“മണിമുഴക്കം! മരണദിനത്തിൻ്റെ

മണിമുഴക്കം മധുരം! വരുന്നു ഞാന്‍!”

മലയാള കാവ്യാസ്വാദകരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇത്രയേറെ നൊമ്പരമുണർത്തിയ മറ്റൊരു കാവ്യശകലം വേറെയുണ്ടാവില്ല. തന്റെ ഇരുപത്തിയേഴാം വയസ്സിൽ, ജീവിതത്തിന്റെ അരങ്ങിൽ നിന്ന് സ്വയം വിടവാങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ച ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ളയുടെ അവസാനത്തെ വിലാപമാണിത്; ഒരുപക്ഷേ, മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായ ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും. ചോരകൊണ്ടെഴുതിയ ഈ വരികളിൽ, തോറ്റുപോയ ഒരു കാമുകന്റെ നിസ്സഹായതയും, ലോകത്തിന്റെ കാപട്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു കവിയുടെ പ്രതിഷേധവും, മരണത്തെ ഒരു വിമോചകനായി കാണുന്ന കാല്പനിക വാഞ്ഛയും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ജീവിതം, പ്രണയം, സാഹിത്യം, മരണം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മമിത്രമായിരുന്ന ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ തീരാദുഃഖം എന്നിവയെല്ലാം ഈ ഒറ്റക്കവിതയുടെ സൂക്ഷ്മവായനയിൽ നമുക്ക് ദർശിക്കാനാകും.

കാല്പനികതയുടെ വസന്തവും ഇടപ്പള്ളിക്കവികളും

മലയാള കവിതയിൽ കാല്പനികതയുടെ (Romanticism) ഏറ്റവും തീവ്രമായ വസന്തം വിരിഞ്ഞത് ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ളയിലൂടെയും ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയിലൂടെയുമാണ്. ആശാൻ, ഉള്ളൂർ, വള്ളത്തോൾ എന്നീ കവിത്രയങ്ങളുടെ നവോത്ഥാന-ക്ലാസിക് ശൈലികളിൽ നിന്ന് മാറി, തികച്ചും വ്യക്തിപരമായ ദുഃഖങ്ങളും പ്രണയനൈരാശ്യവും കാവ്യവിഷയമാക്കിയവരായിരുന്നു ‘ഇടപ്പള്ളിക്കവികൾ’ എന്നറിയപ്പെട്ട ഇവർ.

ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ജോൺ കീറ്റ്സും ഷെല്ലിയും എപ്രകാരമാണോ യുവത്വത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണതയും വിഷാദവും പാടിയത്, അതേ തീവ്രതയോടെയാണ് ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള മലയാളത്തിൽ കവിതകൾ രചിച്ചത്. സമൂഹത്തിന്റെ വലിയ പ്രശ്നങ്ങളേക്കാൾ, തന്റെ ഉള്ളിലെ എരിയുന്ന പ്രണയവും അതിൽ നിന്നുളവായ നൈരാശ്യവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാവ്യപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. ആത്മനിഷ്ഠമായ ദുഃഖം കാവ്യരൂപം പൂണ്ടപ്പോൾ മലയാളികൾക്ക് ലഭിച്ചത് അതുവരെ അവർ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്തത്ര മനോഹരവും എന്നാൽ ഹൃദയഭേദകവുമായ കുറേ ഗീതകങ്ങളാണ്.

പ്രണയം: ജീവവായുവും മൃത്യുവും

ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ളയുടെ കവിതകളുടെ ജീവവായു പ്രണയമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ പ്രണയം ഒരിക്കലും സഫലമായിരുന്നില്ല. ഒരു ധനിക കുടുംബത്തിലെ പെൺകുട്ടിയുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രണയം സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക-വർഗ്ഗ മതിലുകളിൽ തട്ടിത്തകരുകയായിരുന്നു. ‘മണിമുഴക്കം’ എന്ന കവിതയിൽ ഈ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ കവി വളരെ കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്:

“പിരികയാണിതാ, ഞാനൊരധഃകൃതന്‍ കരയുവാനായ്പ്പിറന്നൊരു കാമുകന്‍!”

ഇവിടെ ‘അധഃകൃതൻ’ എന്ന വാക്ക് ജാതീയമായ അർത്ഥത്തിലല്ല, മറിച്ച് പ്രണയത്തിന്റെ ലോകത്ത് ദരിദ്രനായതുകൊണ്ട് മാത്രം പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവന്റെ അവസ്ഥയെയാണ് കുറിക്കുന്നത്. സ്നേഹിക്കാൻ മാത്രം അറിയാവുന്ന, എന്നാൽ കരയാൻ മാത്രം വിധിക്കപ്പെട്ട ഒരു കാമുകന്റെ വിലാപമാണിത്.

