വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം: രണ്ടാം ഘട്ടം (1940) – കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഗതിമാറ്റം

കേരള ചരിത്രത്തിലെ അവർണ്ണരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ പോരാട്ടങ്ങളെ പ്രധാനമായും രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായാണ് തിരിക്കാൻ കഴിയുക. മഹാത്മാ അയ്യങ്കാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 1914-ൽ നടന്ന ഊരൂട്ടമ്പലം സമരമാണ് (കണ്ടള ലഹള) വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരത്തിന്റെ ഒന്നാം ഘട്ടമായി ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. പഞ്ചമി എന്ന പുലയ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട പെൺകുട്ടിയെ പള്ളിക്കൂടത്തിൽ ഇരുത്തിയതിനെ തുടർന്ന് യാഥാസ്ഥിതികർ വിദ്യാലയം ചുട്ടെരിക്കുകയും, അതിനെ തുടർന്ന് വലിയൊരു കർഷക പണിമുടക്ക് അരങ്ങേറുകയും ചെയ്തു. നിയമപരമായി അവർണ്ണർക്ക് പഠിക്കാൻ അവകാശമുണ്ടായിട്ടും പ്രായോഗിക തലത്തിൽ അത് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴാണ് ഒന്നാം ഘട്ടം രൂപപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ, 1940-കളിൽ ആരംഭിച്ച ‘വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരത്തിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടം’ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അരങ്ങേറിയത്. ഒന്നാം ഘട്ടം അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ സ്വത്വബോധത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഉണർവായിരുന്നെങ്കിൽ, 1940-ലെ രണ്ടാം ഘട്ടം കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും, അധ്യാപക സംഘടനകളുടെയും, ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും പിന്തുണയോടെ നടന്ന ഒരു സമഗ്രമായ വർഗ്ഗസമരമായിരുന്നു. വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനം നേടുക എന്നത് കേവലം ഒരു സമുദായത്തിന്റെ ആവശ്യമെന്നതിലുപരി, അതൊരു അടിസ്ഥാന പൗരാവകാശവും ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയുമാണെന്ന ബോധം സമൂഹത്തിൽ രൂഢമൂലമായത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.¹

1. ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം: അവർണ്ണരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ നിഷേധത്തിന് പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയം

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനവും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതി കടുത്ത ജാതി-ജന്മി നാടുവാഴിത്തത്തിന്റെ പിടിയിലായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് സവർണ്ണ ഹൈന്ദവരുടെയും, പിന്നീട് ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരുടെ വരവോടെ മതം മാറിയവരുടെയും മാത്രം കുത്തകയായി തുടർന്നു. അധഃസ്ഥിത ജനവിഭാഗങ്ങളെ അക്ഷരം പഠിപ്പിക്കാതിരുന്നത് കേവലം ജാതിപരമായ അയിത്തം കൊണ്ടുമാത്രമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, അത് വളരെ വ്യക്തമായ ഒരു സാമ്പത്തിക അജണ്ടയുടെ ഭാഗം കൂടിയായിരുന്നു. കർഷകത്തൊഴിലാളികളായ അവർണ്ണർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചാൽ, നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന അടിമപ്പണി സമ്പ്രദായം തകരുമെന്നും, തങ്ങളുടെ പാടശേഖരങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ കൂലിക്ക് പണിയെടുക്കാൻ ആളില്ലാതാകുമെന്നും ജന്മിമാർ ഭയന്നു.²

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 1904-ൽ വെങ്ങാനൂരിൽ അയ്യങ്കാളി സ്വന്തമായി ഒരു കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം സ്ഥാപിക്കുന്നതും, 1907-ൽ അവർണ്ണർക്ക് സർക്കാർ പള്ളിക്കൂടങ്ങളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ച് സർക്കാർ ഉത്തരവ് സമ്പാദിക്കുന്നതും. എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവുകളൊന്നും പ്രായോഗിക തലത്തിൽ നടപ്പിലായില്ല. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഒന്നാം ഘട്ട വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരം 1914-ൽ ഊരൂട്ടമ്പലത്തിൽ നടന്നത്. എന്നാൽ അതിനുശേഷവും, സർക്കാർ ഉത്തരവുകളെ മറികടന്ന് പ്രാദേശിക ജന്മിമാരും സവർണ്ണ ഉദ്യോഗസ്ഥരും അവർണ്ണരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ തടഞ്ഞുനിർത്തി.

