India had conducted several significant lunar exploration activities. Here are the major lunar exploration activities carried out by India: Chandrayaan-1 (2008-2009): Chandrayaan-1 was India's first lunar probe, launched by the Indian Space Research Organisation (ISRO) on October 22, 2008. It had multiple scientific objectives, including mapping the surface composition of the Moon and searching for water ice in the polar regions. The spacecraft carried 11 scientific instruments, including a Moon Impact Probe (MIP) that was released and impacted the lunar surface. One of the key findings of Chandrayaan-1 was the discovery of water molecules on the lunar surface, particularly in the polar regions. This finding was significant because water is a crucial resource for future lunar missions. Chandrayaan-2 (2019): Chandrayaan-2 was ISRO's second lunar exploration mission, launched on July 22, 2019. It was more ambitious than its predecessor and consisted of an orbiter, a lander named Vikram, and a rover named Pragyan. The mission aimed to study the lunar surface, map its distribution of elements and minerals, and explore the south pole region in greater detail. Unfortunately, the lander Vikram lost communication during its descent, and the rover couldn't be deployed as planned. However, the orbiter successfully entered lunar orbit...
Walk with Vee Cee
നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടുകളെ കുറിച്ചു കൂടുതൽ അറിയാനും പഠിക്കാനും മറ്റുമായി കഴിഞ്ഞവർഷം ശ്രീ വി. സി. ബാലകൃഷ്ണൻ മാഷിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂടിച്ചേർന്ന ഒരുക്കൂട്ടം ആളുകളുടെ കൂട്ടായ്മയാണു വോക്ക് വിത്ത് വിസി. പലപല യാത്രകളിലായി നിരവധി ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുകയുണ്ടായി. വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ അനുഭവപരിചയവും അറിവും ഉള്ളവർ തന്നെയായിരുന്നു കൂടുതലും. കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് ജില്ലകളിലെ വിവിധ വയലുകൾ, നീർത്തടങ്ങൾ, കണ്ടൽക്കാടുകൾ, തീരപ്രദേശങ്ങൾ എന്നീ മേഖലകളിൽ ഇതിനകം ഈ സംഘം പത്തിലധികം ഫീൽഡ് ട്രിപ്പുകൾ നടത്തിക്കഴിഞ്ഞു. കോറോം, കാനായിക്കാനം, മാടായിപാറ, കാരക്കുണ്ട്, പൊന്നുരുക്കിപ്പാറ പൂവത്താർകുണ്ട്, പുലിക്കുരുമ്പ, രാമന്തളി, ബ്ലാത്തൂർ കല്യാട്, കുന്നത്തൂർപാടി എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചിട്ടയോടെയുള്ള പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയും വിവിധ സസ്യ ജന്തുജാലങ്ങളുടെ ചെക്ക് ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഒരുവർഷം കൊണ്ട്, ഒത്തിരിപ്പേർ പകർത്തിയ ചിത്രങ്ങളും അനുബന്ധ അറിവുകളും ഒത്തുചേർത്ത്, ബയോഫിലിയ 2023 എന്നപേരിൽ പയ്യന്നൂർ ആർട്ട് ഗാലറിയിൽ ചിത്രപ്രദർശനവും വിവിധ ക്ലാസുകളും നടന്നുവരികയാണ്. പതിനേഴാം തീയതിവരെ അതുണ്ട്. ചിത്രപ്രദർശനം ഗംഭീരമാണ്. നിറപ്പകിട്ടോടെയുള്ള നൂറോളം ചിത്രങ്ങൾ ഉണ്ട് പ്രദർശനവേദിയിൽ. അങ്ങനെ ചിത്രങ്ങൾ കൃത്യതയോടെ പ്രസൻ്റ് ചെയ്യാൻ വിസി ബാലകൃഷ്ണൻ മാഷും മണ്ടൂർ ഗോവിന്ദൻ മാഷും കഷ്ടപ്പെട്ടതു ചെറുതല്ലെന്ന് കണ്ടറിയാനാവും. വെറുമൊരു ചിത്രം മാത്രമല്ലത്, ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി വിവരങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നേപ്പോലുള്ളവർക്കൊക്കെ ഒരു ചിത്രം കാണുമ്പോൾ തോന്നുന്ന സൗന്ദര്യബോധത്തിനപ്പുറം മറ്റൊന്നുമില്ലിത്; അതേ സമയം, ഇത്തരം വിവരങ്ങൾക്കായി അലയുന്നവരും നിരവധിയുണ്ട് നമുക്കിടയിൽ. അവർക്കു തീർച്ചയായും ഇതൊരനുഗ്രഹം തന്നെയായിരിക്കും. ഇവയൊക്കെയും, നാൾക്കുനാൾ എണ്ണം കൂട്ടി, ഏതൊരാൾക്കും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ലഭ്യമാവുന്ന തരത്തിൽ ഓൺലൈനിൽ എത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആവശ്യക്കാർ ഏറെയുണ്ടല്ലോ; അവർക്കും ലഭ്യമാവട്ടെ വിവരങ്ങൾ. കൊണ്ടും കൊടുത്തും സഹായിക്കാതെ, എല്ലാം എൻ്റേതുമാത്രമെന്നു കരുതി, കോപ്പിറൈറ്റ്സും കെട്ടിപ്പിടിച്ചു കിടക്കുന്നവരും ഏറെയുണ്ട്, അവരിൽ നിന്നും പരസഹായം ലഭ്യമാവുമെന്നു കരുതേണ്ടതില്ല. അവരുടെ അറിവുകൾ അവരോടെ തീരാൻ മാത്രം വിധിക്കപ്പെട്ടവയാവും. തീർച്ചയായും അതുപോലെയാവില്ല ഇത്.