“കുടിലു കൊട്ടാരമാകാനുയരുന്നു;

കടലിരമ്പുന്നു കൈത്തോട്ടിലെത്തുവാന്‍;

പ്രണയമൊന്നിച്ചിണക്കാനൊരുങ്ങിയാ-

ലണിമുറിക്കാനിരുളുമണഞ്ഞിടും!”

പ്രണയത്തിന് മുന്നിൽ കുടിലും കൊട്ടാരവും തമ്മിലുള്ള അന്തരം അദൃശ്യമാകുമെങ്കിലും, യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ലോകത്ത് അവ തമ്മിൽ ചേരില്ല എന്ന വലിയ സത്യം കവി തിരിച്ചറിയുന്നു. സഫലമാകാത്ത പ്രണയത്തിന്റെ പേരിൽ ജീവത്യാഗം ചെയ്യുന്നത് ഒരുപക്ഷേ ഇന്ന് ദുർബലതയായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. എന്നാൽ അന്നത്തെ കാല്പനിക ലോകത്ത്, പ്രണയത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള മരണം ആദർശവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഒന്നായിരുന്നു. ഇടപ്പള്ളിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രണയമില്ലാത്ത ജീവിതം അർത്ഥശൂന്യമായിരുന്നു.

‘മണിമുഴക്കം’ – ഒരു കാവ്യവിശകലനം

കവിത ആരംഭിക്കുന്നത് തന്നെ മരണത്തിന്റെ മണിമുഴക്കം കേട്ടുകൊണ്ടാണ്. സാധാരണ മനുഷ്യർക്ക് മരണം ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നാണെങ്കിൽ, പ്രണയനൈരാശ്യത്താൽ നീറുന്ന കവിക്ക് അത് ‘മധുരമായ’ ഒന്നാണ്.

പ്രകൃതിയോടുള്ള യാത്രചൊല്ലൽ: ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോൾ കവിക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ നന്ദി പറയാനുള്ളത് പ്രകൃതിയോടാണ്. സഹതപിക്കാത്ത ലോകത്തെയും, എന്നാൽ എന്തിലും സഹകരിക്കുന്ന ശാരദാകാശത്തെയും (ശരത്കാലത്തെ ആകാശം) കവി നോക്കിക്കാണുന്നു.

“കവനലീലയിലെന്നുറ്റ തോഴരാം

കനകതൂലികേ! കാനനപ്രാന്തമേ!

മധുരമല്ലാത്തൊരെന്‍ മൗനഗാനത്തില്‍

മദതരളമാം മാമരക്കൂട്ടമേ!”

മനുഷ്യർ തന്നെ മനസ്സിലാക്കിയില്ലെങ്കിലും പ്രകൃതിയും തന്റെ കനകതൂലികയും എപ്പോഴും തനിക്കൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് കവി വിശ്വസിക്കുന്നു.

ജീവിതം എന്ന കാപട്യത്തിന്റെ നാടകം: ഈ ലോകം ഒരു നാടകവേദിയാണെന്നും, അവിടെ അഭിനയിക്കാൻ തനിക്ക് കഴിയില്ലെന്നും കവി തിരിച്ചറിയുന്ന അതിശക്തമായ വരികൾ ഈ കവിതയിലുണ്ട്.

“വിവിധ രീതിയിലൊറ്റ നിമിഷത്തില്‍

വിഷമമാണെനിക്കാടുവാന്‍, പാടുവാന്‍;

നവരസങ്ങള്‍ സ്ഫുരിക്കണമൊക്കെയു-

മവരവര്‍ക്കിഷ്ടമായിട്ടിരിക്കണം!”

സമൂഹത്തിൽ ജീവിക്കാൻ ഓരോ നിമിഷവും ഓരോ മുഖംമൂടികൾ അണിയേണ്ടി വരുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി നവരസങ്ങൾ മാറിമാറി അഭിനയിക്കാൻ തനിക്ക് സാധിക്കില്ലെന്ന സത്യസന്ധനായ ഒരു കവിയുടെ പ്രഖ്യാപനമാണിത്. തവിടുപോലെ തകരുന്ന ഹൃദയവുമായി മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിലെത്തി ചിരിച്ച് അഭിനയിക്കാൻ തനിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. കാപട്യം നിറഞ്ഞ ഈ ലോകത്ത് സത്യസന്ധനായ ഒരു കലാകാരന് ജീവിക്കുക അസാധ്യമാണെന്ന വലിയ ദാർശനിക തലത്തിലേക്ക് കവിത ഇവിടെ ഉയരുന്നു.