2. ഒന്നാം ഘട്ടത്തിന്റെ പരിമിതികളും രണ്ടാം ഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള വഴിമാറ്റവും

അയ്യങ്കാളിയുടെയും മറ്റ് സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഒന്നാം ഘട്ട സമരങ്ങൾ ചരിത്രപരമായ വലിയ വിജയങ്ങളായിരുന്നെങ്കിലും, അതിന് ചില പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രധാനമായും അത് തിരുവിതാംകൂറിലെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിനിന്നു. കൂടാതെ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടും സ്വകാര്യ മാനേജ്മെന്റ് സ്കൂളുകളിലും (എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകൾ) സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പോലും യാഥാസ്ഥിതികരുടെ എതിർപ്പ് കാരണം ദളിത് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.

1936-ലെ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തോടെ തിരുവിതാംകൂറിൽ വലിയൊരു സാമൂഹിക മാറ്റം സംഭവിച്ചെങ്കിലും, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിവേചനം പൂർണ്ണമായും അവസാനിച്ചിരുന്നില്ല. മലബാറിലാകട്ടെ, ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന് കീഴിൽ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ (ബോർഡ് സ്കൂളുകൾ) ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അവിടെയും അയിത്തം നിലനിന്നിരുന്നു. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് 1940-കളിലെ വിദ്യാർത്ഥി-കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഈ വിഷയം ഏറ്റെടുക്കുന്നത്.³

3. 1940-കളിലെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം

1940 എന്നത് കേരള ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണ്ണായക വർഷമാണ്. ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം അതിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയായിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായി. കേരളത്തിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് മലബാറിൽ) കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി പരിണമിച്ച കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. 1939-ലെ പിണറായി സമ്മേളനത്തിന് ശേഷം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും അനുബന്ധമായി കർഷക സംഘവും (Karshaka Sangham) അതിശക്തമായി വളർന്നു.

ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത, അയിത്തം പോലുള്ള സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ ഇടതുപക്ഷ നേതൃത്വം നോക്കിക്കണ്ടത് എന്നതാണ്. കേവലം സമുദായ സംഘടനകൾക്ക് പകരം, ജാതിഭേദമന്യേ കർഷകരെയും തൊഴിലാളികളെയും സംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പുതിയ സമരമുഖം തുറക്കപ്പെട്ടു. അക്ഷരമറിയാത്ത കർഷകത്തൊഴിലാളികളെ സാക്ഷരരാക്കാൻ വായനശാലകളും രാത്രിപ്പള്ളികളും നാട്ടിൻപുറങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി ആരംഭിച്ചതും ഈ കാലത്താണ്.⁴

4. രണ്ടാം ഘട്ട സമരത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ: വർഗ്ഗസമരവും വിദ്യാഭ്യാസവും

1940-കളിലെ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരങ്ങളെ ഒന്നാം ഘട്ടത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

എ) കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടൽ: ദളിത് വിദ്യാർത്ഥികളെ സ്കൂളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതിനായി കർഷക സംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തകർ നേരിട്ട് രംഗത്തിറങ്ങി. മലബാറിലെ പല ഗ്രാമങ്ങളിലും, കർഷക സംഘം നേതാക്കൾ പുലയ-ചെറുമ സമുദായങ്ങളിൽപ്പെട്ട കുട്ടികളെ കൈപിടിച്ച് സ്കൂളുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ഇത് തടയാൻ ശ്രമിച്ച ജന്മിമാരെയും സവർണ്ണരെയും കർഷക സംഘം സംഘടിതമായി നേരിട്ടു. വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുന്നത് കാർഷിക അടിമത്തത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനത്തിന് അനിവാര്യമാണെന്ന് കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ബി) അധ്യാപക സംഘടനകളുടെ വിപ്ലവകരമായ പങ്ക്: രണ്ടാം ഘട്ട സമരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത് പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ അധ്യാപകരായിരുന്നു. മലബാർ ടീച്ചേഴ്സ് യൂണിയൻ പോലെയുള്ള സംഘടനകൾ ഇതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. സവർണ്ണ കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുപോലും വന്ന പുരോഗമനവാദികളായ അധ്യാപകർ, തങ്ങളുടെ സ്കൂളുകളിൽ അവർണ്ണ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. സ്കൂൾ മാനേജ്മെന്റുകൾ ഇതിനെ എതിർത്തപ്പോൾ, അധ്യാപകർ പണിമുടക്കുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും മാനേജ്മെന്റിനെതിരെ തിരിയുകയും ചെയ്തു. പല അധ്യാപകർക്കും ഇതിന്റെ പേരിൽ ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു.

