അഫ്സൽ ഖാനും 63 ഭാര്യമാരും

ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജാവും അഫ്സൽ ഖാനും

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് മറാത്താ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ, ബിജാപൂർ സേനാനായകനായ അഫ്സൽ ഖാനും ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജാവും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. ഈ ചരിത്ര സംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും ഭീകരവും ദാരുണവുമായ ഒന്നാണ് അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ 63 ഭാര്യമാരുടെ കൊലപാതകം. ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വീരവും അതേസമയം ദാരുണവുമായ ഒരു അധ്യായമാണ് ഇവർ തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ. യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളുടെയും ധീരതയുടെയും കഥകൾക്കപ്പുറം, മനുഷ്യനൊരില്ലാത്ത ക്രൂരതയുടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും അടയാളങ്ങൾ ഈ ചരിത്രസംഭവത്തിന് പിന്നിലുണ്ട്.

 

ഭാരതചരിത്രത്തിൽ മറാത്താ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയം അടയാളപ്പെടുത്തിയ സുപ്രധാന വർഷമായിരുന്നു 1659. വളർന്നു വരുന്ന ശിവാജിയുടെ ശക്തിയെ എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ ബിജാപൂരിലെ ആദിൽ ഷാഹി സുൽത്താൻ തന്റെ ഏറ്റവും കരുത്തനായ സേനാനായകൻ അഫ്സൽ ഖാനെ നിയോഗിച്ചു. പർവ്വതസമാനമായ ശരീരപ്രകൃതിയും അളവറ്റ കായികബലവുമുള്ള ഖാൻ, ശിവാജിയെ ജീവനോടെയോ അല്ലാതെയോ പിടികൂടുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്താണ് യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിലും കായികാഭ്യാസത്തിലും അഗ്രഗണ്യനായിരുന്ന അഫ്സൽ ഖാൻ വളരെ വലിയൊരു സൈന്യവുമായി പ്രതാപ്ഗഡിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടത്.

ജോത്സ്യൻ്റെ പ്രവചനവും ഖാൻ്റെ തീരുമാനവും

ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം, ശിവാജിക്കെതിരെയുള്ള യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അഫ്സൽ ഖാൻ തന്റെ ഭാവി അറിയാനായി ഒരു ജോത്സ്യനെ സമീപിച്ചു. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഖാൻ പരാജയപ്പെടുമെന്നും അദ്ദേഹം ജീവനോടെ മടങ്ങിവരില്ലെന്നും ജോത്സ്യൻ പ്രവചിച്ചു.

ഈ പ്രവചനം കേട്ട ഖാൻ അങ്ങേയറ്റം അസ്വസ്ഥനായി. താൻ മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ തന്റെ 63 ഭാര്യമാരും മറ്റ് പുരുഷന്മാരുടെ അധീനതയിലാകുമെന്നോ അല്ലെങ്കിൽ അവർ പുനർവിവാഹം കഴിക്കുമെന്നോ ഉള്ള ചിന്ത അദ്ദേഹത്തെ ക്രൂരമായ ഒരു തീരുമാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

ദാരുണമായ കൂട്ടക്കൊല

താൻ മരിച്ചാലും തന്റെ ഭാര്യമാർ മറ്റാർക്കും അവകാശപ്പെട്ടവരാകരുത് എന്ന് തീരുമാനിച്ച ഖാൻ, അവരെ എല്ലാവരെയും വധിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം, ബിജാപൂർ നഗരത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒരു വലിയ കിണറിന് സമീപം വെച്ചാണ് ഈ ക്രൂരകൃത്യം നടന്നത്.

  • കൊലപ്പെടുത്തിയ രീതി: ഖാൻ തന്റെ ഭാര്യമാരെ ഓരോരുത്തരെയായി കിണറ്റിലേക്ക് തള്ളിയിട്ട് മുക്കിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചവരെ സൈനികർ വാളുപയോഗിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി.

  • സാത്ത് ഖബർ (Sixty Graves): ബിജാപൂരിലെ (ഇന്നത്തെ വിജയപുര) ‘സാത്ത് ഖബർ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലം ഈ സംഭവത്തിന്റെ മൂകസാക്ഷിയായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവിടെ ഒരേ നിരയിലായി ഏകദേശം 60-ലധികം കല്ലറകൾ കാണാം.

ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം

ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്:

  1. ഭൗതിക തെളിവ്: ബിജാപൂരിലെ കല്ലറകൾ ഈ സംഭവത്തിന് ശക്തമായ തെളിവായി പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. സാധാരണയായി ഒരു സൈന്യാധിപന്റെ ഭാര്യമാർക്കായി ഇത്രയധികം കല്ലറകൾ ഒരേ സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെടാറില്ല.

  2. മനോഭാവം: അക്കാലത്തെ ചില ഭരണാധികാരികളുടെയും സൈന്യാധിപന്മാരുടെയും ക്രൂരമായ സ്വഭാവത്തെയും സ്ത്രീകളോടുള്ള അവരുടെ മനോഭാവത്തെയുമാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

  3. മരണം: 1659 നവംബർ 10-ന് പ്രതാപ്ഗഡ് കോട്ടയുടെ അടിവാരത്തിൽ വെച്ച് നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ശിവാജി മഹാരാജാവ് അഫ്സൽ ഖാനെ വധിച്ചു. ജോത്സ്യൻ്റെ പ്രവചനം പോലെ തന്നെ ഖാൻ ആ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങി വന്നില്ല.

അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ അന്ത്യത്തെക്കുറിച്ചും ബിജാപൂരിലെ ആ ദാരുണമായ സ്മാരകത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ ചരിത്രപരമായ വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. പ്രധാനമായും പ്രതാപ്ഗഡ് യുദ്ധം, സാത്ത് ഖബർ എന്നീ രണ്ട് കാര്യങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം.

1659 നവംബർ 10-ന് പ്രതാപ്ഗഡ് കോട്ടയുടെ അടിവാരത്തിൽ വെച്ച് ശിവാജിയും അഫ്സൽ ഖാനും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ആയുധങ്ങളില്ലാതെ വരണമെന്നായിരുന്നു വ്യവസ്ഥയെങ്കിലും രണ്ടുപേരും തന്ത്രശാലികളായിരുന്നു. ഖാൻ തന്റെ വസ്ത്രത്തിനുള്ളിൽ ‘ബിച്വ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തേളിന്റെ ആകൃതിയുള്ള കഠാര ഒളിപ്പിച്ചു. ശിവാജി തന്റെ കൈപ്പത്തിക്കുള്ളിൽ ഭീകരമായ ‘വാഗ് നഖ്’ (പുലിനഖം) ഒളിപ്പിക്കുകയും വസ്ത്രത്തിനടിയിൽ ഇടുമ്പ് കവചം (Chilkhata) ധരിക്കുകയും ചെയ്തു.

കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കിടെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്ന മട്ടിൽ അഫ്സൽ ഖാൻ ശിവാജിയെ തന്റെ ഇടതുകൈകൊണ്ട് ചേർത്തുപിടിക്കുകയും വലതുകൈയിലെ കഠാര കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാർശ്വഭാഗത്ത് കുത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കവചം ധരിച്ചിരുന്നതിനാൽ ശിവാജി അത്ഭുതകരമായി രക്ഷപ്പെട്ടു. നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ശിവാജി തന്റെ കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന പുലിനഖം ഉപയോഗിച്ച് അഫ്സൽ ഖാന്റെ വയർ കീറിമുറിച്ചു. പരിക്കേറ്റ ഖാനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനികർ രക്ഷപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ശിവാജിയുടെ വിശ്വസ്തനായ സംഭാജി കാവജി ഖാന്റെ തലയറുത്തു.

1. പ്രതാപ്ഗഡ് യുദ്ധം (1659 നവംബർ 10)

ശിവാജി മഹാരാജാവിനെ ജീവനോടെയോ അല്ലാതെയോ പിടികൂടുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്താണ് അഫ്സൽ ഖാൻ ബിജാപൂരിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടത്.

  • കൂടിക്കാഴ്ച: പ്രതാപ്ഗഡ് കോട്ടയുടെ അടിവാരത്തിൽ വെച്ച് സമാധാന ചർച്ചയ്ക്കായി ഇരുവരും കണ്ടുമുട്ടി. ആയുധങ്ങളില്ലാതെ വരണമെന്നായിരുന്നു നിബന്ധനയെങ്കിലും രണ്ടുപേരും കരുതലോടെയാണ് വന്നത്.

  • ആക്രമണം: ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നതിനിടെ അഫ്സൽ ഖാൻ തന്റെ കഠാര ഉപയോഗിച്ച് ശിവാജിയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ വസ്ത്രത്തിനടിയിൽ കവചം (Armor) ധരിച്ചിരുന്നതിനാൽ ശിവാജി രക്ഷപ്പെട്ടു.

  • പ്രത്യാക്രമണം: നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ശിവാജി തന്റെ കൈയ്യിൽ ഒളിപ്പിച്ചിരുന്ന ‘വാഗ് നഖ്’ (പുലിനഖം) ഉപയോഗിച്ച് അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ വയർ കീറുകയും അദ്ദേഹത്തെ മാരകമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

  • അന്ത്യം: പരിക്കേറ്റ ഖാനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനികർ പല്ലക്കിൽ രക്ഷപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ശിവാജിയുടെ സൈന്യാധിപനായ സംഭാജി കാവജി ഖാൻ്റെ തലയറുത്ത് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ചു.

2. സാത്ത് ഖബർ (Saath Kabar – 63 കല്ലറകൾ)

കർണാടകയിലെ ബിജാപൂരിലാണ് (ഇന്നത്തെ വിജയപുര) ഈ പ്രദേശം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ സ്മാരകം അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ ക്രൂരതയുടെയും ഭയത്തിന്റെയും അടയാളമായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

  • നിർമ്മാണം: തന്റെ മരണശേഷം ഭാര്യമാർ മറ്റൊരാളുടെയും കൂടെ പോകരുത് എന്ന ചിന്തയിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ശേഷം അവർക്കായി നിർമ്മിച്ച കല്ലറകളാണിവ.

  • ഘടന: കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ വരിവരിയായിട്ടാണ് ഈ കല്ലറകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിനടുത്തായി തന്നെയുണ്ട് ആ ദാരുണമായ സംഭവം നടന്ന കിണർ.

  • ഏകാന്തത: ബിജാപൂരിലെ മറ്റ് പ്രശസ്തമായ സ്മാരകങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് (ഉദാഹരണത്തിന് ഗോൾ ഗുംബസ്) വളരെ വിജനമായ ഒരു പ്രദേശത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്നും ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് ആ സ്ഥലത്തിന്റെ ഭീകരത അനുഭവപ്പെടുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

3. അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ ശവകുടീരം (പ്രതാപ്ഗഡിൽ)

ശത്രുവാണെങ്കിലും മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ മൃതദേഹത്തോട് ആദരവ് കാണിക്കണമെന്ന ഹൈന്ദവ ധർമ്മം ശിവാജി മഹാരാജാവ് പാലിച്ചു.

  • അഫ്സൽ ഖാൻ കൊല്ലപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്യാനും അവിടെ ഒരു ശവകുടീരം നിർമ്മിക്കാനും ശിവാജി ഉത്തരവിട്ടു.

  • ഇന്നും മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സതാറ ജില്ലയിലുള്ള പ്രതാപ്ഗഡ് കോട്ടയ്ക്ക് സമീപം ഈ ശവകുടീരം കാണാം. ശത്രുവിനോട് പോലും കാണിച്ച ഈ മാന്യത ശിവാജിയുടെ മഹത്വമായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജാവും അഫ്സൽ ഖാനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച ആയുധങ്ങൾ വെറും യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി മാറ്റിയ നിർണ്ണായക വസ്തുക്കളാണ്. അവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

1. ശിവാജി മഹാരാജാവിന്റെ ‘വാഗ് നഖ്’ (Wagh Nakh)

ശരീരത്തിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെക്കാവുന്നതും പുലിയുടെ നഖത്തിന് സമാനമായതുമായ ഈ ആയുധമാണ് അഫ്സൽ ഖാനെ നേരിടാൻ ശിവാജി പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചത്.

  • എന്താണ് വാഗ് നഖ്?: ഉരുക്കുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നാല് കൂർത്ത നഖങ്ങളും രണ്ട് വിരലുകളിൽ ഇട്ടുപിടിക്കാനുള്ള വളയങ്ങളുമുള്ള ഒരു ആയുധമാണിത്. ഇത് കൈപ്പത്തിക്കുള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെക്കാൻ സാധിക്കും.

  • ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്?: ദീർഘകാലം ലണ്ടനിലെ വിക്ടോറിയ ആൻഡ് ആൽബർട്ട് മ്യൂസിയത്തിൽ (Victoria and Albert Museum) ആയിരുന്നു ഈ ആയുധം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജെയിംസ് ഗ്രാന്റ് ഡഫിന് ഇത് സമ്മാനമായി ലഭിച്ചതായിരുന്നു.

  • ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്നു: 2024 ജൂലൈയിൽ, മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന്റെ പരിശ്രമഫലമായി ഈ വാഗ് നഖ് ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് (മൂന്ന് വർഷത്തെ ലോൺ വ്യവസ്ഥയിൽ) തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു. നിലവിൽ ഇത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സതാറയിലുള്ള (Satara) ചത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജ് മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശനത്തിന് വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

2. ബിച്വ (Bichuwa) – അഫ്സൽ ഖാൻ ഉപയോഗിച്ച കഠാര

കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കിടെ ശിവാജിയെ വധിക്കാൻ അഫ്സൽ ഖാൻ ഉപയോഗിച്ചത് ‘ബിച്വ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെറിയ വളഞ്ഞ കഠാരയാണ്.

  • തേളിന്റെ കൊടുക്കിന്റെ ആകൃതിയുള്ള (Bichu എന്നാൽ തേൾ) വളരെ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു കഠാരയാണിത്.

  • ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നതിനിടെ ഖാൻ ഈ കഠാര ഉപയോഗിച്ച് ശിവാജിയുടെ വശങ്ങളിൽ കുത്തി. എന്നാൽ വസ്ത്രത്തിനുള്ളിൽ ശിവാജി ധരിച്ചിരുന്ന ഇടുമ്പ് കവചം (Chilkhata) അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ചു.

3. ഭവാനി വാൾ (Bhavani Talwar)

ശിവാജി മഹാരാജാവിന്റെ ഐതിഹാസികമായ വാളാണ് ‘ഭവാനി വാൾ’. അഫ്സൽ ഖാനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ സമയത്ത് അടിയന്തര സാഹചര്യം നേരിടാൻ ശിവാജിയുടെ പക്കൽ ഈ വാളും ഉണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ സൈന്യാധിപനായ സംഭാജി കാവജി അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ തലയറുത്തത് ഇത്തരം ഒരു വാൾ ഉപയോഗിച്ചാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

ചരിത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ

ഈ ആയുധങ്ങൾ ഇന്ന് ദേശീയ അഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്:

  1. ബുദ്ധിശക്തി: ശാരീരികമായി തന്നെക്കാൾ കരുത്തനായ അഫ്സൽ ഖാനെ നേരിടാൻ കായികബലത്തേക്കാൾ ബുദ്ധിപരമായ തന്ത്രമാണ് (വാഗ് നഖ് പോലുള്ള ഒളിപ്പിച്ച ആയുധങ്ങൾ) ശിവാജി ഉപയോഗിച്ചത്.

  2. മ്യൂസിയങ്ങൾ: സതാറയിലെ മ്യൂസിയത്തിന് പുറമെ, പൂനെയിലെ രാജാ ദിങ്കർ കേൽക്കർ മ്യൂസിയത്തിലും അക്കാലത്തെ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സമാനമായ ആയുധങ്ങളുടെ വലിയ ശേഖരം കാണാൻ സാധിക്കും.

അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ 63 ഭാര്യമാരുടെ കഥ കേവലം ഒരു നാടോടിക്കഥയല്ല, മറിച്ച് ബിജാപൂരിലെ കല്ലറകൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ ദാരുണ സംഭവമായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. ശിവാജി മഹാരാജാവിന്റെ ധീരതയെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾക്കൊപ്പം തന്നെ, അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ ഈ ക്രൂരതയും ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം മറാത്ത സൈന്യം ബിജാപൂർ സൈന്യത്തെ വൻതോതിൽ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും പൻഹാല കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അഫ്സൽ ഖാൻ്റെ പതനം ഇന്ത്യയിലുടനീളം ശിവാജിയുടെ പേരും പ്രശസ്തിയും വർദ്ധിപ്പിച്ചു. അഫ്സൽ ഖാന്റെ പതനം വെറുമൊരു വ്യക്തിയുടെ പതനമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അത് ഭയത്തിന്മേലുള്ള ധർമ്മത്തിന്റെ വിജയമായിരുന്നു. 63 ഭാര്യമാരെ കൊലപ്പെടുത്തിയ ഖാന്റെ ക്രൂരതയും, ആയുധബലത്തേക്കാൾ ബുദ്ധിബലം കൊണ്ട് വിജയിച്ച ശിവാജിയുടെ തന്ത്രങ്ങളും ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ മറക്കാനാവാത്ത ഏടുകളായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ വിജയം ‘ഹിന്ദവി സ്വരാജ്‘ എന്ന സ്വപ്നത്തിലേക്കുള്ള മറാത്തകളുടെ പ്രയാണം വേഗത്തിലാക്കി.

തക്ഷശില

ലോകചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സർവകലാശാലകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന തക്ഷശില (Taxila), ഭാരതീയ വിജ്ഞാനീയത്തിന്റെ തിളക്കമാർന്ന അധ്യായമാണ്. ഇന്നത്തെ പാക്കിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ, റാവൽപിണ്ടിക്ക് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ഈ വിദ്യാകേന്ദ്രം, ആധുനിക സർവകലാശാലകൾക്കും സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അറിവിന്റെ വെളിച്ചം ലോകത്തിന് പകർന്നു നൽകി. തക്ഷശിലയുടെ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം വളരെ വിപുലമാണ്. അതിന്റെ തുടക്കം, പാഠ്യപദ്ധതി, പുരാവസ്തു ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, അത് വൈദിക പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത് എന്നും പിന്നീട് ബൗദ്ധ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കേന്ദ്രമായി വളർന്നു എന്നും മനസ്സിലാക്കാം.

ചരിത്രപശ്ചാത്തലം

നളന്ദ സർവകലാശാല സ്ഥാപിതമാകുന്നതിനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, ഏകദേശം ക്രി.മു. 6-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ (ചില ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ക്രി.മു 1000-ൽ) തക്ഷശില ഒരു പ്രമുഖ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായി വളർന്നിരുന്നു. തക്ഷശില സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത് പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കവാടമായ ഗാന്ധാര ദേശത്തായിരുന്നു; ഗാന്ധാര ദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന ഈ നഗരം സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെയും മധ്യേഷ്യൻ സംസ്കാരങ്ങളുടെയും സംഗമഭൂമി കൂടിയായിരുന്നു. രാമായണത്തിലെ ഭരതന്റെ പുത്രനായ തക്ഷൻ ആണ് ഈ നഗരം സ്ഥാപിച്ചതെന്ന് ഐതിഹ്യങ്ങൾ പറയുന്നു. ഏഷ്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപാരികളുടെയും സഞ്ചാരികളുടെയും സംഗമസ്ഥാനമായിരുന്നു ഈ നഗരം. തക്ഷശിലയുടെ തുടക്കം ബൗദ്ധപാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നായിരുന്നില്ല, അത് വൈദികപാരമ്പര്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായിരുന്നു.

വൈദിക പാരമ്പര്യം (Vedic/Hindu Roots)

  • കാലഘട്ടം: തക്ഷശിലയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്രി.മു. 6-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതലെങ്കിലും സജീവമായിരുന്നു. ഇത് ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ കാലഘട്ടത്തിന് മുൻപോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല ജീവിതത്തിലോ ഉള്ള സമയമാണ്.

  • ഐതിഹ്യം: രാമായണത്തിൽ, അയോധ്യാ രാജാവായിരുന്ന ഭരതന്റെ മകൻ തക്ഷൻ സ്ഥാപിച്ച നഗരമാണ് തക്ഷശിലയെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ ബന്ധം അതിന്റെ വൈദിക പശ്ചാത്തലത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

  • പാഠ്യപദ്ധതി: തക്ഷശിലയിലെ ആദ്യകാല പാഠ്യപദ്ധതികളിൽ വേദങ്ങൾ, ഉപനിഷത്തുകൾ, വേദാംഗങ്ങൾ, സംസ്കൃത വ്യാകരണം (പാണിനിയുടെ രചനകൾ), യുദ്ധതന്ത്രം, രാഷ്ട്രതന്ത്രം എന്നിവയ്ക്കായിരുന്നു പ്രധാന പ്രാധാന്യം.

  • പ്രമുഖർ: സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തിന്റെ പിതാവായ പാണിനി വൈദിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രമുഖനായ വ്യക്തിയായിരുന്നു.

ബൗദ്ധപാരമ്പര്യത്തിന്റെ വളർച്ച

തക്ഷശില ഒരു ബൗദ്ധ സ്ഥാപനമായി ഉടലെടുത്തതല്ലെങ്കിലും, ബുദ്ധന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ അതിന്റെ പ്രശസ്തി വർധിച്ചു.

  • ജാതക കഥകൾ: ബുദ്ധന്റെ മുൻ ജന്മങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകളായ ജാതകങ്ങളിൽ തക്ഷശിലയെ അറിവിന്റെ കേന്ദ്രമായി പലപ്പോഴും പരാമർശിക്കുന്നു. ഇത് ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

  • മൗര്യ സാമ്രാജ്യം: ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യന്റെയും ചാണക്യന്റെയും ഭരണത്തിന് ശേഷം, അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ (ക്രി.മു. 3-ാം നൂറ്റാണ്ട്), തക്ഷശില ഒരു വലിയ ബൗദ്ധമത തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു.

  • നിർമ്മിതികൾ: അശോക ചക്രവർത്തി ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമായ ധർമ്മരാജിക സ്തൂപം നിർമ്മിച്ചു. ഇതോടെ ബുദ്ധമത തത്വചിന്തയും പഠനവും പ്രധാന പാഠ്യവിഷയങ്ങളായി മാറി.

ചുരുക്കത്തിൽ, തുടക്കം വൈദികം; വളർച്ച വൈദിക-ബൗദ്ധ ആശയങ്ങളുടെ സംഗമം എന്ന നിലയിലായിരുന്നു തക്ഷശിലയുടെ ചരിത്രം.

വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയും പ്രത്യേകതകളും

തക്ഷശില ഇന്നത്തെ സർവകലാശാലകളെപ്പോലെ ഒറ്റപ്പെട്ട വലിയൊരു കെട്ടിടമായിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, അറിവ് തേടിയെത്തുന്നവർക്ക് അഭയമരുളുന്ന നൂറുകണക്കിന് ഗുരുകുലങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ നഗരം ആയിരുന്നു അത്.

  • പ്രവേശനം: സാധാരണയായി 16 വയസ്സ് പൂർത്തിയായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രവേശനം നൽകിയിരുന്നത്.

  • സ്വാതന്ത്ര്യം: പാഠ്യപദ്ധതികളോ പരീക്ഷകളോ നിർബന്ധിതമായിരുന്നില്ല. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് തങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട അധ്യാപകരെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനും, അധ്യാപകർക്ക് തങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരെന്നു തോന്നുന്ന ശിഷ്യരെ സ്വീകരിക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നു.

  • പഠനരീതി: ഒരു വിഷയം പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചു എന്ന് ഗുരുവിന് ബോധ്യപ്പെടുന്നത് വരെ പഠനം തുടരും. രാജകുമാരന്മാരും സാധാരണക്കാരും ഇവിടെ ഒരേപോലെ വിദ്യ അഭ്യസിച്ചിരുന്നു.

പഠനവിഷയങ്ങൾ

ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമായി പതിനായിരത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇവിടെ പഠിച്ചിരുന്നു. പ്രധാനമായും 18-ഓളം വിദ്യകളും 64 കലകളുമാണ് ഇവിടെ പരിശീലിപ്പിച്ചിരുന്നത്.

  1. വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും: ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളുടെ അടിത്തറ.

  2. വൈദ്യശാസ്ത്രം (Medicine & Surgery): ആയുർവേദത്തിനും ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നു.

  3. യുദ്ധതന്ത്രം (Military Science): ധനുർവേദവും ആയുധപരിശീലനവും.

  4. രാഷ്ട്രതന്ത്രം (Politics): രാജ്യഭരണം, നയതന്ത്രം എന്നിവ.

  5. മറ്റു വിഷയങ്ങൾ: ഗണിതം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, നിയമം, വാണിജ്യം, സംഗീതം, നൃത്തം, ചിത്രകല.

കാലഘട്ടം സംഭവം / ഭരണകൂടം പ്രാധാന്യം
ക്രി.മു. 600 – 518 ആദ്യകാല സ്ഥാപനം ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായി വളരുന്നു. വൈദിക പഠനത്തിന് ഊന്നൽ.
ക്രി.മു. 518 അക്കീമെനിഡ് (പേർഷ്യൻ) ആക്രമണം പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഗ്രീക്ക്-പേർഷ്യൻ സ്വാധീനം വിജ്ഞാന കേന്ദ്രത്തിൽ എത്തുന്നു.
ക്രി.മു. 326 അലക്സാണ്ടറുടെ ആക്രമണം മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി തക്ഷശില സന്ദർശിച്ചു. ഗ്രീക്ക് പണ്ഡിതന്മാർ വിവരങ്ങൾ കൈമാറി.
ക്രി.മു. 322 – 185 മൗര്യ സാമ്രാജ്യം ചാണക്യന്റെയും ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെയും ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ തക്ഷശില സൈനിക, രാഷ്ട്രീയ പരിശീലനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി. അശോകന്റെ കാലത്ത് ബൗദ്ധമതത്തിന് പ്രാധാന്യം.
ക്രി.മു. 2 – ക്രി.വ. 1 ഇൻഡോ-ഗ്രീക്ക് ഭരണം ഗ്രീക്ക് കലയും വാസ്തുവിദ്യയും (ഗാന്ധാര കലാരൂപം) തഴച്ചു വളർന്നു.
ക്രി.വ. 1 – 375 കുശാന സാമ്രാജ്യം കനിഷ്ക ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്ത് ബുദ്ധമത പഠനം ഉന്നതിയിലെത്തി. തക്ഷശില ബുദ്ധമത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര കേന്ദ്രമായി മാറി.
ക്രി.വ. 5-ാം നൂറ്റാണ്ട് ഹൂൺ ആക്രമണം ഹൂണന്മാർ (ഹുണർ) നഗരം ആക്രമിച്ച് നശിപ്പിച്ചു. ഇതോടെ തക്ഷശിലയുടെ പ്രാധാന്യം കുറയുകയും പിൽക്കാലത്ത് പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

തക്ഷശിലയിലെ ഇതിഹാസ തുല്യരായ പ്രതിഭകൾ

തക്ഷശിലയുടെ യശസ്സ് വാനോളമുയർത്തിയത് അവിടെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന ആചാര്യന്മാരും അവിടെ നിന്ന് പഠിച്ചിറങ്ങിയ ശിഷ്യന്മാരുമാണ്. തക്ഷശില സർവകലാശാലയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന അധ്യായം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഗുരുക്കന്മാരും അവിടെ നിന്ന് പഠിച്ചിറങ്ങിയ പ്രതിഭകളുമാണ്. ഭാരതീയ ചരിത്രത്തെയും ലോക വിജ്ഞാനത്തെയും സ്വാധീനിച്ച ആ പ്രമുഖ വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു.

