെ ജീവിക്കുന്ന ഉദാഹരണമാണ് മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി.


അടിയാൻ (അടിയാർ) ഗോത്രത്തിന്റെ അവിഭാജ്യമായ ആചാരവകാശങ്ങൾ

മൂലംപെറ്റ ഭഗവതികുന്നത്തൂർ പാടിയിലെ ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾ ഇന്നും പൂർണ്ണമാകണമെങ്കിൽ വനത്തിനുള്ളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അടിയാൻ (അടിയാർ) ഗോത്രവിഭാഗത്തിന്റെ സജീവ പങ്കാളിത്തം അനിവാര്യമാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകളായി അവർക്ക് മാത്രം കൽപ്പിച്ചു നൽകിയിട്ടുള്ള ചില നിഗൂഢവും സവിശേഷവുമായ ആചാരവകാശങ്ങൾ ഉണ്ട്. തിരുവാഭരണവും ഭണ്ഡാരവും ചുമക്കൽ: ഉത്സവക്കാലത്ത് പാടിക്ക് താഴെയുള്ള പൊടിക്കളത്ത് നിന്നും മലമുകളിലെ താൽക്കാലിക മടപ്പുരയിലേക്ക് മുത്തപ്പന്റെ തിരുവാഭരണങ്ങളും പൂജാസാധനങ്ങളും ഭണ്ഡാരപ്പെട്ടിയും ചുമന്ന് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത് അടിയാർ ഗോത്രത്തിലെ പുരുഷന്മാരാണ്. ദൈവത്തെ താങ്ങിപ്പിടിക്കൽ: തെയ്യാട്ട സമയത്ത് മുത്തപ്പൻ തെയ്യത്തിന്റെ ഇരുവശത്തുമായി കൈകൾ താങ്ങിപ്പിടിച്ചു നിൽക്കാനുള്ള പരമ്പരാഗതമായ അവകാശവും ചുമതലയും അടിയാർ ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട രണ്ട് മുതിർന്ന അംഗങ്ങൾക്കാണ്. ആചാരപരമായ അനുമതി വാങ്ങൾ: ഉത്സവത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ട് വാഴുന്നവരിൽ (വാണവർ) നിന്നും വെറ്റിലയും അടയ്ക്കയും വാങ്ങി ചടങ്ങുകൾക്ക് ഔദ്യോഗികമായി അനുമതി തേടുന്നത് ഈ ഗോത്രത്തിലെ പ്രതിനിധിയാണ്.

സാംസ്കാരിക അധിനിവേശവും അവകാശങ്ങളുടെ അതിജീവനവും

ചരിത്രപരമായി കുന്നത്തൂർ പാടി ഒരു ആദിവാസി ഗോത്ര ആരാധനാകേന്ദ്രമായിരുന്നു.

  • അധികാര കൈമാറ്റം: പിന്നീട് ഈ പ്രദേശം തീയ്യ ഭരണാധികാരികളായ മന്നനാർ രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിലും, അതിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ തുടർന്ന് കരക്കട്ടിടം നായനാർ കുടുംബത്തിന്റെ ഊരായ്മയിലുമൊക്കെയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

  • ആചാരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം: ഭരണപരമായ അധികാരങ്ങൾ ഉയർന്ന ജാതിക്കാരിലേക്കോ നാടുവാഴികളിലേക്കോ മാറിയപ്പോഴും, ഉത്സവത്തിന്റെ ആന്തരികമായ ചടങ്ങുകളിലും ആചാരങ്ങളിലും അടിയാന്മാർക്കുള്ള തനത് സ്ഥാനം ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ವനത്തിന്റെ സ്വാഭാവികത നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ (സ്ഥിരമായ കെട്ടിടങ്ങളില്ലാതെ) ഉത്സവം നടത്തണമെന്ന മുത്തപ്പന്റെ സങ്കൽപ്പം പോലും പ്രകൃതിയെ ആരാധിക്കുന്ന ഗോത്രവിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

മന്നനാർ രാജവംശത്തെ പറ്റി വിശദമായി ഇവിടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.

