ചാലൂക്യ രാജവംശത്തിന്റെ ഉദയവും ചരിത്രവും (Origin of Chalukya Dynasty)

ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെയും മധ്യേന്ത്യയുടെയും രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക ഭൂപടത്തെ മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം (ക്രിസ്തുവർഷം 6 മുതൽ 8-ാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) മാറ്റിമറിച്ച മഹാസാമ്രാജ്യമാണ് ബദാമി ചാലൂക്യർ (Badami Chalukyas). ഉത്തരേന്ത്യൻ ഗുപ്തസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം നർമ്മദാ നദിക്ക് തെക്ക് രൂപപ്പെട്ട ഏറ്റവും ശക്തമായ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണകൂടമായിരുന്നു ഇത്. കന്നഡ ഭാഷയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും അടിത്തറ പാകിയ ചാലൂക്യർ, വൈദിക-ദ്രാവിഡ സങ്കൽപ്പങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിച്ച് ഒരു പുതിയ യുഗത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. കന്നഡ, സംസ്കൃതം, ചരിത്രരേഖകൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സകല വശങ്ങളും പ്രതിപാദിക്കുന്ന സമഗ്രമായ ചരിത്ര സമാഹാരം താഴെ വായിക്കാം.

വംശാവലിയുടെ ഉത്ഭവം: ഐതിഹ്യങ്ങളും ചരിത്രവും

ചാലൂക്യരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിലും പുരാതന ശിലാരേഖകളിൽ വിഭിന്നമായ വാദങ്ങളുണ്ട്.

• പുരാണ ഐതിഹ്യങ്ങൾ: പിൽക്കാലത്തെ ചാലൂക്യ രേഖകളും ബിൽഹണന്റെ വിക്രമാങ്കദേവചരിതവും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ബ്രഹ്മാവ് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യുമ്പോൾ തന്റെ ‘ചുലുകത്തിൽ’ (കൈക്കുമ്പിളിലെ വെള്ളത്തിൽ) നിന്ന് വീരനായ ഒരു യോദ്ധാവ് ജനിച്ചുവെന്നാണ്. ഇതാണ് പിന്നീട് ‘ചാലൂക്യ’ ആയി മാറിയത്. ഹാരിതി മുനിയുടെ പരമ്പരയിൽ പെട്ടവരാണെന്നും അയോധ്യയിൽ നിന്ന് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക് കുടിയേറിയവരാണെന്നും ഇവർ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട്.

• ചരിത്രപരമായ വസ്‌തുത: ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാരുടെ നിഗമനപ്രകാരം ചാലൂക്യർ കർണാടകത്തിലെ തദ്ദേശീയരായ (Indigenous കന്നഡ വംശജർ) ജനവിഭാഗമായിരുന്നു. ഇവർ പ്രശസ്തരായ കടംബ രാജാക്കന്മാരുടെ കീഴിൽ സൈനിക മേധാവികളോ ഗവർണർമാരോ (സാമന്തന്മാർ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നവരാണ്. കടംബ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ച മുതലെടുത്ത് ഇവർ സ്വതന്ത്ര ഭരണകൂടം സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു.

ഐഹോളിൽ നിന്നും വാതാപിയിലേക്ക്

ചാലൂക്യരുടെ ആദ്യകാല രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രം മലപ്രഭാ നദീതീരത്തുള്ള ഐഹോൾ (Aihole) ആയിരുന്നു. എന്നാൽ സാമ്രാജ്യത്വ വികസനത്തിന് കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഒരു കേന്ദ്രം ആവശ്യമാണെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കി.

ക്രിസ്തുവർഷം 543-ൽ ജയസിംഹന്റെ പേരക്കുട്ടിയായ പുലകേശി ഒന്നാമൻ ഐഹോളിൽ നിന്ന് വാതാപിയിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ ബദാമി) തലസ്ഥാനം മാറ്റി. കുത്തനെയുള്ള ചുവന്ന മണൽക്കൽ പാറകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വാതാപിയുടെ പ്രകൃതിദത്തമായ ഘടന ശത്രുക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ആക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധം സുരക്ഷിതമായിരുന്നു. പുലകേശി ഒന്നാമൻ ഇവിടെ ശക്തമായ ഒരു കോട്ട നിർമ്മിക്കുകയും മലമുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിവരുന്ന വെള്ളത്തെ സംഭരിച്ച് അഗസ്ത്യ തടാകം പണികഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെയാണ് ‘ബദാമി ചാലൂക്യർ’ എന്ന പേരിൽ ഈ വംശം ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നത്.