ഉത്തരമലബാറിലെ ജന്മിത്വവിരുദ്ധ സമരചരിത്രത്തിലെ വിപ്ലവാധ്യായം
പയ്യന്നൂർ കർഷകത്തൊഴിലാളി പണിമുടക്ക് (1947) 1947-ൽ ഇന്ത്യ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പടിവാതിലിൽ എത്തിനിൽക്കെ, വടക്കൻ മലബാറിലെ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായ പയ്യന്നൂരിലും പരിസര ഗ്രാമങ്ങളിലും അരങ്ങേറിയ 'പയ്യന്നൂർ കർഷകത്തൊഴിലാളി പണിമുടക്ക്' കേരളത്തിലെ വർഗ്ഗസമരങ്ങളുടെയും പൗരാവകാശ പോരാട്ടങ്ങളുടെയും ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വീര്യമാർന്ന അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, പയ്യന്നൂർ മേഖലയിലെ (കോറോം, വെള്ളൂർ, രാമന്തളി, കരിവെള്ളൂർ അടങ്ങുന്ന വലിയ പ്രദേശം) യാഥാസ്ഥിതികരായ ഫ്യൂഡൽ ജന്മിമാർ കർഷകത്തൊഴിലാളികളായ ഹരിജൻ-പിന്നാക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളോട് കാട്ടിയ കടുത്ത സാമ്പത്തിക ചൂഷണങ്ങൾക്കും, തുച്ഛമായ കൂലിക്കും, കള്ളപ്പറകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള അളവുതൂക്ക കൃത്രിമങ്ങൾക്കും, മനുഷ്യത്വരഹിതമായ ജാതിവിവേചനങ്ങൾക്കുമെതിരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കർഷകസംഘത്തിന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ ഒന്നടങ്കം നടത്തിയ ഐതിഹാസികമായ പണിമുടക്ക് പ്രക്ഷോഭമാണിത്.1 വിത-കൊയ്ത്തു കാലങ്ങളിൽ കൃഷിപ്പണികൾ പൂർണ്ണമായി ബഹിഷ്കരിച്ചുകൊണ്ട് ആരംഭിച്ച ഈ സമരം, ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടാപ്പടയെയും മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിന്റെ (MSP) ക്രൂരമായ അടിച്ചമർത്തലുകളെയും ധീരമായി പ്രതിരോധിച്ചു വിജയം കാണുകയും, വടക്കൻ മലബാറിലെ ദളിത്-കർഷക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് പൗരാവകാശവും ന്യായമായ കൂലിയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ചരിത്രപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തു.2 സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പശ്ചാത്തലവും വടക്കൻ മലബാറിലെ കാർഷിക അടിമത്തവും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ കീഴിലുള്ള മലബാർ ജില്ലയിലെ ചിറക്കൽ താലൂക്കിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു പയ്യന്നൂർ പ്രദേശം. ഇവിടുത്തെ ഭൂഉടമസ്ഥതാ സമ്പ്രദായം അങ്ങേയറ്റം ചൂഷണാത്മകമായ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതിയിലാണ് അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നത്. പയ്യന്നൂരിലെയും പരിസരങ്ങളിലെയും ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ നെൽപ്പാടങ്ങൾ മുഴുവൻ ചിറക്കൽ കോവിലകം, താഴെക്കാട്ടു മന പോലുള്ള വലിയ ബ്രാഹ്മണ ഇല്ലങ്ങൾ, വലിയ നായർ തറവാട്ടുകാർ എന്നിവരുടെ അധീനതയിലായിരുന്നു.3 മറുവശത്ത്, ഈ പാടങ്ങളിൽ ചോരനീരാക്കി പണിയെടുത്തിരുന്ന കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ഭൂരിഭാഗവും പുലയർ, ചെറുമർ, വേട്ടുവർ തുടങ്ങിയ ദളിത് വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരും വലിയൊരു പങ്ക് ഈഴവരുമായിരുന്നു. ഇവർക്ക് സ്വന്തമായി ഒരിഞ്ച് ഭൂമി പോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ജന്മിമാരുടെ പറമ്പുകളിൽ 'കുടികിടപ്പുകാരായി' കഴിഞ്ഞുകൂടിയ ഇവർക്ക് ജന്മിമാർ കൽപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു നിയമം. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ചില കടുത്ത ചൂഷണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. തുച്ഛമായ കൂലിയും 'വള്ളിച്ചെലവും' കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്ക് പുലർച്ചെ മുതൽ അസ്തമയം വരെ പണിയെടുത്താൽ ലഭിച്ചിരുന്നത് 'വള്ളി' എന്ന് വിളിക്കുന്ന തുച്ഛമായ നെല്ലായിരുന്നു....