സി) എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളിലെ അവകാശപ്പോരാട്ടം: സർക്കാർ സ്കൂളുകളിൽ പ്രവേശനം നിയമപരമായി അനുവദിക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ സിംഹഭാഗവും സ്വകാര്യ എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളായിരുന്നു. സവർണ്ണ സമുദായങ്ങളുടെയോ സഭകളുടെയോ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു ഇവ. സർക്കാർ ഗ്രാന്റ് വാങ്ങി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം നൽകണമെന്ന ആവശ്യവുമായി 1940-കളിൽ ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ നടന്നു. പൊതുമുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനത്തിലും വിവേചനം പാടില്ലെന്ന ആധുനിക പൗരബോധം ഈ സമരങ്ങളിലൂടെയാണ് രൂപപ്പെട്ടത്.⁵

5. മലബാറിലെയും കൊച്ചിയിലെയും മുന്നേറ്റങ്ങൾ

തിരുവിതാംകൂറിന് പുറമെ, മലബാറിലും കൊച്ചിയിലും 1940-കളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. വടക്കൻ മലബാറിൽ (കണ്ണൂർ, കാസർഗോഡ് പ്രദേശങ്ങളിൽ) കർഷക സംഘത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരങ്ങൾ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്. വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രവേശനം മാത്രമല്ല, ക്ലാസ് മുറികളിൽ മറ്റ് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ബെഞ്ചിൽ ഒന്നിച്ചിരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനും, ഉച്ചഭക്ഷണം ഒന്നിച്ചിരുന്ന് കഴിക്കാനുമുള്ള അവകാശത്തിനും വേണ്ടിയായിരുന്നു പോരാട്ടം.

സ്കൂളുകളിൽ പ്രവേശനം നിഷേധിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിൽ, കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും ബദൽ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. രാത്രിപ്പള്ളികൾ (Night Schools) വഴി മുതിർന്നവരെയും കുട്ടികളെയും ഒരുപോലെ അക്ഷരം പഠിപ്പിച്ചു. ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ (Library Movement) വളർച്ചയും ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കേണ്ടതാണ്. അക്ഷരം പഠിക്കുക എന്നത് തങ്ങളുടെ വിമോചനത്തിനുള്ള ആയുധമാണെന്ന് സാധാരണക്കാർ മനസ്സിലാക്കി.

6. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങൾ

1940-കളിലെ സമരങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ ബൗദ്ധിക മണ്ഡലത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് ഭരണകൂടം നൽകുന്ന ഔദാര്യമല്ല, മറിച്ച് അതൊരു പൗരാവകാശമാണ് എന്ന ചിന്ത ജനങ്ങളിലുണ്ടായി. അതുവരെ ജാതി സംഘടനകളുടെയോ സമുദായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെയോ മാത്രം അജണ്ടയായിരുന്ന ‘വിദ്യാഭ്യാസം’, മുഖ്യധാര രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പ്രകടനപത്രികകളിലെ പ്രധാന വിഷയമായി മാറി.

വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയായിരുന്ന സി.ഡബ്ല്യു.ഡബ്ല്യു. മിനിയുടെയും മറ്റും ഭരണകാലത്ത് കൊച്ചി രാജ്യത്തും വലിയ വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഇക്കാലത്ത് നടപ്പിലായി. വിവേചനം കാണിക്കുന്ന സ്കൂളുകൾക്കുള്ള സർക്കാർ ധനസഹായം (Grant-in-aid) നിർത്തലാക്കണമെന്ന ജനകീയ ആവശ്യം ശക്തമായി. ഒടുവിൽ, ഈ ജനകീയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും സ്വകാര്യ മാനേജ്മെന്റുകൾക്കും മുട്ടുമടക്കേണ്ടി വന്നു.

7. ഫലശ്രുതിയും കേരള മോഡലും

1940-കളിലെ വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരത്തിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടം കേരള ചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാനമായ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണ്. ഇന്ന് നാം ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അഭിമാനത്തോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ‘കേരള മോഡൽ വികസന’ത്തിന്റെ (Kerala Model of Development) അടിസ്ഥാന ശില പാകിയത് ഇത്തരം സമരങ്ങളിലൂടെയാണ്. ഉയർന്ന സാക്ഷരതാ നിരക്കും, വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ ലിംഗ-ജാതി സമത്വവും ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് സംഭവിച്ചതല്ല.