---

പ്രമുഖ ചാലൂക്യ രാജാക്കന്മാർ (Famous Chalukya Kings)

ബദാമി ചാലൂക്യ വംശത്തെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മഹാശക്തിയാക്കി മാറ്റിയത് യുദ്ധവീരന്മാരും ദീർഘവീക്ഷണമുള്ളവരുമായ ഭരണാധികാരികളാണ്:

1. പുലകേശി ഒന്നാമൻ (ക്രി.വർഷം 543 – 566)

ചാലൂക്യ വംശത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്ഥാപകൻ. വാതാപി തലസ്ഥാനമാക്കിയ അദ്ദേഹം ‘സത്യാശ്രയ’, ‘രണവിക്രം’ എന്നീ പദവികൾ സ്വീകരിച്ചു. തന്റെ പരമാധികാരം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം അശ്വമേധ യാഗം നടത്തുകയും തദ്ദേശീയരായ കൊങ്കണികളെയും കദമ്പരെയും പരാജയപ്പെടുത്തി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

2. കീർത്തിവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ (ക്രി.വർഷം 566 – 597)

പുലകേശി ഒന്നാമന്റെ മകൻ. ‘വാതാപി നിർമ്മാതാവ്’ എന്ന് ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ബദാമി നഗരത്തെ മനോഹരമായ കെട്ടിടങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്. കൊങ്കൺ തീരത്തെ മൗര്യന്മാരെയും ബനാവാസിയിലെ കദമ്പരെയും അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായും കീഴടക്കി. ബദാമിയിലെ ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്താണ്.

3. മംഗളേശൻ (ക്രി.വർഷം 597 – 609)

കീർത്തിവർമ്മന്റെ സഹോദരൻ. കീർത്തിവർമ്മൻ മരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ പുലകേശി രണ്ടാമൻ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തതിനാൽ മംഗളേശൻ രാജപ്രതിനിധിയായി ഭരണം ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹം മികച്ചൊരു സൈനികനായിരുന്നു. ഉത്തര കർണാടകവും ഗോവയും അദ്ദേഹം സാമ്രാജ്യത്തോട് ചേർത്തു. ബദാമിയിലെ പ്രശസ്തമായ മൂന്നാം ഗുഹ (വിഷ്ണു ഗുഹ) ക്രി.വർഷം 578-ൽ പൂർത്തിയാക്കി സമർപ്പിച്ചത് മംഗളേശനാണ്. എന്നാൽ ഭരണകാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്വന്തം മകന് അധികാരം നൽകാൻ മംഗളേശൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പ്രായപൂർത്തിയായ പുലകേശി രണ്ടാമൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിലൂടെ മംഗളേശനെ വധിച്ച് അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു.

---

പുലകേശി രണ്ടാമനും ഹർഷവർദ്ധനനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം (Battle of Narmada)

ചാലൂക്യ രാജാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനും ദക്ഷിണേന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ യുദ്ധവീരന്മാരിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു പുലകേശി രണ്ടാമൻ (ക്രി.വർഷം 610 – 642). അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി ഏഷ്യയിലുടനീളം വ്യാപിച്ചിരുന്നു. സിംഹാസനത്തിൽ ഏറുമ്പോൾ ആഭ്യന്തര യുദ്ധം കാരണം തകർന്നുപോയ സാമ്രാജ്യത്തെ അദ്ദേഹം വീണ്ടെടുത്തു.

