കേരള രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ മൂന്നാം ഊഴം പ്രതീക്ഷിച്ചിറങ്ങിയ എൽ.ഡി.എഫിന് ഉണ്ടായ ഈ കനത്ത തിരിച്ചടി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വളരെ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം മുതൽ വോട്ടിങ് പാറ്റേണിലെ മാറ്റങ്ങൾ വരെ നീളുന്ന ഒരു വലിയ നിര കാരണങ്ങൾ ഇതിനു പിന്നിലുണ്ടവണം എന്നു തോന്നുന്നു.

1. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും ക്ഷേമ പെൻഷനുകളും

• ക്ഷേമ പെൻഷൻ മുടങ്ങിയത്: എൽ.ഡി.എഫിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്തായിരുന്ന ക്ഷേമ പെൻഷനുകൾ മാസങ്ങളോളം മുടങ്ങിയത് സാധാരണക്കാരായ വോട്ടർമാരെ സർക്കാരിൽ നിന്ന് അകറ്റി.

• സപ്ലൈകോയിലെ വിലക്കയറ്റം: പൊതുവിപണിയിൽ ഇടപെടാൻ സപ്ലൈകോയ്ക്ക് സാധിക്കാതെ വന്നതും നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റവും വീട്ടമ്മമാരുടെ വോട്ടിനെ സ്വാധീനിച്ചു.

• സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ അതൃപ്തി: ഡി.എ (DA) കുടിശ്ശികയും ലീവ് സറണ്ടർ ആനുകൂല്യങ്ങൾ മരവിപ്പിച്ചതും സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി.

2. ഭരണവിരുദ്ധ വികാരവും (Anti-Incumbency) പ്രതിച്ഛായയും

• അധികാര കേന്ദ്രീകരണം: അധികാരം മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിലേക്ക് മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന തോന്നൽ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടായി.

• മന്ത്രിമാരുടെ പ്രകടനം: കഴിഞ്ഞ ഗവൺമെന്റിനെ അപേക്ഷിച്ച് രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാരിലെ പല മന്ത്രിമാരും ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് സംവദിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു.

• ധാർഷ്ട്യമെന്ന ആരോപണം: മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും ചില മന്ത്രിമാരുടെയും പെരുമാറ്റ ശൈലിയിൽ ഉണ്ടായ മാറ്റം “ധാർഷ്ട്യം” ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടത് പാർട്ടിയെ ദോഷകരമായി ബാധിച്ചു.

3. ആരോപണങ്ങളും അഴിമതി കഥകളും

• മാസപ്പടി വിവാദം: മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മകൾക്കെതിരെ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങൾ മധ്യവർഗ വോട്ടർമാർക്കിടയിൽ പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യത കുറച്ചു.

• കരുവന്നൂർ ബാങ്ക് തട്ടിപ്പ്: സഹകരണ മേഖലയിലുണ്ടായ തട്ടിപ്പുകൾ സാധാരണക്കാരായ നിക്ഷേപകരെ ആശങ്കയിലാക്കി.

• AI ക്യാമറ, കെ-ഫോൺ വിവാദങ്ങൾ: വൻകിട പദ്ധതികളിൽ അഴിമതി നടക്കുന്നുവെന്ന പ്രതിപക്ഷ ആരോപണങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ചർച്ചയായി.

4. സാമൂഹിക-സമുദായ ധ്രുവീകരണം

• ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ മാറ്റം: വഖഫ് ഭേദഗതി നിയമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കേന്ദ്ര വിഷയങ്ങളിൽ യു.ഡി.എഫ് കൂടുതൽ വിശ്വസനീയമായ പ്രതിരോധം ഉയർത്തുന്നുവെന്ന തോന്നൽ മുസ്ലിം വോട്ടുകളെ യു.ഡി.എഫിലേക്ക് അടുപ്പിച്ചു.

• ക്രൈസ്തവ വോട്ടുകളുടെ വിള്ളൽ: ബഫർ സോൺ വിഷയം, വന്യജീവി ആക്രമണം എന്നിവ മലയോര മേഖലയിലെ ക്രൈസ്തവ വോട്ടർമാരെ എൽ.ഡി.എഫിൽ നിന്ന് അകറ്റി.

• ശക്തമായ ബി.ജെ.പി സാന്നിധ്യം: പല മണ്ഡലങ്ങളിലും ബി.ജെ.പി വോട്ട് വിഹിതം വർധിപ്പിച്ചത് എൽ.ഡി.എഫിന്റെ പരമ്പരാഗത വോട്ടുബാങ്കുകളിൽ വിള്ളലുണ്ടാക്കി.

5. യുവാക്കളുടെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും നിലപാട്

• പി.എസ്.സി പരീക്ഷകളും നിയമനങ്ങളും: പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമനങ്ങൾ വൈകുന്നതും താത്കാലിക നിയമനങ്ങൾ വർധിക്കുന്നതും ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു.

• എസ്.എഫ്.ഐ വിവാദങ്ങൾ: ക്യാമ്പസുകളിൽ എസ്.എഫ്.ഐയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ അതിക്രമങ്ങളും സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വിവാദങ്ങളും വിദ്യാർത്ഥി സമൂഹത്തിനിടയിൽ സർക്കാരിന്റെ പ്രതിച്ഛായ ഇടിച്ചു.

• ലഹരി മാഫിയ: സംസ്ഥാനത്ത് വർധിച്ചുവരുന്ന ലഹരി ഉപയോഗം തടയാൻ പോലീസിന് കഴിയുന്നില്ലെന്ന ആക്ഷേപം രക്ഷിതാക്കൾക്കിടയിൽ അമർഷമുണ്ടാക്കി.

6. പോലീസും ഭരണകൂട വീഴ്ചകളും

• പോലീസിന്റെ വീഴ്ചകൾ: പോലീസിന്റെ ഗുണ്ടാബന്ധങ്ങളും കസ്റ്റഡി മരണങ്ങളും സർക്കാരിന് വലിയ തലവേദനയുണ്ടാക്കി.

• നവകേരള സദസ്സ്: നവകേരള സദസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ അനാവശ്യ ധൂർത്തും കറുത്ത തുണി പ്രതിഷേധങ്ങളോട് പോലീസ് കാണിച്ച അമിത ബലപ്രയോഗവും തിരിച്ചടിയായി.

• വന്യജീവി ആക്രമണം: വയനാട്, ഇടുക്കി മേഖലകളിൽ വന്യജീവി ആക്രമണം തടയാൻ കഴിയാത്തത് പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങളെ ഭരണപക്ഷത്തിനെതിരെ തിരിച്ചു.

7. വോട്ടിങ് ശതമാനവും രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളും

• ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ തുടർച്ച: കഴിഞ്ഞ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലുണ്ടായ ട്രെൻഡ് മാറ്റാൻ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും എൽ.ഡി.എഫിന് സാധിച്ചില്ല.

• യു.ഡി.എഫിന്റെ ഐക്യം: തമ്മിലടി ഒഴിവാക്കി യു.ഡി.എഫ് ഒറ്റക്കെട്ടായി നിന്നത് അവർക്ക് ഗുണകരമായി.

• നിഷ്പക്ഷ വോട്ടുകളുടെ നഷ്ടം: രാഷ്ട്രീയ ചായ്‌വില്ലാത്ത നിഷ്പക്ഷ വോട്ടർമാർ ഭരണമാറ്റം ആഗ്രഹിച്ചത് എൽ.ഡി.എഫിന് തിരിച്ചടിയായി.

• പ്രചാരണത്തിലെ പാളിച്ചകൾ: വികസനം പറയുന്നതിനേക്കാൾ ഉപരിയായി രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കുന്ന രീതി വോട്ടർമാർ സ്വീകരിച്ചില്ല.

• തീരദേശ മേഖലയിലെ അതൃപ്തി: മണ്ണെണ്ണ വില വർധനയും കടൽക്ഷോഭത്തിനുള്ള ശാശ്വത പരിഹാരമില്ലാത്തതും മത്സ്യത്തൊഴിലാളി വോട്ടുകളിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കി.

• പഴയ നേതാക്കളുടെ അഭാവം: ജനകീയരായ പല പഴയ നേതാക്കളെയും മാറ്റിനിർത്തിയത് വോട്ടർമാരുമായുള്ള വൈകാരിക ബന്ധം കുറച്ചു.

• കേന്ദ്ര ഏജൻസികളുടെ അന്വേഷണം: അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അത് ഭരണകൂട വിരുദ്ധ ചിന്തയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടി.

• വാഗ്ദാന ലംഘനങ്ങൾ: പ്രകടനപത്രികയിലെ പല വാഗ്ദാനങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കാൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മൂലം സാധിക്കാതെ വന്നത് ജനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു.

8. മുന്നണിയിലെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളും സംഘടനാപരമായ പാളിച്ചകളും

• സി.പി.ഐ – സി.പി.എം ഭിന്നത: മുന്നണിയിലെ പ്രധാന കക്ഷികൾ തമ്മിൽ പല വിഷയങ്ങളിലും (പ്രത്യേകിച്ച് പോലീസ് നയം, പരിസ്ഥിതി) പരസ്യമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായത് ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അവമതിപ്പുണ്ടാക്കി.

• ലോക്കൽ കമ്മറ്റികളിലെ വിഭാഗീയത: താഴെത്തട്ടിലുള്ള പാർട്ടി യൂണിറ്റുകളിൽ പലയിടത്തും ഉണ്ടായ ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളെ മന്ദീഭവിപ്പിച്ചു.

• അണികളുടെ നിസ്സംഗത: സർക്കാരിന്റെ പല തീരുമാനങ്ങളിലും അതൃപ്തിയുള്ള പഴയകാല പ്രവർത്തകർ സജീവമായി രംഗത്തിറങ്ങാതിരുന്നത് വോട്ട് ചോർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.

9. അടിസ്ഥാന വിഭാഗങ്ങളിലെ വിള്ളൽ

• തോട്ടം തൊഴിലാളികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ: ഇടുക്കി, വയനാട് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ തോട്ടം തൊഴിലാളികളുടെ വേതന പ്രശ്നങ്ങളിലും ലയങ്ങളിലെ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിലും കാര്യമായ മാറ്റം വരാത്തത് അവരുടെ വോട്ടിനെ ബാധിച്ചു.

• ആദിവാസി-ദളിത് വിഭാഗങ്ങളുടെ അതൃപ്തി: ഭൂമി പ്രശ്നങ്ങളിലും പട്ടികവർഗ ഫണ്ടുകളുടെ വിനിയോഗത്തിലും ഉണ്ടായ വീഴ്ചകൾ ഈ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ സർക്കാരിനോടുള്ള വിശ്വാസം കുറച്ചു.

• റബ്ബർ വിലയും കർഷക രോഷവും: റബ്ബർ വില താഴേക്ക് പോയതും കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾക്കിടയിൽ കർഷകർ ദുരിതത്തിലായതും മധ്യകേരളത്തിൽ എൽ.ഡി.എഫിന് വലിയ തിരിച്ചടിയായി.

10. വികസന പദ്ധതികളും പരിസ്ഥിതി ആശങ്കകളും

• കെ-റെയിൽ (SilverLine) ഭീതി: സിൽവർ ലൈൻ പദ്ധതിക്കായി അതിരടയാള കല്ലുകൾ ഇട്ടതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധം ജനമനസ്സുകളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും മാഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇത് പലയിടത്തും ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭീതി നിലനിർത്തി.

• തീരശോഷണവും വിഴിഞ്ഞം സമരവും: വിഴിഞ്ഞം പദ്ധതിയും തീരശോഷണവും ഉയർത്തി ലത്തീൻ രൂപതയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ തീരദേശ വോട്ടുകളിൽ വലിയ വിള്ളലുണ്ടാക്കി.

• ക്വാറി-മണൽ മാഫിയ ആരോപണങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതിലോല പ്രദേശങ്ങളിൽ ക്വാറികൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതിലെ ഇരട്ടത്താപ്പ് പ്രകൃതിസ്നേഹികളെ സർക്കാരിനെതിരെ ചിന്തിപ്പിച്ചു.

11. സാംസ്കാരികവും ആശയപരവുമായ കാരണങ്ങൾ

• പി.ആർ. വർക്കിനോടുള്ള വിരക്തി: സർക്കാരിന്റെ അമിതമായ പരസ്യപ്രചാരണങ്ങളും (PR Work) കോടികൾ ചെലവഴിച്ചുള്ള ആഘോഷങ്ങളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്കിടയിൽ ജനങ്ങൾക്ക് ദഹിച്ചില്ല.

• ഗവർണർ-സർക്കാർ പോര്: ഗവർണറുമായി നടത്തിയ നീണ്ട നിയമ-രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടങ്ങൾ ഭരണസിരാകേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിച്ചുവെന്നും വികസന മുരടിപ്പിന് കാരണമായെന്നും ഒരു വിഭാഗം വിശ്വസിച്ചു.

• നവോത്ഥാന മൂല്യങ്ങളിലെ പിന്നോട്ടുപോക്ക്: സ്ത്രീ സുരക്ഷയിലും ലിംഗസമത്വത്തിലും വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകിയെങ്കിലും പ്രായോഗിക തലത്തിൽ പലപ്പോഴും പിന്നോട്ടുപോയത് സ്ത്രീ വോട്ടർമാരെ സ്വാധീനിച്ചു.

12. ആഗോള-ദേശീയ ഘടകങ്ങളുടെ സ്വാധീനം

• പ്രവാസി പ്രശ്നങ്ങൾ: വിദേശത്തുനിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ട് തിരിച്ചെത്തിയ പ്രവാസികളുടെ പുനരധിവാസത്തിനായി പ്രഖ്യാപിച്ച പല പദ്ധതികളും ഫലപ്രദമായില്ല എന്ന പരാതി നിലനിൽക്കുന്നു.

• കേന്ദ്ര വിരുദ്ധ വികാരം തിരിച്ചടിച്ചോ?: എപ്പോഴും കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന സമീപനം ഒരു ഘട്ടം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ജനങ്ങളിൽ മടുപ്പുണ്ടാക്കി. കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണം കേന്ദ്രം മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കെടുകാര്യസ്ഥത കൂടിയാണെന്ന പ്രതിപക്ഷ പ്രചാരണം ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു.

• മധ്യവർഗത്തിന്റെ മാറ്റം: കേരളത്തിലെ വളർന്നുവരുന്ന മധ്യവർഗം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറും ബിസിനസ് സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷവും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ നോക്കുകൂലി പോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നത് അവരെ നിരാശരാക്കി.

13. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങളിലെ പാളിച്ച

• സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണ്ണയത്തിലെ വീഴ്ച: പല മണ്ഡലങ്ങളിലും പുതുമുഖങ്ങളെ പരീക്ഷിച്ചത് പാളുകയും ജനകീയരായ പഴയ നേതാക്കളുടെ അഭാവം പ്രകടമാവുകയും ചെയ്തു.

• പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഏകോപനം: മുൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ നിന്ന് ഭിന്നമായി, വോട്ട് ഭിന്നിച്ചു പോകാതെ യു.ഡി.എഫ് നടത്തിയ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ തെറ്റിച്ചു.

ചുരുക്കത്തിൽ, ജനങ്ങളുടെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളിലുണ്ടായ തിരിച്ചടികളും (വിലക്കയറ്റം, പെൻഷൻ), ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശൈലിയോടുള്ള വിയോജിപ്പുമാണ് ഈ തിരിച്ചടിക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന നൂലിഴകൾ. ഇത് കേവലം ഒരു താൽക്കാലിക തരംഗമല്ല, മറിച്ച് കേരളീയ പൊതുസമൂഹം നൽകുന്ന ഗൗരവകരമായ ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. വെറും രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണം മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളും, ഭരണസംവിധാനത്തിലെ സുതാര്യതക്കുറവുമാണ് എൽ.ഡി.എഫിന്റെ ഈ വമ്പൻ തോൽവിക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന ഹേതുക്കൾ. ഒരു തിരുത്തൽ പ്രക്രിയ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഈ ഫലം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.