പ്രകൃതിയെ ശ്രീകോവിലാക്കുന്ന ആരാധനാ രീതി

സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ അടച്ചുപൂട്ടിയ ശ്രീകോവിലോ വൻമതിലുകളോ കുന്നത്തൂർ പാടിയിലില്ല. “കൊഴിഞ്ഞ ഇലകളും ഒരു വസന്തവും മലയും ഉരുളൻ പാറക്കല്ലുകളും വനവും പനമരങ്ങളും തനിക്ക് ധാരാളമാണ്” എന്ന മുത്തപ്പന്റെ സങ്കൽപ്പത്തെ മാനിച്ച്, ഉത്സവകാലത്ത് വനത്തിനുള്ളിൽ ഈറ്റയും ഓലയും കൊണ്ട് താൽക്കാലിക മടപ്പുര മാത്രമാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയെ അതിന്റെ സ്വാഭാവികതയിൽ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഈ ആരാധനാരീതി ആദിവാസി ഗോത്രങ്ങളുടെ പ്രകൃതിവന്ദനത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള തുടർച്ചയാണ്.

അടിയാൻ ഗോത്രത്തിന്റെ തകരാത്ത ആചാരവകാശങ്ങൾ

നൂറ്റാണ്ടുകളായി കുന്നത്തൂർ പാടിയിലെ ഉത്സവത്തിന്റെ ജീവനാഡി അവിടുത്തെ അടിയാൻ (അടിയാർ) ഗോത്രസമൂഹമാണ്. പൊടിക്കളത്ത് നിന്നും മലമുകളിലെ താൽക്കാലിക മടപ്പുരയിലേക്ക് മുത്തപ്പന്റെ തിരുവാഭരണങ്ങളും പൂജാസാധനങ്ങളും അടങ്ങിയ ഭണ്ഡാരപ്പെട്ടി ചുമലിലേറ്റി എത്തിക്കുന്നത് ഈ ഗോത്രത്തിലെ പുരുഷന്മാരാണ്. തെയ്യാട്ട സമയത്ത് ദൈവത്തിന്റെ ഇരുവശത്തുമായി കൈകൾ താങ്ങിപ്പിടിച്ചു നിൽക്കാനുള്ള സവിശേഷമായ അവകാശവും ഇവർക്ക് മാത്രം കൽപ്പിച്ചു നൽകപ്പെട്ടതാണ്. വാഴുന്നവരിൽ നിന്ന് ആചാരപരമായ അനുമതി വാങ്ങി ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതും ഈ ഗോത്രപ്രതിനിധി തന്നെയാണ്.

നായാട്ടുസംസ്കാരത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങൾ

വേട്ടക്കാരനായ ഒരു ദൈവത്തിന്റെ (Hunter God) എല്ലാ സവിശേഷതകളും മുത്തപ്പനിലുണ്ട്. ഗോത്രജനതയുടെ അതിജീവനത്തിന്റെ ആയുധങ്ങളായ അമ്പും വില്ലും, കാട്ടിലെ അവരുടെ വിശ്വസ്ത കൂട്ടാളികളായ വേട്ടനായ്ക്കളും മുത്തപ്പന്റെ കൂടെയുണ്ട്. ബ്രാഹ്മണികമായ വഴിപാടുകൾക്ക് പകരം കള്ള്, ചുട്ട മീൻ, വറുത്ത പയർ, ഇറച്ചി തുടങ്ങിയ കാട്ടുവിഭവങ്ങൾ വഴിപാടായി നൽകുന്ന രീതി ഇന്നും തുടരുന്നത്, കാടിനെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ജനതയുടെ ആഹാരശീലങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണ്.

ഗോത്രമാതാവിൽ നിന്നുള്ള സാംസ്കാരിക പരിണാമം

വനത്തിൽ മാവിലർ, വേട്ടുവർ തുടങ്ങിയ ഗോത്രസമൂഹങ്ങൾ ആരാധിച്ചിരുന്ന പ്രകൃതിയുടെയും ഫലഭൂയിഷ്ഠതയുടെയും പ്രതീകമായ ‘മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി’ എന്ന ആദിവാസി ദേവതാരൂപത്തെയാണ് 19, 20 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സാംസ്കാരിക സ്വാംശീകരണത്തിലൂടെ മുത്തപ്പന്റെ വളർത്തമ്മയായ ‘പാടിക്കുറ്റിയമ്മ’ എന്ന മേൽജാതി പശ്ചാത്തലമുള്ള സങ്കൽപ്പത്തിലേക്ക് കൂട്ടിയിണക്കിയത്. പേരിൽ മാറ്റം വന്നെങ്കിലും തെയ്യത്തിന്റെ വേഷവിധാനങ്ങളിലും തോറ്റത്തിലും അതിന്റെ ആദിവാസി വേരുകൾ ഇന്നും ഭദ്രമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