• ദിഗ്വിജയങ്ങൾ: അദ്ദേഹം വെങ്കിയിലെ കിഴക്കൻ തീരങ്ങൾ കീഴടക്കി തന്റെ സഹോദരനായ വിഷ്ണുവർദ്ധനനെ അവിടെ ഗവർണറാക്കി (ഇതാണ് പിന്നീട് ‘കിഴക്കൻ ചാലൂക്യർ’ അഥവാ Eastern Chalukyas ആയി മാറിയത്). പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗർ, ആലൂപർ എന്നിവരെ അദ്ദേഹം സാമന്തന്മാരാക്കി.

• നർമ്മദാ യുദ്ധം: ഉത്തരാപഥേശ്വരൻ എന്ന പദവി ചൂടിയ ഹർഷവർദ്ധനൻ മഹാരാജാവ് ദക്ഷിണേന്ത്യ ലക്ഷ്യമാക്കി വലിയ സൈന്യവുമായി വന്നു. ക്രി.വർഷം 618-ൽ നർമ്മദാ നദീതീരത്ത് വെച്ച് നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ യുദ്ധത്തിൽ പുലകേശി രണ്ടാമൻ ഹർഷവർദ്ധനനെ നിർണ്ണായകമായി പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇതോടെ പുലകേശി ‘ദക്ഷിണാപഥേശ്വരൻ’ (ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ നാഥൻ) എന്ന പദവി സ്വന്തമാക്കി.

• വിദേശബന്ധങ്ങൾ: പേർഷ്യൻ രാജാവായിരുന്ന ഖുസ്രു രണ്ടാമനുമായി പുലകേശി രണ്ടാമൻ നയതന്ത്രബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. പേർഷ്യൻ സഭയിലേക്ക് പുലകേശി ദൂതന്മാരെ അയച്ചതായും, തിരിച്ച് പേർഷ്യൻ ദൂതന്മാർ ചാലൂക്യ സഭയിൽ എത്തിയതായും ചരിത്രരേഖകളുണ്ട്. അജന്തയിലെ ഒന്നാം ഗുഹയിലെ ചുവർചിത്രങ്ങളിൽ ഈ പേർഷ്യൻ ദൂതന്മാരുടെ ചിത്രം കാണാം.

---

വലിയ യുദ്ധങ്ങളും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയും (Wars & Conflicts)

ചാലൂക്യ ചരിത്രം എന്നത് തെന്നിന്ത്യയിലെ മറ്റ് രണ്ട് വൻശക്തികളായ പല്ലവരുമായും രാഷ്ട്രകൂടരുമായും ഉള്ള നിരന്തരമായ സംഘട്ടനങ്ങളുടെ കഥ കൂടിയാണ്.

ചാലൂക്യ – പല്ലവ സംഘർഷം (Battle of Vatapi)

ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നീണ്ട സൈനിക ശത്രുതയായിരുന്നു ചാലൂക്യരും കാഞ്ചീപുരത്തെ പല്ലവരും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്നത്. കൃഷ്ണാ-തുംഗഭദ്രാ നദീതടങ്ങളുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയ്ക്ക് വേണ്ടിയാണ് ഇവർ പ്രധാനമായും പോരാടിയത്.

• ബദാമിയുടെ തകർച്ച (ക്രി.വർഷം 642): പുലകേശി രണ്ടാമൻ പല്ലവ തലസ്ഥാനമായ കാഞ്ചീപുരം ആക്രമിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. പല്ലവ രാജാവായ മഹേന്ദ്രവർമ്മൻ ഒന്നാമനെ അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ മഹേന്ദ്രവർമ്മന്റെ മകനായ നരസിംഹവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ ഇതിന് കഠിനമായി പ്രതികാരം ചെയ്തു. പെരിയപാലം, മണിമംഗലം യുദ്ധങ്ങളിൽ ചാലൂക്യരെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ പല്ലവ സൈന്യം നേരെ ചാലൂക്യ തലസ്ഥാനമായ ബദാമിയിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്തു. ക്രി.വർഷം 642-ൽ നടന്ന ഘോരയുദ്ധത്തിൽ പുലകേശി രണ്ടാമൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പല്ലവ സൈന്യം ബദാമി നഗരവും കോട്ടയും പൂർണ്ണമായി കൊള്ളയടിക്കുകയും തീയിട്ടു നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ വിജയത്തോടെ നരസിംഹവർമ്മൻ ‘വാതാപികൊണ്ടാൻ’ എന്ന പദവി സ്വീകരിച്ചു. അടുത്ത 13 വർഷം ബദാമി പല്ലവരുടെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിലായിരുന്നു.

