പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കേരളത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ ഉപയോഗിച്ച ‘ഭ്രാന്താലയം’ എന്ന വാക്ക് വെറുമൊരു അധിക്ഷേപമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അക്കാലത്തെ ജാതി-അനാചാരങ്ങളുടെ കൊടും ക്രൂരതയെ വിളിച്ചോതുന്ന ഒരു സാമൂഹിക സാക്ഷ്യപത്രമായിരുന്നു. മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണാൻ പോലും അനുവദിക്കാത്ത, ജാതിയുടെയും തൊഴിലിന്റെയും പേരിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ട ഒരു ജനതയുടെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ, ആ ഇരുളടഞ്ഞ കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് വെളിച്ചത്തിലേക്ക് കേരളം നടത്തിയ ദൂരമാണ് നമ്മുടെ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആധികാരികത. അധികാര കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും ജാതിപ്രമാണിമാർക്കും മുന്നിൽ മുട്ടുമടക്കാതെ, സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനം ചോദിച്ചുവാങ്ങിയ തലമുറകളുടെ പോരാട്ടവീര്യമാണ് ഈ നാടിനെ ഇന്നത്തെ നിലയിൽ എത്തിച്ചത്. ചരിത്രം വെറും സംഭവവികാസങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തലല്ല, മറിച്ച് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവന്റെ ശബ്ദവും അതിജീവനത്തിന്റെ കരുത്തുമാണ്. കേരളത്തിന്റെ സവിശേഷമായ ഈ സാമൂഹിക ഘടന ഒരിക്കലും ആകാശത്തുനിന്ന് വീണുകിട്ടിയതല്ല; അത് സമരങ്ങളുടെയും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ബൗദ്ധിക ഇടപെടലുകളുടെയും വിയർപ്പിൽ നനഞ്ഞതാണ്.

ഭൗതികമായ അതിരുകൾക്കപ്പുറം ബൗദ്ധികമായും സാമൂഹികമായും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും കേരളത്തെ മാറ്റി നിർത്തുന്നത് കേവലം പ്രകൃതിയുടെ അനുഗ്രഹങ്ങളോ സാമ്പത്തികമായ മുന്നേറ്റങ്ങളോ മാത്രമല്ല. മറിച്ച്, നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ മണ്ണിൽ പടർന്നുപിടിച്ച, മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന് വേണ്ടി നടന്ന ആയിരക്കണക്കിന് സമരങ്ങളുടെയും ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളുടെയും തിളക്കമാണ്. ഒരു കാലത്ത് അന്ധകാരത്തിൽ പുതഞ്ഞുകിടന്നിരുന്ന ഒരു സമൂഹത്തെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് കൈപിടിച്ചു നടത്തിയ ആ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഉജ്ജ്വലമായ പൈതൃകമാണ് ഇന്നത്തെ കേരളത്തെ നിർമ്മിച്ചത്. സ്വന്തം വേരുകളെക്കുറിച്ചും, തങ്ങൾ ഇന്നനുഭവിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വിലയെക്കുറിച്ചും അറിവില്ലാതെ പോകുന്ന ഒരു ജനതയ്ക്ക് ഒരിക്കലും ശരിയായ ദിശയിലേക്ക് ചലിക്കാൻ കഴിയില്ല. നമ്മൾ ഇന്ന് ശ്വസിക്കുന്ന വായുവിനും, നടക്കുന്ന വഴികൾക്കും, നേടുന്ന അറിവിനുമെല്ലാം പിന്നിൽ ചോരയും നീരും നൽകി പൊരുതിയ അസംഖ്യം മനുഷ്യരുടെ ജീവന്റെ സ്പർശമുണ്ട്. ആ ചരിത്രസത്യങ്ങൾ അറിയാതെ പോകുമ്പോൾ, നാം അറിയാതെ തന്നെ അദൃശ്യമായ അടിമത്തങ്ങളിലേക്ക് വീണ്ടും വഴുതിവീഴാനുള്ള സാധ്യതകളുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നമ്മളെ നമ്മളാക്കി മാറ്റിയ ആ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഊർജ്ജം ഓരോ കേരളീയന്റെയും ധമനികളിൽ ഒരു അഗ്നിയായി എരിയേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ ഭൂപടത്തിൽ കേരളം കേവലമൊരു ഭൂപ്രദേശമല്ല; അതൊരു വലിയ ആശയമാണ്, നിരന്തരമായ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെയും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത മാനവികതാ ബോധത്തിലൂടെയും രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്ത ഒരു ഉജ്ജ്വലമായ സാംസ്കാരിക സ്വത്വമാണ്. ഭൗതികമായ അതിരുകൾക്കപ്പുറം ബൗദ്ധികമായും സാമൂഹികമായും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും കേരളത്തെ മാറ്റി നിർത്തുന്നത് കേവലം പ്രകൃതിയുടെ അനുഗ്രഹങ്ങളോ സാമ്പത്തികമായ മുന്നേറ്റങ്ങളോ മാത്രമല്ല. മറിച്ച്, നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ മണ്ണിൽ പടർന്നുപിടിച്ച, മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന് വേണ്ടി നടന്ന ആയിരക്കണക്കിന് സമരങ്ങളുടെയും ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളുടെയും തിളക്കമാണ്. ഒരു കാലത്ത് അന്ധകാരത്തിൽ പുതഞ്ഞുകിടന്നിരുന്ന ഒരു സമൂഹത്തെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് കൈപിടിച്ചു നടത്തിയ ആ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഉജ്ജ്വലമായ പൈതൃകമാണ് ഇന്നത്തെ കേരളത്തെ നിർമ്മിച്ചത്.

ചരിത്രമെന്നത് കഴിഞ്ഞുപോയ കാലത്തിന്റെ വെറുമൊരു കണക്കെടുപ്പല്ല. അതൊരു ചൂണ്ടുപലകയാണ്, ഒരു ജനതയുടെ ഊർജ്ജസ്രോതസ്സാണ്. സ്വന്തം വേരുകളെക്കുറിച്ചും, തങ്ങൾ ഇന്നനുഭവിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വിലയെക്കുറിച്ചും അറിവില്ലാതെ പോകുന്ന ഒരു ജനതയ്ക്ക് ഒരിക്കലും ശരിയായ ദിശയിലേക്ക് ചലിക്കാൻ കഴിയില്ല. നമ്മൾ ഇന്ന് ശ്വസിക്കുന്ന വായുവിനും, നടക്കുന്ന വഴികൾക്കും, ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രത്തിനും, നേടുന്ന അറിവിനുമെല്ലാം പിന്നിൽ ചോരയും നീരും നൽകി പൊരുതിയ അസംഖ്യം മനുഷ്യരുടെ ജീവന്റെ സ്പർശമുണ്ട്. ആ ചരിത്രസത്യങ്ങൾ അറിയാതെ പോകുമ്പോൾ, നാം അറിയാതെ തന്നെ അദൃശ്യമായ അടിമത്തങ്ങളിലേക്ക് വീണ്ടും വഴുതിവീഴാനുള്ള സാധ്യതകളുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നമ്മളെ നമ്മളാക്കി മാറ്റിയ ആ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഊർജ്ജം ഓരോ കേരളീയന്റെയും ധമനികളിൽ ഒരു അഗ്നിയായി എരിയേണ്ടതുണ്ട്.

മനുഷ്യനെന്ന പദവിയിലേക്കുള്ള യാത്ര

കേരളത്തിൽ നടന്ന സമരങ്ങൾ അധികാരത്തിനോ, സാമ്രാജ്യങ്ങൾ വെട്ടിപ്പിടിക്കാനോ വേണ്ടി നടന്നവയല്ല. അവ മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണാൻ വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളായിരുന്നു. സ്വന്തം ശരീരത്തെ മറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടി, പൊതുവഴിയിലൂടെ തലയുയർത്തി നടക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടി, അക്ഷരങ്ങൾ പഠിക്കാനും അറിവ് നേടാനുമുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടി മനുഷ്യർ നടത്തിയ തീവ്രമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങളായിരുന്നു അവ. ലോകചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഇത്രയധികം സൂക്ഷ്മമായ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഇത്ര വലിയ ജനകീയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ നടന്ന മറ്റൊരു പ്രദേശം ഉണ്ടാകാനിടയില്ല.

ഒരു വശത്ത് മനുഷ്യനെ ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും തൊഴിലിന്റെയും പേരിൽ തരംതിരിച്ച്, അവരുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളെപ്പോലും റദ്ദാക്കിയ ഒരു വ്യവസ്ഥിതി നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ മറുവശത്ത്, ആ വ്യവസ്ഥിതിയുടെ അടിത്തറ തോണ്ടിക്കൊണ്ട്, സമത്വത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും വലിയൊരു കൊടുങ്കാറ്റ് ഈ മണ്ണിൽ ആഞ്ഞുവീശി. അറിവ് എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം കുത്തകയായിരുന്ന കാലത്ത്, അത് സാമാന്യ ജനങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തണമെന്നാഗ്രഹിച്ച ബൗദ്ധിക സമരങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ടായി. ശരീരത്തിന്റെ അധ്വാനത്തിന് വിലയില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത്, തൊഴിലാളികൾ സംഘടിച്ച് തങ്ങളുടെ വിയർപ്പിന്റെ വില ചോദിച്ചുവാങ്ങിയ അവകാശപ്പോരാട്ടങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ടായി. ഈ സമരങ്ങളെല്ലാം കൂടിച്ചേർന്നാണ് കേരളീയന്റെ സാംസ്കാരികവും ബൗദ്ധികവുമായ ഔന്നത്യത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്.

ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്താത്ത കണ്ണീരുകൾ

ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിൽ നാം വായിക്കുന്ന നൂറോ നൂറ്റിയമ്പതോ സമരങ്ങൾക്കപ്പുറം, രേഖപ്പെടുത്താതെ പോയ, ആരും അറിയാതെ പോയ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾ ഈ മണ്ണിൽ നടന്നിട്ടുണ്ട്. അവരിലധികവും അക്ഷരങ്ങൾ അറിയാത്തവരായിരുന്നു, എന്നാൽ ആത്മാഭിമാനമെന്തെന്ന് അവർക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ കൊടിയ മർദ്ദനങ്ങളെ നേരിടുമ്പോഴും, ഒരു തുള്ളി കണ്ണീരോടെ, എന്നാൽ തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്ത വീര്യത്തോടെ അവർ നിശബ്ദമായി പൊരുതിയിട്ടുണ്ട്.

പാടവരമ്പുകളിലും, ഇരുണ്ട അടുക്കളകളിലും, വിദ്യാലയങ്ങളുടെ പടിക്കലുകളിലും, തൊഴിലിടങ്ങളിലും സാധാരണക്കാരായ മനുഷ്യർ, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾ നടത്തിയ ആ വലിയ പോരാട്ടങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാനത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത്. പേരില്ലാത്ത ആ മനുഷ്യരുടെ ത്യാഗങ്ങളെക്കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ ചരിത്രം പൂർണ്ണമാകുന്നത്. അവർ സഹിച്ച അപമാനങ്ങളും വേദനകളുമാണ് പിന്നീട് ജനാധിപത്യ ബോധമുള്ള ഒരു ജനതയായി നമ്മെ മാറ്റിയെടുത്തത്. അവരുടെ വിയർപ്പാണ് ഇന്ന് നാം കാണുന്ന പുരോഗമന കേരളത്തിന്റെ വളക്കൂറുള്ള മണ്ണ്.

ബൗദ്ധികതയുടെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണം

മറ്റ് പല നാടുകളിലും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ കേവലം ഉപരിപ്ലവമായിരുന്നപ്പോൾ, കേരളത്തിൽ അത് വളരെ ആഴത്തിലുള്ളതും ബൗദ്ധികവുമായിരുന്നു. അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെയും അനാചാരങ്ങളെയും കേവലം വൈകാരികമായി എതിർക്കുക മാത്രമല്ല ഇവിടെ ചെയ്തത്; മറിച്ച് യുക്തിയുടെയും അറിവിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ അവയെ പൊളിച്ചെഴുതുകയാണ് ചെയ്തത്. ആശയങ്ങളെ ആശയങ്ങൾ കൊണ്ട് നേരിടുന്ന ഒരു ഉന്നതമായ സംവാദ സംസ്കാരം ഈ സമരങ്ങളിലൂടെ ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ടു.

പത്രപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയും, സാഹിത്യത്തിലൂടെയും, കലയിലൂടെയും മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളെ നവീകരിക്കാൻ ഈ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞു. വിദ്യാലയങ്ങൾ കേവലം അക്ഷരം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഇടങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അത് മനുഷ്യരെ തുല്യരായി കാണാൻ പഠിപ്പിക്കുന്ന കളരികൾ കൂടിയായി മാറി. ഒരു പന്തിയിലിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും, ഒരുമിച്ച് യാത്ര ചെയ്യുന്നതും വലിയ സാമൂഹിക വിപ്ലവങ്ങളായി മാറിയത് ഈ ബൗദ്ധിക ഉണർവിലൂടെയാണ്. ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവാണ് മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമെന്ന് ഈ സമരങ്ങൾ കേരളീയരെ പഠിപ്പിച്ചു. അനീതികൾക്കെതിരെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ ശബ്ദമുയർത്താനുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ സഹജവാസന (Inherent nature) ഈ ബൗദ്ധിക സമരങ്ങളുടെ ബാക്കിപത്രമാണ്.

പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ധമനികളിലെ ഊർജ്ജം

നമ്മളെ നമ്മളാക്കി മാറ്റിയത് എന്താണ്? നമ്മൾ ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രമോ, നമ്മൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയോ മാത്രമല്ല. അത് അനീതി കണ്ടാൽ സടകുടഞ്ഞെഴുന്നേൽക്കുന്ന, അസമത്വങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ മടിക്കാത്ത, ഏത് ഇരുട്ടിലും വെളിച്ചത്തിന്റെ ഒരു തിരി തെളിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ആ ബോധമാണ്. ഈ ബോധം നമുക്ക് ലഭിച്ചത് ആകാശത്തുനിന്നല്ല, മറിച്ച് തലമുറകളായി കൈമാറിവന്ന സമരങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നാണ്.

ഇന്ന് നാം അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ലോകം പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞതാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെയും കാലത്ത്, മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള അകലങ്ങൾ പുതിയ രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടേക്കാം. വർഗ്ഗീയതയുടെയും വിവേചനങ്ങളുടെയും പുതിയ മതിലുകൾ ഉയർന്നുവന്നേക്കാം. ഇത്തരം ഘട്ടങ്ങളിൽ നമ്മെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഒരേയൊരു കവചം ഈ ചരിത്രബോധമാണ്. നമ്മുടെ മുൻഗാമികൾ കൽത്തുറുങ്കുകളെയും മർദ്ദനങ്ങളെയും അവഗണിച്ച് എങ്ങനെയാണോ മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ കൊടി ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചത്, അതേ ഊർജ്ജം നാളെയുടെ യാത്രകളിലും നമുക്ക് വഴികാട്ടിയാകണം.

നമ്മുടെ കുട്ടികൾ പഠിക്കേണ്ടത് യുദ്ധങ്ങളുടെയും സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെയും ചരിത്രം മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനത്തിന് വേണ്ടി ഒരു ജനത നടത്തിയ അതിജീവനത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടിയാണ്. ആ ചരിത്രം അവരിൽ അഭിമാനം നിറയ്ക്കണം, സഹജീവികളോടുള്ള കരുണയായി അത് മാറണം. ഓരോ കേരളീയന്റെയും സിരകളിൽ ഓടുന്നത് കീഴടങ്ങാൻ തയ്യാറാകാത്ത, മനുഷ്യത്വത്തിന് വേണ്ടി എക്കാലവും നിലകൊള്ളുന്ന ധീരന്മാരുടെ ചോരയാണെന്ന ബോധം അവരിലുണ്ടാകണം.

വെളിച്ചത്തിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടനം

കേരളത്തിന്റെ സമരചരിത്രം എന്നത് കഴിഞ്ഞുപോയ ഒരധ്യായമല്ല, അത് ഇപ്പോഴും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രയാണമാണ്. പൂർണ്ണമായ മനുഷ്യനിലേക്കും, തികഞ്ഞ സമത്വത്തിലേക്കുമുള്ള ആ വലിയ തീർത്ഥാടനം ഇന്നും അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ, ആ യാത്രയിൽ നമുക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ വലിയൊരു ഭൂതകാലമുണ്ട്. അന്ധകാരത്തിന്റെ കോട്ടകൾ തകർത്തെറിഞ്ഞ വെളിച്ചത്തിന്റെ പ്രവാചകന്മാരായ ഒരുപാട് സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ഓർമ്മകളുണ്ട്.

ഈ പോസിറ്റിവിറ്റി, ഈ വലിയ ആത്മവിശ്വാസം നമ്മൾ നെഞ്ചോട് ചേർക്കണം. ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലായാലും ഒരു മലയാളി തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നത് അവനു പിന്നിലുള്ള ഈ ഉജ്ജ്വലമായ സാംസ്കാരിക മൂലധനം കൊണ്ടാണ്. വ്യത്യാസങ്ങളെ ആഘോഷിക്കാനും, വൈവിധ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാനും, മനുഷ്യനെന്ന ഒറ്റ പരിഗണനയിൽ എല്ലാവരെയും സ്നേഹിക്കാനും നമ്മെ പഠിപ്പിച്ച ആ സമരങ്ങളോട് നമുക്ക് എന്നും കടപ്പാടുണ്ട്. ഈ വലിയ പൈതൃകത്തിന്റെ ഊർജ്ജം നമ്മുടെ ധമനികളിൽ തുടിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം, കേരളം ഇന്ത്യയുടെ ബൗദ്ധികവും സാമൂഹികവുമായ ഭൂപടത്തിൽ ഒരു തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രമായി തന്നെ നിലകൊള്ളും. ചരിത്രത്തിന്റെ ഈ മഹാപ്രവാഹത്തിൽ, ഒരുമയോടെ, സ്നേഹത്തോടെ, മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ കൊടിയുമേന്തി നമുക്ക് മുന്നോട്ട് നടക്കാം. വെളിച്ചം നമ്മെ നയിക്കട്ടെ.