  • ചാണക്യൻ (കൗട്ടില്യൻ / വിഷ്ണുഗുപ്തൻ): ലോകപ്രശസ്തമായ ‘അർത്ഥശാസ്ത്രം’ രചിച്ച ചാണക്യൻ തക്ഷശിലയിലെ ആചാര്യനായിരുന്നു. മൗര്യസാമ്രാജ്യ സ്ഥാപകനായ ചന്ദ്രഗുപ്തനെ വാർത്തെടുത്തത് തക്ഷശിലയുടെ മണ്ണിൽ വെച്ചാണ്. തക്ഷശിലയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ ആചാര്യനായിരുന്നു ചാണക്യൻ. അദ്ദേഹം രചിച്ച ‘അർത്ഥശാസ്ത്രം’ എന്ന ഗ്രന്ഥം ഇന്നും ഭരണകൂടതന്ത്രങ്ങളുടെയും സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാന പ്രമാണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മൗര്യ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ചന്ദ്രഗുപ്തനെ പരിശീലിപ്പിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്. രാഷ്ട്രമീമാംസ (Political Science), സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം എന്നിവയിൽ അഗ്രഗണ്യനായിരുന്നു ചാണക്യൻ.

  • പാണിനി (Panini): സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തിന് അടിത്തറയിട്ട, ‘അഷ്ടാധ്യായി’യുടെ കർത്താവായ പാണിനി തക്ഷശിലയിലെ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു. ലോകത്തിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാൾ. സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തെ ക്രമപ്പെടുത്തിയ ‘അഷ്ടാധ്യായി’ (Ashtadhyayi) എന്ന മഹത്തായ ഗ്രന്ഥം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്. ഭാഷയുടെ ഘടനയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്ത ആദ്യ വ്യക്തിയാണ് പാണിനി. ഭാഷാശാസ്ത്രം, വ്യാകരണം എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാനം.

  • ശുശ്രുതൻ (Sushruta): “ശസ്ത്രക്രിയയുടെ പിതാവ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശുശ്രുതൻ, പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി ഉൾപ്പെടെയുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ശസ്ത്രക്രിയകൾ പഠിപ്പിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. തക്ഷശിലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു വലിയ നാമമാണ് ശുശ്രുതൻ. ‘പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറിയുടെ പിതാവ്’ എന്ന് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. മൂക്ക് വച്ചുപിടിപ്പിക്കൽ (Rhinoplasty), തിമിര ശസ്ത്രക്രിയ, സിസേറിയൻ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണ്ണമായ ശസ്ത്രക്രിയകൾ അദ്ദേഹം 2500 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ നടത്തിയിരുന്നു.

  • ജീവകൻ (Jivaka Komarabhacca): ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെയും മഗധ രാജാവായിരുന്ന ബിംബിസാരന്റെയും രാജവൈദ്യനായിരുന്ന ജീവകൻ ആയുർവേദം അഭ്യസിച്ചത് തക്ഷശിലയിൽ നിന്നാണ്. ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെയും മഗധ രാജാവ് ബിംബിസാരന്റെയും വ്യക്തിഗത വൈദ്യനായിരുന്നു. തലയോട്ടി തുറന്നുള്ള ശസ്ത്രക്രിയകൾ (Brain Surgery) വരെ ചെയ്യാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്ന അത്ഭുത വൈദ്യനായിരുന്നു ജീവകൻ. ഏഴുവർഷത്തോളം തക്ഷശിലയിൽ താമസിച്ച് അദ്ദേഹം വൈദ്യശാസ്ത്രം അഭ്യസിച്ചു. വൈദ്യശാസ്ത്ര (Medicine & Surgery) രംഗത്ത് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണിദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്.

  • വിഷ്ണുശർമ്മ (Vishnu Sharma): ലോകപ്രശസ്തമായ ‘പഞ്ചതന്ത്രം’ കഥകളുടെ രചയിതാവാണ് ഇദ്ദേഹം. രാജകുമാരന്മാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ രാജനീതിയും ജീവിതപാഠങ്ങളും മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കാനാണ് അദ്ദേഹം മൃഗങ്ങളെ കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി പഞ്ചതന്ത്രം രചിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

  • ആത്രേയ പുനർവസു (Atreya Punarvasu): ഭാരതീയ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ ഋഷിവര്യനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹം തക്ഷശിലയിലെ വൈദ്യശാസ്ത്ര വിഭാഗം മേധാവിയായിരുന്നു. പ്രശസ്ത വൈദ്യനായിരുന്ന ജീവകൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു.

  • ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ (Chandragupta Maurya): ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ സാമ്രാജ്യമായ മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ. ചാണക്യന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ തക്ഷശിലയിൽ വെച്ചാണ് അദ്ദേഹം യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളും ഭരണകാര്യങ്ങളും പഠിച്ചത്. അലക്സാണ്ടറുടെ സൈന്യത്തെ നേരിടാൻ അദ്ദേഹം പ്രാപ്തി നേടിയത് ഇവിടെ നിന്നുള്ള പരിശീലനത്തിലൂടെയാണ്.

  • ചരകൻ (Charaka): ആയുർവേദത്തിന്റെ പിതാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായി ഇദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ‘ചരക സംഹിത’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കർത്താവാണ്. രോഗനിർണ്ണയം, മരുന്നുകൾ, ഭക്ഷണരീതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായ പഠനങ്ങൾ അദ്ദേഹം നടത്തി. കുശാന രാജാവായ കനിഷ്കന്റെ രാജവൈദ്യനായിരുന്നു ചരകൻ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

  • പ്രസേനജിത്ത് (Prasenajit): കോസല രാജ്യത്തെ രാജാവായിരുന്നു. ബുദ്ധന്റെ സമകാലികനും അടുത്ത സുഹൃത്തുമായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. തക്ഷശിലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം കോസലത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയായത്.

  • അംഗുലിമാലൻ (Angulimala): ബുദ്ധമത ചരിത്രത്തിലെ പ്രശസ്തനായ കൊള്ളക്കാരൻ (പിന്നീട് സന്യാസിയായി മാറി). അഹിംസക എന്ന പേരിൽ തക്ഷശിലയിൽ പഠിച്ചിരുന്ന മിടുക്കനായ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. ചില തെറ്റിദ്ധാരണകൾ കാരണം ഗുരുവിന്റെ ശാപമേറ്റ് ക്രൂരനായ കൊള്ളക്കാരനായി മാറേണ്ടി വന്നവനാണ് അംഗുലിമാലൻ എന്ന് ചില ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശമുണ്ട്.

  • ബന്ധുലൻ (Bandhula): മല്ല സാമ്രാജ്യത്തിലെ (Malla Kingdom) രാജകുമാരനും പിന്നീട് കോസല രാജ്യത്തെ സേനാധിപനും ആയിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. പ്രസേനജിത്ത് രാജാവിന്റെയും മഹാലിയുടെയും സഹപാഠിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. തക്ഷശിലയിൽ നിന്ന് യുദ്ധമുറകളിൽ (Military Science) അസാമാന്യ പ്രാവീണ്യം നേടിയാണ് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയത്. വില്ലയ്ത്തത്തിൽ (Archery) അർജുനനെപ്പോലെ മിടുക്കനായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

  • മഹാലി (Mahali): വൈശാലിയിലെ ലിച്ചാവി വംശത്തിലെ രാജകുമാരനാണിത്. ബന്ധുലന്റെയും പ്രസേനജിത്തിന്റെയും കൂടെ ഒരേ ഗുരുകുലത്തിൽ പഠിച്ചയാളാണ് മഹാലി. പിൽക്കാലത്ത് ലിച്ചാവികളുടെ നയതന്ത്രജ്ഞനായി ഇദ്ദേഹം മാറി. ജ്ഞാനവും കാഴ്ചപ്പാടും നേടാൻ ഇദ്ദേഹം തക്ഷശിലയിൽ കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു.

  • കുമാരലത (Kumaralata): പ്രശസ്തനായ ബൗദ്ധ പണ്ഡിതനാണിദ്ദേഹം. ബുദ്ധമതത്തിലെ ‘സൗത്രാന്തിക’ (Sautrantika) ശാഖയുടെ സ്ഥാപകനാണ് ഇദ്ദേഹം. തക്ഷശില നഗരവാസിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. അക്കാലത്ത് തക്ഷശില ബുദ്ധമത തത്വചിന്തയുടെയും വലിയ കേന്ദ്രമായിരുന്നു എന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം തെളിയിക്കുന്നു. ചൈനീസ് സഞ്ചാരിയായ ഹുയാൻ സാങ് ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ ആദരവോടെ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

  • പതഞ്ജലി (Patanjali): യോഗസൂത്രത്തിന്റെ രചയിതാവും വ്യാകരണ പണ്ഡിതനുമാണു പതഞ്ജലി. പാണിനിയുടെ സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ‘മഹാഭാഷ്യം’ എന്ന ഗ്രന്ഥം രചിച്ചത് പതഞ്ജലിയാണ്. അദ്ദേഹം തക്ഷശിലയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഗാന്ധാര ദേശക്കാരനായിരുന്നുവെന്നും, തക്ഷശിലയിലെ വ്യാകരണ പാരമ്പര്യമാണ് അദ്ദേഹം പിന്തുടർന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

  • കുണാലൻ (Kunala): അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ മകനാണിദ്ദേഹം. മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് തക്ഷശിലയിലെ വൈസ്രോയിയായി (ഗവർണർ) കുണാലനെ നിയോഗിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട ദാരുണമായ സംഭവം നടന്നത് തക്ഷശിലയിൽ വെച്ചാണെന്ന് ചരിത്രകഥകൾ പറയുന്നു. കുണാല സ്തൂപം (Kunala Stupa) തക്ഷശിലയിലെ ഒരു പ്രധാന സ്മാരകമാണ്.

  • ജ്യോതിഷ്ക (Jyotishka): രാജഗിരിയിലെ അതിസമ്പന്നനായ ഒരു ശ്രേഷ്ഠി (Merchant). രാജാക്കന്മാർ മാത്രമല്ല, വ്യാപാരികളും തക്ഷശിലയിൽ പഠിച്ചിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ജ്യോതിഷ്ക. ബിസിനസ്സും കണക്കും പഠിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ മാതാപിതാക്കൾ അങ്ങോട്ട് അയക്കുകയായിരുന്നു.

  • ബ്രഹ്മദത്ത രാജാക്കന്മാർ (Brahmadatta): വാരണാസിയിലെ (Kashi) രാജാക്കന്മാർ. ജാതക കഥകളിൽ പലയിടത്തും ‘ബ്രഹ്മദത്തൻ’ എന്ന പേരിൽ വാരണാസി ഭരിച്ച രാജാക്കന്മാരെ കാണാം. ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും തക്ഷശിലയിൽ പോയി വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവരാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാരണാസിയിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ച് അവർ തക്ഷശിലയിൽ എത്തിയിരുന്നു എന്നത് അക്കാലത്തെ ഈ സർവകലാശാലയുടെ പ്രശസ്തിയെ കാണിക്കുന്നു.

ഈ പട്ടിക പരിശോധിച്ചാൽ, രാഷ്ട്രീയം മുതൽ വൈദ്യശാസ്ത്രം വരെ, ഭാഷാശാസ്ത്രം മുതൽ തത്വശാസ്ത്രം വരെ എല്ലാ മേഖലകളിലും ലോകത്തിന് വെളിച്ചം നൽകിയ പ്രതിഭകളെയാണ് തക്ഷശില സംഭാവന ചെയ്തതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. തക്ഷശില കേവലം ഒരു പാഠശാലയായിരുന്നില്ല; അത് രാജാക്കന്മാരെയും, പോരാളികളെയും, വൈദ്യന്മാരെയും, തത്വചിന്തകരെയും ഒരേ കുടക്കീഴിൽ വളർത്തിയെടുത്ത ഒരു സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു. പ്രസേനജിത്തും, ബന്ധുലനും, മഹാലിയും ഒരുമിച്ച് ഒരേ ഗുരുവിന്റെ കീഴിൽ പഠിച്ചു എന്നത്, വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദത്തിനും സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിനും തക്ഷശില എത്രത്തോളം കാരണമായി എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.

തക്ഷശിലയുടെ ജീവിതം ആധുനിക സർവകലാശാലകളിലേത് പോലെയല്ലായിരുന്നു. അത് അച്ചടക്കമുള്ളതും ഗുരു ശിഷ്യ ബന്ധത്തിന് അതീവ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതുമായ ഒരു ഗുരുകുല സമ്പ്രദായം ആയിരുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ദിനചര്യ

  • അതിരാവിലെ: ദിവസം ആരംഭിച്ചിരുന്നത് അതിരാവിലെയുള്ള പ്രാർത്ഥനകളോടെയും ധ്യാനത്തോടെയുമാണ്.

  • ഗുരു ശുശ്രൂഷ: വിദ്യാർത്ഥികൾ (രാജകുമാരന്മാർ ഉൾപ്പെടെ) സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ സ്വയം നിറവേറ്റുന്നതോടൊപ്പം ഗുരുവിന്റെ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കാനും സഹായിക്കാനും ബാധ്യസ്ഥരായിരുന്നു. ആശ്രമം വൃത്തിയാക്കൽ, വിറക് ശേഖരിക്കൽ, മൃഗങ്ങളെ പരിപാലിക്കൽ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

  • പാഠ്യപഠനം: രാവിലെ മുതൽ ഉച്ചവരെ വിവിധ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ക്ലാസുകളിലും ചർച്ചകളിലും ഏർപ്പെടും.

  • സംവാദങ്ങൾ (Debates): അറിവ് നേടുന്നതിൽ സംവാദങ്ങൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. സഹപാഠികളുമായും ഗുരുക്കന്മാരുമായും വിദ്യാർത്ഥികൾ തർക്കിക്കുകയും ആശയങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇത് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിഎച്ച്ഡി തലത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് സമാനമായിരുന്നു.

  • പ്രായോഗിക പരിശീലനം: ആയുർവേദ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിനായി വനങ്ങളിലേക്ക് പോകേണ്ടി വന്നു. ധനുർവേദം പഠിക്കുന്നവർക്ക് നിരന്തരമായ പരിശീലനം നിർബന്ധമായിരുന്നു.

  • ഭക്ഷണം: ലളിതവും സസ്യാഹാരത്തിലധിഷ്ഠിതവുമായിരുന്നു. എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.

വിദ്യാഭ്യാസം, ഫീസ്, ബിരുദം

  • അധ്യാപകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഏത് ഗുരുവിൽ നിന്ന് പഠിക്കണമെന്ന് സ്വയം തീരുമാനിക്കാമായിരുന്നു. ഒരു ഗുരുവിൽ നിന്ന് ഒരു വിഷയം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അവർക്ക് മറ്റൊരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാമായിരുന്നു.

  • ഫീസ് (ഗുരുദക്ഷിണ): ഇന്ന് കാണുന്നതുപോലെ മുൻകൂട്ടിയുള്ള ഫീസ് ഘടന തക്ഷശിലയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

    • സമ്പന്നർ: സമ്പന്നരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപോ, അല്ലെങ്കിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമോ ഗുരുവിന് പാരിതോഷികങ്ങൾ നൽകാം.

    • പാവപ്പെട്ടവർ: സാമ്പത്തിക ശേഷിയില്ലാത്തവർ ഗുരുവിന് വേണ്ടി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചാണ് അറിവ് നേടിയത്. പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഗുരു ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്തോ (പണം, കന്നുകാലികൾ, അധ്വാനം) അതാണ് ഗുരുദക്ഷിണയായി നൽകിയിരുന്നത്.

  • ബിരുദമില്ല: ആധുനിക സർവകലാശാലകൾ നൽകുന്നതുപോലെയുള്ള ബിരുദങ്ങളോ (Degrees) സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളോ തക്ഷശിലയിൽ നൽകിയിരുന്നില്ല. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് വിഷയത്തിൽ പൂർണ്ണമായ പാണ്ഡിത്യം ലഭിച്ചു എന്ന് ഗുരു അംഗീകരിക്കുന്നതോടെ പഠനം അവസാനിക്കുന്നു. പാണ്ഡിത്യമാണ് അവിടുത്തെ അംഗീകാരം.

തക്ഷശിലയിലെ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം

തക്ഷശില ഒരു പ്രൊഫഷണൽ, മിലിട്ടറി പരിശീലന കേന്ദ്രമായിട്ടാണ് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. അതിനാൽ നളന്ദ, വിക്രമസില തുടങ്ങിയ ബുദ്ധമത കേന്ദ്രങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവിടെ സ്ത്രീകൾ നേരിട്ടുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളായി ഉണ്ടായിരുന്നതിന് ശക്തമായ ചരിത്രപരമായ തെളിവുകൾ കുറവാണ്.

എങ്കിലും, സ്ത്രീകൾക്ക് അറിവ് നേടുന്നതിൽ വിലക്കുകളുണ്ടായിരുന്നില്ല. അവരുടെ പങ്ക് പ്രധാനമായും രണ്ട് തലങ്ങളിലായിരുന്നു:

1. വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചിരുന്ന സ്ത്രീകൾ

  • ഗാർഹിക വിദ്യാഭ്യാസം: രാജകുടുംബത്തിലെയും ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങളിലെയും സ്ത്രീകൾക്ക് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചിരുന്നത് പൊതുവേ വീടുകളിലോ അല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീകളുടെ പ്രത്യേക ഗുരുക്കന്മാരുടെ (ഉപാധ്യായികൾ) കീഴിലോ ആയിരുന്നു.

  • ബൗദ്ധ കേന്ദ്രങ്ങൾ: തക്ഷശില സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ഗാന്ധാര പ്രദേശം ബുദ്ധമതത്തിന്റെ വലിയ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ബുദ്ധവിഹാരങ്ങളിൽ സന്യാസിനിമാർക്ക് (ഭിക്ഷുണിമാർക്ക്) തത്വചിന്തയിലും മറ്റും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടാൻ അവസരമുണ്ടായിരുന്നു.

  • കലാപരമായ വിദ്യാഭ്യാസം: സംഗീതം, നൃത്തം, ചിത്രകല തുടങ്ങിയ 64 കലകൾ അഭ്യസിക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾ മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു.

2. ഗുരുക്കന്മാരുടെ ആശ്രമങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ

തക്ഷശിലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഭാര്യമാർക്കും (ഗുരുപത്നി) പെൺമക്കൾക്കും നിർണായകമായ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു:

  • മാതൃതുല്യമായ പരിപാലനം: ആശ്രമങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തങ്ങളുടെ മക്കളെപ്പോലെ പരിചരിച്ചത് ഗുരുപത്നിമാരായിരുന്നു. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുക, ശുശ്രൂഷ ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ അവർ ഏർപ്പെട്ടു.

  • ആദ്യ ഗുരു: പലപ്പോഴും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ആദ്യ പാഠങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നത് ഗുരുപത്നിമാരായിരുന്നു.

  • വൈദ്യശാസ്ത്ര സഹായികൾ: ശുശ്രുതൻ പോലുള്ള ഗുരുക്കന്മാർ ശസ്ത്രക്രിയ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഗുരുവിന്റെ പത്നിമാരോ കുടുംബാംഗങ്ങളോ വൈദ്യശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽ സഹായികളായി വർത്തിച്ചിരുന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, തക്ഷശിലയിലെ ക്ലാസ് മുറികളിൽ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യം കുറവായിരുന്നെങ്കിലും, ആ വിദ്യാകേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും പിന്നിൽ സ്ത്രീകൾ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.

തക്ഷശിലയുടെ പതനം

നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ജ്ഞാനത്തിന്റെ കേദാരമായി നിലകൊണ്ട തക്ഷശില, വിദേശീയരുടെ തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി. ഗ്രീക്കുകാർ, ശകന്മാർ, കുശാനന്മാർ എന്നിവർ ഭരിച്ചുവെങ്കിലും, തക്ഷശിലയുടെ പൂർണ്ണമായ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായത് ക്രി.വ. 5-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നടന്ന ഹൂണന്മാരുടെ (Huns) ആക്രമണമാണ്. തക്ഷശിലയുടെ പതനം ഒറ്റരാത്രികൊണ്ടു സംഭവിച്ചതല്ല; അത് നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, ബാഹ്യ ആക്രമണങ്ങളുടെ ഫലമായിരുന്നു. എങ്കിലും, ഈ മഹത്തായ വിദ്യാകേന്ദ്രം പൂർണ്ണമായി നശിക്കുന്നതിന് കാരണമായത് ക്രി.വ. 5-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഹൂണന്മാരുടെ (Huns) ആക്രമണമാണ് എന്നതിന് ശക്തമായ തെളിവുകളുണ്ട്. തക്ഷശിലയുടെ അന്തിമ നാശത്തിന് ഏകദേശം ക്രി.വ. 450 മുതൽ 520 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയെ ആക്രമിച്ച ശ്വേത ഹൂണന്മാർ (White Huns / Hephthalites) കാരണമായിത്തീർന്നു.

ക്രൂരമായ ഈ ആക്രമണത്തിൽ നഗരം കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുകയും, അമൂല്യമായ ഗ്രന്ഥശാലകളും ആശ്രമങ്ങളും അഗ്നിക്കിരയാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ബുദ്ധമത സന്യാസിമാർ കൊല്ലപ്പെടുകയോ പലായനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തതോടെ ആ മഹത്തായ നഗരം കാലയവനികയ്ക്കുള്ളിൽ മറഞ്ഞു.

തെളിവുകൾ:

  • പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ (Archaeological Evidence):

    • തക്ഷശിലയിലെ പ്രധാന ബൗദ്ധ വിഹാരങ്ങളായ ധർമ്മരാജിക സ്തൂപം, സിർകാപ് (Sirkaap) തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഉത്ഖനനങ്ങളിൽ വൻതോതിലുള്ള തീപിടിത്തത്തിന്റെ സൂചനകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കെട്ടിടങ്ങളുടെ അടിത്തട്ടിൽ കട്ടിയുള്ള ചാരത്തിന്റെയും കത്തിക്കരിഞ്ഞ വസ്തുക്കളുടെയും പാളികൾ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. ഇത് ഒരു പ്രകൃതി ദുരന്തം ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മനഃപൂർവം നടത്തിയ നാശമായിരുന്നു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.

    • ഈ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം നഗരം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ഹൂണന്മാർ നശിപ്പിച്ച കെട്ടിടങ്ങൾ പിന്നീട് പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

  • ചൈനീസ് സഞ്ചാരികളുടെ രേഖകൾ (Chinese Traveller Accounts):

    • ചൈനീസ് സഞ്ചാരിയായിരുന്ന ഫാഹിയാൻ (Faxian) ക്രി.വ. 400-ാമാണ്ടിൽ തക്ഷശില സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, ബൗദ്ധ പാരമ്പര്യം തഴച്ചുവളരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തി.

    • എന്നാൽ, ക്രി.വ. 630-ൽ തക്ഷശില സന്ദർശിച്ച മറ്റൊരു പ്രമുഖ സഞ്ചാരിയായ ഹ്യൂയാൻ സാങ് (Xuanzang), തക്ഷശില ഒരു “ശൂന്യമായ നഗരം” (Deserted City) ആയി മാറിയതായും, മഠങ്ങളും സ്തൂപങ്ങളും നാശോന്മുഖമായതായും വിവരിച്ചു. ഈ രണ്ട് വിവരണങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, 5-ഉം 7-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ തക്ഷശിലയ്ക്ക് വലിയ നാശം സംഭവിച്ചു എന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.


 രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങൾ (Contextual Factors)

തക്ഷശിലയുടെ വീണ്ടെടുപ്പിന് തടസ്സമായ മറ്റ് സാഹചര്യങ്ങളും തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു:

  • സാമ്പത്തിക തകർച്ച:

    • തക്ഷശില ഏഷ്യയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര പാതയായ സിൽക്ക് റൂട്ടിന്റെ (Silk Route) ഭാഗമായിരുന്നു. കുശാന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം, വ്യാപാര മാർഗ്ഗങ്ങൾ വഴിമാറിപ്പോവുകയും, അതുവഴി തക്ഷശിലയിലേക്കുള്ള ധനസഹായവും വരുമാനവും നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

    • വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുള്ള രാജകീയ പിന്തുണ ഇല്ലാതായതോടെ അതിന്റെ പ്രവർത്തനം നിലച്ചു.

  • ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം:

    • വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയെ ബാഹ്യശക്തികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിവുള്ള വലിയൊരു സാമ്രാജ്യം (ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം) ശിഥിലമായതോടെ, അതിർത്തിയിൽ നിന്നുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ തടയാൻ പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇത് തക്ഷശിലയുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തെ ബാധിച്ചു.


ബൗദ്ധവിരുദ്ധത (Anti-Buddhist Sentiment)

ഹൂണന്മാരുടെ ആക്രമണം, പ്രത്യേകിച്ച് മിഹിരകുലന്റെ (Mihirakula) ആക്രമണം, ബൗദ്ധമതത്തോടുള്ള കടുത്ത വിരോധത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു.

  • മിഹിരകുലന്റെ ആക്രമണത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം തക്ഷശിലയിലെയും ഗാന്ധാര മേഖലയിലെയും സമ്പന്നമായ ബൗദ്ധമഠങ്ങളും വിഹാരങ്ങളുമായിരുന്നു.