ചാലൂക്യരുടെ പുനരുത്ഥാനം

• വിക്രമാദിത്യൻ ഒന്നാമൻ (ക്രി.വർഷം 655 – 680): പുലകേശി രണ്ടാമന്റെ മരണശേഷം സാമ്രാജ്യം തകർച്ചയിലായെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ വിക്രമാദിത്യൻ ഒന്നാമൻ സൈന്യത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. ക്രി.വർഷം 655-ൽ അദ്ദേഹം പല്ലവരെ ബദാമിയിൽ നിന്നും തുരത്തി ഭരണം തിരിച്ചുപിടിച്ചു. മാത്രമല്ല, പല്ലവ തലസ്ഥാനമായ കാഞ്ചി ആക്രമിക്കുകയും പല്ലവ രാജാക്കന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

• വിക്രമാദിത്യൻ രണ്ടാമൻ (ക്രി.വർഷം 733 – 744): ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം ചാലൂക്യരുടെ സാംസ്കാരിക ഉന്നതിയുടെ കാലമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം മൂന്ന് തവണ പല്ലവ രാജാവായ നന്ദിവർമ്മൻ രണ്ടാമനെ പരാജയപ്പെടുത്തി കാഞ്ചി പിടിച്ചടക്കി. എന്നാൽ മുൻപ് പല്ലവർ ബദാമി തകർത്തതുപോലെ അദ്ദേഹം കാഞ്ചി നശിപ്പിച്ചില്ല. അവിടുത്തെ രാജസിംഹേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭംഗിയിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം, ആ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ തോതിൽ സ്വർണ്ണവും ദാനധർമ്മങ്ങളും നൽകി. അവിടുത്തെ ശില്പികളെ ബദാമിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും അവർ വഴിയാണ് പട്ടടക്കലിലെ വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത്.

സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അന്തിമ തകർച്ച

വിക്രമാദിത്യൻ രണ്ടാമന് ശേഷം വന്ന കീർത്തിവർമ്മൻ രണ്ടാമൻ (ക്രി.വർഷം 744-753) ദുർബലനായ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് ചാലൂക്യരുടെ കീഴിലായിരുന്ന ഗവർണർമാർ ശക്തരായി മാറി. ക്രി.വർഷം 753-ൽ ചാലൂക്യരുടെ സാമന്തനായിരുന്ന ദന്തിദുർഗ്ഗൻ എന്ന രാഷ്ട്രീയകൂട (Rashtrakuta) നേതാവ് കീർത്തിവർമ്മൻ രണ്ടാമനെ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇതോടെ ബദാമി ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യം പൂർണ്ണമായും അസ്തമിക്കുകയും ദക്ഷിണേന്ത്യ രാഷ്ട്രകൂടരുടെ കൈകളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.

---

മതവിശ്വാസവും സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങളും (Religion and Culture)

ചാലൂക്യ കാലഘട്ടം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മതചരിത്രത്തിലെ ഒരു വലിയ പരിവർത്തന ഘട്ടമായിരുന്നു. പ്രാദേശികമായ ദ്രാവിഡ ആചാരങ്ങളും ഉത്തവേദിക സമ്പ്രദായങ്ങളും പരസ്പരം കലർന്ന് ഇന്നത്തെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഹൈന്ദവ ധർമ്മം രൂപപ്പെട്ടത് ഈ മണ്ണിലാണ്.

വൈദിക മതത്തിന്റെ പുനരുത്ഥാനവും യാഗങ്ങളും

ഗുപ്തന്മാർക്ക് ശേഷം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വൈദിക ബ്രാഹ്മണ മതത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ രാജകീയ സംരക്ഷണം നൽകിയത് ചാലൂക്യരാണ്. രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളെ ‘പരമമാഹേശ്വരൻ’, ‘പരമഭാഗവതൻ’ എന്നിങ്ങനെ വിളിച്ചുപോന്നു. ഭരണാധികാരികൾ തങ്ങളുടെ ആത്മീയ ശുദ്ധിക്കും രാഷ്ട്രീയ പ്രമേയത്തിനുമായി വൻതോതിൽ ദാനധർമ്മങ്ങളും ഭൂമിദാനങ്ങളും ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകി. യജ്ഞങ്ങൾക്കും യാഗങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു.