അധികാര മാറ്റങ്ങളെ അതിജീവിച്ച ഗോത്ര സ്വത്വം

കാലാകാലങ്ങളിൽ കുന്നത്തൂർ പാടിയുടെ മേൽനോട്ടാധികാരം മന്നനാർ രാജവംശത്തിൽ നിന്നും, കുന്നുമ്മൽ ഇടത്തിൽ നിന്നും, പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തെ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ കരക്കട്ടിടം നായനാർ കുടുംബത്തിന്റെ ഊരായ്മയിലേക്കും മാറിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഭരണപരവും സാമൂഹികവുമായ ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കൊന്നും തന്നെ അടിയാന്മാരുടെയും മറ്റ് ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെയും ആന്തരികമായ ആചാരവകാശങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

ചുരുക്കത്തിൽ: കുന്നത്തൂർ പാടിയിൽ മുത്തപ്പൻ എന്നത് വെറുമൊരു പുരാണ ദൈവമല്ല. മറിച്ച്, അവിടുത്തെ മണ്ണും കാടുമായി നൂറ്റാണ്ടുകളായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന അടിയാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ സംസ്കാരവും ചരിത്രവും ജീവനോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക സങ്കേതമാണ്. പരമ്പരാഗത ക്ഷേത്ര നിർമ്മിതികളുടെയോ വൈദിക ആചാരങ്ങളുടെയോ ചട്ടക്കൂടുകളിൽ ഒതുങ്ങാത്ത, പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ദൈവവും തമ്മിലുള്ള ആദിമമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയുടെ നേർക്കാഴ്ചയാണ് ഈ പുണ്യഭൂമി. വരിഷ്ഠമായ വൈദിക സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് കീഴടങ്ങാതെ, സ്വന്തം കാടിന്റെയും മണ്ണിന്റെയും തനിമ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഒരു ജനത തങ്ങളുടെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും തെയ്യക്കോലത്തിലൂടെ ഇന്നും നെഞ്ചേറ്റുന്ന ഇടമാണ് കുന്നത്തൂർ പാടി. അത് കേവലം ഭക്തിയുടെ കേന്ദ്രമല്ല, മലബാറിന്റെ സാമൂഹിക അതിജീവനത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ചരിത്രരേഖ കൂടിയാണ്.


കുന്നത്തൂർപാടി

ഞങ്ങൾ കുറച്ചുപേർ കഴിഞ്ഞ ദിവസം (മേയ് 31, 2026) കുന്നത്തൂർപാടി മല കയറി. പറശ്ശിനിക്കടവ് ശ്രീ മുത്തപ്പന്റെ യഥാർത്ഥ ആരൂഢമായാണ് (ഉത്ഭവസ്ഥാനം) കുന്നത്തൂർപാടി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നു പറഞ്ഞുവല്ലോ. കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യാവൂർ-ഏരുവേശ്ശി മേഖലയോട് ചേർന്ന്, കർണ്ണാടക അതിർത്തിയോട് കിടക്കുന്ന ഉടുമ്പമലയിലാണ് (സഹ്യപർവ്വത നിരകൾ) ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ വനത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിരമായ ശ്രീകോവിലോ വലിയ അമ്പല നിർമ്മിതികളോ ഇല്ല. ഉത്സവകാലത്ത് (ധനു 2 മുതൽ മകരം 2 വരെ) പ്രകൃതിദത്തമായ രീതിയിൽ ഈറ്റയും ഓലയും കൊണ്ട് താൽക്കാലിക ‘മടപ്പുര’ കെട്ടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. “കൊഴിഞ്ഞ ഇലകളും ഒരു വസന്തവും മലയും ഉരുളൻ പാറക്കല്ലുകളും വനവും പനമരങ്ങളും തനിക്ക് ധാരാളമാണ്…” എന്ന മുത്തപ്പന്റെ പ്രകൃതി സങ്കൽപ്പത്തെ ഇത് അടിവരയിടുന്നു. മലമുകളിലെ വനമേഖലയ്ക്ക് താഴെയായി ഭക്തർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്ന തരത്തിൽ പ്രവേശന കവാടവും അനുബന്ധ സൗകര്യങ്ങളും ഉണ്ട്. വനത്തിനുള്ളിലെ ആചാരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുള്ള വെള്ളാട്ടവും മറ്റ് ചടങ്ങുകളും ഭക്തർക്കായി ഇവിടെയും നടക്കാറുണ്ട്. ഞങ്ങൾ പോയ സമയത്ത് അവിടെ വെള്ളാട്ടം നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. തെയ്യം കണ്ട്, ഭക്ഷണവും കഴിച്ചാണു ഞങ്ങൾ മലയിറങ്ങിയത്.