  • ഇത് വെറുമൊരു കൊള്ളയടിയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു സാംസ്കാരിക ശുദ്ധീകരണ ശ്രമം കൂടിയായിരുന്നു. ഈ ആക്രമണം കാരണം നിരവധി ബൗദ്ധ സന്യാസിമാർ കൂട്ടത്തോടെ കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ നളന്ദ പോലുള്ള സുരക്ഷിത കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു.

തന്മൂലം, ഹൂണന്മാരുടെ ആക്രമണം കാരണമുണ്ടായ ഭൗതിക നാശവും, തുടർന്നുള്ള സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പിന്തുണയുടെ അഭാവവും ചേർന്നാണ് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ മഹത്തായ സർവകലാശാലാ നഗരമായ തക്ഷശിലയുടെ അന്ത്യത്തിന് കാരണമായത്.

ഇന്നത്തെ തക്ഷശില

നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ആർക്കിയോളജിസ്റ്റായ സർ അലക്സാണ്ടർ കണ്ണിംഗ്ഹാം ആണ് തക്ഷശിലയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്. ഇന്ന് പാക്കിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുള്ള ഈ പ്രദേശം, 1980 മുതൽ UNESCO-യുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ (World Heritage Site) ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്. പഴയ പ്രതാപത്തിന്റെ നിഴലുകൾ മാത്രമാണ് ഇന്ന് അവശേഷിക്കുന്നതെങ്കിലും, മനുഷ്യരാശിയുടെ വൈജ്ഞാനിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സ്വർണ്ണ അധ്യായമായി തക്ഷശില ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. തക്ഷശിലയുടെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന്, വിവിധ സംസ്കാരങ്ങൾക്കും വിശ്വാസങ്ങൾക്കും ഒരേപോലെ ഇടം നൽകിയിരുന്ന, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വിശ്വവിദ്യാകേന്ദ്രം ആയിരുന്നു അതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

മാമാങ്കം: നിളയുടെ തീരത്തെ വീരഗാഥ

മധ്യകാല കേരളത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ചക്രവാളത്തിൽ ജ്വലിച്ചുനിന്നതും, ഭാരതപ്പുഴയുടെ (നിളയുടെ) മണൽത്തരികളിൽ ചോരകൊണ്ട് എഴുതപ്പെട്ടതുമായ ഒരധ്യായമാണ് മാമാങ്കം. ഓരോ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിലും തിരുനാവായയിൽ അരങ്ങേറിയ ഈ മഹാമഹം, കേവലം ഒരു ഉത്സവമായിരുന്നില്ല; അത് അധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൻ്റെയും, നഷ്ടപ്പെട്ട അഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള വീരമൃത്യുവിൻ്റെയും, കേരളത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരിക-വാണിജ്യ സമൃദ്ധിയുടെയും നേർചിത്രമായിരുന്നു.

മാമാങ്കത്തിൻ്റെ വേരുകൾ കേരളത്തെ ഭരിച്ചിരുന്ന പ്രാചീന രാജവംശങ്ങളിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നു. ഐതിഹ്യങ്ങളനുസരിച്ച്, പരശുരാമൻ്റെ കാലം മുതൽക്കേ ഓരോ വ്യാഴവട്ടത്തിലും (12 വർഷം) നടന്നിരുന്ന ഈ ചടങ്ങ്, പുതിയ പെരുമാളിനെ (ചക്രവർത്തിയെ) തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനോ അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലെ ഭരണാധികാരിയുടെ അധികാരം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടിയുള്ളതായിരുന്നു.

ചേര പാരമ്പര്യം

എ.ഡി. 800 മുതൽ 1124 വരെ നിലനിന്ന രണ്ടാം ചേരസാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ മാമാങ്കത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.

  • രക്ഷാപുരുഷൻ (Guardian): ചേരസാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം, ഈ മഹാചടങ്ങിൻ്റെ രക്ഷാപുരുഷൻ എന്ന പദവി വള്ളുവനാട് രാജാവായ വള്ളുവക്കോനാതിരിക്കായി ലഭിച്ചു. തിരുനാവായ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ സംരക്ഷകൻ എന്ന നിലയിലും, 17-ഓളം നാടുവാഴികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സാമന്ത രാജാവെന്ന നിലയിലും, ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തിന് കേരളത്തിലെ രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതാപം നൽകി.

അധികാര കവർച്ച: സാമൂതിരിയുടെ ആധിപത്യം

മാമാങ്കത്തിൻ്റെ ചരിത്രം രക്തരൂഷിതമായി മാറുന്നത്, കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി (Zamorin of Calicut) തൻ്റെ അധികാരം വികസിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെയാണ്.

വള്ളുവക്കോനാതിരിയുടെ പതനം

14-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ മധ്യത്തോടെ, സൈനികപരമായും വാണിജ്യപരമായും ശക്തിപ്പെട്ട സാമൂതിരി തൻ്റെ ശ്രദ്ധ വള്ളുവനാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു.

  • പോരാട്ടത്തിൻ്റെ തുടക്കം: ഏകദേശം 1350-1361 കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്ന നിരവധി യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ സാമൂതിരി വള്ളുവക്കോനാതിരിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി. തന്ത്രപരമായി പ്രാധാന്യമുള്ളതും മാമാങ്കത്തിൻ്റെ വേദിയുമായ തിരുനാവായയുടെ നിയന്ത്രണം സാമൂതിരി പിടിച്ചെടുത്തു.

  • രക്ഷാപുരുഷ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കൽ: ഈ വിജയത്തിലൂടെ, പരമ്പരാഗതമായി വള്ളുവക്കോനാതിരിക്കായിരുന്ന മാമാങ്കത്തിൻ്റെ രക്ഷാപുരുഷ സ്ഥാനം സാമൂതിരി ബലം പ്രയോഗിച്ച് സ്വന്തമാക്കി. ഈ സംഭവം വള്ളുവനാടിന് രാഷ്ട്രീയമായ നഷ്ടത്തിനപ്പുറം, അഭിമാനപരമായ വലിയൊരു മുറിവായിരുന്നു.

നിലപാടുതറ: അധികാരത്തിൻ്റെ പീഠം

മാമാങ്കത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചിഹ്നമായിരുന്നു നിലപാടുതറ.

  • സ്ഥലം: ഭാരതപ്പുഴയുടെ മണൽത്തീരത്ത്, മാമാങ്കം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് പ്രത്യേകം നിർമ്മിച്ച ഉയരമുള്ള പീഠം.

  • പ്രതീകാത്മകത: രക്ഷാപുരുഷനായി വാഴുന്നതിൻ്റെ പ്രതീകമായി സാമൂതിരി ഇവിടെ വാളുമേന്തി നിന്നിരുന്നു. തൻ്റെ അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ഇനി ആരുമില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ഈ നിലപാടുതറയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ പീഠം സാമൂതിരിയുടെ വിജയത്തിൻ്റെയും വള്ളുവനാടിൻ്റെ പതനത്തിൻ്റെയും പ്രതീകമായി മാറി.

ചാവേറുകൾ: അഭിമാന സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള മരണം 🛡️

മാമാങ്കം കേവലം ഒരു അധികാര പ്രഖ്യാപനം മാത്രമായി ഒതുങ്ങിയില്ല. നഷ്ടപ്പെട്ട അഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കാനും, സാമൂതിരിയുടെ നെറികേടിനുള്ള പ്രതികാരവുമായി വള്ളുവക്കോനാതിരി നിയോഗിച്ച ആത്മഹത്യാ പോരാളികളാണ് ചാവേറുകൾ.

വീരമൃത്യുവിൻ്റെ പ്രതിജ്ഞ

“കൊല്ലുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക” എന്നതായിരുന്നു ചാവേറുകളുടെ പ്രതിജ്ഞ. തങ്ങളുടെ രാജാവായ വള്ളുവക്കോനാതിരിയോടുള്ള കൂറ്, മാമാങ്കം നടത്താനുള്ള പരമ്പരാഗത അവകാശം തട്ടിയെടുത്തതിലുള്ള പ്രതികാരം, നാടിൻ്റെ അഭിമാനം എന്നിവയായിരുന്നു ഈ പോരാളികളുടെ ഊർജ്ജം.

ചാവേർ തറവാടുകൾ

മാമാങ്കത്തിലെ ചാവേർപ്പട രൂപീകരിച്ചിരുന്നത് വള്ളുവനാടിൻ്റെ പ്രധാന സൈനിക പിന്തുണയായിരുന്ന നാല് നായർ തറവാടുകളിൽ നിന്നാണ്.

  1. ചന്ദനമണ്ണ (പുത്തൻകൂർ) നായർ

  2. പൂക്കോട്ട് നായർ

  3. കക്കൊട്ട് നായർ

  4. പനങ്ങാട്ട് നായർ

ഈ തറവാടുകളിലെ അംഗങ്ങൾ മാമാങ്കത്തിന് പുറപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ് വീട്ടുകാരോടും നാട്ടുകാരോടും യാത്ര പറഞ്ഞ്, തങ്ങളുടെ മരണം ഉറപ്പിച്ചു കൊണ്ടാണ് തിരുനാവായയിലേക്ക് എത്തിയിരുന്നത്.

സാമൂതിരിയുടെ പ്രതിരോധം: നായർ പട

ചാവേറുകളെ നേരിടാൻ സാമൂതിരി അതിശക്തമായ പ്രതിരോധനിര തീർത്തിരുന്നു.

  • സൈനികവലയം: നിലപാടുതറയ്ക്ക് ചുറ്റും ഉറച്ചുനിന്നത് സാമൂതിരിയുടെ വിശ്വസ്തരും വിദഗ്ദ്ധ പരിശീലനം ലഭിച്ചവരുമായ നായർ പടയാളികളാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് നായർ പടയാളികളുടെ സുരക്ഷാ വലയം ഭേദിച്ച് സാമൂതിരിയുടെ അടുത്ത് എത്തുക എന്നത് ചാവേറുകൾക്ക് ഏതാണ്ട് അസാധ്യമായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ചാവേറുകൾ നിലപാടുതറയിലേക്ക് അടുക്കും മുമ്പേ തന്നെ കൊല്ലപ്പെടുക പതിവായിരുന്നു.

മണിക്കിണർ (Manikkinar)

ചാവേർ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ദുരന്തപൂർണ്ണമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് മണിക്കിണർ.

  • ചരിത്രം: കൊല്ലപ്പെട്ട ചാവേറുകളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ വലിച്ചെറിഞ്ഞിരുന്ന കിണറാണിത്. ചില ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മൃതദേഹങ്ങൾ ആനകളെക്കൊണ്ട് ചവിട്ടിത്താഴ്ത്തിയിരുന്നു എന്നും പറയുന്നു. വള്ളുവനാടിൻ്റെ പരാജയത്തിൻ്റെയും സാമൂതിരിയുടെ അധികാരത്തിൻ്റെ ക്രൂരമായ പ്രഖ്യാപനമായും മണിക്കിണർ നിലനിന്നു.

വള്ളുവക്കോനാതിരിയുടെ ചരിതം: അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട രാജാവ്

മാമാങ്കത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന അധികാരി എന്നതിലുപരി, വള്ളുവക്കോനാതിരിയുടെ ചരിത്രം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.

സമുദായ പദവി

വള്ളുവക്കോനാതിരി പ്രാദേശിക നായർ/സൂത്ര വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു.

  • ക്ഷത്രിയ പദവി: മറ്റ് പല നാടുവാഴികളെയും പോലെ, അധികാരവും പ്രതാപവും വർധിച്ചപ്പോൾ, തങ്ങളെ ക്ഷത്രിയ പദവിക്ക് തുല്യമായ സമന്തന്മാരായി കണക്കാക്കാൻ ഇവർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും പരമ്പരാഗതമായി അവർ ക്ഷത്രിയരായിരുന്നില്ല.

അഭിമാനത്തിനായുള്ള പോരാളി

രക്ഷാപുരുഷ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷവും മാമാങ്കത്തിൻ്റെ അവകാശം തങ്ങൾക്കാണെന്ന് ലോകത്തോട് പ്രഖ്യാപിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ചാവേറുകളെ നിയോഗിച്ചത്. ഇത് വെറുമൊരു യുദ്ധമല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് നീതിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു രാജാവിൻ്റെ നിലവിളിയും, അതിനെ അനുസരിച്ച സൈനികരുടെ വീരമൃത്യുവുമായിരുന്നു.

സാമൂതിരിയുടെ ചരിത്രം: അധികാര ദാഹം

സാമൂതിരിമാർ (ഏറാടിമാർ) പരമ്പരാഗതമായി നായർ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. കോഴിക്കോട് തുറമുഖത്തിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യത്തിലൂടെ നേടിയെടുത്ത അസാമാന്യമായ സാമ്പത്തികവും സൈനികവുമായ ശക്തിയാണ് ഇവരെ കേരളത്തിലെ പ്രധാന ഭരണാധികാരികളാക്കി മാറ്റിയത്.

പദവിയും അധികാരവും

  • സമുദായ പദവി: സാമൂതിരിയും നായർ/സൂത്ര വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ്. മറ്റ് രാജവംശങ്ങൾക്കൊപ്പം തങ്ങളെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ വേണ്ടി ഇവർ ക്ഷത്രിയ പദവിക്ക് തുല്യമായ സ്ഥാനം സ്വയം സ്വീകരിച്ചിരുന്നു.

  • മാമാങ്കം ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉപകരണം: സാമൂതിരിക്ക് മാമാങ്കം എന്നത് കേരളത്തിലെ തൻ്റെ അധികാരം പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കാനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ വേദിയായിരുന്നു. ഓരോ 12 വർഷത്തിലും തൻ്റെ നിലപാടുതറയിൽ രക്തം വീഴാതെ നിൽക്കുന്നതിലൂടെ അദ്ദേഹം തൻ്റെ അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ആരുമില്ലെന്ന് തെളിയിച്ചു.

മുറിവേറ്റ ചരിത്രം

ചരിത്രപരമായി, ഒരു മാമാങ്കത്തിലും സാമൂതിരിയെ വധിക്കാൻ ചാവേറുകൾക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

  • പ്രതിരോധം: ശക്തമായ സൈനികവലയം കാരണം ചാവേറുകൾക്ക് അടുത്തെത്താൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല.

  • അവസാന മാമാങ്കത്തിലെ സംഭവം: 1755-ലെ അവസാന മാമാങ്കത്തിൽ പൂതമന കണ്ടരുമേനോൻ എന്ന 16 വയസ്സുകാരനായ ചാവേർ നിലപാടുതറയുടെ വളരെ അടുത്ത് എത്തുകയും, സാമൂതിരി തലനാരിഴയ്ക്ക് രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തതായി ഐതിഹ്യങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ ഗുരുതരമായ മുറിവുകൾ ഏറ്റതായി ചരിത്ര രേഖകളില്ല.

മാമാങ്കം: വ്യാപാരവും സംസ്കാരവും 🎪

യുദ്ധവും പ്രതികാരവും നിറഞ്ഞതിനപ്പുറം, മാമാങ്കം കേരളത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരിക-വാണിജ്യ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി.

വാണിജ്യ കേന്ദ്രം

മാമാങ്കം ഒരു വലിയ വ്യാപാര മേളയായിരുന്നു (Trade Fair).

  • സമയദൈർഘ്യം: ഏകദേശം 28 മുതൽ 30 ദിവസം വരെ നീണ്ടുനിന്നിരുന്ന ഈ ചടങ്ങിൽ, കേരളത്തിൽ നിന്നും അറേബ്യ, ചൈന, യൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.

  • ചരിത്ര സാക്ഷ്യം: പോർച്ചുഗീസ് സഞ്ചാരിയായ ബാർബോസ (Duarte Barbosa), ബ്രിട്ടീഷ് സഞ്ചാരിയായ റാൽഫ് ഫിച്ച് (Ralph Fitch) തുടങ്ങിയവർ മാമാങ്കത്തിലെ കച്ചവടത്തിൻ്റെയും ജനത്തിരക്കിൻ്റെയും പ്രാധാന്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

കലാസാംസ്കാരിക രംഗം

കളരിപ്പയറ്റ് പ്രകടനങ്ങൾ, നൃത്തങ്ങൾ, നാടൻ കലാരൂപങ്ങൾ എന്നിവ മാമാങ്കത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. വിവിധ നാടുവാഴികൾ തങ്ങളുടെ കലാകാരന്മാരെയും വിദഗ്ദ്ധരെയും മാമാങ്കത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ എത്തിച്ചിരുന്നു.

ചേകവന്മാരുടെ പങ്ക്

ചേകവന്മാർ (തീയ്യ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട ആയോധന വിദഗ്ദ്ധർ) മാമാങ്കത്തിലെ ചാവേർ പോരാട്ടത്തിൽ നേരിട്ടുള്ള പങ്കാളികളായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും, ഒരു മഹാമേള എന്ന നിലയിൽ, കേരളത്തിലെ എല്ലാ സമുദായക്കാർക്കും വ്യാപാരപരമായും കലാപരമായും മാമാങ്കത്തിൽ സജീവമായ പങ്കാളിത്തമുണ്ടായിരുന്നു.

അന്ത്യവും ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളും

മാമാങ്കം എന്ന മഹോത്സവത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചത് രാഷ്ട്രീയപരമായ മാറ്റങ്ങളാണ്.

  • അവസാന മാമാങ്കം: പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ചരിത്രമനുസരിച്ച്, മാമാങ്കം അവസാനം നടന്നത് 1755 A.D.-ലാണ്.

  • പതനം: 1766-ൽ മൈസൂർ സുൽത്താനായിരുന്ന ഹൈദരലി മലബാർ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി. അതോടുകൂടി സാമൂതിരിക്ക് തൻ്റെ അധികാരം നഷ്ടമായി. രക്ഷാപുരുഷൻ്റെ സ്ഥാനവും അധികാരവും ഇല്ലാതായതോടെ, നൂറ്റാണ്ടുകളായി തുടർന്നുപോന്ന ഈ ആചാരം എന്നെന്നേക്കുമായി നിലച്ചു.

ഇന്ന് തിരുനാവായയിലെ നിളാതീരം, നിലപാടുതറയുടെയും മണിക്കിണറിൻ്റെയും അവശേഷിപ്പുകളിലൂടെ, കേരള ചരിത്രത്തിലെ വീര്യത്തിൻ്റെയും ചോരയുടെയും ആ സങ്കീർണ്ണമായ കഥ നമ്മോട് മന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മാമാങ്കം, അധികാരത്തിനും അഭിമാനത്തിനും വേണ്ടി മനുഷ്യർ എന്ത് വില കൊടുത്തു എന്നതിൻ്റെ ഉജ്ജ്വലവും എന്നാൽ ദുരന്തപൂർണ്ണവുമായ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്.

ഡോ. കെ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ കാർഷിക ശാസ്ത്രരംഗത്ത് വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച, ഷട്‌പദവിജ്ഞാന (entomologist) മേഖലയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ആദ്യത്തെ ഭാരതീയനായിരുന്നു ഡോ. കെ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ(1884–1936). ഔദ്യോഗികമായി ഷഡ്പദവിജ്ഞാന മേഖലയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച വ്യക്തിയെന്ന ബഹുമതി അദ്ദേഹത്തിന് സ്വന്തമാണ്.  ഷട്‌പദവിജ്ഞാനീയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഇവ കൂടൂതെ ദി വെസ്റ്റ് (1927), എ സിവിലൈസേഷൻ അറ്റ് ബേ (മരണാനന്തരം 1937 ഇൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്) തുടങ്ങിയ പുസ്തകങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഗദ്യരീതിയിൽ ഷട്പദവിജ്ഞാനത്തിന്റെ സമഗ്രതയും സൗന്ദര്യവും ചോർന്നു പോകാതെ രചിച്ച ഈ രണ്ടു പുസ്തകങ്ങളും ഷട്‌പദവിജ്ഞാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഒരു കാർഷിക എൻ‌ടോമോളജിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ, കീടങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നതിനുള്ള കുറഞ്ഞ ചിലവിലുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അദ്ദേഹം, ഇന്ത്യയിലെ ക്ലാസിക്കൽ ബയോളജിക്കൽ കൺട്രോൾ സമീപനങ്ങളുടെ തുടക്കക്കാരൻ കൂടിയായിരുന്നു.

ജനനവും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലവും

ഡോ" കെ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ
ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണന്റെ നേട്ടങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ, അദ്ദേഹം ജനിച്ച കാലഘട്ടവും സാമൂഹിക ചുറ്റുപാടും നിർബന്ധമായും അറിഞ്ഞിരിക്കണം.

  • ജനനം: 1884 ഒക്ടോബർ 15-ന് ഫ്രഞ്ച് കോളനിയായിരുന്ന മയ്യഴിയിൽ (മാഹി) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം.
  • കുടുംബം: മലബാറിൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റായിരുന്ന കുഞ്ഞിമന്നൻ ആയിരുന്നു പിതാവ്. അമ്മ, കൂത്തുപറമ്പിലുള്ള വാച്ചാലി വീട്ടിലെ കല്യാണിയമ്മയും. ഈ ദമ്പതികളുടെ മൂന്നാമത്തെ മകനായിരുന്നു കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ.
  • സമുദായവും പ്രാധാന്യവും: അദ്ദേഹം തീയ്യ സമുദായത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിന്നിരുന്ന ഈ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട ഒരാൾക്ക് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടുക എന്നത് അചിന്തനീയമായിരുന്നു. കടുത്ത ജാതി വിവേചനവും വിദ്യാഭ്യാസ വിലക്കുകളും നിലനിന്നിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ, സ്വന്തം കഴിവ് കൊണ്ട് അമേരിക്കയിലെ ഹാർവാർഡ് പോലുള്ള സർവകലാശാലയിൽ എത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു എന്നത്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം വെറും ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ കഥയല്ല, മറിച്ച് സാമൂഹിക മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഒരു പ്രതീകം കൂടിയാണ് എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസം: അറിവിന്റെയും വിദേശ പരിശീലനത്തിന്റെയും ശക്തി

കുഞ്ഞിക്കണ്ണന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിന് ശക്തമായ അടിത്തറ നൽകി.

  • ഇന്ത്യയിലെ തുടക്കം: സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തേക്ക് പോവുകയും അവിടുത്തെ അഗ്രികൾച്ചറൽ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിലാണ് കാർഷിക കീടങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ താൽപര്യം ഉടലെടുക്കുന്നത്.
  • ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ: ഗവേഷണത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മികവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, ഉന്നത പഠനത്തിനായി സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകി. ഇത് അദ്ദേഹത്തെ അമേരിക്കയിലേക്ക് നയിച്ചു. ലോകപ്രശസ്തമായ ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ പ്രവേശനം നേടിയ അദ്ദേഹം, 1922-ൽ ഷഡ്പദവിജ്ഞാനീയത്തിൽ (Entomology) ഡോക്ടറേറ്റ് (Ph.D) നേടി. ഈ നേട്ടം അക്കാലത്ത് ഒരു ഇന്ത്യൻ പൗരന് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതികളിലൊന്നായിരുന്നു.

ഔദ്യോഗിക ജീവിതം: ആദ്യ ഭാരതീയ എൻ്റമോളജിസ്റ്റ്

വിദേശത്തുനിന്നുള്ള ഉന്നത പഠനത്തിനുശേഷം ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ മൈസൂരിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി, മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാർഷിക മേഖലയ്ക്ക് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകി.

 

1. പദവിയും ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യവും

മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തെ ഔദ്യോഗിക ഷഡ്പദവിജ്ഞാനീയജ്ഞൻ (Government Entomologist) എന്ന പദവിയിൽ അദ്ദേഹം നിയമിതനായി. അതുവരെ ഈ ഉന്നത സർക്കാർ ശാസ്ത്രീയ തസ്തികകളിൽ യൂറോപ്യൻമാർ മാത്രമാണ് നിയമിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഈ പദവി വഹിച്ച ആദ്യത്തെ ഭാരതീയൻ എന്ന നിലയിൽ, അദ്ദേഹം ഒരുപാട് തടസ്സങ്ങളെ തകർത്തെറിഞ്ഞു.

 

2. ലെസ്‌ലി സി. കോൾമാനുമായുള്ള ബന്ധം

മസൂർ കാർഷിക ഗവേഷണത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ എന്ന പ്രതിഭയെ വളർത്തിയെടുത്തതിൽ ഡോ. ലെസ്ലി സി. കോൾമാൻ എന്ന കനേഡിയൻ ശാസ്ത്രജ്ഞന് വലിയ പങ്കുണ്ട്.

  • കോൾമാൻ മൈസൂർ സംസ്ഥാനം നിയമിച്ച ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക എൻ്റമോളജിസ്റ്റായിരുന്നു.
  • കോൾമാന്റെ കീഴിലാണ് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ തന്റെ ഗവേഷണ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. കുഞ്ഞിക്കണ്ണന്റെ അസാധാരണമായ കഴിവുകൾ മനസ്സിലാക്കിയ കോൾമാൻ, അദ്ദേഹത്തിന് തുടർ പരിശീലനത്തിലും ഹാർവാർഡിലെ പഠനത്തിനും ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകി.
  • കോൾമാൻ പിന്നീട് മൈസൂർ കാർഷിക വകുപ്പിന്റെ തലവനായപ്പോഴും, തന്റെ പിൻഗാമിയായി കുഞ്ഞിക്കണ്ണനെ നിയമിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഇത്, ലെസ്ലി കോൾമാനും ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണനും തമ്മിലുള്ള ഗുരു-ശിഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെ ഉദാത്തമായ തെളിവാണ്.

ഷഡ്പദവിജ്ഞാനീയത്തിലെ (Entomology) സംഭാവനകൾ

ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ തന്റെ വൈദഗ്ധ്യം ഉപയോഗിച്ച് മൈസൂരിന്റെ കാർഷിക പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി.

  • കീടനിയന്ത്രണ തന്ത്രങ്ങൾ: കാപ്പി വിളയെ നശിപ്പിച്ചിരുന്ന കോഫി സ്റ്റെം ബോറർ (Coffee Stem Borer) എന്ന കീടത്തെക്കുറിച്ചും നെല്ല്, കരിമ്പ് തുടങ്ങിയ വിളകളെ ബാധിച്ചിരുന്ന കീടങ്ങളെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം വിപുലമായ പഠനം നടത്തി.
  • ജൈവ നിയന്ത്രണം: രാസ കീടനാശിനികളെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കാതെ, കീടങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനായി ജൈവപരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, കീടങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ശത്രുക്കളെ ഉപയോഗിച്ച്) അദ്ദേഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
  • സംയോജിത കീടനിയന്ത്രണം (IPM): ഒരു കീടത്തിന്റെ ജീവിതചക്രവും പരിസ്ഥിതിയും മനസ്സിലാക്കി, വിവിധ നിയന്ത്രണ മാർഗ്ഗങ്ങൾ സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കീടങ്ങളെ നേരിടുന്ന ആധുനിക കൃഷിരീതിക്ക് ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി അടിത്തറയിട്ടവരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം.
  • വിദ്യാഭ്യാസ വ്യാപനം: ലബോറട്ടറി ഗവേഷണങ്ങൾക്കപ്പുറം, ഈ ശാസ്ത്രീയ രീതികളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം കർഷകർക്ക് നേരിട്ടുള്ള പരിശീലനം നൽകുകയും കാർഷിക വിദ്യാഭ്യാസം ജനകീയമാക്കുകയും ചെയ്തു.