ശൈവ-വൈഷ്ണവ സമന്വയം

അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലുടനീളം നിലനിന്നിരുന്ന ശൈവ-വൈഷ്ണവ വിഭാഗീയതകൾ ഒഴിവാക്കാൻ ചാലൂക്യർ ബോധപൂർവ്വം ശ്രമിച്ചു.

• ബദാമിയിലെ ഒന്നാം ഗുഹ ശൈവന്മാർക്കും രണ്ടും മൂന്നും ഗുഹകൾ വൈഷ്ണവർക്കും വേണ്ടിയാണ് അവർ നിർമ്മിച്ചത്.

• ഒരേ ശരീരത്തിൽ ശിവനും വിഷ്ണുവും പകുതി വീതം പങ്കിടുന്ന ‘ഹരിഹരൻ’, പുരുഷ-പ്രകൃതി സമന്വയമായ ‘അർദ്ധനാരീശ്വരൻ’ എന്നീ ശില്പസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് അവർ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വലിയ സ്ഥാനം നൽകി.

ദ്രാവിഡ മാതൃദൈവമായ ലജ്ജാഗൗരി (Lajja Gauri)

ഉത്തരേന്ത്യൻ വൈദിക സമ്പ്രദായങ്ങളെ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ തങ്ങളുടെ മണ്ണിലെ പുരാതന ദ്രാവിഡ ഗോത്ര ആചാരങ്ങളെ ചാലൂക്യർ കൈവിട്ടില്ല. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് ലജ്ജാഗൗരി (Lajja Gauri) ആരാധന.

• തലയ്ക്ക് പകരം വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന താമരപ്പൂവുള്ള, മലർന്നു കിടക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള നഗ്നയായ ഈ മാതൃദൈവം സമൃദ്ധിയുടെയും സുഖപ്രസവത്തിന്റെയും കാർഷിക വിളവെടുപ്പിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു.

• ചാലൂക്യർ ഈ ദ്രാവിഡ ദേവിയെ തങ്ങളുടെ പ്രധാന ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളായ ബദാമിയിലും മഹാകൂടത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. വൈദിക ദേവനായ ശിവന്റെ ഭാര്യയായ പാർവ്വതിയുടെ മറ്റൊരു ഭാവമായി ഈ ദ്രാവിഡ ദേവിയെ അവർ പുനർവ്യാഖ്യാനിച്ചു.

ജൈന-ബുദ്ധ മതങ്ങളോടുള്ള സമീപനം

ചാലൂക്യർ ഹിന്ദുമത വിശ്വാസികളായിരുന്നെങ്കിലും ജൈന, ബുദ്ധ മതങ്ങളെ അവർ അടിച്ചമർത്തിയില്ല. ബദാമിയിലെ നാലാം ഗുഹ പൂർണ്ണമായും ജൈന തീർത്ഥങ്കരന്മാർക്കായി (മഹാവീരൻ, പാർശ്വനാഥൻ, ബാഹുബലി) നിർമ്മിച്ചതാണ്. ഐഹോളിലെ മേഗുതി ജൈന ക്ഷേത്രം ചാലൂക്യ രാജകീയ പിന്തുണയോടെയാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.

