മനുഷ്യ പരിണാമ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കൗതുകകരവും എന്നാൽ ദീർഘകാലം തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഒരു അധ്യായമാണ് നിയാണ്ടർത്താലുകൾ (Homo neanderthalensis). ഒരു കാലത്ത് ഗുഹകളിൽ മാത്രം ജീവിച്ചിരുന്ന, വിവേകമോ ബുദ്ധിയോ ഇല്ലാത്ത, പ്രാകൃതരായ കാട്ടാളന്മാരായിട്ടാണ് ശാസ്ത്രലോകം പോലും ഇവരെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞ ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകളായി നടന്ന പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങളും (Archaeology), നരവംശശാസ്ത്ര പഠനങ്ങളും (Anthropology), ജനിതകശാസ്ത്രത്തിലെ (Genetics) വിപ്ലവകരമായ മുന്നേറ്റങ്ങളും ഈ പഴയ ധാരണകളെ പൂർണ്ണമായും തിരുത്തിക്കുറിച്ചു. ആധുനിക മനുഷ്യനായ ഹോമോ സാപ്പിയൻസിനൊപ്പം (Homo sapiens) ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന, ഉയർന്ന സാംസ്കാരിക ബോധവും ചിന്താശേഷിയുമുണ്ടായിരുന്ന നമ്മുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കളായിരുന്നു അവർ എന്നതാണ് ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രീയ സത്യം. നിയാണ്ടർത്താലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ പുതിയ അറിവുകളെയും അവരുടെ ജീവിതരീതികളെയും മുൻനിർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള വളരെ വിശദവും ആധികാരികവുമായ ഒരു അക്കാദമിക് പഠനമാണ് താഴെ നൽകുന്നത്.

1. കണ്ടെത്തലും ചരിത്രപശ്ചാത്തലവും (Discovery and Historical Background)

നിയാണ്ടർത്താലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ ശാസ്ത്രീയ സൂചനകൾ ലഭിക്കുന്നത് 1856-ലാണ്. ജർമ്മനിയിലെ ഡ്യൂസൽഡോർഫിനടുത്തുള്ള ‘നിയാണ്ടർ താഴ്‌വര’യിലെ (Neander Valley) ഒരു ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ക്വാറിയിൽ പണിയെടുത്തിരുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് വിചിത്രമായ ചില അസ്ഥികൾ ലഭിച്ചു. ഒരു തലയോട്ടിയുടെ മുകൾഭാഗം, വാരിയെല്ലുകൾ, കാലിന്റെയും കൈയുടെയും അസ്ഥികൾ എന്നിവയായിരുന്നു അത്. ഈ അസ്ഥികൾ പരിശോധിച്ച പ്രാദേശിക അധ്യാപകനായ ജോഹാൻ കാൾ ഫുൾറോട്ട് (Johann Carl Fuhlrott), ഹെർമൻ ഷാഫ്‌ഹോസൻ (Hermann Schaaffhausen) എന്നീ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇത് വളരെ പുരാതനനായ ഒരു മനുഷ്യന്റേതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 1864-ൽ ഐറിഷ് ജിയോളജിസ്റ്റായ വില്യം കിംഗ് (William King) ഈ ഫോസിലിന് ‘ഹോമോ നിയാണ്ടർത്താലെൻസിസ്’ (Homo neanderthalensis) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു.

തുടക്കത്തിൽ, ശാസ്ത്രലോകം ഇവരെ അംഗീകരിക്കാൻ മടിച്ചിരുന്നു. 1911-ൽ ഫ്രഞ്ച് പാലിയന്റോളജിസ്റ്റായ മാർസെലിൻ ബൂൾ (Marcellin Boule) ഒരു നിയാണ്ടർത്താൽ ഫോസിലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വരച്ച രൂപരേഖയാണ് ഇവരെക്കുറിച്ചുള്ള ‘കൂനനായ കാട്ടാളൻ’ എന്ന തെറ്റായ പ്രതിച്ഛായ സൃഷ്ടിച്ചത്. വാസ്തവത്തിൽ അദ്ദേഹം പരിശോധിച്ച ഫോസിൽ കടുത്ത ആർത്രൈറ്റിസ് (സന്ധിവാതം) ബാധിച്ച ഒരു വൃദ്ധനായ നിയാണ്ടർത്താലിന്റേതായിരുന്നു. ഇന്ന്, നൂറുകണക്കിന് നിയാണ്ടർത്താൽ ഫോസിലുകൾ യൂറോപ്പിൽ നിന്നും ഏഷ്യയിൽ നിന്നുമായി കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

2. കാലഘട്ടവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും (Timeline and Geographical Distribution)

നിയാണ്ടർത്താലുകൾ ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നത് വളരെ പ്രതികൂലമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലായിരുന്നു. ഏകദേശം 4 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് (400,000 years ago) അവർ ഒരു പ്രത്യേക ജീവിവർഗ്ഗമായി പരിണമിച്ചുണ്ടായതായി കരുതപ്പെടുന്നു. യൂറോപ്പ്, പശ്ചിമേഷ്യ (മധ്യപൂർവ്വേഷ്യ), മധ്യേഷ്യ എന്നീ ഭാഗങ്ങളിലായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന വാസസ്ഥലം. സൈബീരിയയിലെ അൾത്തായ് പർവ്വതനിരകൾ (Altai Mountains) വരെ ഇവരുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഹിമയുഗത്തിലെ (Ice Age / Pleistocene Epoch) കഠിനമായ ശൈത്യത്തെ അതിജീവിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഹിമാനികൾ (Glaciers) നിറഞ്ഞ വടക്കൻ യൂറോപ്പ് മുതൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ തീരങ്ങൾ വരെയുള്ള വിഭിന്നങ്ങളായ കാലാവസ്ഥകളോട് പൊരുത്തപ്പെട്ട് ജീവിക്കാൻ അവർ പ്രാപ്തരായിരുന്നു.

3. ശാരീരിക ഘടനയും പരിണാമപരമായ പ്രത്യേകതകളും (Anatomy and Physiological Adaptations)

ഹിമയുഗത്തിലെ കടുത്ത തണുപ്പിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ പ്രകൃതി അവർക്ക് നൽകിയ വരദാനമായിരുന്നു അവരുടെ ശാരീരിക ഘടന. നിയാണ്ടർത്താലുകളുടെ ശരീരഘടന ഹോമോ സാപ്പിയൻസിൽ നിന്നും പല കാര്യങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു:

• വലിയ തലച്ചോറ് (Large Cranial Capacity): ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ വസ്തുത, ആധുനിക മനുഷ്യന്റേതിനേക്കാൾ വലിയ തലച്ചോറാണ് അവർക്കുണ്ടായിരുന്നത് എന്നതാണ്. ഹോമോ സാപ്പിയൻസിന്റെ തലച്ചോറിന്റെ ശരാശരി വലിപ്പം 1350 ക്യുബിക് സെന്റീമീറ്റർ ആണെങ്കിൽ, നിയാണ്ടർത്താലുകളുടേത് 1200 മുതൽ 1600 ഘന സെന്റീമീറ്റർ (cc) വരെയായിരുന്നു. ഇത് അവരുടെ ഉയർന്ന ചിന്താശേഷിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

• മുഖഘടന: അവരുടെ മുഖം ആധുനിക മനുഷ്യരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. പിന്നോട്ട് ചരിഞ്ഞ പരന്ന നെറ്റി, കണ്ണുകൾക്ക് മുകളിലായി തള്ളിനിൽക്കുന്ന പുരികയെല്ലുകൾ (Supraorbital torus), താടിയെല്ലിന്റെ (Chin) അഭാവം എന്നിവ ഇവരുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്.

• വലിയ മൂക്ക്: നിയാണ്ടർത്താലുകൾക്ക് വളരെ വലുതും വീതിയുള്ളതുമായ മൂക്കാണുണ്ടായിരുന്നത്. കടുത്ത തണുപ്പുള്ള വായു ശ്വസിക്കുമ്പോൾ, അത് ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുൻപായി മൂക്കിനുള്ളിൽ വെച്ച് തന്നെ ചൂടാക്കാനും ഈർപ്പമുള്ളതാക്കാനും (Warm and humidify) ഈ വലിയ നാസാദ്വാരങ്ങൾ സഹായിച്ചു.

• കരുത്തുറ്റ ശരീരം: ഹോമോ സാപ്പിയൻസിനേക്കാൾ ഉയരം കുറവായിരുന്നു (ശരാശരി 5 അടി 4 ഇഞ്ച് മുതൽ 5 അടി 5 ഇഞ്ച് വരെ) എങ്കിലും, വളരെ കരുത്തുറ്റ പേശികളും വിസ്താരമുള്ള നെഞ്ചും കട്ടിയുള്ള എല്ലുകളും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ശരീരത്തിലെ ചൂട് പുറത്തുപോകാതിരിക്കാൻ കൈകാലുകൾക്ക് നീളം കുറവായിരുന്നു (ഇത് ജീവശാസ്ത്രത്തിലെ Allen’s Rule എന്ന തത്വത്തെ ശരിവെക്കുന്നു).

4. സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉപകരണ നിർമ്മാണവും (Technology and Mousterian Culture)

നിയാണ്ടർത്താലുകൾ വെറും കല്ലുകൾ എറിയുന്നവരായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സങ്കീർണ്ണമായ സാങ്കേതികവിദ്യ കൈവശമുള്ളവരായിരുന്നു. അവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഉപകരണ നിർമ്മാണ രീതിയെ നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ ‘മൗസ്റ്റേറിയൻ സങ്കേതം’ (Mousterian tool industry) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

മുൻകൂട്ടി മനസ്സിൽ കണ്ട ഒരു ആകൃതിയിലേക്ക് കല്ലുകളെ ചെത്തിമിനുക്കി മാറ്റുന്ന ‘ലെവലോയിസ് സാങ്കേതികവിദ്യ’ (Levallois technique) അവർക്ക് വശമുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടാനുള്ള കൂർത്ത കുന്തങ്ങൾ, ഇറച്ചി മുറിക്കാനുള്ള കത്തികൾ, മരപ്പണിക്കുള്ള ഉളികൾ, മൃഗങ്ങളുടെ തോൽ വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സ്ക്രാപ്പറുകൾ എന്നിവ അവർ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായ കണ്ടെത്തൽ, അവർ മരങ്ങളുടെ കറ (Birch bark pitch) പ്രത്യേക താപനിലയിൽ ചൂടാക്കി ശക്തമായ പശ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു എന്നതാണ്. കൽമഴുവും കുന്തത്തിന്റെ മരപ്പിടിയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കാനാണ് ഈ പശ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ലോകത്തിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ സിന്തറ്റിക് മെറ്റീരിയൽ നിർമ്മാണമാണിത്.

5. വേട്ടയാടലും ഭക്ഷണരീതിയും (Hunting and Diet)

നിയാണ്ടർത്താലുകൾ മികച്ച വേട്ടക്കാരായിരുന്നു (Apex Predators). മാമത്തുകൾ (Woolly mammoths), കാട്ടുപോത്തുകൾ (Bison), ഹിമയുഗത്തിലെ കാണ്ടാമൃഗങ്ങൾ (Woolly rhinos) തുടങ്ങിയ ഭീമാകാരന്മാരായ മൃഗങ്ങളെ അവർ സംഘം ചേർന്ന് വേട്ടയാടി. അക്കാലത്ത് ദീർഘദൂര ആയുധങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ, മൃഗങ്ങളുടെ വളരെ അടുത്തുചെന്ന് കുന്തം കൊണ്ട് കുത്തിയുള്ള വേട്ടയാടലായിരുന്നു (Close-quarter ambush hunting) അവർ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി പല നിയാണ്ടർത്താൽ ഫോസിലുകളിലും മാരകമായ പരിക്കുകൾ ഭേദമായതിന്റെ പാടുകൾ കാണാം. ഇന്നത്തെ ‘റോഡിയോ റൈഡർമാർക്ക്’ (Rodeo riders) ഉണ്ടാകുന്ന തരം പരിക്കുകളാണ് അവർക്കുണ്ടായിരുന്നത്.

ഇറച്ചി മാത്രമല്ല, അവർ സസ്യങ്ങളും ഭക്ഷിച്ചിരുന്നു. പല്ലുകളിലെ ടാർട്ടാർ (Dental calculus) പരിശോധിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞർ, അവർ പലതരം പച്ചക്കറികൾ, കൂൺ, കടൽത്തീരങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവർ മത്സ്യങ്ങൾ, കക്കകൾ എന്നിവ വേവിച്ചു കഴിച്ചിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനർത്ഥം അവർ തീ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കാനും പാചകം ചെയ്യാനും പഠിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.

6. സാമൂഹിക ജീവിതം, കാരുണ്യം, കല (Social Behavior, Compassion, and Art)

നിയാണ്ടർത്താലുകളെ വെറും മൃഗങ്ങളിൽ നിന്നും വേർതിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാന ഘടകം അവരുടെ വൈകാരികവും പ്രതീകാത്മകവുമായ (Symbolic) തലമാണ്.

• രോഗികളോടുള്ള കരുതൽ: ഇറാഖിലെ ഷാനിദർ ഗുഹയിൽ (Shanidar Cave) നിന്നും ലഭിച്ച ‘ഷാനിദർ 1’ എന്ന് പേരിട്ട ഫോസിൽ ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ഒരു കണ്ണിന് കാഴ്ചയില്ലാത്ത, വലതുകൈ അറ്റുപോയ, കാലിന് ഗുരുതരമായ പരിക്കുള്ള ഒരു വൃദ്ധന്റെ ഫോസിലാണിത്. ഇത്രയും ശാരീരിക വൈകല്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും അയാൾ വർഷങ്ങളോളം ജീവിച്ചിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, വേട്ടയാടാൻ കഴിയാത്തവരെപ്പോലും ആ സമൂഹം ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും, അവർ പരസ്പരം ഭക്ഷണം നൽകി സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്നുമാണ്.

• മൃതദേഹങ്ങൾ അടക്കം ചെയ്യൽ: ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മരിച്ചവരെ ആചാരപൂർവ്വം കുഴിച്ചിട്ടത് നിയാണ്ടർത്താലുകളാണ്. പല ശവകുടീരങ്ങളിലും മൃതദേഹത്തോടൊപ്പം കല്ലുകൊണ്ടുള്ള ആയുധങ്ങളും, മൃഗങ്ങളുടെ അസ്ഥികളും, ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂമ്പൊടിയും (Pollen – പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചതിന്റെ ലക്ഷണം) കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മരണാനന്തര ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചോ ആത്മീയതയെക്കുറിച്ചോ ഉള്ള അവരുടെ ചിന്തകളാവാം ഇത്.

• കലയും സംഗീതവും: സ്പെയിനിലെ ലാ പാസിഗ (La Pasiega), മാൽട്രാവിസോ (Maltravieso) തുടങ്ങിയ ഗുഹകളിൽ കണ്ടെത്തിയ ഗുഹാചിത്രങ്ങൾക്ക് 65,000 വർഷം പഴക്കമുണ്ട്. അതായത്, ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് യൂറോപ്പിൽ എത്തുന്നതിനും 20,000 വർഷം മുൻപ് നിയാണ്ടർത്താലുകൾ വരച്ചതാണ് ഈ ചിത്രങ്ങൾ. കൂടാതെ, പക്ഷികളുടെ എല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച പുല്ലാങ്കുഴൽ സമാനമായ സംഗീതോപകരണങ്ങളും അവരുടെ ഗുഹകളിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംസാരശേഷിക്ക് സഹായിക്കുന്ന FoxP2 എന്ന ജീൻ നിയാണ്ടർത്താലുകളിലും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ജനിതക പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

7. നമ്മളിലെ നിയാണ്ടർത്താൽ: ജനിതകശാസ്ത്രത്തിലെ വിസ്മയം (The Genetic Legacy)

ശാസ്ത്രലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതങ്ങളിലൊന്ന് സംഭവിച്ചത് 2010-ലാണ്. സ്വീഡിഷ് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ സ്വാന്റെ പേബോയുടെ (Svante Pääbo – ഈ കണ്ടെത്തലിന് അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നീട് നൊബേൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചു) നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം നിയാണ്ടർത്താലുകളുടെ ഡിഎൻഎ (DNA) വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു.

ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നും ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഹോമോ സാപ്പിയൻസുകൾ (നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ) മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിൽ വെച്ച് നിയാണ്ടർത്താലുകളുമായി കണ്ടുമുട്ടുകയും, അവർ തമ്മിൽ പരസ്പരം ഇണചേരുകയും (Interbreeding) ചെയ്തു എന്ന് ഈ പഠനം സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, ഇന്ന് ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള (ഏഷ്യക്കാർ, യൂറോപ്യന്മാർ ഉൾപ്പെടെ) ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഡിഎൻഎയിൽ 1% മുതൽ 2% വരെ നിയാണ്ടർത്താൽ ജീനുകൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ നിയാണ്ടർത്താൽ ജീനുകൾ നമുക്ക് പല ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്:

• യൂറോപ്പിലെയും ഏഷ്യയിലെയും പുതിയ രോഗാണുക്കളെ ചെറുക്കാനുള്ള രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി (Immune system boost) ഹോമോ സാപ്പിയൻസിന് ലഭിച്ചത് ഈ ഇണചേരലിലൂടെയാണ്.

• തണുപ്പിനെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കട്ടിയുള്ള ചർമ്മവും മുടിയും (Keratin production) ലഭിച്ചു.

• എന്നാൽ, ചില ആധുനിക അലർജികൾ, രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വിഷാദരോഗം, കോവിഡ്-19 പോലുള്ള ചില വൈറസുകൾ വരുമ്പോഴുള്ള ഗുരുതരാവസ്ഥ എന്നിവയ്ക്കും നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഈ നിയാണ്ടർത്താൽ ജീനുകൾ ഒരു പരിധിവരെ കാരണമാകുന്നുണ്ട് എന്ന് ആധുനിക മെഡിക്കൽ സയൻസ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

8. വംശനാശത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ (The Extinction Mystery)

ഏകദേശം 40,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപാണ് നിയാണ്ടർത്താലുകൾക്ക് ഭൂമിയിൽ നിന്നും വംശനാശം സംഭവിക്കുന്നത്. അവർ എങ്ങനെ അപ്രത്യക്ഷരായി എന്നത് പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രത്തിലെ വലിയൊരു ചർച്ചാവിഷയമാണ്. പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാണ് ഇതിന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്:

1. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം (Climate Change): ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയിൽ അതിവേഗത്തിലുള്ള കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങൾ (Dansgaard-Oeschger events) സംഭവിച്ചു. കാടുകൾ നശിച്ച് വലിയ പുൽമേടുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. കാടുകൾക്കുള്ളിൽ പതുങ്ങിയിരുന്ന് വേട്ടയാടിയിരുന്ന നിയാണ്ടർത്താലുകൾക്ക് ഈ തുറസ്സായ പ്രദേശങ്ങളിലെ വേട്ടയാടൽ രീതിയുമായി പെട്ടെന്ന് പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

2. ഹോമോ സാപ്പിയൻസുമായുള്ള മത്സരം (Competition with Homo sapiens): ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നുമെത്തിയ ആധുനിക മനുഷ്യർ കൂടുതൽ മികച്ച ദീർഘദൂര ആയുധങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന് അമ്പും വില്ലും, കുന്തം എറിയാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ), വലിയ സാമൂഹിക ശൃംഖലകളും ഉള്ളവരായിരുന്നു. വിഭവങ്ങൾക്കും ഭക്ഷണത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള മത്സരത്തിൽ സാപ്പിയൻസുകൾ വിജയിച്ചു.

3. ജനിതകപരമായ കാരണങ്ങൾ (Demographic Factors): നിയാണ്ടർത്താലുകൾ ചെറിയ ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായാണ് (Small isolated groups) ജീവിച്ചിരുന്നത്. ഇത് അവരുടെ ജനിതക വൈവിധ്യം കുറയ്ക്കുകയും, അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള പ്രജനനത്തിന് (Inbreeding) കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഇത് കാലക്രമേണ അവരുടെ വംശത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തി.

4. ലയിച്ചുചേരൽ സിദ്ധാന്തം (Assimilation Theory): അവർ പൂർണ്ണമായും മരിച്ചുപോയതല്ല, മറിച്ച് എണ്ണത്തിൽ വളരെ കൂടുതലായിരുന്ന ഹോമോ സാപ്പിയൻസുകളുമായി ഇണചേർന്ന്, ആ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിൽ ലയിച്ചു ചേർന്നതാണ് (Assimilated) എന്നും ഒരു വിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു.

നിയാണ്ടർത്താലുകൾ പരിണാമത്തിലെ ഒരു പരാജയമോ, വെറും പ്രാകൃതരോ ആയിരുന്നില്ല. ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കടുത്ത ഹിമയുഗങ്ങളെ അവർ ധീരമായി അതിജീവിച്ചു. അവർ പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിച്ചു, കലകൾ സൃഷ്ടിച്ചു, തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലുള്ളവരെ കാരുണ്യത്തോടെ പരിചരിച്ചു, മരിച്ചവരെ ആദരവോടെ യാത്രയാക്കി. ഇന്ന് ശാസ്ത്രം അവരെ കാണുന്നത് ‘കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർ’ ആയിട്ടല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ മറ്റൊരു സുന്ദരമായ മുഖമായാണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഭൗതികമായി അവർ അപ്രത്യക്ഷരായിട്ടുണ്ടാകാം, എന്നാൽ നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും കോശങ്ങൾക്കുള്ളിലെ ഡിഎൻഎ വഴി, അവർ ഇന്നും നമ്മളിലൂടെ ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ശാസ്ത്രം നൽകുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാവ്യം.