ഈ സമരങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായാണ് 1957-ൽ ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അധികാരത്തിൽ വന്ന പ്രഥമ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ’ (Education Bill of 1957) കൊണ്ടുവന്നത്. സ്വകാര്യ വിദ്യാലയങ്ങളിലെ അധ്യാപകർക്ക് ജോലി സ്ഥിരത നൽകാനും, മാനേജ്മെന്റുകളുടെ സ്വേച്ഛാധിപത്യം അവസാനിപ്പിച്ച് എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും തുല്യ അവകാശം ഉറപ്പാക്കാനും ഈ ബിൽ ലക്ഷ്യമിട്ടു. അന്ന് ആ ബില്ലിന് അടിത്തറയായത് 1940-കളിൽ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നടന്ന എണ്ണമറ്റ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ പോരാട്ടങ്ങളായിരുന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, 1914-ൽ അയ്യങ്കാളി കൊളുത്തിയ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ സമരത്തിന്റെ അഗ്നി, 1940-കളിലെ രാഷ്ട്രീയ-കർഷക മുന്നേറ്റങ്ങളിലൂടെ ഒരു മഹാജ്വാലയായി മാറി. അത് കേരളത്തിലെ നാടുവാഴിത്തത്തെയും ജാതിവ്യവസ്ഥയെയും ചുട്ടെരിക്കുകയും, ആധുനികവും പ്രബുദ്ധവുമായ ഇന്നത്തെ കേരളത്തെ വാർത്തെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അക്ഷരത്തെ ആയുധമാക്കാൻ പഠിപ്പിച്ച ഈ സമരചരിത്രം കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണാധ്യായമാണ്.

അനുബന്ധം (Appendices)

അനുബന്ധം 1: വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന സമരങ്ങൾ

1. വെങ്ങാനൂർ കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം സ്ഥാപിക്കൽ (1904): അയ്യങ്കാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ദളിതർക്കായി ആരംഭിച്ച ആദ്യത്തെ വിദ്യാലയം.

2. ഊരൂട്ടമ്പലം സമരം / കണ്ടള ലഹള (1914): വിദ്യാലയ പ്രവേശന സമരത്തിന്റെ ഒന്നാം ഘട്ടം. പഞ്ചമി എന്ന കുട്ടിയുമായി അയ്യങ്കാളി സ്കൂളിൽ പ്രവേശിച്ചതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ കലാപം.

3. പെരിനാട് ലഹള / കല്ലുമാല സമരം (1915): വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വസ്ത്രധാരണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം.

4. മലബാറിലെ കർഷക-അധ്യാപക സമരങ്ങൾ (1940-കൾ): രണ്ടാം ഘട്ടം – ബോർഡ് സ്കൂളുകളിലും എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളിലും എല്ലാ വിഭാഗം വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കാൻ നടന്ന രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ.

5. വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ പ്രക്ഷോഭം (1957): അധ്യാപകരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും സ്കൂൾ പ്രവേശനത്തിലെ തുല്യതയ്ക്കും വേണ്ടിയുള്ള നിയമനിർമ്മാണവും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ചരിത്ര സംഭവങ്ങളും.

അനുബന്ധം 2: വിദ്യാഭ്യാസ നവോത്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന നേതാക്കൾ

• മഹാത്മാ അയ്യങ്കാളി (1863-1941): കേരളത്തിലെ അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ പോരാട്ടങ്ങളുടെ പിതാവ്. സാധുജന പരിപാലന സംഘത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ.

• പി. കൃഷ്ണപിള്ള (1906-1948): കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ ഒരാൾ. വിദ്യാഭ്യാസം വർഗ്ഗസമരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കർഷകരെ ബോധവൽക്കരിച്ച നേതാവ്.

• പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ / കുമാര ഗുരുദേവൻ (1879-1939): പ്രത്യക്ഷ രക്ഷാ ദൈവ സഭയുടെ (PRDS) സ്ഥാപകൻ. ദളിതർക്കായി സ്വന്തമായി വിദ്യാലയങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസ വിപ്ലവം നയിച്ചു.

• എ.കെ. ഗോപാലൻ (എ.കെ.ജി): മലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും അധ്യാപക സമരങ്ങളെയും ഏകോപിപ്പിച്ച് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ളവർക്ക് പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കാൻ മുന്നിൽ നിന്ന നേതാവ്.

അവലംബം (References/Bibliography)

1. മെനോൻ, എ. ശ്രീധര. (2007). കേരള ചരിത്രം (A Survey of Kerala History). ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം.

2. ബാലകൃഷ്ണൻ, പി.കെ. (1983). ജാതിവ്യവസ്ഥയും കേരള ചരിത്രവും. കറന്റ് ബുക്സ്, തൃശൂർ.

3. നമ്പൂതിരിപ്പാട്, ഇ.എം.എസ്. (2005). കേരളം മലയാളികളുടെ മാതൃഭൂമി. ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം.

4. കുറുപ്പ്, കെ.കെ.എൻ. (1989). Modern Kerala: Studies in Social and Agrarian Relations. സൗത്ത് ഏഷ്യൻ ബുക്സ്. (മലബാറിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം).

5. ഭാസ്കരൻ ഉണ്ണി, പി. (1988). പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കേരളം. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, തൃശൂർ.