ചൈനീസ് യാത്രികനായ ഹുയാൻ സാങ് (Hiuen Tsang) ക്രി.വർഷം 641-ൽ പുലകേശി രണ്ടാമന്റെ സഭ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ബദാമിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും നിരവധി ബുദ്ധവിഹാരങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കളും സമാധാനപരമായി കഴിഞ്ഞിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

---

ചാലൂക്യ വാസ്തുവിദ്യയും വെസര ശൈലിയും (Chalukya Architecture)

ഭാരതീയ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് ചാലൂക്യർ നൽകിയ സംഭാവനകൾ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. റോക്ക്-കട്ട് (പാറകളിൽ കൊത്തിയുണ്ടാക്കിയ) ഗുഹകളിൽ നിന്നും കല്ലുകൾ ചേർത്തുവെച്ചുള്ള സ്വതന്ത്ര ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിണാമം ചാലൂക്യരുടെ കാലത്താണ് പൂർണ്ണമായത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഐഹോളിനെ “ഇന്ത്യൻ വാസ്തുവിദ്യയുടെ തൊട്ടിൽ” (Cradle of Indian Temple Architecture) എന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

‘വെസര’ ശൈലിയുടെ (Vesara Style) ജനനം

ഉത്തരേന്ത്യൻ ഗുപ്ത ശൈലിയിലുള്ള നാഗര (Nagara) രീതിയും, തെന്നിന്ത്യൻ പല്ലവ ശൈലിയിലുള്ള ദ്രാവിഡ (Dravidian) രീതിയും സമന്വയിപ്പിച്ച് ചാലൂക്യർ ഒരു പുതിയ മിശ്രശൈലി രൂപപ്പെടുത്തി. ഇതാണ് ‘വെസര’ ശൈലി.

• പട്ടടക്കലിലെ ക്ഷേത്ര സмуച്ചയത്തിൽ ഒരേ വളപ്പിൽ നാഗര ശൈലിയിലുള്ള പിരമിഡ് ശിഖരങ്ങളും, ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലുള്ള തട്ടുകളായുള്ള ഗോപുരങ്ങളും അടുത്തടുത്ത് കാണാൻ സാധിക്കും.

• പട്ടടക്കൽ വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രം: പട്ടടക്കലിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇതിന്റെ ചുവരുകളിൽ രാമായണത്തിലെയും മഹാഭാരതത്തിലെയും കഥകൾ അതിസൂക്ഷ്മമായി കൊത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. യുനെസ്കോയുടെ (UNESCO) ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഈ സമുച്ചയം ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്.

---

സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയും വാണിജ്യവും (Society & Trade)

സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥാനം

ചാലൂക്യ സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യവും ആദരവും ലഭിച്ചിരുന്നു. രാജകീയ കുടുംബങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ ഭരണകാര്യങ്ങളിലും കലകളിലും സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.

• വിക്രമാദിത്യൻ ഒന്നാമന്റെ സഹോദരന്റെ ഭാര്യയായ വിജയ ഭട്ടാരിക (വിജ്ജിക) മികച്ചൊരു കവയിത്രിയും പ്രവിശ്യാ ഗവർണറുമായിരുന്നു.

• വിക്രമാദിത്യൻ രണ്ടാമന്റെ രാജ്ഞിമാരായ ലോകമഹാദേവിയും ത്രൈലോക്യമഹാദേവിയും സ്വന്തം പേരിൽ വലിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ഭരണം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഐഹോൾ 500: ചാലൂക്യ കാലത്തെ കച്ചവട സംഘങ്ങൾ

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ശക്തമായ അന്താരാഷ്ട്ര കച്ചവട കൂട്ടായ്മയായിരുന്നു ഐഹോൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ‘അയ്യവോളെ 500’ (Ayyavole 500) അഥവാ ‘അൈനൂറ്റവർ’. ഇവർക്ക് സ്വന്തമായി സൈന്യവും കപ്പലുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

പടിഞ്ഞാറൻ കൊങ്കൺ തീരത്തെ കല്യാൺ, ഗോവ എന്നീ തുറമുഖങ്ങൾ വഴി ചാലൂക്യർ പേർഷ്യ, അറേബ്യ, ചൈന, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവയുമായി വലിയ തോതിൽ കടൽമാർഗ്ഗം കച്ചവടം നടത്തി. അറബ് കുതിരകളെ വൻതോതിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്താണ് ചാലൂക്യർ തങ്ങളുടെ അശ്വസൈന്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയത്.