മന്നനാർ രാജവംശവും അധികാര കൈമാറ്റവും

മന്നനാർ രാജവംശം (തീയ്യ രാജവംശം): വടക്കൻ മലബാറിലെ ഏരുവേശ്ശി കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന പ്രശസ്തവും സവിശേഷവുമായ ഒരു തീയ്യ രാജവംശമായിരുന്നു ‘മന്നനാർ രാജവംശം’. ശ്രീ മുത്തപ്പന്റെ ഐതിഹ്യങ്ങളുമായും കുന്നത്തൂർ പാടിയുമായും ഇവർക്ക് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ആഴമേറിയ ബന്ധമുണ്ട്.
1902-ലെ അന്ത്യം: ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം മന്നനാർ രാജവംശത്തിലെ അവസാനത്തെ ഔദ്യോഗിക ഭരണാധികാരി കുഞ്ഞിക്കേളപ്പൻ മന്നനാർ ആയിരുന്നു. 1902-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ (ചില പ്രാദേശിക ചരിത്രങ്ങളിൽ ഇത് ദുരൂഹമായ കൊലപാതകമാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്) ഈ രാജവംശത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള വംശപരമ്പരയും അധികാരവും അവസാനിച്ചു. അനന്തരാവകാശ തർക്കങ്ങളും മറ്റും മുതലെടുത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഇവരുടെ അധീനതയിലുണ്ടായിരുന്ന വലിയൊരു പങ്ക് ഭൂമിയും സ്വത്തുക്കളും പിടിച്ചെടുക്കുകയോ തരംമാറ്റുകയോ ചെയ്തു.
കുന്നുമ്മൽ ഇടവും പേരിന്റെ ഉത്ഭവവും: കുന്നത്തൂർ പാടിയുടെ പരിപാലനത്തിലും അധികാരത്തിലും കുന്നുമ്മൽ ഇടത്തിലെ പ്രഭുക്കന്മാർക്ക് (തീയ്യ പ്രമാണിമാർ) വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. ‘പാടി’ എന്നാൽ വനത്തിലെ തുറസ്സായ പ്രദേശം അല്ലെങ്കിൽ കുന്നിൻപുറം എന്നാണർത്ഥം. കുന്നുമ്മൽ ഇടത്തിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള പാടി എന്നതിൽ നിന്നാണ് ‘കുന്നത്തൂർ പാടി’ എന്ന പേര് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന വാദം ചരിത്രപരമായി ശരിയാണ്.
കരക്കട്ടിടം നായനാരുടെ ഊരായ്മ (മേൽനോട്ടം): മന്നനാർ രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കും ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തിനും ശേഷം, തലശ്ശേരിയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടവുമായി (ബ്രിട്ടീഷ് കോട്ട) നടത്തിയ നികുതി-അധികാര ഇടപാടുകളിലൂടെ ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രമുഖ ജന്മിയായിരുന്ന കരക്കട്ടിടം നായനാർ കുടുംബത്തിലേക്ക് കുന്നത്തൂർ പാടിയുടെ ഊരായ്മ (Trusteeship) എത്തിച്ചേർന്നു. നിലവിലും കുന്നത്തൂർ പാടി ഉത്സവത്തിന്റെ ആചാരപരമായ മേൽനോട്ടവും കോയ്മ സ്ഥാനവും കരക്കട്ടിടം നായനാർ കുടുംബത്തിനാണ്. അതിനുശേഷം, മന്നനാർ രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള കുന്നത്തൂർപടി കരക്കട്ടിടം നായനാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി.