മലയാള ഭാഷയുടെയും വ്യാകരണത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അപൂർവ്വ വ്യക്തിത്വമാണ് മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭുവിന്റേത്. കൊങ്കണി മാതൃഭാഷയായുള്ള ഒരു വ്യക്തി, മലയാള ഭാഷയുടെ വ്യാകരണ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ പഠിക്കുകയും, കുട്ടികൾക്ക് പോലും എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിൽ വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നത് കേരള ചരിത്രത്തിലെ വലിയൊരു സാംസ്കാരിക സമന്വയത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. മലയാള വ്യാകരണപഠനത്തിന്റെ ഒന്നാം ഘട്ടത്തിൽ, അതായത് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ, കേരള പാണിനീയമടക്കമുള്ള അക്കാദമിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ബാലികേറാമലയായിരുന്ന കാലത്താണ് പ്രഭു തന്റെ ലളിതമായ രചനകളിലൂടെ ഭാഷാചരിത്രത്തിൽ ഇടപെടുന്നത്. സങ്കീർണ്ണമായ വ്യാകരണ നിയമങ്ങളെ സാധാരണക്കാർക്കും കുട്ടികൾക്കും പ്രാപ്യമാക്കാൻ അദ്ദേഹം നടത്തിയ നിരന്തരമായ ബൗദ്ധിക ശ്രമങ്ങളെ, ഭാഷാ നവീകരണത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള വലിയൊരു ‘സമരം’ എന്ന് തന്നെ വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്.¹ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മവാര്‍ഷികദിനമാണ് ഇന്ന്.

ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസ പശ്ചാത്തലവും

1855 ആഗസ്റ്റ് 3-ന് വടക്കൻ മലബാറിലെ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്ന തലശ്ശേരിയിലാണ് മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭു ജനിച്ചത്. വിവിധ ഭാഷകളും സംസ്കാരങ്ങളും സംഗമിച്ചിരുന്ന തലശ്ശേരിയിലെ അന്തരീക്ഷം അദ്ദേഹത്തിലെ ഭാഷാസ്നേഹിയെ വളർത്തുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു. കൊങ്കണി ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃഭാഷയെങ്കിലും, മലയാളത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശമാണ് അദ്ദേഹത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചത്.

അക്കാലത്തെ ആചാരപ്രകാരമുള്ള പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം, 1875-ൽ അദ്ദേഹം മെട്രിക്കുലേഷൻ പാസായി. തുടർന്ന് 1877-ൽ എഫ്.എ. (First Examination in Arts) പരീക്ഷയും വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി. മലയാളത്തിൽ ബി.എ. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനതൃഷ്ണ അവിടെ അവസാനിച്ചിരുന്നില്ല. ജോലിയിലിരിക്കെത്തന്നെ സംസ്കൃത ഭാഷയിൽ ആഴത്തിലുള്ള പഠനം നടത്തുകയും, 1891-ൽ സംസ്കൃതത്തിൽ ബിരുദവും, പിന്നീട് 1903-ൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും (M.A.) കരസ്ഥമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ബഹുഭാഷാ പാണ്ഡിത്യമാണ് പിൽക്കാലത്ത് മികച്ച ഒരു വൈയാകരണനായി മാറാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചത്.²

ഔദ്യോഗിക ജീവിതം: അധ്യാപനത്തിൽ നിന്നും ഭരണനിർവ്വഹണത്തിലേക്ക്

ഒരു സാധാരണ സ്കൂൾ മലയാളം പണ്ഡിറ്റായാണ് മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭു തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. വിവിധ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ജോലി നോക്കിയ അദ്ദേഹം, തന്റെ അറിവും അധ്യാപന മികവും കൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് തന്നെ ശ്രദ്ധേയനായി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടറായി നിയമിതനായി. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചു.

1899-ൽ അദ്ദേഹം ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തേക്ക് ചുവടുമാറ്റി. മംഗലാപുരം, രാജമുൻട്രി എന്നിവിടങ്ങളിലെ കോളേജുകളിൽ അദ്ദേഹം അധ്യാപകനായും പിന്നീട് പ്രിൻസിപ്പലായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. നീണ്ട വർഷത്തെ സ്തുത്യർഹമായ സേവനത്തിന് ശേഷം 1914-ൽ അദ്ദേഹം കോളേജ് അധ്യാപനത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു. എന്നാൽ വിശ്രമിക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഉദ്യോഗത്തിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞ ശേഷം കൊച്ചിയിലെ തിരുമല ദേവസ്വം ഹൈസ്കൂളിൽ മൂന്നു വർഷത്തോളം ഹെഡ്മാസ്റ്ററായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.³

‘വ്യാകരണമിത്രം’ എന്ന മഹാവിസ്മയം

മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭുവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവനയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ‘വ്യാകരണമിത്രം’ എന്ന മലയാള വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥമാണ്. 1904-ൽ കോഴിക്കോട്ട് നിന്നാണ് ഇതിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. അക്കാലത്തെ മറ്റു വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നും ‘വ്യാകരണമിത്ര’ത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് അതിന്റെ ലളിതമായ അവതരണ ശൈലിയാണ്. കുട്ടികൾക്ക് വ്യാകരണ നിയമങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ പഠിക്കാൻ ഉതകുന്ന തരത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ കൃതി രചിച്ചത്.

വ്യാകരണപഠനം എന്നത് വരണ്ടതും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒന്നാണെന്ന ധാരണയെ അദ്ദേഹം തിരുത്തിക്കുറിച്ചു. വ്യാകരണമിത്രത്തിന് ലഭിച്ച വമ്പിച്ച സ്വീകാര്യത അതിന്റെ തുടർച്ചയായ പതിപ്പുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് തന്നെ മൂന്ന് പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങി. 1919-ൽ മൂന്നാം പതിപ്പ് ഇറങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചെങ്കിലും, പരിഷ്കരിച്ച നാലാം പതിപ്പ് 1922 ജൂൺ 15-ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. മംഗലാപുരത്തെ ബാസൽ മിഷൻ (Basel Mission) പ്രസ്സിലായിരുന്നു ഈ കൃതി അച്ചടിച്ചത്. ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അക്കാദമിക മൂല്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 1983 ഡിസംബർ 5-ന് ഇതിന്റെ അഞ്ചാം പതിപ്പ് പുറത്തിറക്കി.⁴

അക്കാദമിക സംവാദങ്ങൾ: കേരള പാണിനീയത്തിനെതിരെയുള്ള വിമർശനങ്ങൾ

കേവലം ഒരു അധ്യാപകൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭു. തലശ്ശേരിയിലെ ‘ഭാഷാപോഷിണി സഭ’യുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്ന അദ്ദേഹം, അക്കാലത്തെ പ്രഗത്ഭരായ സാഹിത്യകാരന്മാരുമായി വ്യാകരണ ചർച്ചകളിൽ നിരന്തരം ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മലയാള വ്യാകരണ രംഗത്തെ അവസാന വാക്കായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത് എ.ആർ. രാജരാജവർമ്മയുടെ ‘കേരള പാണിനീയ’മായിരുന്നു.

എന്നാൽ, അന്ധമായി ആ ഗ്രന്ഥത്തെ പിന്തുടരാൻ പ്രഭു തയ്യാറായില്ല. കേരള പാണിനീയത്തിലെ പല വാദങ്ങളെയും അദ്ദേഹം യുക്തിഭദ്രമായി ഖണ്ഡിച്ചു. പ്രഭുവിന്റെ നിഗമനങ്ങൾ പലപ്പോഴും രാജരാജവർമ്മയുടെ വാദങ്ങളുടെ മുനയൊടിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഇത് മലയാള ഭാഷാശാസ്ത്രത്തിൽ ആരോഗ്യകരമായ ഒരു സംവാദത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. വ്യാകരണ നിയമങ്ങൾ സംസ്കൃതത്തിന്റെ തടവറയിൽ കിടക്കേണ്ടതല്ലെന്നും, മലയാളത്തിന്റേതായ സ്വതന്ത്രമായൊരു ഘടനയുണ്ടെന്നും സമർത്ഥിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. ഈ വിമർശനാത്മക ചിന്തയാണ് അദ്ദേഹത്തെ മികച്ച ഒരു വൈയാകരണനാക്കി മാറ്റിയത്.⁵

ബഹുഭാഷാ സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ

വ്യാകരണത്തിന് പുറമെ, വിശാലമായ സാഹിത്യ ലോകത്തും മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭു തന്റെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. സംസ്കൃത കൃതികളുടെ വിവർത്തനങ്ങളിലും സ്വതന്ത്ര രചനകളിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

• വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ: വ്യാകരണമിത്രം, വ്യാകരണ ദർശം, ബാലവ്യാകരണം, ശിശുമോദകം, ബാലാമതം, കൊങ്കണ ഭാഷാവ്യാകരണം.

• സാഹിത്യ കൃതികൾ: വത്സരാജചരിതം, ശ്രീഹർഷ ചരിതം, നാഗാനന്ദം, വേദവ്യാസൻ, ഗീത, സാവിത്രി, ഉമ തുടങ്ങിയവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിഭയെ വിളിച്ചോതുന്ന രചനകളാണ്. കൊങ്കണി ഭാഷയ്ക്കും അദ്ദേഹം മികച്ച വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥം സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ആർക്കൈവിംങ്ങും ഡിജിറ്റൈസേഷനും: ചരിത്രരേഖകളുടെ സംരക്ഷണം

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെയും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലെയും ഇത്തരം അമൂല്യമായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഭാഷയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യാവശ്യമാണ്. മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭുവിനെപ്പോലുള്ളവർ സ്വന്തം ജീവിതം സമർപ്പിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ ‘വ്യാകരണമിത്രം’ പോലെയുള്ള കൃതികളും, മംഗലാപുരം ബാസൽ മിഷനിൽ അച്ചടിച്ച ആദ്യകാല താളിയോല/അച്ചടി ഗ്രന്ഥങ്ങളും ഇന്ന് ലഭ്യമാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമായാണ്.

പഴയകാല മലയാള സാഹിത്യത്തെയും ചരിത്രത്തെയും വീണ്ടെടുക്കാനും, അവ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത് ഓൺലൈൻ ആർക്കൈവുകളിലൂടെയും വെബ് പോർട്ടലുകളിലൂടെയും ഭാവി തലമുറയ്ക്കായി സംരക്ഷിക്കാനും നടക്കുന്ന ആധുനിക കാലത്തെ ശ്രമങ്ങൾ ഇത്തരം മഹാന്മാരോട് ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും വലിയ നീതിയാണ്. അച്ചടിമഷി പുരണ്ട പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ പ്രഭുവിനെപ്പോലുള്ള വൈയാകരണന്മാരുടെ ചരിത്രപരമായ ഇടപെടലുകൾ ഗവേഷകർക്ക് മുന്നിൽ എക്കാലവും സജീവമായി നിലനിൽക്കുകയുള്ളൂ.

ഭാഷാസേവനത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ മാനിച്ച് കൊച്ചി മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന് ‘സാഹിത്യ കുശാലൻ’ എന്ന ഉന്നത ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു. സ്വന്തം മാതൃഭാഷ അല്ലാതിരുന്നിട്ടും മലയാളത്തിനായി ഒരു ആയുസ്സ് മുഴുവൻ നീക്കിവെച്ച ആ കർമ്മയോഗി 1924 മെയ് 24-ന് അന്തരിച്ചു.

വ്യാകരണം എന്നാൽ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ട ഒന്നാണെന്ന വരേണ്യബോധത്തെ തകർത്ത്, അത് കുട്ടികളിലേക്ക് എത്തിച്ച മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭുവിന്റെ ജീവിതം എക്കാലത്തെയും ഭാഷാസ്നേഹികൾക്ക് വലിയൊരു പാഠപുസ്തകമാണ്. മലയാള ഭാഷയുടെ അടിത്തറ ഉറപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്ക് ചരിത്രത്തിൽ സുവർണ്ണ ലിപികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

അനുബന്ധം (Appendices)

I. പ്രധാന കൃതികളുടെ ലിസ്റ്റ്:

• വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ:

  1. വ്യാകരണമിത്രം (1904)

  2. വ്യാകരണ ദർശം

  3. ബാലവ്യാകരണം

  4. ശിശുമോദകം

  5. ബാലാമതം

  6. കൊങ്കണ ഭാഷാവ്യാകരണം

  7. കേരള പാണിനീയ വിമർശനം

• സാഹിത്യ/വിവർത്തന കൃതികൾ:

  1. വത്സരാജചരിതം

  2. ശ്രീഹർഷ ചരിതം

  3. നാഗാനന്ദം

  4. വേദവ്യാസൻ

  5. ഗീത

  6. സാവിത്രി

  7. ഉമ

II. ലഘു ജീവചരിത്ര രേഖ (Timeline):

• 1855 ആഗസ്റ്റ് 3: തലശ്ശേരിയിൽ ജനനം.

• 1875: മെട്രിക്കുലേഷൻ വിജയം.

• 1877: എഫ്.എ. പരീക്ഷാ വിജയം.

• 1891: സംസ്കൃതത്തിൽ ബി.എ ബിരുദം.

• 1899: മംഗലാപുരം, രാജമുൻട്രി എന്നിവിടങ്ങളിൽ കോളേജ് പ്രൊഫസർ/പ്രിൻസിപ്പൽ.

• 1903: സംസ്കൃതത്തിൽ എം.എ (ബിരുദാനന്തര ബിരുദം).

• 1904: കോഴിക്കോട് വെച്ച് ‘വ്യാകരണമിത്രം’ ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.

• 1914: കോളേജ് അധ്യാപനത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.

• 1922: വ്യാകരണമിത്രം പരിഷ്കരിച്ച നാലാം പതിപ്പ് (ബാസൽ മിഷൻ പ്രസ്സ്) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.

• 1924 മെയ് 24: നിര്യാണം.

അവലംബം (References/Bibliography)

1. പരമേശ്വരയ്യർ, ഉള്ളൂർ എസ്. (1953). കേരള സാഹിത്യ ചരിത്രം. തിരുവനന്തപുരം: കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി പബ്ലിക്കേഷൻസ്. (പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മലയാള വ്യാകരണ വികാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ).

2. ജോർജ്ജ്, കെ.എം. (1972). സാഹിത്യചരിത്രം പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ. സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം.

3. പിള്ള, പി.കെ. നാരായണ. (1990). മലയാള വ്യാകരണ ചരിത്രം. (മാധവ ശേഷഗിരി പ്രഭുവിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ-ഔദ്യോഗിക പശ്ചാത്തലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രേഖകൾ).

4. പ്രഭു, മാധവ ശേഷഗിരി. (1983). വ്യാകരണമിത്രം (അഞ്ചാം പതിപ്പ്). തൃശൂർ: കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി. (ആമുഖ പഠനത്തിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ).

5. രാജരാജവർമ്മ, എ.ആർ. (1896). കേരള പാണിനീയം. (പ്രഭുവിന്റെ വിമർശനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാന റഫറൻസ്).