സാമൂഹിക ചിന്തകനും എഴുത്തുകാരനും

ഒരു പ്രഗത്ഭ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്നതിലുപരി, ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ ഒരു സാമൂഹിക നിരീക്ഷകനും ചിന്തകനുമായിരുന്നു.

  • സാമൂഹിക വിമർശനം: അദ്ദേഹം തന്റെ ബൗദ്ധികമായ ഇടപെടലുകൾ ശാസ്ത്രത്തിൽ മാത്രം ഒതുക്കിയില്ല. ദി വെസ്റ്റ് (1927), അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച എ സിവിലൈസേഷൻ അറ്റ് ബേ (1937) എന്നീ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചും ദേശീയതയെക്കുറിച്ചുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഴമേറിയ ചിന്തകളും ആശങ്കകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
  • ബൗദ്ധിക സ്വാതന്ത്ര്യം: ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്ന നിലയിൽ ഭരണകൂടത്തിൽ ഉന്നത പദവിയിലിരിക്കുമ്പോഴും, സമൂഹത്തിലെ പ്രശ്‌നങ്ങളെക്കുറിച്ച് തുറന്നെഴുതാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ധൈര്യം, ഒരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ് എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കുന്നു.

ഡോ. കെ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണന്റെ ജീവിതം, ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തിൽ ഒരു ദീപസ്തംഭം പോലെ ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ജാതിപരമായ അതിർവരമ്പുകൾ ഭേദിച്ച്, അറിവിനെ ആയുധമാക്കി ലോകോത്തര നിലവാരം കൈവരിച്ച അദ്ദേഹം, മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാർഷിക മേഖലയെ ആധുനികവൽക്കരിക്കുകയും ഇന്ത്യയിലെ യുവതലമുറയ്ക്ക് ശാസ്ത്ര ഗവേഷണ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരാൻ പ്രചോദനമേകുകയും ചെയ്തു. 1936-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചെങ്കിലും, ഷഡ്പദവിജ്ഞാനീയത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകളും സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടുകളും ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തെ കാർഷിക ഗവേഷണ രംഗത്തെ ഒരു സുപ്രധാന വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു.

  • ഔദ്യോഗിക പദവി: മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തെ ഔദ്യോഗിക ഷഡ്പദവിജ്ഞാനീയജ്ഞൻ (Government Entomologist) എന്ന പദവിയിൽ അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയായിരുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഈ സ്ഥാനത്തുനിന്നും വിരമിച്ചയുടനെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലായിരുന്നു.
  • ഗവേഷണ പ്രവർത്തനം: അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണങ്ങളിലും, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള എഴുത്തിലും (ഉദാഹരണത്തിന്, എ സിവിലൈസേഷൻ അറ്റ് ബേ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൻ്റെ രചന) സജീവമായിരുന്നു.
  • അവസാനകാലത്തെ സാമൂഹിക നില: സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിന്നിരുന്ന ഒരു സമുദായത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അംഗീകാരം നേടുകയും, ഉന്നത സർക്കാർ പദവി വഹിക്കുകയും ചെയ്ത വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ, മരണം സംഭവിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ ബുദ്ധിജീവികൾക്കിടയിലും ശാസ്ത്ര സമൂഹത്തിലും ആദരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണം, ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര രംഗത്തിന് ഒരു വലിയ നഷ്ടമായിരുന്നു.

ഡോ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ ഒരു മികച്ച എഴുത്തുകാരനും സാമൂഹിക ചിന്തകനുമായിരുന്നു.

  • വൈവിധ്യമാർന്ന രചനകൾ: ഷഡ്പദവിജ്ഞാനീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പ്രബന്ധങ്ങൾക്ക് പുറമേ, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ രണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ രചിച്ചു.
    • ദി വെസ്റ്റ് (1927): പാശ്ചാത്യ സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
    • എ സിവിലൈസേഷൻ അറ്റ് ബേ (1937): മരണാനന്തരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ ഗ്രന്ഥം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഗാധമായ സാമൂഹിക വിമർശനങ്ങളും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തിന് വേണ്ടി തൂലിക ചലിപ്പിച്ചു എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണിത്.

ഷിജു അലക്സ്

🎉 അഭിനന്ദനങ്ങൾ, ഷിജു അലക്സ്! 🎉

കാലടി സംസ്കൃത സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രദീപൻ പാമ്പിരിക്കുന്ന് സ്മാരക മാതൃഭാഷാ പുരസ്കാരം നേടിയതിൽ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷവും അഭിമാനവും! 💐

പാമ്പിരിക്കുന്ന് സ്മാരക മാതൃഭാഷാ പുരസ്കാരം

കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രരേഖകളും കോപ്പിറൈറ്റ് ഫ്രീ പുസ്തകങ്ങളും ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത് പൊതുസമൂഹത്തിന് സൗജന്യമായി ലഭ്യമാക്കാൻ ഷിജു നടത്തുന്ന ഈ മഹാപ്രയത്നം ഒരുപാട് വർഷത്തെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും ഫലമാണ്. അക്കാദമിക് ലോകത്തുനിന്ന് തന്നെ ഈ അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്, ഈ ദീർഘകാല പദ്ധതിയുടെ പ്രാധാന്യത്തെ അടിവരയിടുന്നു.

കേരളത്തിന്റെ ഭൂതകാലത്തെ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വലിയ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കൈകൊണ്ട് തൊടാൻ പോലും സാധിക്കാത്ത അമൂല്യരേഖകളും പുസ്തകങ്ങളും കാലക്രമേണ നശിച്ചുപോകാതെ, ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലിരുന്നും ഗവേഷകർക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും സാധാരണക്കാർക്കും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രയോജനം. ഈ ഡിജിറ്റൽ ശേഖരം, കേരളീയ സംസ്കാരത്തെയും ചരിത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള പഠനങ്ങൾക്ക് ഭാവിയിൽ അക്ഷയഖനിയായി നിലനിൽക്കും. വരും തലമുറയ്ക്ക് അവരുടെ വേരുകൾ തേടാനും, ചരിത്ര സത്യങ്ങൾ നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കാനും ഇത് വഴിയൊരുക്കും.

ഷിജു തന്റെ പോസ്റ്റിൽ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ഇതൊരു കൂട്ടായ വിജയമാണ്. ഗ്രന്ഥപ്പുര ഇന്ന് എത്തിനിൽക്കുന്ന ഈ ഉയരം ഓരോ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകന്റെയും സംഭാവനയാണ്.

ഷിജുവിന്റെ നേതൃത്വവും അർപ്പണബോധവും പ്രചോദനപരമാണ്. ഒരു വ്യക്തിഗത സംരംഭമായി തുടങ്ങി, ഇന്ന് ഗ്രന്ഥപ്പുര (https://gpura.org/) എന്ന വലിയ പ്രസ്ഥാനമായി ഇത് വളർന്നു നിൽക്കുമ്പോൾ, ഈ പുരസ്കാരം ആ വലിയ സ്വപ്നത്തിന് ലഭിച്ച അംഗീകാരമായി കണക്കാക്കാം. ഗ്രന്ഥപ്പുരയുടെ ഈ മുന്നോട്ടുള്ള യാത്രയിൽ ഇനിയും ഒരുപാട് ദൂരം പോകാനുണ്ട്. എല്ലാവിധ ആശംസകളും, പ്രിയ സുഹൃത്തേ! ❤️

സത്യം പറഞ്ഞാൽ, ഇന്ന് ഈ പ്രസ്ഥാനം ഇത്രയും വലുതാകുന്നതിനു മുൻപ്, ‘വായനയുടെ കാലം കഴിഞ്ഞു, ഇനി വീഡിയോസിന്റെ കാലമാണ്‘ എന്ന് പറഞ്ഞ് ഞാനടക്കം പലരും ഷിജുവിന്റെ ഈ സ്കാനിംങ് പരിപാടിയെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തിയിട്ടും പരിഹസിച്ചിട്ടും ഉണ്ടായിരുന്നു. അന്ന് ആ വിമർശനങ്ങളെയും പരിഹാസങ്ങളെയും മറികടന്ന് ഒറ്റയ്ക്ക് പിടിച്ചുനിന്ന ആ മനക്കരുത്തും, ലക്ഷ്യത്തോടുള്ള അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം തന്നെയാണ് ഇന്നും ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിത്തറ എന്നാണു ഞാൻ കരുതുന്നത്. അത്ര വലുതല്ലെങ്കിലും, ഈ പദ്ധതിയുടെ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഷിജുവിനെ സഹായിച്ചുകൊണ്ട് അവനൊപ്പം നിൽക്കാൻ എനിക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നതിൽ അതിയായ സന്തോഷമുണ്ട്…

പബ്ലിക്ക് ഡൊമൈനിൽ എത്തിയ ബുക്ക്സ് ഇവിടെ കാണാം,

 

ഇന്ത്യൻ രാജവംശങ്ങൾ

പ്രാചീന കാലം മുതൽ 1947 വരെ നീളുന്ന ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ ചരിത്രം, 50-ഓളം ശക്തരായ രാജവംശങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയുടെയും തകർച്ചയുടെയും, സാംസ്കാരിക സമന്വയത്തിൻ്റെയും, ശക്തമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളുടെയും ഒരു മഹാഗാഥയാണ്.

📜 ബിസി കാലഘട്ടം: അടിത്തറയും ആദ്യ സാമ്രാജ്യങ്ങളും

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ ചരിത്രം, വിശാലവും ലോകോത്തരവുമായ സിന്ധു നദീതട സംസ്കൃതിയിൽ (Indus Valley Civilization – IVC) നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ഹാരപ്പ, മൊഹൻജൊദാരോ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങൾ മികച്ച നഗരാസൂത്രണം, ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങൾ, വികസിത വാണിജ്യം എന്നിവയുടെ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. ഈ പ്രശസ്തമായ സംസ്കൃതിയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷമാണ് ചരിത്രത്തിൽ അടുത്ത ഘട്ടം ആരംഭിക്കുന്നത്.

തുടർന്ന്, ആര്യകുടിയേറ്റങ്ങളോടെയാണ് (Vedic Period) ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൻ്റെ പുതിയൊരു അടിത്തറ രൂപപ്പെട്ടുവന്നത്. വേദങ്ങളുടെ രചന, വർണ്ണവ്യവസ്ഥയുടെ രൂപീകരണം, ഗ്രാമങ്ങളിലധിഷ്ഠിതമായ ജീവിതശൈലി എന്നിവ ഈ വേദകാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന സവിശേഷതകളാണ്.

പിന്നീട് മഗധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഹര്യങ്ക, ശിശുനാഗ, നന്ദ രാജവംശങ്ങൾ ശക്തി പ്രാപിച്ചു. ബി.സി. 3-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ സ്ഥാപിച്ച മൗര്യ സാമ്രാജ്യം (Maurya Empire), ഇന്ത്യയെ ആദ്യമായി രാഷ്ട്രീയമായി ഏകീകരിച്ചു. അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകാലത്ത് ബുദ്ധമതം ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ‘ധർമ്മം’ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഭരണസംവിധാനം നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ശതവാഹനർ ശക്തമായ പ്രാദേശിക ഭരണം സ്ഥാപിച്ചു.

✨ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടവും ബുദ്ധമതത്തിൻ്റെ ക്ഷയവും

മൗര്യൻമാരുടെ പതനത്തിനു ശേഷം ശുംഗ, കണ്വ രാജവംശങ്ങൾ മഗധയിൽ അധികാരത്തിൽ വന്നു. തുടർന്ന് ഗുപ്ത രാജവംശത്തിൻ്റെ (Gupta Dynasty – CE 320-550) ഭരണകാലം ഇന്ത്യയുടെ ‘സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം’ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. ശാസ്ത്രം, കല, സാഹിത്യം, ഗണിതം (ആര്യഭടൻ, വരാഹമിഹിരൻ) എന്നിവയിൽ വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി. എന്നാൽ, ഈ കാലഘട്ടത്തോടെ ബുദ്ധമതത്തിൻ്റെ പ്രാധാന്യം പതുക്കെ കുറയുകയും ഹൈന്ദവ മതത്തിന് (പുരാണങ്ങളും ഭക്തി പ്രസ്ഥാനവും) പ്രാധാന്യം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.

ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ പല്ലവ, ചാലൂക്യ, രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശങ്ങൾ ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യയുടെയും പ്രാദേശിക ഭാഷകളുടെയും വികാസത്തിന് (തമിഴ്, കന്നഡ) സംഭാവന നൽകി. ഈ രാജ്യങ്ങൾ പരസ്പരമുള്ള ആക്രമണങ്ങളിലൂടെയും യുദ്ധങ്ങളിലൂടെയും (ഉദാഹരണത്തിന്, ചാലൂക്യ-പല്ലവ യുദ്ധങ്ങൾ) ശക്തി തെളിയിച്ചു.

🗡️ മധ്യകാലഘട്ടം: രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടവും ഇസ്ലാമിക ഭരണവും

CE 8-12 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ രാഷ്ട്രകൂടർ, പാലർ, പ്രതിഹാരർ എന്നിവർ കനൗജിനു വേണ്ടി ത്രികക്ഷി പോരാട്ടം (Tripartite Struggle) നടത്തി. ഇതേസമയം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ചോള രാജവംശം (Chola Dynasty) അവരുടെ ശക്തമായ നാവിക ശക്തിയിലൂടെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ വരെ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. ചേര, പാണ്ഡ്യ രാജ്യങ്ങൾ വാണിജ്യത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും തിളങ്ങി.

CE 13-ാം നൂറ്റാണ്ടോടെ മുസ്ലീം ഭരണം ഇന്ത്യയിൽ ആരംഭിച്ചു. ഡൽഹി സൽത്തനത്തിലെ (Delhi Sultanate) അടിമ, ഖിൽജി, തുഗ്ലക്, ലോദി വംശങ്ങൾ വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ഭരണം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ ഭരണാധികാരികൾക്ക് പലപ്പോഴും മംഗോളിയൻ ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കേണ്ടി വന്നു.

തെക്ക്, ഡൽഹി സൽത്തനത്തിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തുകൊണ്ട് വിജയനഗര സാമ്രാജ്യവും, ബഹ്മനി സുൽത്താനേറ്റും നിലവിൽ വന്നു.

👑 മുഗൾ സാമ്രാജ്യവും പ്രാദേശിക ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളും

CE 1526-ൽ ബാബർ സ്ഥാപിച്ച മുഗൾ സാമ്രാജ്യം (Mughal Empire) ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യമായി വളർന്നു. അക്ബറിൻ്റെ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ, ഷാജഹാൻ്റെ വാസ്തുവിദ്യ (താജ്മഹൽ), ഔറംഗസേബിൻ്റെ കടുത്ത നയങ്ങൾ എന്നിവ ചരിത്രത്തിൽ നിർണ്ണായകമായി.

മുഗളരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചതോടെ മറാഠാ സാമ്രാജ്യം (Maratha Empire) ഛത്രപതി ശിവജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിൽ ശക്തിപ്പെട്ടു. കേരളത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ, കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി, കൊച്ചി തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങൾ ഡച്ചുകാർ, പോർച്ചുഗീസുകാർ തുടങ്ങിയ യൂറോപ്യൻ ശക്തികളെ ചെറുക്കുകയും അവരുമായി വ്യാപാര ബന്ധത്തിലേർപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

🌍 ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യവും സ്വാതന്ത്ര്യ സമരവും

യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾ, പ്രത്യേകിച്ചും ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി രാഷ്ട്രീയമായി ഇടപെടാൻ തുടങ്ങി. പ്ലാസ്സി യുദ്ധം (1757), ബക്സർ യുദ്ധം (1764) എന്നിവയിലൂടെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. മുഗളരെയും മറാഠകളെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക ശക്തികളെയും (മൈസൂരിലെ ടിപ്പു സുൽത്താൻ, കേരളത്തിലെ പഴശ്ശിരാജ) തോൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് നിലവിൽ വന്നു.

രാജ്യങ്ങൾ പരസ്പരം നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളും ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് മുതലെടുക്കാൻ സഹായകമായി.

ബ്രിട്ടീഷ് ചൂഷണത്തിനെതിരെ ഉയർന്നുവന്ന ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരങ്ങൾ (Indian Independence Movements) ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അധ്യായമാണ്. 1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരം, മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അഹിംസാത്മകമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഇന്ത്യൻ ജനത ഒരു ഒറ്റ ജനതയായി മാറി.