കാഞ്ഞങ്ങാട് ബീഡി തൊഴിലാളി സമരം
കാഞ്ഞങ്ങാട് ബീഡി തൊഴിലാളി സമരം (1952): അസംഘടിത മേഖലയിലെ അവകാശപ്പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രവും അക്കാദമിക വിശകലനവും ആമുഖം ആധുനിക കേരളത്തിന്റെ തൊഴിൽ അവകാശ ചരിത്രത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്തര മലബാറിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ രൂപീകരണത്തിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ച ഒരു സുപ്രധാന ജനകീയ മുന്നേറ്റമാണ് 1952-ൽ നടന്ന കാഞ്ഞങ്ങാട് ബീഡി തൊഴിലാളി സമരം. ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിന് ശേഷം, അസംഘടിത മേഖലയിൽ പണിയെടുക്കുന്ന ഏറ്റവും ചൂഷിതരായ ഒരു വിഭാഗം തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും ജീവിക്കാൻ വകയുള്ള കൂലിക്കും വേണ്ടി മുതലാളിമാർക്കെതിരെ സംഘടിച്ചതിന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ ചരിത്രമാണിത്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ദിവസത്തിൽ 14-മുതൽ 16 മണിക്കൂർ വരെ ഇരുണ്ടതും ഇടുങ്ങിയതുമായ കുടുസ്സുമുറികളിലിരുന്ന് തുച്ഛമായ കൂലിക്ക് ബീഡി തെറുക്കാൻ നിർബന്ധിതരായിരുന്ന കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലെയും തൊഴിലാളികൾ, തൊഴിൽ സമയം എട്ടു മണിക്കൂറായി ക്ലിപ്തപ്പെടുത്താനും, ന്യായമായ വേതനം ലഭിക്കാനും, പിരിച്ചുവിടൽ അവസാനിപ്പിക്കാനും വേണ്ടി പണിമുടക്കി തെരുവിലിറങ്ങിയ ഐതിഹാസിക പോരാട്ടമായിരുന്നു ഇത്.1 കേവലമൊരു സാമ്പത്തിക സമരം എന്നതിലുപരി, കീഴാള ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തിനും വർഗ്ഗബോധത്തിനും ഈ സമരം അടിത്തറ പാകി. 1. ഉത്തര മലബാറിലെ ബീഡി വ്യവസായം: ഒരു ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയോടെയാണ് മലബാറിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും കണ്ണൂർ, കാസർഗോഡ്, ദക്ഷിണ കന്നഡ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ ബീഡി വ്യവസായം വേരുറപ്പിക്കുന്നത്. മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നും മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവരുന്ന ടെണ്ടു ഇലകളും (Tendu leaves), പുകയിലയും ഉപയോഗിച്ച് കൈകൊണ്ട് ബീഡി തെറുക്കുന്ന ഈ വ്യവസായം വലിയൊരു വിഭാഗം ഗ്രാമീണർക്ക് തൊഴിൽ നൽകി. കാഞ്ഞങ്ങാട്, കാസർഗോഡ് മേഖലകളിൽ മംഗലാപുരം ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വൻകിട കമ്പനികളുടെയും പ്രാദേശിക മുതലാളിമാരുടെയും നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു ഈ വ്യവസായം. വലിയ ഫാക്ടറികൾക്ക് പകരം, ചെറിയ ഷെഡുകളിലും കോൺട്രാക്ടർമാരുടെ വീടുകളിലും (ബീഡി ബ്രാഞ്ചുകൾ) ഇരുന്ന് തൊഴിലാളികൾ പണിയെടുക്കുന്ന 'കരാർ സമ്പ്രദായം' (Contract System) ആയിരുന്നു നിലനിന്നിരുന്നത്. മുതലാളി നേരിട്ട് തൊഴിലാളിക്ക് കൂലി നൽകുന്നതിന് പകരം ഇടനിലക്കാരായ കോൺട്രാക്ടർമാരാണ് വ്യവസായം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്. ഇത് തൊഴിലാളികളുടെ മേലുള്ള ചൂഷണം ഇരട്ടിയാക്കാൻ കാരണമായി. തൊഴിലാളികൾക്കും മുതലാളിക്കും ഇടയിൽ നിയമപരമായ യാതൊരു തൊഴിൽ...