---

വാതാപി ഗണപതിയുടെ യഥാർത്ഥ ചരിത്രം (Story of Vatapi Ganapati)

കേരളത്തിലെയും തമിഴ്‌നാട്ടിലെയും കർണാടക സംഗീത കച്ചേരികളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത പ്രശസ്തമായ ഒരു കീർത്തനമാണ് മുത്തുസ്വാമി ദീക്ഷിതർ രചിച്ച “വാതാപി ഗണപതിം ഭജേഹം…” എന്നത്. ഈ പാട്ടിന് പിന്നിൽ ഒരു വലിയ യുദ്ധചരിത്രമുണ്ട്.

ക്രി.വർഷം 642-ൽ പല്ലവ രാജാവായ നരസിംഹവർമ്മൻ വാതാപി (ബദാമി) ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യാധിപനായ പരഞ്ജോതി ബദാമിയിലെ ലോവർ ശിവാലയത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രശസ്തമായ ഗണപതി വിഗ്രഹം കൈക്കലാക്കി തന്റെ ജന്മനാടായ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തിരുച്ചെൻകാട്ടാങ്കുടിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം മുത്തുസ്വാമി ദീക്ഷിതർ ഈ വിഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടറിഞ്ഞാണ് പ്രസിദ്ധമായ കീർത്തനം രചിക്കുന്നത്. ഇന്ന് നാം കാണുന്ന ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഗണപതി വിഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപഘടനയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചത് ബദാമിയിലെ ചാലൂക്യൻ ശില്പികളായിരുന്നു.

---

പ്രധാന ചരിത്രരേഖകളും തെളിവുകളും (Historical Sources)

ചാലൂക്യ ചരിത്രം കൃത്യതയോടെ മനസ്സിലാക്കാൻ ചരിത്രകാരന്മാരെ സഹായിച്ചത് പ്രധാനമായും മൂന്ന് തെളിവുകളാണ്:

1. ഐഹോൾ ശിലാരേഖ (Aihole Inscription): മേഗുതി ജൈന ക്ഷേത്രത്തിലെ ചുവരിലുള്ള ഈ രേഖയാണ് പുലകേശി രണ്ടാമന്റെ വിജയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഹർഷവർദ്ധനനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനെക്കുറിച്ചും കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നത്. രവികീർത്തി എന്ന കവിയാണ് ക്ലാസിക്കൽ സംസ്കൃതത്തിൽ ഇത് രചിച്ചത്.

2. ബദാമി ശിലാരേഖകൾ: ക്രി.വർഷം 578-ലെ മംഗളേശന്റെ ശിലാരേഖ ചാലൂക്യരുടെ ആദ്യകാല കാലഗണന കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കാൻ സഹായിച്ചു.

3. വിദേശ യാത്രാവിവരണങ്ങൾ: ചൈനീസ് ബുദ്ധഭിക്ഷുവായ ഹുയാൻ സാങ്ങിന്റെ വിവരണങ്ങൾ ചാലൂക്യരുടെ സാമൂഹിക ജീവിതം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ബദാമി ചാലൂക്യരുടെ ചരിത്രം കേവലം രാജാക്കന്മാരുടെ യുദ്ധങ്ങളുടെ മാത്രം കഥയല്ല. അത് ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന് പുതിയൊരു ദിശാബോധം നൽകിയ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണ്. ഉത്തരേന്ത്യൻ ചിന്തകളെയും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലകളെയും ഒന്നിച്ച് ചേർത്തുവെച്ചുകൊണ്ട് അവർ നിർമ്മിച്ച കല്ലിലെ അത്ഭുതങ്ങൾ ഇന്നും ഭാരതത്തിന്റെ അഭിമാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആഭ്യന്തര വാണിജ്യത്തിലൂടെയും വിദേശ കപ്പൽ വ്യൂഹങ്ങളിലൂടെയും സാമ്പത്തികമായി ദക്ഷിണേന്ത്യയെ ഉന്നതിയിൽ എത്തിച്ച ചാലൂക്യർ, കന്നഡ ഭാഷയ്ക്കും ദ്രാവിഡ ശില്പകലയ്ക്കും നൽകിയ സംഭാവനകൾ വിലമതിക്കാനാവാത്തതാണ്.