ഈ നീണ്ട പോരാട്ടങ്ങളുടെയും 50-ഓളം രാജവംശങ്ങളുടെ പൈതൃകത്തിൻ്റെയും ഫലമായി, 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ ഒറ്റ രാജ്യമായി സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. രാജവംശങ്ങളുടെ ഭരണത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായി മാറി. ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട 50 രാജവംശങ്ങളുടെ ഡീറ്റൈൽസ് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 544 – BCE 413. (മഗധയിൽ)
സഹവർത്തിത്വം മഗധയുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി കോസല, വൈശാലി തുടങ്ങിയ സമീപ രാജ്യങ്ങളുമായി ദാമ്പത്യബന്ധത്തിലൂടെയും സൈനിക നീക്കങ്ങളിലൂടെയും സഹവർത്തിച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ മഗധയുടെ ഉയർച്ച: മഗധയെ ഒരു ശക്തമായ സാമ്രാജ്യമാക്കി മാറ്റി. നഗരവൽക്കരണം: രാജഗൃഹം (രാജ്ഗിർ) ഒരു പ്രധാന തലസ്ഥാനമായി വികസിച്ചു. വാണിജ്യം: മെച്ചപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനം വാണിജ്യത്തിന് അനുകൂലമായി.
നഷ്ടങ്ങൾ രാജകുടുംബത്തിലെ അധികാരത്തർക്കങ്ങൾ (ബിംബിസാരനെ മകൻ അജാതശത്രു തടവിലാക്കിയത്), യുദ്ധങ്ങളിലൂടെയുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾ.
സാമൂഹ്യനീതി ബുദ്ധമതത്തിനും ജൈനമതത്തിനും പ്രോത്സാഹനം ലഭിച്ച കാലഘട്ടം. ബിംബിസാരൻ ബുദ്ധൻ്റെ സമകാലികനായിരുന്നു. വർണ്ണവ്യവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും മതപരമായ സഹിഷ്ണുതയുണ്ടായിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഗിരിവ്രജം/രാജഗൃഹം തലസ്ഥാനമാക്കി. ബിംബിസാരൻ്റെ ഭരണത്തിൽ മഗധയുടെ വികാസം. അജാതശത്രുവിൻ്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധൻ്റെയും മഹാവീരൻ്റെയും പരിനിർവ്വാണം.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 413 – BCE 345. (മഗധയിൽ)
സഹവർത്തിത്വം പ്രധാനമായും അധികാരത്തിനായി മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി മത്സരിച്ചു. അവന്തിയുടെ (Avanti) ശക്തി തകർത്ത് മഗധയിൽ ലയിപ്പിച്ചത് പ്രധാന നേട്ടമാണ്.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സാമ്രാജ്യ ഏകീകരണം: മഗധയുടെ അതിർത്തികൾ വികസിപ്പിച്ചു. അവന്തിയെ കീഴടക്കിയതിലൂടെ വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ മഗധയുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ രാജവംശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങൾ.
സാമൂഹ്യനീതി ഹര്യങ്ക വംശത്തിൻ്റെ ഭരണരീതികൾ തുടർന്നു. ബുദ്ധമതത്തിനും ജൈനമതത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ശിശുനാഗൻ അവന്തി രാജ്യം കീഴടക്കി. കാലാശോകൻ്റെ (കകൻവർണ്ണൻ) കാലത്ത് വൈശാലിയിൽ വെച്ച് രണ്ടാം ബുദ്ധമത സമ്മേളനം (BCE 383) നടന്നു. തലസ്ഥാനം പാടലീപുത്രയിലേക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 345 – BCE 321. (മഗധയിൽ)
സഹവർത്തിത്വം ശക്തമായ സൈനിക ശക്തിയിലൂടെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി. മഗധയുടെ വികാസം പൂർത്തിയാക്കി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വമ്പിച്ച സൈന്യം: ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി മഗധയെ വളർത്തി. ധനശേഖരണം: കനത്ത നികുതി പിരിവിലൂടെ വലിയൊരു ധനശേഖരം സംഭരിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ സാധാരണക്കാരെ അടിച്ചമർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള കനത്ത നികുതി പിരിവ് രാജാവിനോട് വെറുപ്പുണ്ടാക്കി.
സാമൂഹ്യനീതി ശൂദ്ര പശ്ചാത്തലം: സ്ഥാപകനായ മഹാപത്മനന്ദൻ ശൂദ്ര പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് ബ്രാഹ്മണ ആധിപത്യത്തിനെതിരായ ഒരു സാമൂഹിക മാറ്റമായി കണക്കാക്കാം.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ധനനന്ദൻ്റെ ദുർഭരണം, അലക്സാണ്ടറുടെ ഇന്ത്യൻ ആക്രമണം (BCE 326) നടന്നപ്പോൾ ധനനന്ദനായിരുന്നു രാജാവ്. ചാന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യനും ചാണക്യനും ചേർന്ന് നന്ദ വംശത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി മൗര്യ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 322 – BCE 185.
സഹവർത്തിത്വം സെല്യൂക്കസ് ഒന്നാമനുമായി സമാധാന ഉടമ്പടി. പിന്നീട് അശോകൻ്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി സിലോൺ (ശ്രീലങ്ക), കിഴക്കൻ ഏഷ്യ, പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ദൂതന്മാരെ അയച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ഏകീകരണം: ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യം. അശോകൻ്റെ ധർമ്മം: ധാർമ്മികമായ ഒരു ഭരണവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. കലയും വാസ്തുവിദ്യയും: സ്തംഭങ്ങൾ, സ്തൂപങ്ങൾ (സാഞ്ചി), ഗുഹകൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു. ഗ്രാന്റ് ട്രങ്ക് റോഡ് പോലുള്ള വാണിജ്യപാതകൾ വികസിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ കലിംഗ യുദ്ധത്തിലെ വൻ നാശനഷ്ടം. അശോകനുശേഷം ദുർബലമായ ഭരണാധികാരികൾ വന്നത് സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.
സാമൂഹ്യനീതി അശോകൻ്റെ ധർമ്മം: എല്ലാ മതങ്ങളോടും സഹിഷ്ണുത. മൃഗബലി നിരോധനം. നീതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ‘ധർമ്മമഹാമാത്രർ’ എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ്റെ കീഴിൽ ആദ്യമായി ഇന്ത്യ ഏകോപിക്കപ്പെട്ടു. ചാണക്യൻ്റെ ‘അർത്ഥശാസ്ത്രം’. അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ കലിംഗ യുദ്ധം (BCE 261) പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള മാനസാന്തരം, അതിലൂടെ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കൽ. പാടലീപുത്രയിൽ മൂന്നാം ബുദ്ധമത സമ്മേളനം.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 185 – BCE 73.
സഹവർത്തിത്വം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് ഇന്തോ-ഗ്രീക്കുകാരുമായി (Yavanas) പോരാടി. കലിംഗയിലെ ഖാരവേലയുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സാംസ്കാരിക പുനരുജ്ജീവനം: മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിച്ചു. സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിനും ഹിന്ദു മതത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ ബുദ്ധമതത്തെ അടിച്ചമർത്തി എന്ന ആരോപണം (ചില ചരിത്രകാരന്മാർ തള്ളിക്കളയുന്നു). നിരന്തരമായ വിദേശ ആക്രമണങ്ങൾ.
സാമൂഹ്യനീതി ബുദ്ധമതത്തേക്കാൾ ഹിന്ദു മതത്തിന് (പ്രത്യേകിച്ച് വൈദിക ധർമ്മത്തിന്) പ്രാധാന്യം നൽകിയെന്ന് കരുതുന്നു. പുഷ്യമിത്രൻ അശ്വമേധ യാഗം നടത്തി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ അവസാന മൗര്യ ചക്രവർത്തിയായ ബൃഹദ്രഥനെ കൊലപ്പെടുത്തി ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു. ബുദ്ധ സ്തൂപങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചുവെന്നും അല്ലെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു എന്നും പരസ്പര വിരുദ്ധമായ വാദങ്ങളുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് സാഞ്ചി സ്തൂപത്തിലെ മതിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചത്). പതഞ്ജലിയുടെ ‘മഹാഭാഷ്യം’ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന കൃതിയാണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 73 – BCE 28.
സഹവർത്തിത്വം ശുംഗ രാജവംശത്തിന് ശേഷം നിലവിൽ വന്നു. പിന്നീട് തെക്ക് നിന്നുള്ള ശതവാഹനരുമായി പോരാടി പരാജയപ്പെട്ടു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ശുംഗ വംശത്തിനുശേഷം മഗധയിലെ ഭരണം അൽപ്പകാലം നിലനിർത്തി.
നഷ്ടങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞ കാലം മാത്രമേ ഭരണം നിലനിർത്താൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. മഗധയുടെ ശക്തി ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സാമൂഹ്യനീതി വൈദിക മതത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ശുംഗ രാജവംശത്തിലെ അവസാന രാജാവിനെ മാറ്റി ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു. ശതവാഹന രാജവംശം ഇവരെ കീഴടക്കി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 1-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 3-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (ദെക്കാൻ/ഡെക്കാൻ)
സഹവർത്തിത്വം വടക്കൻ ആക്രമണകാരികളായ ശാകരുമായി (Sakas) നിരന്തരം യുദ്ധത്തിലായിരുന്നു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സേതുബന്ധനം: വടക്കും തെക്കുമുള്ള വാണിജ്യപാതകൾ നിലനിർത്തി. വാസ്തുവിദ്യ: കാർലെ, നാസിക് ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ. ഭാഷ: പ്രാകൃത ഭാഷയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ശാകരുമായുള്ള യുദ്ധങ്ങളിലെ വിഭവ നഷ്ടം. ദുർബലരായ ഭരണാധികാരികളുടെ കാലത്ത് സാമ്രാജ്യം ശിഥിലമായി.
സാമൂഹ്യനീതി മാതൃനാമം: രാജാക്കന്മാർ മാതൃനാമങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ഗൗതമിപുത്ര) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. മതസഹിഷ്ണുത: ബുദ്ധമതത്തിനും ബ്രാഹ്മണ മതത്തിനും തുല്യമായ പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഗൗതമിപുത്ര ശതകർണി ശാക രാജാക്കന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഹാലൻ്റെ ‘സപ്തശതി’ എന്ന പ്രാകൃത കാവ്യം ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന സാഹിത്യമാണ്. ഇവരുടെ നാണയങ്ങളിൽ കപ്പലിൻ്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇത് നാവിക ശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 320 – CE 550. (വടക്കേ ഇന്ത്യ)
സഹവർത്തിത്വം ഹൂണർ: അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ ഹൂണന്മാരുമായി (Hunas) ശക്തമായി പോരാടി. തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ പല്ലവർ, വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ വാകാടകന്മാർ എന്നിവരുമായി ബന്ധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടം: ശാസ്ത്രം, ഗണിതം, കല, സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ വൻ മുന്നേറ്റം. ആര്യഭടൻ, വരാഹമിഹിരൻ തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതന്മാർ. വിക്രമാദിത്യൻ: ചന്ദ്രഗുപ്തൻ II-ൻ്റെ സദസ്സിൽ കാളിദാസൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ‘നവരത്നങ്ങൾ’ (ഒൻപത് രത്നങ്ങൾ) ഉണ്ടായിരുന്നു.
നഷ്ടങ്ങൾ ഹൂണന്മാരുമായുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ സാമ്പത്തികമായി ക്ഷീണിപ്പിച്ചു. രാജകുടുംബത്തിലെ പിന്തുടർച്ചാവകാശ തർക്കങ്ങൾ.
സാമൂഹ്യനീതി വർണ്ണ വ്യവസ്ഥ: വർണ്ണ വ്യവസ്ഥ കർശനമായി പാലിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥാനം: സ്ത്രീകളുടെ പൊതുരംഗത്തെ സ്വാധീനം കുറഞ്ഞു. അയിത്തം: ‘ഫാഹിയാൻ്റെ’ വിവരണത്തിൽ അയിത്തം നിലനിന്നിരുന്നതായി സൂചനയുണ്ട്.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ സമുദ്രഗുപ്തൻ: ‘ഇന്ത്യൻ നെപ്പോളിയൻ’ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. ചന്ദ്രഗുപ്തൻ II: ശാകരെ പരാജയപ്പെടുത്തി ‘വിക്രമാദിത്യൻ’ എന്ന സ്ഥാനപ്പേര് സ്വീകരിച്ചു. അജന്താ ഗുഹാചിത്രങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെതാണ്. ദശാംശ സമ്പ്രദായം വികസിച്ചത് ഈ കാലത്താണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 275 – CE 897. (കാഞ്ചീപുരം കേന്ദ്രീകരിച്ച്, തമിഴ്നാട്)
സഹവർത്തിത്വം തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ചാലൂക്യരുമായി (പ്രത്യേകിച്ച് ബാദാമി ചാലൂക്യരുമായി) നിരന്തരം യുദ്ധത്തിലായിരുന്നു. പാണ്ഡ്യരുമായും മത്സരമുണ്ടായിരുന്നു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ആരംഭം: മഹാബലിപുരത്തെ (മാമല്ലപുരം) ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ, കാഞ്ചീപുരത്തെ കൈലാസനാഥ ക്ഷേത്രം. ഭക്തി പ്രസ്ഥാനം: ആഴ്വാർമാരും നായനാർമാരും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രശസ്തരായി.
നഷ്ടങ്ങൾ ചാലൂക്യരുമായുള്ള നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെ ബാധിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി വർണ്ണവ്യവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങൾ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളായി വർത്തിച്ചു. മതപരമായ ചലനങ്ങളിലൂടെ സമൂഹത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ നരസിംഹവർമ്മൻ I (മാമല്ലൻ): ചാലൂക്യരുടെ തലസ്ഥാനമായ വാതാപി (ബാദാമി) നശിപ്പിച്ചു. ദന്തിവർമ്മൻ: രാഷ്ട്രകൂടരുമായി പോരാടി. സംസ്കൃതവും തമിഴും ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായി ഉപയോഗിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 753 – CE 982. (മാനിയഖേത കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ദെക്കാൻ)
സഹവർത്തിത്വം ത്രികക്ഷി പോരാട്ടം (Tripartite Struggle): വടക്ക് കനൗജിലെ ആധിപത്യത്തിനായി പാല രാജവംശം, പ്രതിഹാര രാജവംശം എന്നിവരുമായി പോരാടി. തെക്ക് ചോളരുമായും വെംഗി ചാലൂക്യരുമായും യുദ്ധം ചെയ്തു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ കല: എല്ലോറയിലെ കൈലാസനാഥ ക്ഷേത്രം (കന്നട വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉദാഹരണം), എലിഫൻ്റാ ഗുഹകൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു. സാഹിത്യം: കന്നഡ സാഹിത്യത്തിന് വലിയ പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ നിരന്തരമായ ത്രികക്ഷി പോരാട്ടങ്ങൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ സമ്പത്ത് ചോർത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി മതസഹിഷ്ണുത: ഹിന്ദു മതം, ജൈനമതം, ബുദ്ധമതം, ഇസ്ലാം മതം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രോത്സാഹനം നൽകി. മുസ്ലീം വ്യാപാരികളെ തുറമുഖങ്ങളിൽ താമസിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ അമോഘവർഷൻ I: രാഷ്ട്രകൂടത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ രാജാവ്. ജൈനമതത്തെ പിന്തുണച്ചു. അറബ് സഞ്ചാരികൾ രാഷ്ട്രകൂട രാജാക്കന്മാരെക്കുറിച്ച് നല്ല അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 750 – CE 1174. (ബീഹാർ, ബംഗാൾ)
സഹവർത്തിത്വം കനൗജിലെ ആധിപത്യത്തിനായി രാഷ്ട്രകൂടർ, പ്രതിഹാരർ എന്നിവരുമായി ത്രികക്ഷി പോരാട്ടത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസം: ബുദ്ധമതത്തിൻ്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളായ നളന്ദ, വിക്രമശില സർവകലാശാലകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ബുദ്ധമതത്തിൻ്റെ പ്രചാരം: ടിബറ്റ്, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ബുദ്ധമതം പ്രചരിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ത്രികക്ഷി പോരാട്ടങ്ങളും പിന്നീട് സേന രാജവംശത്തിൻ്റെ ഉയർച്ചയും രാജ്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി ബുദ്ധമതം: ബുദ്ധമതത്തെ (പ്രത്യേകിച്ച് വജ്രായനം) പ്രധാനമായും പിന്തുണച്ചു. ബ്രാഹ്മണ മതത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ധർമ്മപാലൻ, ദേവപാലൻ എന്നിവർ പ്രശസ്ത രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു. ധർമ്മപാലൻ വിക്രമശില സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 855 – CE 1003. (കാശ്മീർ)
സഹവർത്തിത്വം കാശ്മീരിൻ്റെ പ്രാദേശിക ശക്തികളെ ഏകീകരിച്ചു. അയൽ രാജ്യങ്ങളുമായി നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ കാശ്മീരിൻ്റെ വികസനം: ജലസേചന സൗകര്യങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിച്ചു. സാഹിത്യം: സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിന് പ്രോത്സാഹനം നൽകി. കൽഹണൻ്റെ ‘രാജതരംഗിണി’ എന്ന കാശ്മീരിലെ ചരിത്രകൃതി ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.
നഷ്ടങ്ങൾ ദുർബലരായ ഭരണാധികാരികളുടെ കാലത്ത് ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ.
സാമൂഹ്യനീതി ഹിന്ദു (പ്രത്യേകിച്ച് ശൈവം), ബുദ്ധമതം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ അവന്തിവർമ്മൻ കാശ്മീരിലെ സ്ഥിരതയും സമാധാനവും പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. ദിദ്ദ രാജ്ഞി (ഭരണം CE 980-1003) ഈ വംശത്തിലെ ശക്തയായ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1206 – CE 1290. (ഡൽഹി സൽത്തനത്ത്)
സഹവർത്തിത്വം മംഗോളിയൻ ആക്രമണങ്ങളെ ശക്തമായി ചെറുത്തു (ഇൽത്തുമിഷിൻ്റെ കാലത്ത്). മറ്റ് പ്രാദേശിക ഇന്ത്യൻ ഭരണാധികാരികളുമായി പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഡൽഹി സൽത്തനത്ത്: ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലീം ഭരണത്തിന് അടിത്തറ പാകി. വാസ്തുവിദ്യ: ഇൻഡോ-ഇസ്ലാമിക് വാസ്തുവിദ്യയുടെ തുടക്കം (കുത്തബ് മിനാർ, ഖുവ്വത്ത്-ഉൾ-ഇസ്ലാം മസ്ജിദ്).
നഷ്ടങ്ങൾ അധികാര കൈമാറ്റത്തിലെ തർക്കങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾ.
സാമൂഹ്യനീതി രാജാക്കന്മാർ അടിമകളായിരുന്ന ശേഷം സിംഹാസനം നേടിയത് വലിയ സാമൂഹിക മാറ്റമായിരുന്നു. ഉലമകൾക്ക് (മത പണ്ഡിതന്മാർ) ഭരണത്തിൽ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ കുത്തബ് മിനാറിൻ്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു. ഇൽത്തുമിഷ് ഡൽഹി സൽത്തനത്തിനെ ഏകീകരിച്ചു. റസിയ സുൽത്താന ഇന്ത്യ ഭരിച്ച ആദ്യത്തെ വനിതാ ഭരണാധികാരിയായി. ബാൽബൻ ‘രക്തത്തിൻ്റെയും ഇരുമ്പിൻ്റെയും നയം’ (Policy of Blood and Iron) നടപ്പിലാക്കി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1290 – CE 1320. (ഡൽഹി സൽത്തനത്ത്)
സഹവർത്തിത്വം അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി മംഗോളിയൻ ആക്രമണങ്ങളെ ശക്തമായി ചെറുത്തു. തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് (ദേവഗിരി, ദ്വാരസമുദ്രം, മധുര) ആദ്യമായി സൈന്യത്തെ അയച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സൈനിക ശക്തി: ശക്തമായ സൈന്യത്തെ നിലനിർത്തി. സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ: അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജിയുടെ മാർക്കറ്റ് കൺട്രോൾ പോളിസി (വില നിയന്ത്രണം) വലിയ ചലനം സൃഷ്ടിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ജലാലുദ്ദീൻ ഖിൽജിയെ അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി വഞ്ചിച്ചു കൊന്നത് രാജകീയ അന്തസ്സിന് കളങ്കമുണ്ടാക്കി.
സാമൂഹ്യനീതി ഉലമകളുടെ സ്വാധീനം കുറച്ചു. മാലിക്കിന്റെയും അമീറുമാരുടെയും ശക്തി നിയന്ത്രിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി സ്ഥാപകനായ ജലാലുദ്ദീനെ കൊന്ന് ഭരണം പിടിച്ചു. സിരി ഫോർട്ട്, അലൈ ദർവാസ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം. റാൻതംഭോർ, ചിറ്റോർഗഡ് തുടങ്ങിയ കോട്ടകൾ കീഴടക്കി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1320 – CE 1414. (ഡൽഹി സൽത്തനത്ത്)
സഹവർത്തിത്വം തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ കീഴടക്കി (മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക്കിൻ്റെ കാലത്ത്).
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വികസനം: കനാലുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും കൃഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും ഗിയാസുദ്ദീൻ തുഗ്ലക് ശ്രദ്ധിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക്കിൻ്റെ പരാജയപ്പെട്ട പരിഷ്കാരങ്ങൾ (തലസ്ഥാനം മാറ്റം, ടോക്കൺ കറൻസി, നികുതി വർദ്ധനവ്) രാജ്യത്ത് വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടവും അരാജകത്വവും സൃഷ്ടിച്ചു. വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം, ബഹ്മനി സുൽത്താനേറ്റ് എന്നിവ വേർപിരിഞ്ഞു പോയത്.
സാമൂഹ്യനീതി മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക് താരതമ്യേന മതസഹിഷ്ണുത പുലർത്തി. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് ദുരിതമായി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക് തലസ്ഥാനം ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് ദൗലത്താബാദിലേക്ക് മാറ്റി. ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക് മതപരമായ കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. തിമൂറിൻ്റെ ആക്രമണം (CE 1398) ഡൽഹി സൽത്തനത്തിനെ തകർത്തു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1414 – CE 1451. (ഡൽഹി സൽത്തനത്ത്)
സഹവർത്തിത്വം തിമൂറിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായിട്ടാണ് ഇവർ ഭരണം നടത്തിയത്.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ തിമൂറിൻ്റെ ആക്രമണത്തിനു ശേഷം ഡൽഹിയിൽ കുറച്ചെങ്കിലും സ്ഥിരത നിലനിർത്താൻ ശ്രമിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ദുർബലമായ ഭരണം. നിയന്ത്രണം ഡൽഹിക്ക് സമീപമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി.
സാമൂഹ്യനീതി വളരെ ചെറിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രം അധികാരം ഒതുങ്ങിയതിനാൽ വലിയ സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങളൊന്നും നടപ്പിലാക്കിയില്ല.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ തിമൂറിൻ്റെ കീഴിൽ ഭരണം നടത്തി. അവസാന ഭരണാധികാരിയായ അലാവുദ്ദീൻ ആലം ഷാ ലോദിക്ക് അധികാരം കൈമാറി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1451 – CE 1526. (ഡൽഹി സൽത്തനത്ത്)
സഹവർത്തിത്വം പ്രാദേശിക അഫ്ഗാൻ പ്രഭുക്കന്മാരുമായി അധികാരം പങ്കുവെച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സുൽത്തനത്തിൻ്റെ വികാസം: ബഹ്‌ലൂൽ ലോദി നഷ്ടപ്പെട്ട പല പ്രദേശങ്ങളും തിരിച്ചുപിടിച്ചു. സിക്കന്ദർ ലോദി കൃഷിക്കും വാണിജ്യത്തിനും പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ അഫ്ഗാൻ പ്രഭുക്കന്മാർക്ക് അമിതമായ അധികാരം നൽകിയത് കേന്ദ്ര ഭരണകൂടത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തി. ഇബ്രാഹിം ലോദിയുടെ ധാർഷ്ട്യം ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾക്കിടയാക്കി.
സാമൂഹ്യനീതി ഇസ്‌ലാം മതം പ്രധാനമായിരുന്നു. സിക്കന്ദർ ലോദി മതപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ സിക്കന്ദർ ലോദി ആഗ്ര നഗരം സ്ഥാപിച്ചു (CE 1504). ഇബ്രാഹിം ലോദിയും ബാബറും തമ്മിലുള്ള ഒന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധം (CE 1526) ഡൽഹി സൽത്തനത്തിന് അന്ത്യം കുറിക്കുകയും മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1336 – CE 1646. (ദക്ഷിണേന്ത്യ)
സഹവർത്തിത്വം വടക്കുള്ള ബഹ്മനി സുൽത്താനേറ്റുമായി (അഞ്ച് ഡെക്കാൻ സുൽത്താനേറ്റുകൾ) നിരന്തരമായ പോരാട്ടം.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സുവർണ്ണകാലഘട്ടം: ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സാംസ്കാരിക, സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു. കലയും വാസ്തുവിദ്യയും: ഹംപിയിലെ (Hampi) ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങൾ (വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രം, വിറ്റാല ക്ഷേത്രം) ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഔന്നത്യം കാണിക്കുന്നു. സാഹിത്യം: കന്നഡ, തെലുങ്ക്, തമിഴ്, സംസ്കൃതം സാഹിത്യത്തിന് പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ തളിക്കോട്ട യുദ്ധം (CE 1565): ഡെക്കാൻ സുൽത്താനേറ്റുകളുമായി നടന്ന ഈ യുദ്ധത്തിലെ തോൽവി സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ അന്ത്യത്തിന് കാരണമായി.
സാമൂഹ്യനീതി സേവനം: സ്ത്രീകളടക്കമുള്ളവർ ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. മതസഹിഷ്ണുത: എല്ലാ മതങ്ങളെയും ആദരിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ കൃഷ്ണദേവരായർ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭനായ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു. വിദേശ സഞ്ചാരികളായ നിക്കോളോ കോണ്ടി, അബ്ദുർ റസാഖ്, ഡൊമിംഗോ പയസ് എന്നിവർ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ ഐശ്വര്യത്തെക്കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1526 – CE 1857. (ഇന്ത്യ)
സഹവർത്തിത്വം രജപുത്രരുമായി സമാധാന ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു (അക്ബറിൻ്റെ കാലത്ത്). പേർഷ്യ, ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവരുമായി നല്ല ബന്ധം.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യം: ഇന്ത്യയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ഏകോപിപ്പിച്ചു. ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങൾ: അക്ബറിൻ്റെ മൻസബ്ദാരി സമ്പ്രദായം കാര്യക്ഷമമായ ഭരണം നൽകി. കലയും വാസ്തുവിദ്യയും: താജ്മഹൽ, ചെങ്കോട്ട, ഫത്തേപൂർ സിക്രി, മോത്തി മസ്ജിദ്. സമാധാനപരമായ അന്തരീക്ഷം: അക്ബറിൻ്റെ ദിൻ-ഇ-ഇലാഹി പോലുള്ള നയങ്ങൾ.
നഷ്ടങ്ങൾ ഔറംഗസേബിൻ്റെ മതപരമായ കടുത്ത നയങ്ങൾ (നികുതി വർദ്ധനവ്, ക്ഷേത്രങ്ങൾ തകർക്കൽ) ഹിന്ദുക്കളെയും സിഖുകാരെയും മറാഠകളെയും അകറ്റി.
സാമൂഹ്യനീതി അക്ബർ: ജിസിയ നികുതി ഒഴിവാക്കി, മതപരമായ സഹിഷ്ണുത പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഔറംഗസേബ്: ജിസിയ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. സതി നിരോധിക്കാൻ ശ്രമം നടന്നു (പിന്നീട് അത് തുടർന്നു).
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ അക്ബർ: ദീൻ-ഇ-ഇലാഹി, ഇബാദത് ഖാന സ്ഥാപിച്ചു. ഷാജഹാൻ: താജ്മഹൽ നിർമ്മിച്ചു. ഔറംഗസേബ്: സാമ്രാജ്യം ഏറ്റവും വലുതായി. ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ വരവ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം സംഘകാലഘട്ടം (BCE 300) മുതൽ CE 1102 വരെ (പ്രധാനമായി CE 8-12 നൂറ്റാണ്ടുകൾ). (കേരളം)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി ഉതിയൻ ചേരലാതൻ (സംഘകാലം), കുലശേഖര ആഴ്‌വാർ (രണ്ടാം ചേര സാമ്രാജ്യം)
സഹവർത്തിത്വം കിഴക്ക് ചോളന്മാരുമായും പാണ്ഡ്യന്മാരുമായും നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ. റോമാക്കാരുമായി വ്യാപാരബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വ്യാപാരം: മുസിരിസ് തുറമുഖം വഴി റോമുമായി സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരം. ഇത് രാജ്യത്തിന് വലിയ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധി നൽകി. സംസ്കാരം: തമിഴ് സാഹിത്യത്തിൻ്റെ (സംഘം കൃതികൾ) വികാസം. കേരളീയ സംസ്കാരത്തിൻ്റെയും ഭാഷയുടെയും അടിത്തറ.
നഷ്ടങ്ങൾ ചോള സാമ്രാജ്യവുമായുള്ള (പ്രത്യേകിച്ച് രാജരാജ ചോളൻ, രാജേന്ദ്ര ചോളൻ) യുദ്ധങ്ങളിൽ രാജ്യം ക്ഷയിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി സഹിഷ്ണുത: എല്ലാ മതങ്ങളോടും (ഹിന്ദു, ജൈന, ബുദ്ധ) സഹിഷ്ണുത പുലർത്തി. മാതൃ പിന്തുടർച്ച: ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ മാതൃ പിന്തുടർച്ചാവകാശം നിലനിന്നിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ചെങ്കുട്ടുവൻ ചേരൻ: ‘പത്തിനിക്കടവുൾ’ ആരാധന (കണ്ണകി ആരാധന) പ്രചരിപ്പിച്ചു. സംഘകാലഘട്ടത്തിലെ ‘പതിറ്റുപത്ത്’ എന്ന കൃതി ചേര രാജാക്കന്മാരെക്കുറിച്ചാണ്. കുലശേഖര ആഴ്‌വാർ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം സംഘകാലഘട്ടം (BCE 300) മുതൽ (ഇടക്ക് ക്ഷയിച്ചു) CE 850 – CE 1279 വരെ (മധ്യകാല ചോളന്മാർ). (തഞ്ചാവൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി കരികാല ചോളൻ (സംഘകാലം), വിജയലായ ചോളൻ (മധ്യകാലം)
സഹവർത്തിത്വം തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ പാണ്ഡ്യർ, ചേരർ, ശ്രീലങ്ക, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ (ശ്രീവിജയ) എന്നിവരുമായി സൈനിക, വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങൾ.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സുവർണ്ണകാലഘട്ടം: തമിഴകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യം. വിദേശ സ്വാധീനം: ശക്തമായ നാവിക ശക്തിയിലൂടെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. വാസ്തുവിദ്യ: ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം, ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരത്തെ ക്ഷേത്രം എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ തുടർച്ചയായ വിദേശ യുദ്ധങ്ങളും (ശ്രീലങ്കയുമായി), പിന്നീട് പാണ്ഡ്യന്മാരുടെ ഉയർച്ചയും സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.
സാമൂഹ്യനീതി പ്രാദേശിക ഭരണം: ഗ്രാമങ്ങളിൽ ‘ഉർ’, ‘സഭ’ പോലുള്ള പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ നിലനിർത്തി. ഭക്തി: ശൈവ മതത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി. വർണ്ണ വ്യവസ്ഥ കർശനമായിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ രാജരാജ ചോളൻ I: ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു. രാജേന്ദ്ര ചോളൻ I: ഗംഗാ നദീതടം വരെ ആക്രമിച്ചു, ‘ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളൻ’ എന്ന സ്ഥാനപ്പേര് സ്വീകരിച്ചു. ചോള വെങ്കല വിഗ്രഹങ്ങൾ (നടരാജ വിഗ്രഹം) പ്രശസ്തമാണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം സംഘകാലഘട്ടം (BCE 4-ാം നൂറ്റാണ്ട്) മുതൽ CE 1345 വരെ (മധുരൈ സുൽത്താനേറ്റിൻ്റെ ഉയർച്ച വരെ). (മധുര കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി നെടുഞ്ചെഴിയൻ (സംഘകാലം), കടുങ്കോൺ (ആദ്യകാല പാണ്ഡ്യന്മാർ)
സഹവർത്തിത്വം ചോളരുമായും ചേരരുമായും നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ. ശ്രീലങ്കൻ ഭരണാധികാരികളുമായി ഇടയ്ക്കിടെ സഖ്യങ്ങളിലും യുദ്ധങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സാഹിത്യ കേന്ദ്രം: തമിഴ് സംഘം സാഹിത്യത്തിൻ്റെ (മധുരൈ) കേന്ദ്രം. മുത്ത് വ്യാപാരം: കൊർകൈ തുറമുഖം വഴി മുത്ത് വ്യാപാരം നടത്തി. വാസ്തുവിദ്യ: ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള കൂറ്റൻ ഗോപുരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ശൈലിക്ക് തുടക്കമിട്ടു.
നഷ്ടങ്ങൾ ചോളന്മാരുടെ കാലത്ത് (CE 9-13) പാണ്ഡ്യർ അവരുടെ സാമന്തരായി മാറി.
സാമൂഹ്യനീതി ഭക്തി പ്രസ്ഥാനം: നായനാർമാർക്കും ആഴ്‌വാർമാർക്കും പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ മാറവർമ്മൻ കുലശേഖര പാണ്ഡ്യൻ ചോള ശക്തിയെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിച്ചു. മാലികാഫൂറിൻ്റെ (അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജിയുടെ സൈന്യാധിപൻ) തെക്കൻ ആക്രമണത്തോടെ പാണ്ഡ്യരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 543 – CE 753. (ബാദാമി/വാതാപി കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി പുലികേശി ഒന്നാമൻ
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് പല്ലവരുമായും വടക്ക് ഗുജറാത്തിലെ ലതാസുമായും വടക്ക് ഹർഷവർദ്ധനനുമായും പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വാസ്തുവിദ്യ: വെസര ശൈലി (ദ്രാവിഡ, നാഗര ശൈലികളുടെ മിശ്രിതം) വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടു. ഐഹോളിലെയും പട്ടടക്കലിലെയും ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന സംഭാവനകളാണ്. കന്നഡ, തെലുങ്ക് ഭാഷകൾക്ക് പ്രോത്സാഹനം.
നഷ്ടങ്ങൾ പല്ലവരുമായുള്ള നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ. രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം ഇവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി ഹിന്ദുമതത്തിന് (വിഷ്ണു, ശിവൻ) പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ പുലികേശി II വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ശക്തനായ രാജാവായിരുന്ന ഹർഷവർദ്ധനനെ നർമ്മദ നദീതീരത്ത് വെച്ച് പരാജയപ്പെടുത്തി. പല്ലവ രാജാവായിരുന്ന നരസിംഹവർമ്മൻ I ബാദാമി പിടിച്ചടക്കി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 1000 – CE 1346. (ദ്വാരസമുദ്രം/ഹലേബീഡു കേന്ദ്രീകരിച്ച്, കർണാടക)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി നൃപ കാമ II (സ്ഥാപകൻ), വിഷ്ണുവർദ്ധനൻ (ശക്തനായ ഭരണാധികാരി)
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് ചോളർ, പാണ്ഡ്യർ, വടക്ക് പശ്ചിമ ചാലൂക്യർ എന്നിവരുമായി പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വാസ്തുവിദ്യ: ഹോയ്‌സാല ശൈലി എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ശൈലിക്ക് തുടക്കമിട്ടു. ബേലൂരിലെയും ഹലേബീഡുവിലെയും ക്ഷേത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തമാണ് (നക്ഷത്രാകൃതിയിലുള്ള തറ, സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികൾ). സാഹിത്യം: കന്നഡ സാഹിത്യത്തിന് വലിയ പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ മാലികാഫൂറിൻ്റെ ആക്രമണം രാജ്യത്തെ തകർത്തു. പിന്നീട് വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൽ ലയിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി ഭക്തി: രാമാനുജാചാര്യരുടെ വൈഷ്ണവ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തിന് പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ വിഷ്ണുവർദ്ധനൻ ജൈനമതം ഉപേക്ഷിച്ച് വൈഷ്ണവ മതം സ്വീകരിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ വാസ്തുവിദ്യ അതിൻ്റെ അതിമനോഹരമായ കൊത്തുപണികൾക്ക് പ്രശസ്തമാണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 1-ആം നൂറ്റാണ്ട് (മഹാമേഘവാഹന രാജവംശം). (കലിംഗ/ഒഡീഷ)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി മഹാമേഘവാഹനൻ
സഹവർത്തിത്വം ശുംഗ രാജവംശവുമായി (മഗധ) പോരാട്ടം.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ജൈനമതത്തിൻ്റെ സംരക്ഷണം: ശക്തനായ ഖാരവേലൻ ജൈനമതത്തിന് വലിയ പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ ചേദി രാജവംശത്തിനുശേഷം കലിംഗ വീണ്ടും ചെറിയ രാജ്യങ്ങളായി പിരിഞ്ഞു.
സാമൂഹ്യനീതി ഖാരവേലൻ എല്ലാ മതങ്ങളെയും ആദരിച്ചു. എന്നാൽ ജൈനമതത്തിന് പ്രധാന പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഖാരവേലൻ്റെ ഹാഥിഗുംഫാ ശാസനം: ഈ രാജവംശത്തിൻ്റെ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഖാരവേലൻ മഗധയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ജൈന വിഗ്രഹം തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 345 – CE 525. (ബനവാസി കേന്ദ്രീകരിച്ച്, കർണാടക)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി മയൂരശർമ്മൻ
സഹവർത്തിത്വം വടക്ക് ഗുപ്തരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു, പിന്നീട് ചാലൂക്യർ ഇവരെ കീഴ്പ്പെടുത്തി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ കന്നഡയുടെ തുടക്കം: കന്നഡയെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെ രാജവംശങ്ങളിൽ ഒന്ന്. നാട്ടുഭാഷയുടെ വികസനം.
നഷ്ടങ്ങൾ ചാലൂക്യരുടെ ഉയർച്ചയോടു കൂടി ശക്തി ക്ഷയിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി ബ്രാഹ്മണ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് വന്ന സ്ഥാപകൻ വേദങ്ങൾക്കും ഹിന്ദുമതത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ കന്നഡയിൽ എഴുതിയ ആദ്യകാല ലിഖിതങ്ങളിലൊന്ന് ഇവരുടെതാണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1347 – CE 1527. (ഗുൽബർഗ്ഗ, പിന്നീട് ബീദർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ദെക്കാൻ)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി അലാവുദ്ദീൻ ഹസൻ ബഹ്മൻ ഷാ (ഹസൻ ഗംഗു)
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് വിജയനഗര സാമ്രാജ്യവുമായി കൃഷ്ണ-തുംഗഭദ്ര നദീതടങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നിരന്തര യുദ്ധം.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഇൻഡോ-ഇസ്ലാമിക് വാസ്തുവിദ്യ: ഗുൽബർഗ്ഗയിലെ ജുമാ മസ്ജിദ്. വിദ്യാഭ്യാസം: പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന മഹ്മൂദ് ഗവാൻ ബീദറിൽ ഒരു മദ്രസ സ്ഥാപിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ, പ്രധാനമായും അഫ്ഗാൻ-പേർഷ്യൻ പ്രഭുക്കന്മാരും പ്രാദേശിക ഡെക്കാനികളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ, അഞ്ച് സ്വതന്ത്ര സുൽത്താനേറ്റുകളായി (ബീജാപ്പൂർ, ഗോൽക്കൊണ്ട, അഹമ്മദ്‌നഗർ, ബീദർ, ബീരാർ) പിരിഞ്ഞത്.
സാമൂഹ്യനീതി മത സഹിഷ്ണുത: ഹിന്ദുക്കൾക്ക് പ്രധാന തസ്തികകളിൽ പ്രവേശനം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഡൽഹി സൽത്തനത്തിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. കനത്ത നികുതി പിരിവിനെതിരെ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഉണ്ടായി. വിജയനഗരവുമായി നടത്തിയ യുദ്ധങ്ങൾ.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 8-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 11-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (മാൾവ, കനൗജ് കേന്ദ്രീകരിച്ച്, വടക്കേ ഇന്ത്യ)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി നാഗഭട്ടൻ I
സഹവർത്തിത്വം കിഴക്ക് പാലാ രാജവംശവുമായും തെക്ക് രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശവുമായും കനൗജിനു വേണ്ടി ത്രികക്ഷി പോരാട്ടം (Tripartite Struggle) നടത്തി. അറബ് ആക്രമണങ്ങളെ ശക്തമായി ചെറുത്തു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സംരക്ഷണം: പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് നിന്ന് സിന്ധിലേക്കുള്ള അറബികളുടെ മുന്നേറ്റം തടഞ്ഞ് വടക്കേ ഇന്ത്യയെ സംരക്ഷിച്ചു. വാസ്തുവിദ്യ: പ്രതിഹാര ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ (ഖജുരാഹോയിലെ ചില ആദ്യകാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഇവരുടെ സ്വാധീനമുണ്ട്).
നഷ്ടങ്ങൾ ത്രികക്ഷി പോരാട്ടങ്ങൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ സമ്പത്തും സൈന്യവും ചോർത്തി. ഗസ്നിയിലെ മഹ്മൂദിൻ്റെ ആക്രമണത്തിൽ സാമ്രാജ്യം തകർന്നു.
സാമൂഹ്യനീതി ഹിന്ദുമതത്തിന് (വിഷ്ണുവിൻ്റെയും സൂര്യൻ്റെയും ആരാധന) പ്രാധാന്യം നൽകി. ശക്തമായ ഭരണനിർവഹണ സംവിധാനം നിലനിർത്തി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ മിഹിര ഭോജൻ: ഇവരുടെ ഏറ്റവും ശക്തനായ രാജാവ്. ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഭരണകാലത്ത് അറബ് സഞ്ചാരികൾ പ്രതിഹാര രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 13-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (ബണ്ഡേൽഖണ്ഡ് കേന്ദ്രീകരിച്ച്, മധ്യ ഇന്ത്യ)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി നന്നുക്കൻ
സഹവർത്തിത്വം വടക്കൻ അയൽക്കാരുമായി നിരന്തരം യുദ്ധം ചെയ്തു. ഡൽഹി സൽത്തനത്തിലെ കുത്തുബുദ്ദീൻ ഐബക്കിൻ്റെ ആക്രമണത്തിൽ കീഴടങ്ങി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ കലയുടെ ഔന്നത്യം: ലോകപ്രശസ്തമായ ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം നിർമ്മിച്ചു. ഇൻഡോ-ആര്യൻ ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണിത്.
നഷ്ടങ്ങൾ മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികളുടെ നിരന്തരമായ ആക്രമണങ്ങൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ ശക്തി ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി ജൈന, ശൈവ മതങ്ങൾക്ക് തുല്യ പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ധാങ്കൻ, വിദ്യാധരൻ എന്നിവർ പ്രശസ്ത രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു. വിദ്യാധരൻ ഗസ്നിയിലെ മഹ്മൂദിനെ ചെറുത്തുതോൽപ്പിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 14-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (മാൾവ, ധാർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, മധ്യ ഇന്ത്യ)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി ഉപേന്ദ്രരാജൻ
സഹവർത്തിത്വം ചാലൂക്യർ (സോളങ്കികൾ), ചൗഹാൻമാർ, രാഷ്ട്രകൂടർ എന്നിവരുമായി പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം: രാജാ ഭോജൻ്റെ ഭരണകാലത്ത് മാൾവ കലയുടെയും പഠനത്തിൻ്റെയും കേന്ദ്രമായി മാറി. സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിന് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ ഡൽഹി സുൽത്താനേറ്റിൻ്റെ ആക്രമണം (പ്രത്യേകിച്ച് അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി) രാജ്യത്തിൻ്റെ പതനത്തിന് കാരണമായി.
സാമൂഹ്യനീതി സംസ്കൃത പണ്ഡിതനും കവിയുമായിരുന്ന രാജാ ഭോജൻ വൈദിക മതത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ രാജാ ഭോജൻ സാഹിത്യത്തിൽ ‘സരസ്വതി കണ്ഠാഭരണ’ പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങൾ രചിച്ചു. ഭോപ്പാലിന് സമീപമുള്ള ഭോജ്പുർ ക്ഷേത്രം ഇദ്ദേഹമാണ് നിർമ്മിച്ചത്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1799 – CE 1849. (ലാഹോർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, പഞ്ചാബ് പ്രദേശം)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിംഗ്
സഹവർത്തിത്വം മുഗളന്മാരുടെ പതനത്തിനുശേഷം അഫ്ഗാനികളെ തോൽപ്പിച്ച് അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായി പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ദേശീയത: മുഗളരുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയെ ഏകോപിപ്പിച്ച അവസാനത്തെ വലിയ സാമ്രാജ്യം. സൈനിക നവീകരണം: ആധുനിക യൂറോപ്യൻ മാതൃകയിൽ സൈന്യത്തെ പരിശീലിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിംഗിൻ്റെ മരണശേഷം രാജകുടുംബത്തിലെ പിന്തുടർച്ചാവകാശ തർക്കങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തി. ആംഗ്ലോ-സിഖ് യുദ്ധങ്ങളിലെ തോൽവി.
സാമൂഹ്യനീതി മത സഹിഷ്ണുത: രഞ്ജിത് സിംഗ് സിഖ് മതക്കാരനായിരുന്നെങ്കിലും ഹിന്ദു, മുസ്ലീം സമുദായങ്ങളിലെ പ്രഗത്ഭരെ ഭരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിംഗ് ലാഹോർ പിടിച്ചെടുത്തു (1799). സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ (Golden Temple) സ്വർണ്ണം പൂശിയുള്ള നിർമ്മാണം. രണ്ട് ആംഗ്ലോ-സിഖ് യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി പഞ്ചാബ് പിടിച്ചെടുത്തു (1849).
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1674 – CE 1818. (പൂനെ, റായ്ഗഡ് കേന്ദ്രീകരിച്ച്, മഹാരാഷ്ട്ര)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി ഛത്രപതി ശിവജി
സഹവർത്തിത്വം മുഗളരുമായി (പ്രത്യേകിച്ച് ഔറംഗസേബ്) നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ. പിന്നീട് പേശ്വമാരുടെ കാലത്ത് ഹൈദരാബാദിലെ നിസാം, മൈസൂരിലെ ഹൈദർ അലി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ എന്നിവരുമായി സഖ്യങ്ങളിലും യുദ്ധങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ദേശീയബോധം: മുഗൾ ആധിപത്യത്തിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്ത് ഹിന്ദു സ്വയംഭരണത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു. നികുതി പരിഷ്കാരം: ചൗത്ത്, സർദേശ്മുഖി എന്നീ നികുതികൾ പിരിച്ചെടുത്തു. പേശ്വ ഭരണം: പേശ്വമാരുടെ കാലത്ത് ഇന്ത്യയുടെ മിക്കവാറും ഭാഗങ്ങളിൽ മറാഠാ സ്വാധീനം എത്തിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ മൂന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിലെ (CE 1761) വൻ തോൽവി ശക്തി ക്ഷയിപ്പിച്ചു. പേശ്വമാരും മറ്റ് മറാഠാ പ്രഭുക്കന്മാരും (ഹോൾക്കർ, സിന്ധ്യ) തമ്മിലുള്ള ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ.
സാമൂഹ്യനീതി ശിവജിയുടെ അഷ്ടപ്രധാൻ (എട്ട് മന്ത്രിമാർ) ഭരണത്തിൽ കാര്യക്ഷമത കൊണ്ടുവന്നു. വർണ്ണവ്യവസ്ഥ നിലനിർത്തിയിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഛത്രപതി ശിവജി റായ്ഗഡിൽ വെച്ച് കിരീടധാരണം നടത്തി (1674). ബാലാജി വിശ്വനാഥ്, ബാജിറാവു I എന്നിവരുടെ കാലത്ത് പേശ്വ ഭരണം ശക്തമായി. ആംഗ്ലോ-മറാഠാ യുദ്ധങ്ങൾ (1775-1818).
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1228 – CE 1826. (ബഹ്മപുത്ര താഴ്‌വര, അസം)
സ്ഥാപകൻ/ആദ്യ ഭരണാധികാരി സുഖാഫാ
സഹവർത്തിത്വം മുഗളന്മാരുമായി 600 വർഷത്തോളം പോരാടി, അവരെ പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അധികാരം നിലനിർത്തി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിലനിന്ന രാജവംശം: ഏകദേശം 600 വർഷം അസമിനെ ഏകീകരിച്ചു നിർത്തി. സംസ്കാരം: അസമീസ് സംസ്കാരം, ഭാഷ, പാരമ്പര്യം എന്നിവക്ക് രൂപം നൽകി. ബരാക്പത്രങ്ങൾ (ലിഖിത രേഖകൾ) സംരക്ഷിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ആഭ്യന്തര കലാപങ്ങൾ, ബർമ്മയുടെ ആക്രമണം എന്നിവ സാമ്രാജ്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി ആദ്യകാലത്ത് ഗോത്രവർഗ്ഗ സമ്പ്രദായം, പിന്നീട് ഹിന്ദു മതത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി. പൈക്ക് സമ്പ്രദായം (നിർബന്ധിത പൊതുസേവനം) നിലനിന്നിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ സരായ്ഘട്ട് യുദ്ധത്തിൽ (CE 1671) മുഗളരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. യന്തബോ ഉടമ്പടി (CE 1826) പ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷുകാർ അസം പിടിച്ചെടുത്തതോടെ ആഹോം ഭരണം അവസാനിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 1729 – CE 1949 (വേണാട് സ്വരൂപം CE 1102 മുതൽ). (തലസ്ഥാനം: പത്മനാഭപുരം, പിന്നീട് തിരുവനന്തപുരം)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ (ആധുനിക തിരുവിതാംകൂർ സ്ഥാപകൻ)
സഹവർത്തിത്വം കൊളച്ചൽ യുദ്ധത്തിൽ (1741) ഡച്ചുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. മൈസൂർ ഭരണാധികാരികളായ ഹൈദർ അലി, ടിപ്പു സുൽത്താൻ എന്നിവരുമായി പോരാടി. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായി സഖ്യത്തിലായി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ ഏകീകരണം: മാർത്താണ്ഡ വർമ്മൻ എട്ടരയോഗത്തെയും മാടമ്പിമാരെയും അമർച്ച ചെയ്ത് ശക്തമായ ഒരു രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങൾ: ധർമ്മരാജാവിൻ്റെ കാലത്തും പിന്നീട് സ്വാതി തിരുനാളിൻ്റെ കാലത്തും നിയമ വ്യവസ്ഥ, കല, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയിൽ വലിയ മുന്നേറ്റമുണ്ടായി.
നഷ്ടങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡൻ്റുമാരുടെ ഇടപെടൽ, വേലുത്തമ്പി ദളവയുടെ കലാപവും അതിൻ്റെ അടിച്ചമർത്തലും. രാജകുടുംബത്തിലെ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമമായ മരുമക്കത്തായം പല പ്രശ്നങ്ങൾക്കും വഴിയൊരുക്കി.
സാമൂഹ്യനീതി ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം (1936): ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിൻ്റെ കാലത്ത് നടന്നു. തിരുവിതാംകൂർ നിയമ സഭ: പൊതുജന പങ്കാളിത്തത്തിന് അവസരം നൽകി. എങ്കിലും, അടിമത്തവും കടുത്ത ജാതി വിവേചനവും ഒരു കാലഘട്ടം വരെ നിലനിന്നിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ കൊളച്ചൽ യുദ്ധം (1741): യൂറോപ്യൻ ശക്തികളെ ഒരു ഇന്ത്യൻ രാജ്യം പരാജയപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ യുദ്ധം. ശ്രീ പത്മനാഭ സ്വാമിക്ക് രാജ്യം സമർപ്പിച്ചു (തൃപ്പടിദാനം). സ്വാതി തിരുനാളിൻ്റെ ഭരണകാലത്ത് സംഗീതത്തിലും സാഹിത്യത്തിലും വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 12-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 1766 വരെ (മൈസൂർ ആക്രമണം). (തലസ്ഥാനം: കോഴിക്കോട്)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി മാനവിക്രമൻ (ആദ്യകാല സാമൂതിരി)
സഹവർത്തിത്വം കൊച്ചി രാജ്യം, പോർച്ചുഗീസുകാർ എന്നിവരുമായി നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ. അറബ് വ്യാപാരികളുമായി നല്ല ബന്ധം പുലർത്തി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ പ്രധാന വ്യാപാര കേന്ദ്രം: കോഴിക്കോടിനെ ലോകത്തിലെ തന്നെ പ്രമുഖ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാര കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി. സഹിഷ്ണുത: അറബ് വ്യാപാരികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. മാപ്പിളമാർക്ക് സൈന്യത്തിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ പോർച്ചുഗീസുകാരുമായി പല യുദ്ധങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടത് തീരദേശ വ്യാപാരത്തെ ബാധിച്ചു. മൈസൂർ ആക്രമണം (1766) ഭരണത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി ‘പട്ടണം കാണൽ’ എന്ന പേരിൽ സാമൂതിരി എല്ലാ മതസ്ഥരുടെയും വാണിജ്യപരമായ കാര്യങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് ശ്രദ്ധ നൽകിയിരുന്നു. മാപ്പിള മുസ്‌ലിങ്ങളെ പ്രധാനപ്പെട്ട കപ്പൽപടയുടെ തലവന്മാരായി (കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർ) നിയമിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ വാസ്കോഡ ഗാമ കോഴിക്കോട് കാപ്പാട് കപ്പലിറങ്ങി (1498). പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അറബികളും പോർച്ചുഗീസുകാരും തമ്മിലുള്ള വാണിജ്യ കുത്തകയ്ക്ക് വേണ്ടി യുദ്ധങ്ങൾ നടന്നു. മാമാങ്ക മഹോത്സവം സാമൂതിരിയുടെ അധികാര പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 12-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 1949. (തലസ്ഥാനം: കൊച്ചി/തൃപ്പൂണിത്തുറ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തിലെ അംഗങ്ങൾ
സഹവർത്തിത്വം സാമൂതിരിയുടെ നിരന്തരമായ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിട്ടു. പോർച്ചുഗീസുകാർ, ഡച്ചുകാർ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ എന്നിവരുമായി സഖ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ യൂറോപ്യൻ സ്വാധീനം: കൊച്ചി ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട യൂറോപ്യൻ വ്യാപാര കേന്ദ്രമായി മാറി. പോർട്ട്: കൊച്ചി തുറമുഖത്തിൻ്റെ വികസനം.
നഷ്ടങ്ങൾ സാമൂതിരിയുടെ ആക്രമണങ്ങൾ മൂലവും, യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നതിനാലും കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു സൈനിക ശക്തിയും സ്വാതന്ത്ര്യവും നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സാമൂഹ്യനീതി മത സഹിഷ്ണുത: ജൂതന്മാർക്ക് (മട്ടാഞ്ചേരി ജൂതപ്പള്ളി), ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് (സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾ) എന്നിവർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ പോർച്ചുഗീസുകാർ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഒരു കോട്ട പണിതത് കൊച്ചിയിൽ (മാനുവൽ കോട്ട) ആണ്. ഡച്ചുകാർ കൊച്ചിയെ പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലായി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 12-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 1905. (കണ്ണൂർ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി അറയ്ക്കൽ ബീവി (വനിതാ ഭരണാധികാരി)
സഹവർത്തിത്വം പോർച്ചുഗീസുകാർ, ഡച്ചുകാർ, ടിപ്പു സുൽത്താൻ എന്നിവരുമായി വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളും സൈനിക കരാറുകളും ഉണ്ടാക്കി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ ഏക മുസ്ലീം രാജവംശം: കേരളത്തിലെ ഏക മുസ്ലീം രാജവംശവും, ഒരു സ്ത്രീ ഭരണാധികാരിക്ക് (‘അറയ്ക്കൽ ബീവി’) പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ ഏക രാജവംശമാണിത്. ലക്ഷദ്വീപ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദ്വീപുകളുടെ അധികാരം ഇവരുടെ കയ്യിലായിരുന്നു.
നഷ്ടങ്ങൾ യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ സ്വാധീനം വർദ്ധിച്ചതോടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി മാതൃദായം: അറയ്ക്കൽ കുടുംബത്തിൽ പിന്തുടർച്ചാവകാശം മരുമക്കത്തായം വഴിയായിരുന്നു. ഒരു മുസ്ലീം രാജ്യത്തിൽ സ്ത്രീ ഭരണാധികാരിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ പോർച്ചുഗീസുകാരുമായി വ്യാപാര കരാറുണ്ടാക്കി. കണ്ണൂരിലെ സെൻ്റ് ആഞ്ചലോ കോട്ട പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് കൈമാറി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 17-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (വടക്കേ മലബാർ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി ചേരമാൻ പെരുമാൾ ബന്ധുക്കൾ
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് സാമൂതിരിയുമായി പോരാട്ടം. പോർച്ചുഗീസുകാരുമായി താൽക്കാലിക സഖ്യങ്ങൾ.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വടക്കൻ മലബാറിൻ്റെ ഏകീകരണം: ഈ രാജ്യം പിന്നീട് ചിറക്കൽ, കടത്തനാട്, കോട്ടയം തുടങ്ങിയ ചെറിയ രാജ്യങ്ങളായി പിരിഞ്ഞു.
നഷ്ടങ്ങൾ സാമൂതിരിയുടെ സ്വാധീനം വടക്കൻ മലബാറിൽ വ്യാപിച്ചത് രാജ്യത്തിൻ്റെ അധികാരം കുറച്ചു.
സാമൂഹ്യനീതി കലാപാരമ്പര്യം: വടക്കൻ പാട്ടുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വീരകഥകൾ ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് രൂപപ്പെട്ടത്.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഇവരുടെ പിരിഞ്ഞ ശാഖയാണ് കോട്ടയം രാജവംശം. ഇവിടെ നിന്നാണ് പഴശ്ശിരാജ ഉയർന്നു വന്നത്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1499 – CE 1763. (കർണാടകയിലെ കെളടി കേന്ദ്രീകരിച്ച്, വടക്കൻ കേരളത്തിലെ കാസർകോട് വരെ സ്വാധീനം)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി ചൗടപ്പ നായക്ക്
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ സാമന്തരായിട്ടാണ് ഭരണം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് സ്വതന്ത്രരായി. വടക്കൻ കേരളത്തിലെ കാനറ പ്രദേശത്തെ പോർച്ചുഗീസുകാരുമായും പിന്നീട് മൈസൂർ ഭരണാധികാരികളുമായും പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വ്യാപാരം: കാർഷിക വിഭവങ്ങൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വ്യാപാരത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. വാസ്തുവിദ്യ: കെളദിയിലും ഇക്കേരിയിലുമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. കാസർകോട്ടെ ബേക്കൽ കോട്ടയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഇക്കേരി നായക്കന്മാർക്ക് പങ്കുണ്ട്.
നഷ്ടങ്ങൾ മൈസൂർ ഭരണാധികാരി ഹൈദർ അലിയുടെ ശക്തമായ ആക്രമണത്തോടെ രാജ്യം തകരുകയും മൈസൂരിൽ ലയിക്കുകയും ചെയ്തു.
സാമൂഹ്യനീതി ശിവാപ്പ നായക് കാര്യക്ഷമമായ നികുതി സമ്പ്രദായം (ശിസ്ത) നടപ്പിലാക്കി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ റാണി ചെന്നമ്മയുടെ (ശിവാപ്പ നായക്കിന്റെ മരുമകൾ) വീരോചിതമായ പ്രതിരോധം ശ്രദ്ധേയമാണ്. മറാത്ത ഛത്രപതി രാജാറാം ചത്രപതിക്ക് (ശിവാജിയുടെ മകൻ) അഭയം നൽകി മുഗളന്മാരെ എതിർത്തു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 17-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 1805. (കണ്ണൂർ/വയനാട്, വടക്കൻ മലബാർ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി പഴശ്ശിരാജ (കേരള സിംഹം)
സഹവർത്തിത്വം ആദ്യം മൈസൂർ ഭരണാധികാരികളായ ടിപ്പു സുൽത്താനെതിരെ ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കി. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാർ നികുതി സമ്പ്രദായം അടിച്ചേൽപ്പിച്ചപ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ദേശീയവാദം: ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെ മലബാറിൽ നടന്ന ആദ്യകാല ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി. പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യവുമായുള്ള നിരന്തര പോരാട്ടങ്ങൾ രാജ്യത്തിന് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തി. പഴശ്ശിരാജയുടെ മരണം രാജ്യത്തിൻ്റെ പതനത്തിന് കാരണമായി.
സാമൂഹ്യനീതി ആദിവാസി പിന്തുണ: ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ കുറിച്ച്യർ, കുറുമ്പർ തുടങ്ങിയ ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ പഴശ്ശി വിപ്ലവങ്ങൾ (1793-1797, 1800-1805) മലബാറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ നടന്ന ശക്തമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളാണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 13-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 18-ആം നൂറ്റാണ്ട്.
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി മാന വിക്രമൻ (ചില ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തെ ‘മന്നനാർ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു), അണ്ടലൂർ മന്നനാർ എന്നിവർ ഐതിഹ്യങ്ങളിലെ പ്രധാനികൾ.
സഹവർത്തിത്വം കൂർഗ് രാജ്യവുമായും (കൊടഗ്) കോലത്തുനാടുമായും (ചിറക്കൽ രാജവംശം) അതിർത്തി തർക്കങ്ങളും സൗഹൃദ ബന്ധങ്ങളും നിലനിർത്തിയിരുന്നു. കൂർഗിൻ്റെ ഘാട്ട് അതിർത്തിയുടെ താഴ്‌വരകളിലായിരുന്നു ഇവരുടെ സ്വാധീനം.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ സൈനിക ശേഷി: തിയ്യ സമുദായത്തിന് കളരി അഭ്യാസങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന വൈദഗ്ദ്ധ്യം ഭരണപരമായും സൈനികപരമായും ഉപയോഗിച്ചു. നീതിപൂർവ്വമായ ഭരണം: പ്രാദേശിക നീതിയും വിഭവങ്ങളുടെ തുല്യ വിതരണവും ഉറപ്പാക്കി.
നഷ്ടങ്ങൾ മൈസൂർ ആക്രമണങ്ങൾ: മൈസൂർ സുൽത്താന്മാരുടെ മലബാർ ആക്രമണത്തോടെ രാജ്യം ക്ഷയിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ്റെ കീഴിൽ പൂർണ്ണമായും അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
സാമൂഹ്യനീതി സമുദായ പ്രാതിനിധ്യം: തിയ്യ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാർ, ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്ക് മാത്രം അധികാരമുണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത്, പ്രാദേശിക അധികാരം നിലനിർത്തി സാമൂഹിക സമത്വം ഉറപ്പാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. കളരി പരിശീലനം ഇവരുടെ ഭരണത്തിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ അണ്ടലൂർ കാവ്: വടക്കൻ പാട്ടുകളിലും തെയ്യം, തിറ പോലുള്ള അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും മന്നനാർ രാജാക്കന്മാരുടെ പരാമർശങ്ങളുണ്ട്. അണ്ടലൂർ കാവിലെ ക്ഷേത്രവുമായി ഇവർക്ക് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ഇവരുടെ കൊട്ടാരത്തിൻ്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂർഗ് അതിർത്തിയിലെ താഴ്‌വരകളിൽ ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 13-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 18-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (വടകര കേന്ദ്രീകരിച്ച്, വടക്കൻ മലബാർ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി കോലത്തുനാട് രാജവംശത്തിൻ്റെ ഒരു ശാഖ.
സഹവർത്തിത്വം സാമൂതിരിയുമായും പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായും നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വീര്യം: വടക്കൻ പാട്ടുകളിലൂടെയും കളരിപ്പയറ്റിലൂടെയും പ്രശസ്തം. കേരളത്തിൻ്റെ പടയോട്ട സംസ്കാരത്തിന് വലിയ സംഭാവന നൽകി.
നഷ്ടങ്ങൾ മൈസൂർ ആക്രമണത്തിലും ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധങ്ങളിലും തകർന്നു.
സാമൂഹ്യനീതി കളരി അഭ്യാസങ്ങൾക്കും നാടൻ കലകൾക്കും പ്രോത്സാഹനം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ തച്ചോളി ഒതേനൻ്റെ വീരഗാഥകൾ കടത്തനാട് രാജവംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 16-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 18-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (കണ്ണൂർ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി വടക്കൻ കോലത്തുനാട് സ്വരൂപത്തിൻ്റെ ഒരു ശാഖ.
സഹവർത്തിത്വം ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായി വ്യാപാര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. കമ്പനിക്ക് തലശ്ശേരിയിൽ കോട്ട പണിയാൻ അനുമതി നൽകി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വ്യാപാരം: തലശ്ശേരിയിലെ തുറമുഖ വ്യാപാരത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.
നഷ്ടങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് വ്യാപാര കരാറുകൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം ക്രമേണ നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി സാമ്പത്തികമായി കച്ചവടത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ തലശ്ശേരി കോട്ടയുടെ സ്ഥാപനം. പിൽക്കാലത്ത് മലബാറിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രമായി ഇത് മാറി.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം പ്രാചീനം (വാമൊഴി ചരിത്രമനുസരിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം). (ഇടുക്കി ജില്ല, പീരുമേട് താലൂക്കിലെ വനമേഖല)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി മന്നാൻ ഊരാളികൾ (പരമ്പരാഗത ഗോത്രത്തലവൻമാർ). ഇവരെ ‘രാജാവ്’ എന്ന് ആദരവോടെ വിളിക്കാറുണ്ട്.
സഹവർത്തിത്വം ചരിത്രപരമായി മറ്റ് വലിയ രാജ്യങ്ങളുമായി (തിരുവിതാംകൂർ പോലുള്ളവ) നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകൾ കുറവായിരുന്നു. വനമേഖലയുടെ പരമാധികാരികളായാണ് ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വനസംരക്ഷണം: കേരളത്തിലെ വനമേഖലകളിലെ ജൈവവൈവിധ്യം, നദികൾ, പശ്ചിമഘട്ടം എന്നിവയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഇവരുടെ പരമ്പരാഗത അറിവുകൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ഗോത്ര സംസ്കാരം: ഊരാളി മന്നാൻ സമൂഹത്തിൻ്റെ തനതായ ഗോത്ര സംസ്കാരവും ആചാരങ്ങളും നിലനിർത്തി.
നഷ്ടങ്ങൾ വനഭൂമിയിലെ കുടിയേറ്റങ്ങൾ, വനനിയമങ്ങൾ, ആധുനിക ഭരണസംവിധാനങ്ങളുടെ കടന്നുകയറ്റം എന്നിവ ഇവരുടെ പരമ്പരാഗത ഭരണക്രമത്തെയും ജീവിതശൈലിയെയും തകർത്തു.
സാമൂഹ്യനീതി ഗോത്രഭരണം: ഊരാളികളാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നതും കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന സമ്പ്രദായം. ഗോത്ര നിയമങ്ങളെയും ആചാരങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നീതി. പരമ്പരാഗതമായ ‘മന്നാൻ കോട്ട’ (രാജധാനി) നിലനിന്നിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ചരിത്രപരമായ രേഖകളേക്കാൾ ഐതിഹ്യങ്ങളിലും വാമൊഴികളിലുമാണ് ഇവരുടെ ഭരണക്രമം നിലനിൽക്കുന്നത്. ശബരിമലയുടെ ചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ ഇവർക്ക് സ്ഥാനമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ആദിവാസി ഭരണക്രമങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 1529 – CE 1736. (മധുര കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി വിശ്വനാഥ നായക്
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ സാമന്തരായിട്ടാണ് ഭരണം തുടങ്ങിയത്. പിന്നീട് സ്വതന്ത്രരായി. മറാഠകൾ, തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യം എന്നിവരുമായി പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വാസ്തുവിദ്യ: ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയുടെ പ്രൗഢി വിളിച്ചോതുന്ന മധുര മീനാക്ഷി അമ്മൻ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചു. തിരുമല നായക് മഹൽ നിർമ്മിച്ചു. ഭരണ പരിഷ്കാരം: പാളയക്കാരുടെ (Palayakkarar) സമ്പ്രദായം വികസിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ മറാഠകളുടെയും കർണാട്ടിക് നവാബുമാരുടെയും നിരന്തരമായ ആക്രമണങ്ങൾ കാരണം രാജ്യം ശിഥിലമായി.
സാമൂഹ്യനീതി ഹിന്ദുമതത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി. നായക് ഭരണാധികാരികൾ കലാ-സാഹിത്യ പോഷിപ്പിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ തിരുമല നായക് ഈ രാജവംശത്തിലെ പ്രശസ്ത ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു. പാളയക്കാരുടെ പിൽക്കാലത്തെ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾ (വീരപാണ്ട്യ കട്ടബൊമ്മൻ) തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന് വഴി തുറന്നു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 1532 – CE 1673. (തഞ്ചാവൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി സേവപ്പ നായക്
സഹവർത്തിത്വം മധുര നായക്കന്മാരുമായും പിന്നീട് മറാഠകളുമായും പോരാടി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ കലയും സാഹിത്യവും: സംഗീതം, നൃത്തം, സാഹിത്യം എന്നിവയ്ക്ക് വലിയ പ്രോത്സാഹനം നൽകി. തഞ്ചാവൂർ സരസ്വതി മഹൽ ലൈബ്രറിയുടെ വികസനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. വാസ്തുവിദ്യ: തഞ്ചാവൂർ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി.
നഷ്ടങ്ങൾ വിജയനഗരത്തിൻ്റെ പതനം ഇവരെ ദുർബലപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് മറാഠ രാജാവായ ഏകോജി ഭോൺസ്‌ലെ രാജ്യം പിടിച്ചടക്കി.
സാമൂഹ്യനീതി കാർഷിക വികസനത്തിൽ ശ്രദ്ധിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ വികസനം, തെലുങ്ക് സാഹിത്യത്തിൻ്റെ വികസനം.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം CE 350 – CE 1000. (കൂവലാല (കോലാർ), തൽക്കാട് കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി കൊങ്കണി വർമ്മൻ
സഹവർത്തിത്വം തെക്ക് പല്ലവരുമായും വടക്ക് രാഷ്ട്രകൂടരുമായും ചാലൂക്യരുമായും ബന്ധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് രാഷ്ട്രകൂടരുടെയും ചോളരുടെയും സാമന്തരായി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ജൈനമതത്തിന് സംഭാവന: ജൈനമതത്തിന് വലിയ പ്രോത്സാഹനം നൽകി. വാസ്തുവിദ്യ: ദക്ഷിണേന്ത്യൻ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടവരിൽ പ്രധാനികൾ. ശ്രാവണബലഗോളയിലെ ഗോമടേശ്വരൻ്റെ പ്രതിമ (ബാഹുബലി) ഇവരുടെ പ്രധാന സംഭാവനയാണ്.
നഷ്ടങ്ങൾ ചോള സാമ്രാജ്യം (പ്രത്യേകിച്ച് രാജരാജ ചോളൻ) ഇവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി ജൈനമതത്തിനും ഹിന്ദുമതത്തിനും തുല്യ പ്രാധാന്യം നൽകി.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കൽ പ്രതിമയായ ഗോമടേശ്വരൻ്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1399 – CE 1761 (ഹൈദർ അലിയുടെ ഉയർച്ച വരെ). പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് സാമന്തരായി (CE 1799 മുതൽ). (മൈസൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി യദുരായ ഒടയർ
സഹവർത്തിത്വം വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ കീഴിൽ ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് ശക്തമായ ഹൈദർ അലിയുടെയും ടിപ്പു സുൽത്താൻ്റെയും ഭരണത്തിന് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി സഖ്യത്തിലായി.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ പ്രാദേശിക ഭരണം: വിജയനഗരത്തിൻ്റെ പതനശേഷം പ്രാദേശിക ഭരണം നിലനിർത്തി. കല: ദസറ പോലുള്ള പ്രാദേശിക ആഘോഷങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ഹൈദർ അലിയുടെയും ടിപ്പുവിൻ്റെയും കീഴിൽ രാജാക്കന്മാർക്ക് അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധങ്ങളിൽ മൈസൂർ സാമ്രാജ്യം തകർന്നു.
സാമൂഹ്യനീതി ഹിന്ദുമതത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി. പിൽക്കാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ്റെ കീഴിൽ വന്നപ്പോൾ മൈസൂർ ഒരു ആധുനിക ഭരണ മാതൃകയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ചാമുണ്ഡി കുന്നുകൾ ആരാധനാ കേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിച്ചു. ടിപ്പു സുൽത്താനെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ശേഷം രാജാക്കന്മാരെ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം CE 1485 – CE 1505. (വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൽ)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി സാലുവ നരസിംഹദേവരായ
സഹവർത്തിത്വം ബഹ്മനി സുൽത്താനേറ്റുമായി നിരന്തര യുദ്ധം.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപനം: വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, സാമ്രാജ്യത്തെ തകർച്ചയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുകയും സൈന്യത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
നഷ്ടങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞ കാലം മാത്രമേ അധികാരത്തിൽ തുടർന്നുള്ളൂ. തുടർന്ന് തുളുവ രാജവംശം അധികാരത്തിലെത്തി.
സാമൂഹ്യനീതി വിജയനഗരത്തിൻ്റെ ഭരണ-നീതി സമ്പ്രദായങ്ങൾ തുടർന്നു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ സൈനിക ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് രാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രതിരോധം ശക്തമാക്കി. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയ്ക്ക് സഹായിച്ചു.
സവിശേഷത വിവരണം
കാലഘട്ടം ഏകദേശം BCE 3-ആം നൂറ്റാണ്ട് – CE 3-ആം നൂറ്റാണ്ട്. (പ്രധാനമായും ആന്ധ്രയും മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ചില ഭാഗങ്ങളും.)
സ്ഥാപകൻ/പ്രധാന ഭരണാധികാരി സിമുഖ (Simuka). ഗൗതമിപുത്ര ശതകർണ്ണി ഇവരുടെ ഏറ്റവും ശക്തനായ ഭരണാധികാരിയാണ്.
സഹവർത്തിത്വം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ ശകന്മാർ, യവനന്മാർ (ഗ്രീക്കുകാർ), പഹ്‌ലവന്മാർ എന്നിവരുമായി നിരന്തര പോരാട്ടങ്ങൾ നടത്തി. പ്രാദേശികമായി ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചെറു രാജ്യങ്ങളുമായും ബന്ധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
നാടിനുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ വ്യാപാര പുരോഗതി: റോമാ സാമ്രാജ്യവുമായി വ്യാപാര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. തുറമുഖങ്ങൾ, കപ്പൽ നിർമ്മാണം, നാണയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായി. സാംസ്കാരിക സമന്വയം: വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരങ്ങളെയും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്കാരങ്ങളെയും കൂട്ടിയിണക്കി. പ്രാകൃത് ഭാഷ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി ഉപയോഗിച്ചു.
നഷ്ടങ്ങൾ ശകന്മാരുമായുള്ള നിരന്തര യുദ്ധങ്ങൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ സാമ്പത്തികവും സൈനികവുമായ ശക്തി ക്ഷയിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഇക്ഷ്വാകു, ആഭീര പോലുള്ള ചെറു രാജ്യങ്ങളായി പിരിഞ്ഞു.
സാമൂഹ്യനീതി മാതൃനാമ സമ്പ്രദായം: രാജാക്കന്മാർ അമ്മമാരുടെ പേരിനോട് ചേർത്ത് പേര് നൽകിയിരുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, ഗൗതമിപുത്ര ശതകർണ്ണി). മത സഹിഷ്ണുത: ഹിന്ദുമതത്തിനും ബുദ്ധമതത്തിനും ഒരുപോലെ പ്രോത്സാഹനം നൽകി. ചൈത്യങ്ങൾ, വിഹാരങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു.
പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഗൗതമിപുത്ര ശതകർണ്ണി ശകന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി “ശകന്മാർക്ക് അന്ത്യം കുറിച്ചവൻ” എന്ന സ്ഥാനപ്പേര് സ്വീകരിച്ചു. രാജാ ഹാലൻ പ്രാകൃത് ഭാഷയിൽ ‘ഗാഥാസപ്തശതി’ എന്ന കാവ്യസമാഹാരം രചിച്ചു. അമരാവതി, നാഗാർജ്ജുനകൊണ്ട എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബുദ്ധമത കലകൾ ഇവരുടെ സംഭാവനയാണ്.