ഏകാന്തതയുടെ കരാർ
തൃക്കരിപ്പൂരിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസിലെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ, ഒരു പുതിയ സൗഹൃദം മൊട്ടിട്ടു. ആധാരമെഴുത്തുകാരനായ അമ്പാടി സാറുമായുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ പുസ്തകങ്ങളെയും കലകളെയും കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ ഇഷ്ടങ്ങളാൽ പെട്ടെന്ന് ഊഷ്മളമായി. കാര്യങ്ങളെല്ലാം ഭംഗിയായി പര്യവസാനിച്ച ശേഷം, ഞങ്ങൾ വെറുതെയിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ശൂന്യമായ മുദ്രപ്പത്രവുമായി ഒരാൾ അവിടേക്ക് കടന്നുവന്നു. അമ്പാടി സാർ കാര്യം തിരക്കിയപ്പോൾ, അയാൾ ഒരു ഫോൺ വിളിയിലൂടെ വിഷയം സാറിന് കൈമാറി. സംഭാഷണത്തിലെ ഓരോ വാക്കും അവിടെയിരുന്ന ഞാനും കേട്ടു. അതൊരു സ്ഥലത്തിന്റെയോ വസ്തുവിന്റെയോ തർക്കമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു അമ്മയുടെ 'ശരീരത്തിന്റെ' അവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കരാറിനെപ്പറ്റിയായിരുന്നു! വിഷയം: ഒരമ്മ. അവർക്ക് രണ്ടും രണ്ടും നാലു മക്കളുണ്ട്; ഭർത്താവ് അരികിലില്ല. അമ്മയുടെ പേരിലുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലം നാലുപേരും തുല്യമായി വീതിച്ചെടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ, അമ്മയുടെ പേരിൽ ശേഷിച്ച ഒരല്പം സ്ഥലം, അമ്മയുടെ മരണശേഷം ഒരൊറ്റ മകൾക്ക് മാത്രമായി ലഭിക്കത്തക്കവിധം എഴുതിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രശ്നം അതല്ല, ആ അവകാശം ലഭിക്കാനിരിക്കുന്ന മകൾ ഇപ്പോൾ അമ്മയെ വേണ്ടവിധം നോക്കുന്നില്ല. 'പ്രായമായ അമ്മയെ ആരു നോക്കും?' എന്ന ചോദ്യമാണ് ആ ശൂന്യമായ മുദ്രപ്പത്രത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള നിശ്ശബ്ദമായ നിലവിളി. 'നാലു മക്കൾക്കും തുല്യ അവകാശപ്പെട്ടതല്ലേ ഈ ശരീരം? കാലം തികയ്ക്കാനായി ആ ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ നാലുപേർക്കുമിടയിൽ ഒരു കരാർ വേണം' – അതിനു വേണ്ടിയാണ്, ഒന്നും എഴുതാത്ത ആ കടലാസ്സ് ദൂതന്റെ കൈവശം എത്തിയിരിക്കുന്നത്. അമ്പാടി സാർ അസ്വസ്ഥനായി. അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: "അവകാശം എഴുതി വാങ്ങിയ മകൾ നോക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ആ സ്ഥലം തിരിച്ചെടുത്ത്, മറ്റൊരാൾക്ക് ആ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് അമ്മയെ നോക്കിക്കൂടേ? ഇതിനൊരു കരാറിന്റെ ആവശ്യമെന്താണ്? നിങ്ങൾ നോക്കുമെന്നതിന് എന്ത് ഉറപ്പാണുള്ളത്? വിലയുള്ള ഒരടിസ്ഥാന വസ്തു ഇല്ലാതെ എങ്ങനെയാണ് ഈ കരാർ നിലനിൽക്കുക?" കൂടുതൽ നിയമവശങ്ങൾ പഠിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം തൽക്കാലം ആ ദൂതനെ തിരിച്ചയച്ചു. എന്നാൽ, അവിടെയിരുന്നു ഞാനാകെ അസ്വസ്ഥനായി. ആ മുദ്രപ്പത്രം ഒരു സാധാരണ രേഖയായിരുന്നില്ല, അത് മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലെ ശൂന്യതയുടെ പ്രതീകമായിരുന്നു. ആ അമ്മ എവിടെയായിരിക്കും? അവരെവിടെയായിരിക്കും ഇപ്പോൾ കിടക്കുന്നത്? ഈ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ ബന്ധം...
ഉദാരമായി സംഭാവന ചെയ്യുക
പ്രധാനമന്ത്രിയും മുഖ്യമന്ത്രിയും ബജറ്റിലൂടെ മലയാളികളെ പരമാവധി വറുത്തു പൊടിച്ചെടൂക്കുകയാണ്. വിവിധതരം നികുതികളിലൂടെ അവർ നമ്മെ ഊറ്റിക്കുടിച്ചു രമിക്കുന്നു. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കു ഉല്ലാസയാത്രയ്ക്കു പോകുന്നതിനോ ആഡംബര വാഹനങ്ങൾ വാങ്ങിക്കൂട്ടുന്നതിനോ ഒന്നുംതന്നെ അവർക്കു കണക്കില്ല തന്നും! ഈ മഹാ ഭീകരത ഒരു ഭാഗത്തിരിക്കുന്നു... കൊറോണക്കാലത്ത് ദൈവങ്ങളൊക്കെ ചത്തടിഞ്ഞു പോയെന്നു കരുതിയതായിരുന്നു. അക്കൂട്ടരും ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു വരുന്നു. ദിവസേന സംഭവവനയ്ക്കായി വരുന്നവരുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമാവുന്നു. ഓരോ നാട്ടിലേയും അമ്പലങ്ങളും കാവുകളും തെയ്യങ്ങളും ഉത്സവങ്ങളും ഒക്കെ ആ നാടിൻ്റെ ഐശ്വര്യം തന്നെയാണ്. അവരുടെ സംസ്കാരത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണത്. ആവും പോലെ അതാത് കൂട്ടായ്മകൾ അവർക്കിടയിൽ തന്നെ പിരിവെടൂത്തു കാശുണ്ടാക്കിയോ, അതാദ് ദേവസ്ഥാനങ്ങളിൽ ലഭ്യമായ വരുമാനം ഉപയോഗിച്ചോ ഉത്സവങ്ങൾ നടത്തണം. അതാ നാടിൻ്റെ മഹനീയത തന്നെയാണ്... ഏതോ നാട്ടിലെ ആൾക്കുട്ടങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പിരിവിനായി നോട്ടീസും കൂപ്പണും കരുതി, വീടാന്തരം അന്യദേശങ്ങളിൽ തെണ്ടി നടക്കുന്നത് എത്രമാത്രം വൃത്തികെട്ട ഏർപ്പാടാണ്. പണിയും കളഞ്ഞ് മെനക്കെട്ട് അത്രദൂരങ്ങളിൽ പോയി തൊഴാനും കുമ്പിടാനൊന്നും താല്പര്യമില്ലാന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ താല്പര്യമുള്ളവരും ഉണ്ടല്ലോ എന്നവരുടെ മറുപടി. അവരോടു കാശുവാങ്ങിച്ചോളൂ എന്നു ഞാനും പറയും. കാശിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ പക്ഷേ അതൊന്നും ബാധകമല്ലവർക്ക്... അവർക്കു കാശുകിട്ടണം. 