മരണമെന്ന സാന്ത്വനം: ജീവിതത്തിലെ കഷ്ടപ്പാടുകൾക്കും അപമാനങ്ങൾക്കുമുള്ള ഒരേയൊരു പരിഹാരമായി കവി മരണത്തെ കാണുന്നു.

“ചിരികൾതോറുമെൻപട്ടടത്തീപ്പൊരി

ചിതറിടുന്നോരരങ്ങത്തു നിന്നിനി,

വിടതരൂ, മതി പോകട്ടെ ഞാനുമെൻ-

നടനവിദ്യയും മൂകസംഗീതവും!”

തന്നെ പരിഹസിക്കുന്ന ഓരോ ചിരിയും തന്റെ ചിതയിലെ തീപ്പൊരികളാണെന്ന് കവി കരുതുന്നു. അതിനാൽ ഈ വേദി വിട്ടുപോകാൻ അദ്ദേഹം അനുവാദം ചോദിക്കുകയാണ്.

അവളോടുള്ള അവസാനത്തെ പ്രാർത്ഥന: കവിതയുടെ അവസാന ഭാഗത്ത്, തന്റെ മരണത്തിന് കാരണക്കാരിയായ കാമുകിയെ കവി സ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അവളോട് യാതൊരു പകയോ വിദ്വേഷഷമോ അദ്ദേഹം കാണിക്കുന്നില്ല.

“അവളപങ്കില ദൂരെയാണെങ്കിലു-

മരികിലുണ്ടെനിക്കെപ്പൊഴും കൂട്ടിനായ്;

കഠിനകാലം കദനമൊരല്‍പമാ-

ക്കവിളിണയില്‍ക്കലര്‍ത്താതിരിക്കണേ!”

അവൾ ദൂരെയാണെങ്കിലും തന്റെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടെന്നും, ഭാവിയിൽ അവൾക്ക് യാതൊരുവിധ ദുഃഖവും ഉണ്ടാകരുതേ എന്നും പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടാണ് കവി തന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നത്. പ്രണയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പരിശുദ്ധമായ ഭാവമാണിത്. തന്നെ തകർത്തവൾക്ക് പോലും നന്മ മാത്രം വരണമേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ത്യാഗിയായ കാമുകൻ.

ആത്മഹത്യ: ഒളിച്ചോട്ടമോ അതോ അന്തിമ സമരോ?

ഇടപ്പള്ളിയുടെ ആത്മഹത്യ കേവലമൊരു ഒളിച്ചോട്ടമായിരുന്നില്ല; അതൊരു പ്രതിഷേധം കൂടിയായിരുന്നു. “കഴുകനിജ്ജഡം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന കഴുമരം! -ഹാ, ഭ്രമിച്ചു ഞാൻ തെല്ലിട!” എന്ന് കവി പറയുന്നുണ്ട്. ഭൗതികമായ ഈ ശരീരത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച്, വേദനകളില്ലാത്ത മറ്റൊരു ലോകത്തേക്ക് പോകാനുള്ള വെമ്പലാണ് ആത്മഹത്യയിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചത്.

“ഹൃദയമില്ലാത്ത ലോകമേ, യെന്തിനായതിനു കാരണം ചോദിപ്പു നീ സദാ?” എന്ന് കവി ചോദിക്കുന്നുണ്ട്. തന്റെ മരണത്തിന്റെ കാരണം ചോദിക്കാൻ പോലും ഈ ലോകത്തിന് അർഹതയില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചത്. കാരണം, സ്നേഹം എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാത്ത ഒരു ലോകത്ത് വിരഹിയായി ജീവിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഭേദം മരണമാണ്.

“മധുരചിന്തകൾ മാഞ്ഞുപോയീടവേ

മരണമാണിനിജ്ജീവിച്ചിരിക്കുവാന്‍”

പ്രതീക്ഷകളും മധുരസ്മരണകളും ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ജീവിച്ചിരിക്കുന്നത് തന്നെ ഒരു മരണത്തിന് തുല്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിയുന്നു. ആ ആന്തരിക മരണത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു മോചനം മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് ഭൗതികമായ ആത്മഹത്യ. തന്റെ നെഞ്ചിൽ നിന്ന് ഉതിർന്നുവീഴുന്ന ഓരോ രക്തത്തുള്ളിയും ഭൂമിയിൽ ഒരു പ്രണയഗാനമായി മാറുമോ എന്ന ചോദ്യത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം കവിത അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്:

“രുധിരബിന്ദുക്കളോരോന്നുമൂഴിയില്‍

പ്രണയഗാനമെഴുതുന്ന തൂലിക-

യ്ക്കുണര്‍വിയറ്റുമോ?-

യേറ്റാല്‍ ഫലിക്കുമോ?”

ആ ചോദ്യത്തിന് കാലം നൽകിയ മറുപടിയാണ് ഇന്ന് നാം കാണുന്ന ഇടപ്പള്ളിയുടെ കാവ്യങ്ങളുടെ അനശ്വരത. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രക്തത്തുള്ളികൾ പാഴായില്ല; അവ മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രണയഗീതങ്ങളായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

ചങ്ങമ്പുഴയും രമണനും: മരണമില്ലാത്ത സ്മാരകം

ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ളയുടെ മരണം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉലച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മസുഹൃത്തായ ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയെയാണ്. ഇരുവരും ഒന്നിച്ചാണ് സാഹിത്യലോകത്ത് വളർന്നതും സ്വപ്നങ്ങൾ നെയ്തതും. തന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തിന്റെ വേർപാട് ഉൾക്കൊള്ളാൻ ചങ്ങമ്പുഴയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ശവശരീരത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരഞ്ഞ ചങ്ങമ്പുഴ, തന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ ജീവിതവും പ്രണയവും മരണവും ഇതിവൃത്തമാക്കി രചിച്ച കാവ്യമാണ് മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ഇതിഹാസമായ ‘രമണൻ’.

‘രമണൻ’ എന്ന വിലാപകാവ്യത്തിലൂടെ ചങ്ങമ്പുഴ തന്റെ സുഹൃത്തിന് മരണമില്ലാത്ത ഒരു സ്മാരകം പണിതുയർത്തി. രമണനിലെ രമണൻ ഇടപ്പള്ളിയും, മദനൻ ചങ്ങമ്പുഴയുമായിരുന്നു. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ആത്മഹത്യ കേരളത്തിലെ യുവത്വത്തെ എത്രമാത്രം സ്വാധീനിച്ചു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് രമണന് ലഭിച്ച അത്യപൂർവ്വമായ ജനപ്രീതി.

ചങ്ങമ്പുഴ പിന്നീട് എഴുതി: “പാടില്ലാ പാടില്ലാ നമ്മളൊന്നായ് പാടിപ്പതിഞ്ഞൊരീ പാഴ്ശ്രുതികൾ… “

ഇടപ്പള്ളിയുടെ മരണത്തോടെ ചങ്ങമ്പുഴയുടെ കവിതകളിലും മരണത്തിന്റെ ഒരു കരിനിഴൽ വീണുതുടങ്ങിയിരുന്നു. തന്റെ സുഹൃത്ത് നടന്നകന്ന വഴിയിലൂടെ അധികം വൈകാതെ ചങ്ങമ്പുഴയും യാത്രയായി (രോഗബാധിതനായി). ഇടപ്പള്ളിയുടെ ‘മണിമുഴക്കം’ ഒരു ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പായിരുന്നെങ്കിൽ, അതിന് ചങ്ങമ്പുഴ നൽകിയ കാവ്യാത്മകമായ കണ്ണുനീരായിരുന്നു ‘രമണൻ’.

സാഹിത്യത്തിലെ ഇടപ്പള്ളി സ്പർശം

മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ളയുടെ സ്ഥാനം വളരെ വലുതാണ്. ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട്, കുറച്ചു കവിതകൾ മാത്രം എഴുതിയിട്ടും അദ്ദേഹം മലയാളികളുടെ പ്രിയങ്കരനായ കവിയായി മാറി. ‘തുഷാരഹാരം’, ‘നവസൗരഭം’, ‘ഹൃദയസ്മിതം’ തുടങ്ങിയ കവിതാസമാഹാരങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം തന്റെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു.

അലങ്കാരങ്ങളുടെ അതിപ്രസരമില്ലാതെ, നേരിട്ട് ഹൃദയത്തോട് സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. പദങ്ങളുടെ ലാളിത്യവും, വികാരങ്ങളുടെ തീവ്രതയും ഇടപ്പള്ളിക്കവിതകളെ ജനകീയമാക്കി. ‘മണിമുഴക്ക’ത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ബിംബങ്ങൾ നോക്കുക: ‘പട്ടടത്തീപ്പൊരി’, ‘മഴമുകിൽ’, ‘കാരിരുമ്പഴികൾ’, ‘മൺപ്രദീപകം’. ഇവയെല്ലാം ഒരു മനുഷ്യന്റെ കടുത്ത നൈരാശ്യത്തെയും ഏകാന്തതയെയും വരച്ചുകാട്ടാൻ തികച്ചും അനുയോജ്യമായ ബിംബങ്ങളാണ്.

കവിത…