സഹാറാ മനുഷ്യർ

വർത്തമാനകാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വരണ്ടതും ജീവനില്ലാത്തതുമായ പ്രദേശമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന സഹാറാ മരുഭൂമി, ഏകദേശം 14,500 മുതൽ 5,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വരെ “ആഫ്രിക്കൻ ആർദ്ര കാലഘട്ടം” (African Humid Period – AHP) അഥവാ “ഹരിത സഹാറ” (Green Sahara) എന്നറിയപ്പെട്ട ഒരുകാലത്ത്, തടാകങ്ങളും നദികളും സമൃദ്ധമായ സസ്യജാലങ്ങളുമുള്ള ഒരു സവന്നാ പ്രദേശമായിരുന്നു. ഈ പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ ഭൂതകാലം നിലനിന്നിരുന്നപ്പോൾ അവിടെ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രാചീന മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം മാറ്റിമറിച്ച കണ്ടെത്തലാണ് ലിബിയയിലെ തകർകോറി (Takarkori) പാറമടകൾ നൽകുന്നത്.

📍 തകർകോറിയിലെ അത്ഭുത കണ്ടെത്തൽ

7,000-year-old natural mummy found at the Takarkori rock shelter in Southern Libya.
7,000-year-old natural mummy found at the Takarkori rock shelter in Southern Libya.

തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ലിബിയയിലെ തദ്രാർട്ട് അക്കാക്കസ് (Tadrart Acacus) പർവതനിരകളിലെ തകർകോറി (Takarkori) പാറമടകളിൽ നിന്നാണ് ഈ ഗവേഷണത്തിന് ആധാരമായ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്തിയത്. ഇവിടെ 8,900-നും 4,800-നും വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ അടക്കം ചെയ്ത 15-ഓളം സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും അസ്ഥികൂടങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

  • പ്രകൃതിദത്ത മമ്മികൾ: ഇവയിൽ ഏകദേശം 7,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ രീതിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മരുഭൂമിയിലെ അത്യധികം വരണ്ട കാലാവസ്ഥ കാരണം ഇവ പ്രകൃതിദത്ത മമ്മികളായി മാറിയിരുന്നു. ഈ മമ്മികളിൽ നിന്ന് പുരാതന ഡി.എൻ.എ. വേർതിരിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ശ്രമം വിജയകരമായി. ഇത് ആഫ്രിക്കയിലെ അങ്ങേയറ്റം ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പൂർണ്ണമായ പ്രാചീന മനുഷ്യ ജീനോം ഡാറ്റയാണ്.
  • കാലഘട്ടം: ഈ മമ്മികൾ പ്രാരംഭ ഇടയ കാലഘട്ടത്തിൽ (Early Pastoral period) ജീവിച്ചിരുന്ന ഇടയ സ്ത്രീകളുടേതാണ് (Pastoral Neolithic female) എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

🧬 ജനിതക ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ (Genetic Isolation) തെളിവുകൾ

തകർകോറി മമ്മികളുടെ ഡി.എൻ.എ. വിശകലനമാണ് ഈ കണ്ടെത്തലിനെ ലോകശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവന്നത്. Nature പോലുള്ള പ്രമുഖ ശാസ്ത്ര ജേണലുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനങ്ങൾ പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു:

1. അജ്ഞാത വംശാവലി (Lost Lineage)

തകർകോറിയിലെ മനുഷ്യർ അവരുടെ വംശാവലിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും (ഏകദേശം 93%) ഉൾക്കൊള്ളുന്നത് മുമ്പ് അജ്ഞാതമായിരുന്ന ഒരു വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ ജനസംഖ്യയിൽ നിന്നാണ്.

  • ഈ വംശാവലി, ഏകദേശം 50,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ആധുനിക മനുഷ്യർ ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് ലോകമെമ്പാടും കുടിയേറിയ അതേ കാലയളവിൽ തന്നെ ഉപ-സഹാറൻ (Sub-Saharan) വംശീയ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞവരാണ്.
  • ഇവർ പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി താരതമ്യേന ഒറ്റപ്പെട്ട് (isolated) ജീവിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക മനുഷ്യരുടെ ജീനോമുകളിൽ നേരിയ “പ്രേത അടയാളങ്ങളായി” (Ghost Population signature) മാത്രം നിലനിന്നിരുന്ന ഈ പ്രാചീന വംശത്തിന് ഇപ്പോൾ വ്യക്തമായ ജനിതക തെളിവുകൾ ലഭിച്ചു.

2. കുടിയേറ്റ പാതയെന്ന സിദ്ധാന്തത്തിന് വെല്ലുവിളി

പല ഗവേഷകരും “ഹരിത സഹാറ”യെ വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയ്ക്കും ഉപ-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന കുടിയേറ്റ പാതയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ തകർകോറി ജനതയുടെ ജീനോമുകൾ ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് എതിരാണ്.

  • ആഫ്രിക്കൻ ആർദ്ര കാലഘട്ടത്തിൽ പോലും ഉപ-സഹാറൻ സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ജനിതക പ്രവാഹം (Gene flow) ഈ വടക്കൻ സമൂഹങ്ങളിലേക്ക് പരിമിതമായിരുന്നു എന്ന് ഡി.എൻ.എ. വ്യക്തമാക്കുന്നു.

3. നിയാൻഡർത്താൽ (Neanderthal) ബന്ധം

ഈ മമ്മികളുടെ ഡി.എൻ.എ.യിൽ, ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ജനസംഖ്യയിൽ കാണപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ വളരെ കുറവാണെങ്കിലും, സമകാലിക ഉപ-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കക്കാരേക്കാൾ കൂടുതൽ നിയാൻഡർത്താൽ ഡി.എൻ.എ. (Neanderthal DNA) അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇത്, വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ ജനസംഖ്യയ്ക്ക് യൂറേഷ്യൻ വംശീയ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി വളരെ പണ്ടുകാലത്ത് നടന്ന ചെറിയ ജനിതക സമ്പർക്കത്തിന്റെ സൂചന നൽകുന്നു.

 

🐐 സംസ്കാരവും ജീവിതശൈലിയും

തകർകോറി പാറമടകളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച പുരാവസ്തുക്കൾ അവിടുത്തെ ഇടയ സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിതരീതികളിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നു:

  • പരിവർത്തനം: തകർകോറി പ്രദേശത്തെ ആദ്യകാല താമസക്കാർ വേട്ടയാടൽ, ശേഖരണം, മത്സ്യബന്ധനം (Hunting, Gathering, Fishing) എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവരായിരുന്നു. പിന്നീട്, കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളും വരൾച്ചയും വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, അവർ കന്നുകാലികളെ മേയിക്കുന്ന ഇടയ ജീവിതത്തിലേക്ക് (Pastoralism) മാറി. ഇത് സഹാറയിലെ മനുഷ്യൻ പൊരുത്തപ്പെടലിന്റെയും (Adaptation) സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റത്തിന്റെയും (Cultural Diffusion) കഥയാണ് പറയുന്നത്.
  • സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റം: ആധുനിക കൃഷിരീതികളും കന്നുകാലികളെ വളർത്തുന്ന രീതികളും മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നോ ലെവന്റ് (Levant) പ്രദേശത്തു നിന്നോ വലിയതോതിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ കുടിയേറ്റത്തിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിലൂടെയാണ് (Cultural Diffusion) തകർകോറിയിലേക്ക് എത്തിയതെന്ന് ജനിതക വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതായത്, ജനങ്ങൾ കൂടിക്കലരാതെ, അറിവും സാങ്കേതികവിദ്യയും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
  • ഭക്ഷണക്രമം: ഹരിത സഹാറയിലെ നദികളും തടാകങ്ങളും വരണ്ടുപോയതോടെ, മത്സ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത കുറയുകയും ഇടയസമൂഹം കന്നുകാലികളെയും (Cattle) ചെറിയ വളർത്തുമൃഗങ്ങളെയും (Small domesticates) (ചെമ്മരിയാട്, ആട്) കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിലാണ് കന്നുകാലി പാൽ ഉപയോഗിച്ചതിൻ്റെ (Milking) ആദ്യ തെളിവുകളും ലഭിക്കുന്നത്.
  • ശവസംസ്കാരം: തകർകോറി പാറമടയിലെ ശവസംസ്കാര രീതികളും പ്രത്യേകതയുള്ളതാണ്. ഇവിടെ അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്ത്രീകളും കുട്ടികളുമാണ്. ഇത് ഒരു മാതൃകേന്ദ്രീകൃത സമൂഹത്തെ (Matrilineal Society) സൂചിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ചില ഗവേഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

തകർകോറിയിലെ പ്രാചീന ഡി.എൻ.എ. കണ്ടെത്തൽ, വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയുടെ ചരിത്രം സങ്കീർണ്ണവും, മുമ്പ് കരുതിയതിലും വ്യത്യസ്തവുമായ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടുന്നു. സഹാറാ പ്രദേശത്ത് പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെട്ട്, സ്വന്തമായ ജനിതക പാരമ്പര്യം കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ഒരു മനുഷ്യശാഖ നിലനിന്നിരുന്നു എന്നും, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വ്യാപനം ജനസംഖ്യാപരമായ കുടിയേറ്റങ്ങളില്ലാതെയും സംഭവിക്കാമെന്നും ഇത് തെളിയിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുകൾക്ക് പുതിയ മാനം നൽകുന്ന ഒരു സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ.

 

തകർകോറിയിലെ പ്രാചീന മനുഷ്യർ ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് (Homo sapiens) എന്ന ഗണത്തിൽ പെട്ടവരാണ്. ഈ ഗണം ഉൾപ്പെടുന്ന വലിയ ജനുസ്സാണ് ഹോമോ (Homo). തകർകോറി മമ്മികൾ ജീവിച്ചിരുന്ന 7,000 വർഷം മുൻപുള്ള (Holocene Period) കാലയളവിൽ, ഹോമോ ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട മറ്റ് പല പ്രാചീന ഗണങ്ങളും (Archaic Human Groups) ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഒരേ സമയം നിലനിന്നിരുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അക്കാലത്ത് അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.

ഹോമോ ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റ് ഗണങ്ങളെക്കുറിച്ചും, അവയുടെ കണ്ടെത്തൽ സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

🌎 തകർകോറി മനുഷ്യർ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തോടടുത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ഹോമോ ഗണങ്ങൾ

 

തകർകോറി മനുഷ്യർ ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് ഗണത്തിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നുവെങ്കിലും, മറ്റ് പ്രാചീന ഹോമിനിൻ (Hominin) ഗണങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ അപ്പോഴും ജീവിച്ചിരുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ജനിതക സ്വാധീനം ആധുനിക മനുഷ്യരിൽ പ്രകടമായിരുന്നു.

1) നിയാൻഡർത്താൽ (Neanderthals – ഹോമോ ഗണം (Species)) കാലഘട്ടം – 40,000 വർഷം മുൻപ്. കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലങ്ങൾ: യൂറോപ്പും പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യയും (ഉദാഹരണത്തിന്, സ്പെയിനിലെ എൽ സിദ്രോൺ, ക്രോയേഷ്യയിലെ വിൻഡിജ ഗുഹ). തടിച്ച ശരീരഘടന, വലിയ തലച്ചോറ്. ഇവരുടെ ഡി.എൻ.എ. യൂറേഷ്യൻ ഹോമോ സാപ്പിയൻസിൽ കലർന്നിട്ടുണ്ട്. (തകർകോറി മനുഷ്യരിലും ഇവരുടെ അംശം കണ്ടെത്തി)

2) ഡെനിസോവൻസ് (Denisovans) – 30,000 വർഷം മുൻപ് – കണ്ടെത്തിയത് സൈബീരിയയിലെ ഡെനിസോവ ഗുഹ, ടിബറ്റിലെ ബൈഷിയ കാർസ്റ്റ് ഗുഹയിൽ നിന്ന്. പ്രത്യേകതകൾ – നിയാൻഡർത്താലുകളുമായി ബന്ധമുള്ള ഇവർ, ഏഷ്യയിലും ഓഷ്യാനിയയിലും വ്യാപിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക കിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ, മെലനേഷ്യൻ ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ ഇവരുടെ ഡി.എൻ.എ. അംശം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു

3) ഹോമോ ഫ്ലോറെസിയൻസിസ് (Homo floresiensis) – 50,000 വർഷം മുൻപ് – കണ്ടെത്തിയത് ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഫ്ലോറെസ് ദ്വീപിലുള്ള ലിയാങ് ബുവാ ഗുഹയിൽ നിന്ന്. “ഹോബിറ്റുകൾ” എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ചെറിയ തലച്ചോറും ഏകദേശം 3.5 അടി മാത്രം ഉയരവുമുള്ളവരായിരുന്നു.