100/500 രൂപ കൊടുത്താൽ പുച്ഛമാണ്; വാങ്ങിക്കില്ലവർ. 5000 വേണമെന്നാവും ചിലർ. കഴിഞ്ഞ ദിവസം ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ ഓട്ടോ സ്പെഷ്യലാക്കി ഇവിടേക്കു വന്നു. ആരേയും കണ്ട പരിചയം പോലും ഇല്ലെനിക്ക്. അവരുടെ നാടും ഏറെ ദൂരെ - ഞാനിന്നേവരെ പോയിട്ടുപോലും ഇല്ലായിരുന്നു ആ നാട്ടിൽ. ഞാൻ ചോദിച്ചു ഈ നാട്ടുകാരുണ്ടോ നിങ്ങളിൽ? ഇല്ലാത്രേ... പക്ഷേ, അവർക്ക് എന്നെ അറിയും... ബാംഗ്ലൂരിൽ സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനിയർ അല്ലേ എന്നൊരാൾ.. അതേ എന്നും ഞാനും. ഒരു ആക്സിഡൻ്റു നടന്നിരുന്നുവല്ലേ എന്നയാൾ... ഞാൻ പറഞ്ഞു നടന്നിരുന്നു... ഞാൻ ചോദിച്ചു, അന്നെനിക്ക് ഒത്തിരിപ്പേർ കാശു തന്നു സഹായിച്ചിരുന്നു. രണ്ടരവർഷത്തേക്ക് ഭീമമായ തുകയായിരുന്നു അന്ന്, ഇങ്ങനെ തന്ന സഹായം കൊണ്ടുമാത്രമായിരുന്നു പിടിച്ചു നിൽക്കാൻ പറ്റിയത്, നിങ്ങളുടെ അമ്പലക്കമ്മിറ്റിയും സഹായിച്ചിരുന്നോ? കാരണം, ചുറ്റുപാടിൽ നിന്നും പലരും സഹായിച്ചിരുന്നു അന്നെന്നെ. അവരുടെ...
ഉത്തരമലബാറിലെ പൗരാവകാശ-വിദ്യാഭ്യാസ പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രം
കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം (1947) 1947-ൽ ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയുടെ ആവേശത്തിൽ നിൽക്കുന്ന വേളയിൽ, കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രദേശമായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞങ്ങാട്ട് നടന്ന 'മടിയൻ കൂലോം വിദ്യാലയ സമരം' പൗരാവകാശ-വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ ഉജ്ജ്വലവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ ഒരു അധ്യായമാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, പ്രശസ്തമായ കാഞ്ഞങ്ങാട് മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വിദ്യാലയത്തിൽ ഹരിജൻ (ദളിത്), മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നിഷേധിച്ചതിനെതിരെയും, അവർക്ക് വിദ്യാലയത്തിനകത്ത് ഇരുന്ന് അന്തസ്സോടെ പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയും പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളും മലബാർ അധ്യാപക സംഘടനയും കർഷകസംഘവും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ശക്തമായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്.1 ഫ്യൂഡൽ ജന്മിക്കൂറ്റന്മാർക്കും ജാതിമേധാവിത്വത്തിനുമെതിരെ പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളും കർഷകരും അധ്യാപകരും തോളോടുതോൾ ചേർന്ന് പോരാടിയ ഈ സമരം, കേവലം അക്ഷരം പഠിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് വടക്കൻ മലബാറിലെ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെയും ഫ്യൂഡൽ ചൂഷണങ്ങളുടെയും കോട്ടകളെ തകർത്തെറിയാനുള്ള ഒരു വലിയ പൗരാവകാശ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.2 ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും വടക്കൻ മലബാറിലെ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥയും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു മലബാർ ജില്ല. മലബാറിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഹോസ്ദുർഗ് (ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞങ്ങാട് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം) സാംസ്കാരികമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും സവിശേഷമായ ഒരു മേഖലയായിരുന്നു. ഇവിടുത്തെ സാമൂഹിക ഘടന കടുത്ത ജാതിവ്യവസ്ഥയാലും കഠിനമായ ജന്മിത്ത ചൂഷണത്താലും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.3 ഭൂമിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വലിയ ജന്മിമാരുടെയും ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങളുടെയും കൈകളിലായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. ചിറക്കൽ രാജാവിന്റെയും തദ്ദേശീയരായ നായർ-നമ്പ്യാർ പ്രഭുക്കന്മാരുടെയും അധീനതയിലായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ കാർഷിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ. ഈ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ കർഷകത്തൊഴിലാളികളായ പുലയർ, വേട്ടുവർ, ചാലിയർ, മണിയാണി തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക-ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾ കടുത്ത സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടലും സാമ്പത്തിക ചൂഷണവും അനുഭവിച്ചു. അവർക്ക് പൊതുവഴികളിലൂടെ നടക്കാനോ, നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാനോ, പൊതു ജലാശയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനോ ഉള്ള അവകാശമുണ്ടായിരുന്നില്ല.4 അറിവ് എന്നത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാരുടെ മാത്രം കുത്തകയായി നിലനിർത്താൻ ജന്മിത്തം ബോധപൂർവ്വം ശ്രമിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. മടിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്രവും അതിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനവും കാഞ്ഞങ്ങാടിനടുത്തുള്ള മടിയൻ...
വടക്കൻ മലബാറിലെ ജ്വലിക്കുന്ന കാർഷിക വിപ്ലവചരിത്രം
ഒളവറ കർഷക സമരം (1946) കേരളത്തിലെ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത പോരാട്ടവീര്യം അടയാളപ്പെടുത്തിയ വർഷമാണ് 1946. വടക്കൻ മലബാറിലെ ചിറക്കൽ താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ഒളവറ (നിലവിൽ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ തൃക്കരിപ്പൂർ-ചീമേനി മേഖലയോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന പ്രദേശം) എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ അരങ്ങേറിയ ഒളവറ കർഷക സമരം, കൊടിയ ജന്മിത്ത ചൂഷണത്തിനും ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്കുമെതിരെ പാവപ്പെട്ട കർഷകരും കർഷകത്തൊഴിലാളികളും നടത്തിയ ധീരമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പാണ്.1 രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധാനന്തരമുണ്ടായ കടുത്ത ഭക്ഷ്യക്ഷാമത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ജന്മിമാർ നെല്ല് പൂഴ്ത്തിവെച്ച് കരിഞ്ചന്തയിൽ വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അതിനെതിരെ 'മലബാർ കർഷക സംഘ'ത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജനങ്ങൾ സംഘടിച്ചു. പട്ടിണിപ്പാവങ്ങളായ കർഷകരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും പൂഴ്ത്തിവെച്ച നെല്ല് ജനകീയ കമ്മിറ്റികൾ വഴി വിതരണം ചെയ്യാനും വേണ്ടി നടത്തിയ ഈ സമരം, ബ്രിട്ടീഷ് മലബാർ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സായുധ പോലീസായ മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസിന്റെ (MSP) ക്രൂരമായ അടിച്ചമർത്തലിന് ഇരയായി.2 എങ്കിലും, ഭീതിയുടെ നിഴലിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ജനതയെ വർഗ്ഗബോധമുള്ള പോരാളികളാക്കി മാറ്റുന്നതിലും വടക്കൻ മലബാറിലെ ജന്മിത്തത്തിന്റെ അടിത്തറയിളക്കുന്നതിലും ഒളവറ സമരം നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും മലബാറിലെ കാർഷിക ഘടനയും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്ന മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലെ കാർഷിക വ്യവസ്ഥ തികച്ചും ചൂഷണാധിഷ്ഠിതവും കർഷകവിരുദ്ധവുമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ തങ്ങളുടെ നികുതിപ്പിരിവ് സുഗമമാക്കുന്നതിനായി തദ്ദേശീയരായ ജന്മിമാർക്ക് ഭൂമിന്മേൽ അനിയന്ത്രിതമായ അധികാരം നൽകി. ഈ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ കർഷകർ വിവിധ തട്ടുകളായി തിരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു: മലബാറിലെ ജന്മിത്ത കാർഷിക ഘടന ജന്മി (ഭൂമിയുടെ പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥൻ - മിക്കവാറും നമ്പൂതിരി/നായർ പ്രഭുക്കൾ) കാണക്കുടിയാൻ (ഇടനിലക്കാർ - ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്ത് മറിച്ചു നൽകുന്നവർ) വെറുംപാട്ടക്കുടിയാൻ (യഥാർത്ഥത്തിൽ മണ്ണിൽ പണിയെടുക്കുന്ന ദരിദ്ര കർഷകൻ) കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ (ഭൂമിയില്ലാത്ത അധഃസ്ഥിത/ഹരിജൻ വിഭാഗങ്ങൾ) യഥാർത്ഥത്തിൽ മണ്ണിൽ ചോരനീരാക്കി പണിയെടുക്കുന്ന വെറുംപാട്ടക്കുടിയാന്മാർക്കും കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്കും ഭൂമിന്മേൽ യാതൊരുവിധ അവകാശവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.3 വിളവിന്റെ സിംഹഭാഗവും 'പാട്ടം', 'വാരം' എന്നീ പേരുകളിൽ ജന്മിമാരുടെ പത്തായങ്ങളിലേക്ക് അളന്നു കൊടുക്കേണ്ടി വന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ജന്മിമാരുടെ ഇല്ലങ്ങളിലെ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ 'മാമൂലുകൾ' (നിർബന്ധിത സമ്മാനങ്ങൾ) എത്തിക്കാനും കർഷകർ ബാധ്യസ്ഥരായിരുന്നു. കരിംവെള്ളാട്ടി, വസി, നൂരി...
രാവണപുത്രി
യുദ്ധം കഴിഞ്ഞു കബന്ധങ്ങൾ ഉന്മാദനൃത്തം ചവിട്ടി കുഴച്ചു രണാങ്കണം രക്തമൊഴുകി തളംകെട്ടി നിന്ന മണ്മെത്തയിൽ കാൽ തെറ്റി വീണു നിഴലുകൾ ധൂമില സംഗ്രാമ രംഗങ്ങളിൽ വിഷ ധൂളികൾ വീശും ശരപഞ്ചയങ്ങളിൽ തെന്നൽ മരണം മണം പിടിയ്ക്കും പോലെ തെന്നി നടന്നു പടകുടീരങ്ങളിൽ ആ യുദ്ധ ഭൂവിൽ നിലം പതിച്ചു രാമ സായകമേറ്റു തളർന്ന ലങ്കേശ്വരൻ കൃഷ്ണമണികൾ മറിയും മിഴികളിൽ ഉഷ്ണം പുകയും മനസ്സിൻ കയങ്ങളിൽ മുത്തു പതുക്കെ പതുക്കെ ജീവാണുക്കൾ കൊത്തിവിഴുങ്ങും ശിരോമണ്ഡലങ്ങളിൽ അപ്പോഴും രാവണന് ഉള്ളിൽ ഒരന്തിമ സ്വപ്നമായ് നിന്നു മനോഞ്ജയാം മൈഥിലി ഓർമ്മകൾക്കുള്ളിൽ മൺ ചിലമ്പും കെട്ടി ഓടി നടക്കും പിന്നെയും മൈഥലി പണ്ടു വനാന്ത വസന്ത നികുഞ്ജങ്ങൾ കണ്ടു നടന്ന മദാലസ യൗവ്വനം അന്നാദ്യമെത്തിപിടിച്ചു കസക്കിയ മന്ദാരപുഷ്പത്തെ ഓർത്തുപോയ് രാവണൻ വേദവതിയെ മലർശരസായകം വേദനിപ്പിയ്ക്കാത്ത പൂജാ മലരിനെ അന്നാക്രമിച്ചു തളച്ചിടാവാനാത്ത തൻ അഭിലാഷം മദകജം മാതിരി അന്നവളുഗ്രപ്രതികാരവന്നിയായ് തൻ മുന്നിൽ നിന്ന് ജ്വലിച്ചടങ്ങീടവെ അഗ്നിയെ സാക്ഷി നിർത്തി മുഴങ്ങിയോരശാപമോർത്തു നടുങ്ങീദശാനനൻ രക്തഫണങ്ങൾ വിതർത്തുലുഞ്ഞാടുന്നു മൃത്യുവിൻ തേരിൽ ആക്രുദ്ധശാപോക്തികൾ എന്നിലെ കന്യകാത്വത്തെ നശിപ്പിച്ച നരാധമാ നീ മരിയ്ക്കും നിനക്കെന്നിൽ ജനിയ്ക്കും പെൺകിടാവിനാൽ അന്നേ മനസ്സിൻ ചിറകിന് കൊണ്ടതാണ് അമ്പുകൾ പോൽ മുനയുള്ള വാക്കുകൾ മാറിൽ തുളഞ്ഞു തുളഞ്ഞു കേറും രഘുവീരന്റെ ബാണം വലിച്ചെടുത്തീടവേ കണ്ണു നിറഞ്ഞു പോയ് രാവണന് ആ കാട്ടുപെണ്ണീൽ പിറന്ന മകളാണ് മൈഥിലി പെറ്റുവീണപ്പോഴെ തൻ മണികുഞ്ഞിനെ പെട്ടിയിലാക്കിയൊഴുക്കീ ജലധിയിൽ തന്റെ മനസ്സിൻ തിരകളിൽ പൊനങ്ങിയും തങ്ങിയും ആ പൈതൽ എങ്ങോ മറഞ്ഞു പോയ് പ്രാണഭയവും, പിതൃത്വവും ജീവിതവീണ വലിച്ചു പൊട്ടിച്ച നാൾ എന്തൊരന്തർദാഹം എന്താത്മ വേദന എന്തായിരുന്നു മനസ്സിലാ സംഭവം നാദരൂപാത്മകൻ പിന്നീടൊരിയ്ക്കൽ ആ നാരദൻ പുത്രിയെ പറ്റി പറഞ്ഞ നാൾ തന്നുള്ളിൽ ഒന്നാമതുണ്ടായ മോഹമാണ് ഒന്നു മകളെ ഒരു നോക്കു കാണുവാൻ കണ്ടൊന്ന് മാപ്പു ചോദിയ്ക്കുവാൻ ആ മണി ചുണ്ടിൽ ഒരച്ഛന്റെ മുത്തം കൊടുക്കുവാൻ ചന്ദ്രിക ചന്ദനം കൊണ്ടു വന്നീടിലും പൊന്നശോകങ്ങൾ വിരിഞ്ഞു വന്നീടിലും ഇങ്കു...
ഭക്തിയും വിഭക്തിയും
പൂന്താനത്തിന്റെ ഭക്തിയും മേൽപ്പത്തൂരിന്റെ വിഭക്തിയും ശ്രീകൃഷ്ണന് ഒരുപോലെയാണെന്നു കാണിക്കുന്ന കഥയുണ്ടായിരുന്നു. ശുദ്ധമായ ഭക്തി കൊണ്ടു സിദ്ധിക്കുന്നത് ആവശ്യത്തിനുള്ള വിഭക്തികൊണ്ടും സിദ്ധിക്കുന്നുണ്ട് എന്നു കാണിക്കുന്നതായിരുന്നു കഥ. മുറിവൈദ്യരാണേതു കാലത്തും കുഴപ്പക്കാർ. തനിക്കു തോന്നുന്ന വിമ്മിട്ടം ആരോടും പറയാനാവാതെ സ്വയം മനസ്സിലിട്ടുരുകിവീർത്ത് മാനസികമായി തകരുന്നവർ ഏറെയുണ്ട് ഇത്തരം ഭക്തരിൽ. താനിതെന്തിനു ചെയ്യുന്നു എന്ന ബോധം അവർക്കില്ല; ഭഗവാനു വേണ്ടിയെന്ന ഒറ്റ ബോധം തലയ്ക്ക് പിടിച്ചു ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെയും അവരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു ഈഫ് കണ്ടീഷൻ നിന്ന് ചിരിതൂകുന്നുണ്ടാവും. ഭഗവാൻ ശരിക്കും ഉണ്ടോ? ഇല്ലേ? ങാ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉണ്ട്, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവിടുന്ന് കിട്ടുന്നത് എനിക്കും ആവശ്യമാണ്... ഇല്ലേ? ഇല്ലായിരിക്കും, ഇനി അഥവാ ഉണ്ടെങ്കിലോ? അങ്ങനെയെങ്കിൽ എനിക്കത് കിട്ടാതെ പോകരുത്, പ്രാർത്ഥിച്ചേക്കാം. വല്ലതും കിട്ടുമെങ്കിൽ താനായിട്ട് അത് നഷ്ടപ്പെടുത്തരുതല്ലോ; പ്രാർത്ഥിച്ചേക്കാം. ഇത്തരക്കാർ ഇന്നേറെയുണ്ട്. ഭക്തികൊണ്ടവർക്ക് ഒരു പുണ്യവും കിട്ടുന്നില്ലാന്നു മാത്രമല്ല, തന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നും സംഭവിച്ചുപോയ ചെറുയൊരു ഭക്തിരസപ്രധാനമായ കള്ളത്തരം/കുറ്റം അവരെ മാനസികമായി അലട്ടാനും പര്യാപ്തമാണ്. അവർ പതുക്കെ മൂകരാവുന്നു; ചിന്താദീനരായി കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ തള്ളിനീക്കുന്നു. പിന്നെ ഒരുവക രക്ഷപ്പെട്ടുവന്നേക്കും. എങ്കിലും മനസ്സിലൊരു വിമ്മിട്ടമായതു കിടക്കും. ഭക്തിരസപ്രധാനമായ ചടങ്ങുകൾ ഒക്കെയും പരിപാടിയുടെ സുന്ദരമായ ഒരു ഒഴുക്കിനായി പരുവപ്പെടുത്തി എടുത്തിട്ടുള്ളതാണ്. അതു കൃത്യമായി ചെയ്യുക, എന്നത് ആ ചിട്ടവട്ടങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമാണ്. അല്ലാതെ ആ ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങൾ ഒക്കെയും ഭഗവാൻ നിർബന്ധ ബുദ്ധിയോടുകൂടി ചെയ്യിക്കുന്നതാനെന്ന ധാരണ ആവരുത് കർമ്മികൾക്കു വേണ്ടത്. അറിവില്ലായ്മകൊണ്ടോ അബദ്ധത്തിലോ ആ ചടങ്ങുകളിൽ അല്പം തട്ടിക്കൂട്ടലുകളോ, ചെയ്യാതെ വിടേണ്ടിവരികയോ, പിഴവോ സംഭവിച്ചു പോയാൽ ഒരു ദോഷവും സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നില്ല. ആത്മധൈര്യത്തോടെ അതേകാര്യം റിപ്പീറ്റ് ചെയ്ത് പൂർത്തീകരിക്കാലും മതിയല്ലോ. ഇനി അഥവാ പൂർത്തീകരിക്കാതെ വിട്ടുപോയാലും, ഭഗവാൻ ഈ ചെയ്യുന്ന കർമ്മകൾ ഒക്കെ നോക്കി, അതിന് പര്യാപ്തമായ രീതിയിൽ അനുഗ്രഹം നൽകാൻ കാത്തിരിക്കുകയോ, ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ ശിക്ഷിക്കാനായി ചൂരലും എടുത്തിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് അറിയണം നമ്മൾ. ആ ധാരണ സധൈര്യം മാറ്റുക. ദക്ഷിണയായോ ഭണ്ഡാരത്തിലിട്ടോ കൂടുതൽ കൈക്കൂലി കൊടുത്താൽ തനിക്ക് കൂടുതൽ അനുഗ്രഹം ദൈവം...
History of Kerala Renaissance (കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രം)
Through the paths of history (ചരിത്രവഴികളിലൂടെ )
Dravidian glory (കനലാട്ടം)
ഭാഷാപുരാണം
ഇഷ്ടപ്പെട്ട യാത്രകൾ (Favorite trips)
എനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട കവിതകൾ (My favorite poems)