4) ഹോമോ ലുസോനെൻസിസ് (Homo luzonensis) – 67,000 വർഷം മുൻപ് –  ഫിലിപ്പീൻസിലെ ലുസോൺ ദ്വീപിലുള്ള കാളാവു ഗുഹയിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയത്. ചെറിയ ശരീരഘടന. ഫിലിപ്പീൻസിലെ ദ്വീപുകളിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടു ജീവിച്ചിരുന്നു.

🧍 തകർകോറി ഹോമോ സാപ്പിയൻസ്: മറ്റ് സാപ്പിയൻസുകളുമായുള്ള ബന്ധം

തകർകോറിയിലെ മനുഷ്യർ ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് (ആധുനിക മനുഷ്യൻ) ഗണത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ്. എന്നാൽ, അവർ മറ്റ് ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് കൂട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനിതകപരമായി ഒറ്റപ്പെട്ട് നിലനിന്നിരുന്നവരായിരുന്നു:

  1. വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ ഫോറേജേഴ്സ് (North African Foragers):
    • കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലം: മൊറോക്കോയിലെ താഫോറാൾട്ട് ഗുഹ (Taforalt Cave).
    • കാലഘട്ടം: ഏകദേശം 15,000 വർഷം മുൻപ്.
    • ബന്ധം: തകർകോറി മനുഷ്യർക്ക് ജനിതകപരമായി ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധം ഈ താഫോറാൾട്ടിലെ ഫോറേജേഴ്സുമായാണ് (വേട്ടയാടൽ-ശേഖരണം നടത്തി ജീവിച്ചിരുന്നവർ). ഇരുവരും വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടു നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു പ്രാചീന വംശാവലിയെയാണ് പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്.
  2. ലെവന്റൈൻ നിയോലിത്തിക് ഗ്രൂപ്പുകൾ (Levantine Neolithic Groups):
    • കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലം: പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യയിലെ ലെവന്റ് (ഇന്നത്തെ ഇസ്രായേൽ, ജോർദാൻ, സിറിയ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ).
    • ബന്ധം: ഏകദേശം 6,400 വർഷം മുൻപ്, തകർകോറി മനുഷ്യരുടെ ഡി.എൻ.എയിൽ ഈ ഏഷ്യൻ നിയോലിത്തിക് (നവീനശിലായുഗം) ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള ചെറിയ ജനിതകാംശം (Levantine admixture) കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞു. കൃഷി, കന്നുകാലി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് പടർന്നു പിടിക്കുന്ന സമയത്താണ് ഈ ജനിതക സമ്പർക്കം ഉണ്ടായത്.

ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് (Homo sapiens) ഈ പട്ടികയിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള മറ്റ് ഹോമോ ഗണങ്ങളുടെയും (Species) പിന്തുടർച്ചയല്ല, മറിച്ച് ഹോമോ ജനുസ്സിലെ (Genus Homo) ഒരു സ്വതന്ത്ര ശാഖയാണ്.

ഹോമോ സാപ്പിയൻസിൻ്റെ പിന്തുടർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു:

1. ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് ആരുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ്?

ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് ഉത്ഭവിച്ചത് ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നാണ്. ഏകദേശം 300,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കിഴക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഹോമോ ഹൈഡൽബെർഗെൻസിസ് (Homo heidelbergensis) അല്ലെങ്കിൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രാചീന ഹോമോ ഗണത്തിൽ (Archaic Homo species) നിന്നാണ് ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് പരിണമിച്ചത് എന്നാണ് മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരും വിശ്വസിക്കുന്നത്.

ചുരുക്കത്തിൽ: ഹോമോ സാപ്പിയൻസ്, നിയാൻഡർത്താൽ, ഡെനിസോവൻസ് എന്നിവയെല്ലാം ഹോമോ ജനുസ്സിലെ വ്യത്യസ്ത ശാഖകളാണ്. ഇവയുടെയെല്ലാം പൊതു പൂർവ്വികൻ ഹോമോ ഹൈഡൽബെർഗെൻസിസ് പോലുള്ള ഒരു പ്രാചീന ഹോമോ ഗണമായിരുന്നു.

2. നിയാൻഡർത്താലുകളുമായും ഡെനിസോവൻസുമായുള്ള ബന്ധം

ഹോമോ സാപ്പിയൻസ്, നിയാൻഡർത്താലുകളുടെയോ ഡെനിസോവൻസിന്റെയോ പിന്തുടർച്ചയല്ല. എന്നാൽ:

  • പൊതു പൂർവ്വികൻ: ഏകദേശം 500,000-നും 800,000-നും വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു പൊതു പൂർവ്വികനിൽ നിന്നാണ് ഹോമോ സാപ്പിയൻസ്, നിയാൻഡർത്താൽ, ഡെനിസോവൻസ് എന്നീ മൂന്ന് ശാഖകളും വേർപിരിഞ്ഞത്.
  • ജനിതക സങ്കലനം: ആധുനിക ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് കുടിയേറിയപ്പോൾ (ഏകദേശം 50,000 മുതൽ 60,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്), അവർ യൂറേഷ്യയിൽ വെച്ച് നിയാൻഡർത്താലുകളുമായും ഡെനിസോവൻസുമായും ഇടകലർന്നു (Interbred).
    • ഇതുകൊണ്ടാണ് ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള മിക്കവാറും എല്ലാ ആധുനിക മനുഷ്യരിലും 1% മുതൽ 4% വരെ നിയാൻഡർത്താൽ ഡി.എൻ.എ. കാണപ്പെടുന്നത്.
    • തകർകോറിയിലെ പ്രാചീന മനുഷ്യരിലും ഈ നിയാൻഡർത്താൽ ഡി.എൻ.എ.യുടെ അംശം കണ്ടെത്തിയതിന്റെ കാരണം, ഇവരുടെ പൂർവ്വികർ ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരായിരുന്നതിനാലാണ്.

 

3. മറ്റ് ഹോമോ ഗണങ്ങളുടെ സ്ഥാനം

ഹോമോ ഫ്ലോറെസിയൻസിസ്, ഹോമോ ലുസോനെൻസിസ് തുടങ്ങിയ മറ്റ് ഹോമോ ഗണങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ പരിണാമ വൃക്ഷത്തിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട ശാഖകളാണ്. അവ ഹോമോ സാപ്പിയൻസിന്റെ പൂർവ്വികരോ പിന്തുടർച്ചക്കാരോ അല്ല. ഹോമോ സാപ്പിയൻസുകൾക്ക് പുറമെ, ഹോമോ ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട അവസാനത്തെ അംഗങ്ങളായിരുന്നു ഇവർ.

ഹോമോ ജനുസ്സിൽ (Genus Homo) മൊത്തത്തിൽ എത്ര ഗണങ്ങളെ (Species) കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്നതിന് കൃത്യമായ ഒരു ഏകീകൃത സംഖ്യ നിലവിലില്ല. കാരണം, പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ പുതിയ കണ്ടെത്തലുകൾ വരുന്നു, കൂടാതെ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കിടയിൽ ഒരു ഗണത്തെ പുതിയതായി തരംതിരിക്കുന്നതിനോ, നിലവിലുള്ള ഒരു ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായി മാത്രം കണക്കാക്കുന്നതിനോ (ഉദാഹരണത്തിന്, Homo ergaster നെ Homo erectus ന്റെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്നത്) അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.

എങ്കിലും, ഹോമോ ജനുസ്സിൽപ്പെട്ടതായി ശാസ്ത്ര സമൂഹം പൊതുവെ അംഗീകരിക്കുകയും, കൂടുതലായി ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ടതും ശ്രദ്ധേയവുമായതുമായ ഗണങ്ങളെ (Species) താഴെക്കൊടുത്ത പട്ടികയിൽ ചേർക്കുന്നു:

🧍 ഹോമോ ജനുസ്സിലെ പ്രധാന ഗണങ്ങൾ (Species of Genus Homo)

 

ഹോമോ ഗണം (Species) അർത്ഥം / വിളിപ്പേര് കാലഘട്ടം (ഏകദേശം) കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലം
ഹോമോ ഹാബിലിസ് (Homo habilis) “കഴിവുള്ള മനുഷ്യൻ” (Tool-using man) 2.4 – 1.4 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്ക
ഹോമോ റുഡോൾഫെൻസിസ് (Homo rudolfensis) റുഡോൾഫ് തടാകത്തിനടുത്തുള്ള മനുഷ്യൻ 1.9 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് കെനിയ, കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്ക
ഹോമോ എർഗാസ്റ്റർ (Homo ergaster) “പണി ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ” (Working man) 1.9 – 1.4 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് കിഴക്കൻ, ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്ക
ഹോമോ ഇറക്റ്റസ് (Homo erectus) “നേരെ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യൻ” (Upright man) 1.89 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് – 110,000 വർഷം മുൻപ് വരെ ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ (ചൈന, ജാവ)
ഹോമോ ഹൈഡൽബെർഗെൻസിസ് (Homo heidelbergensis) ഹൈഡൽബർഗിലെ മനുഷ്യൻ 700,000 – 300,000 വർഷം മുൻപ് യൂറോപ്പ്, ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ
ഹോമോ റോഡെസിയൻസിസ് (Homo rhodesiensis) റോഡേഷ്യയിലെ മനുഷ്യൻ (ചിലപ്പോൾ H. heidelbergensis-ന്റെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്നു) 300,000 – 125,000 വർഷം മുൻപ് സാംബിയ, ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്ക
ഹോമോ നിയാൻഡർത്താലെൻസിസ് (Homo neanderthalensis) നിയാൻഡർ താഴ്വരയിലെ മനുഷ്യൻ 400,000 – 40,000 വർഷം മുൻപ് യൂറോപ്പ്, പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യ
ഡെനിസോവൻസ് (Denisovans) ഡെനിസോവ ഗുഹയിലെ മനുഷ്യൻ (ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി ഗണമായി നൽകിയിട്ടില്ല, എങ്കിലും ഒരു স্বতন্ত্র ഗ്രൂപ്പാണ്) 400,000 – 30,000 വർഷം മുൻപ് ഏഷ്യ
ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് (Homo sapiens) “ജ്ഞാനമുള്ള മനുഷ്യൻ” (Wise man) 300,000 വർഷം മുൻപ് – നിലവിൽ ആഫ്രിക്ക (തുടക്കം), പിന്നീട് ലോകമെമ്പാടും
ഹോമോ ഫ്ലോറെസിയൻസിസ് (Homo floresiensis) ഫ്ലോറെസ് ദ്വീപിലെ മനുഷ്യൻ (“ഹോബിറ്റ്”) 100,000 – 50,000 വർഷം മുൻപ് ഇന്തോനേഷ്യ (ഫ്ലോറെസ് ദ്വീപ്)
ഹോമോ ലുസോനെൻസിസ് (Homo luzonensis) ലുസോൺ ദ്വീപിലെ മനുഷ്യൻ 67,000 വർഷം മുൻപ് ഫിലിപ്പീൻസ് (ലുസോൺ ദ്വീപ്)
ഹോമോ നലേദി (Homo naledi) “നക്ഷത്ര മനുഷ്യൻ” 335,000 – 236,000 വർഷം മുൻപ് ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്ക

 

📊 ഏകദേശ എണ്ണം

 

മുകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന 12 ഗണങ്ങൾ ഹോമോ ജനുസ്സിലെ ഏറ്റവും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതും സുപ്രധാനവുമായ കണ്ടെത്തലുകളാണ്. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ തരംതിരിവുകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ഹോമോ ജനുസ്സിലെ ഗണങ്ങളുടെ എണ്ണം 15 മുതൽ 20 വരെയാകാം.

ദേവദാസികൾ

ദേവദാസി, അഥവാ ‘ദൈവത്തിൻ്റെ ദാസി’. ഈ പദത്തിന് പിന്നിൽ ഒരുകാലത്ത് ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൻ്റെയും കലയുടെയും അത്യുന്നതങ്ങളിൽ വിളങ്ങിയ സ്ത്രീരത്നങ്ങളുടെ നൃത്തചുവടുകളുണ്ട്; ഒപ്പം, പിൽക്കാലത്ത് നിഷ്കരുണം ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ട ആയിരക്കണക്കിന് ജീവിതങ്ങളുടെ കണ്ണീർപ്പൂക്കളുമുണ്ട്. ക്ഷേത്രഗോപുരങ്ങളുടെ നിഴലിൽ, ഭക്തിയുടെയും കലയുടെയും മറവിൽ, അവർ ജീവിച്ചതും, മരിച്ചതും, ഒടുവിൽ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റതും ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ഏടുകളിലൊന്നാണ്.ഉണ്ണിനീലി - ദേവദാസി ഇന്ത്യയിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക-മതപരമായ ആചാരമാണ്. ‘ദൈവത്തിന്റെ ദാസി’ (‘ദേവ’ – ദൈവം, ‘ദാസി’ – ദാസി/സേവിക) എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഈ സമ്പ്രദായത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ചരിത്രമുണ്ട്.

ദേവദാസി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഉത്ഭവം അവ്യക്തമാണെങ്കിലും, സംഘകാല സാഹിത്യത്തിലും അതിനുശേഷമുള്ള ലിഖിതങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളെയും രാജസദസ്സുകളെയും ആശ്രയിച്ച് കഴിഞ്ഞിരുന്ന നർത്തകിമാർ, ഗണികമാർ എന്നിവരെക്കുറിച്ച് സൂചനകളുണ്ട്. ദേവദാസി സമ്പ്രദായത്തിൻ്റെ ഉത്ഭവം അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ, അത് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൻ്റെ മൂർത്തമായ ഭക്തിയുമായി അലിഞ്ഞുചേർന്നിരിക്കുന്നു. പുരാതന തമിഴ് സാഹിത്യത്തിലെ ‘ചിലപ്പതികാര’ ത്തിലെ നർത്തകിമാരായ ഗണികമാർ (ഉദാഹരണത്തിന്: മാധവി) സമൂഹത്തിൽ ഉന്നതമായ പദവി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. അവർക്ക് സംഗീതത്തിലും നൃത്തത്തിലും ആഴത്തിലുള്ള അറിവുണ്ടായിരുന്നു.

  • ദൈവവിവാഹിതർ (നിത്യസുമംഗലികൾ): ദേവദാസികൾ ‘ദൈവത്തെ’ (പ്രതിഷ്ഠാമൂർത്തിയെ) വിവാഹം കഴിച്ചതിനാൽ, അവർക്ക് നിത്യസുമംഗലി എന്ന മഹത്തായ പദവി ലഭിച്ചു. സാധാരണ സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവ് മരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന വൈധവ്യത്തിൻ്റെ ദുരിതം അവർക്ക് പേറേണ്ടി വന്നില്ല. ഈ പദവി അവരെ സാമൂഹികമായ ചടങ്ങുകളിൽ ബഹുമാന്യരാക്കി. സംഗീതവും നൃത്തവും ആയിരുന്നു അവർക്കന്നു പ്രധാനം.
  • ചോള കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രഭാവം: 11-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചോള രാജാക്കന്മാരുടെ ലിഖിതങ്ങളിൽ, തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രം നാനൂറിലധികം ദേവദാസിമാർക്ക് രാജകീയമായ സംരക്ഷണവും ഭൂമിയും ധനവും നൽകിയിരുന്നതായി കാണാം. ഇവർ ‘ദേവർ അടിയാർ’ (ദൈവത്തിൻ്റെ ദാസിമാർ) എന്നറിയപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രത്തെ കേവലം ഒരു ആരാധനാലയം എന്നതിലുപരി, കലയുടെയും ഭരണനിർവഹണത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായും നിലനിർത്തി. UNESCO ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇടം നേടിയ ഈ ക്ഷേത്രം, ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണത്തിൻ്റെ അനശ്വരമായ മാതൃകയായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

പുരാതന നിയമന രീതികളനുസരിച്ച് ദേവദാസികളെ ഏഴ് തരത്തിൽ തരം തിരിച്ചിരുന്നു: സ്വയം ക്ഷേത്രത്തിന് സമർപ്പിച്ച ദത്ത മുതൽ, രാജാക്കന്മാരാൽ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട അലങ്കാര വരെ. ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, ഈ സമ്പ്രദായം നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തി മുതൽ പിന്നീടു വന്ന വ്യാപാരപരമായ അടിമത്തം വരെ ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നുവെന്നതാണ്.

🎭 പൈതൃകം: ക്ലാസിക്കൽ കലകളുടെ ജീവവാഹിനികൾ

ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ നൃത്തങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭരതനാട്യം, മോഹിനിയാട്ടം, കുച്ചിപ്പുടി, ഒഡീസി എന്നിവയുടെ ജീവനാഡിയും പ്രധാന പോഷകരും ദേവദാസിമാരായിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ഉൾമുറിയിലെ ‘സദിർ ആട്ടം’ എന്നറിയപ്പെട്ട നൃത്ത രൂപമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ഭരതനാട്യമായി പരിണമിച്ചത്.

അവർ കേവലം നർത്തകിമാർ മാത്രമായിരുന്നില്ല; നട്ട്വനാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗുരുക്കന്മാരുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ സംഗീതം, സാഹിത്യം, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അഗാധമായ പാണ്ഡിത്യം നേടിയിരുന്നു. അറിവും സൗന്ദര്യവും കലയും സമന്വയിച്ച ഒരു സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഓരോ ദേവദാസി സമൂഹവും.

🌑 ഇരുളടഞ്ഞ കാലം: അധഃപതനവും ചൂഷണത്തിൻ്റെ താലി കെട്ടുംdevadasi

ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകരുകയും, സാമൂഹിക ക്രമം ശിഥിലമാവുകയും ചെയ്തതോടെ, ദേവദാസി സമ്പ്രദായം ദുർബലമാവുകയും ചൂഷണത്തിന് ഇരയാവുകയും ചെയ്തു. ഭക്തിയുടെ പരിശുദ്ധിക്ക് പകരം, ലൈംഗികമായ അടിമത്തം അതിലേക്ക് കടന്നുവന്നു. തികഞ്ഞ വേശ്യാവൃത്തിയിലേക്ക് ഈ സാമുദായികക്രമം മാറ്റപ്പെട്ടു.

പുരോഹിതന്മാർ ദൈവത്തിൻ്റെ പേരിൽ ദേവദാസികളുടെ കഴുത്തിൽ താലി ചാർത്തി, അവരെ ക്ഷേത്രാങ്കണങ്ങളിലെ പൊതുസമ്പത്തായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇവിടെ, ‘ദേവദാസി’ എന്ന പദവി, വേശ്യാവൃത്തിക്ക് മറയായി മാറി. മാനുഷിക മൂല്യങ്ങൾക്കും സ്ത്രീയുടെ അന്തസ്സിനും ഒരു വിലയും കൽപ്പിക്കാതെ, ഈ സ്ത്രീകൾ കാമസമ്പൂർത്തിക്കുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. വടക്കൻ കർണാടകയിലെ സൗന്ദത്തി പോലുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ ‘രഹസ്യമായി’ ഇന്നും തുടരുന്ന ഈ ദുരാചാരം, ദാരിദ്ര്യവും അജ്ഞതയും ചൂഷണത്തിൻ്റെ ആധുനിക റാക്കറ്റുകളുമായി കൈകോർക്കുന്നതിൻ്റെ ഭീകരമായ ഉദാഹരണമാണ്.

അഞ്ചിലധികം നൂറ്റാണ്ടുകളോളം സുസംഘടിതമായ അക്ഷീണ പരിശ്രമത്തിനൊടുവിലാണ് ബുദ്ധമതത്തെ ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും വൈദികബ്രാഹ്മണർ തുടച്ചു നീക്കിയത്. മാനവിക മൂല്യങ്ങൾക്കു യാതൊരുവിധ പരിഗണനയും കൊടുക്കാതെ സ്ത്രീപുരുഷ ഭേദമന്യേ ആയിരക്കണക്കിനു കൂട്ടക്കൊലകൾ വൈദികബ്രാഹ്മണ്യം അന്നു നടത്തിയിരുന്നു. അനേകായിരം ഭിക്ഷുണികളെ ബലമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യിപ്പിച്ച് വൈദികന്മാരായ തങ്ങളുടെ കാമസമ്പൂർത്തി വരുത്തുന്നതിനായി അമ്പലങ്ങളിൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നു. ‘ദേവദാസി’ ബിരുദം ചാർത്തിക്കൊടുത്ത് പൊതുസമ്പത്തെന്ന നിലയിൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നടകെട്ടിയിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠാമൂർത്തികളുടെ പേരിൽ ക്ഷേത്രപുരോഹിതന്മാർ ഇവരുടെ കണ്ഠത്തിൽ താലി കെട്ടിക്കൊടുക്കുകയും അങ്ങനെ ഇവരെ വേശ്യാവൃത്തിക്ക് അണിയിച്ചൊരുക്കി നിർത്തിവരികയും ചെയ്യുന്ന ശീലമായിരുന്നു ഇക്കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ദേവതയെ വിവാഹം കഴിച്ച അവർ നിത്യ-സുമംഗലികളായി – ഒരിക്കലും വിധവകളാകാൻ കഴിയാത്ത പദവി ലഭിച്ചതിനാൽ വളരെ വന്ദ്യമായ ഒരു സാമൂഹിക പദവി അന്നും ലഭിച്ചിരുന്നു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ ആദ്യപാദം വരെ ഒരു പാരമ്പര്യമെന്ന നിലയിൽ തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഇതുണ്ടായിരുന്നു. ഉത്തര കർണാടകയിൽ ഇപ്പോഴും രഹസ്യമായി തുടരുന്നുണ്ടത്രേ. ബൽഗാമിലെ സോന്തത്തി, കൊക്തനൂർ ഗ്രാമങ്ങളിൽ വ്യാപകമാണെന്ന് വാർത്തകൾ വന്നിരുന്നു. പെൺകുട്ടികളെ ക്ഷിതാക്കൾ കറുത്ത രുദ്രാക്ഷ മാല ധരിപ്പിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിനു സമർപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ പൂജകൾക്ക് ശേഷം അവൾ ദേവദാസിയായിമാറുന്നു. 2012 ഇൽ ധാർവാഡിൽ വെച്ച് 13 കാരിയെ ദോവദാസിയാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ പൊലീസി പിടികൂടിയിരുന്നു. ദേവദാസികൾക്കായി എല്ലാ വർഷവും ‘ജത്രാസ്‘ എന്നാരപരിപാടി നടക്കാറുണ്ട്. ദേവദാസികളായ പെൺകുട്ടികളെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകാനായി മുംബൈ, ഗോവ പോലുള്ള നഗരങ്ങളിൽും സെക്സ് റാക്കറ്റുകൾ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. 1934-ൽ ബോംബെ ദേവദാസി സംരക്ഷണ നിയമത്തോടെ ആരംഭിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ദേവദാസി സമ്പ്രദായം നിരോധിക്കപ്പെട്ടു . ദേവദാസികളെയും മതേതര തെരുവ് നർത്തകരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ സർക്കാരിന് കഴിയാത്തതിനാൽ ദേവദാസി ആചാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കൊളോണിയൽ വീക്ഷണം ഇപ്പോഴും ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

പുരാതന ഹിന്ദു ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അനുസരിച്ച് 7 തരം ദേവദാസികൾ  ഉണ്ട്:–

(1) ദത്ത – ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന് സ്വയം സമ്മാനമായി നൽകുന്നവൻ;

(2) വികൃത – അതേ ലക്ഷ്യത്തിനായി തന്നെത്തന്നെ വിൽക്കുന്നവൻ;

(3) ഭൃത്യ – കുടുംബത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കായി ക്ഷേത്ര സേവകയായി സ്വയം സമർപ്പിക്കുന്നവൾ;

(4) ഭക്തൻ – ഭക്തിയോടെ ദേവദാസികളോടൊപ്പം ചേരുന്നവൻ;

(5) ഹൃത – നിയമനക്കാരാൽ വശീകരിക്കപ്പെടുന്നവൻ;

(6) അലങ്കാര – തന്റെ തൊഴിലിൽ നല്ല പരിശീലനം നേടിയ, സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, രാജാക്കന്മാരും പ്രഭുക്കന്മാരും ക്ഷേത്രത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരാൾ;

(7) രുദ്രഗണിക അല്ലെങ്കിൽ ഗോപിക – ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പതിവായി വേതനം വാങ്ങുന്ന, പാട്ടും നൃത്തവും ചെയ്യാൻ നിയമിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തി.

കേരളത്തിലെ മൃദുത്വം: മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കേരളത്തിൽ ഈ സമ്പ്രദായത്തിന് ചെറിയൊരു ‘മൃദുത്വം’ ഉണ്ടായിരുന്നതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും, ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതൻ്റെ താലി ചാർത്തൽ പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ പകുതി വരെ നിലനിന്നിരുന്നു എന്നത്, കേരളീയ സമൂഹത്തിലും ഈ അനാചാരത്തിൻ്റെ നിഴൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു എന്നതിൻ്റെ സൂചനയാണ്. ഇന്നത്തെ സൗത്തിന്ത്യ മൊത്തം ഈ ആചാരരൂപം നിലനിന്നിരുന്നു. അല്പം വൈകി വൈദികബ്രാഹ്മണ്യം ഇന്നത്തെ കേരളത്തിൽ എത്തിയതിനാലാവാം ചെറിയൊരു മൃദുത്വം കേരളത്തിൽ കാണാനാവുന്നത്. കല്യാണം കഴിക്കും മുമ്പ് ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതനെ കൊണ്ട് പെൺകുട്ടിയുടെ കഴിത്തിൽ ആദ്യം താലി ചാർത്തുന്ന ചടങ്ങ് നിലനിന്നിരുന്നു. 20 ആം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ പകുതിയോളം ഇതു നിലനിന്നിരുന്നു. ഈ പതിവ് തങ്ങളുടെ സമുദായത്തിന് അപമാനമാണെന്ന് സമുദായ നേതൃത്വത്തിന് തോന്നിയതിനാലാായിരിക്കാം ഒരുപക്ഷേ അക്കൂട്ടർ ഈ ആചാരം നിർത്തലാക്കിയത്. പിൽക്കാലത്തെ നമ്പൂതിരി-നായർ ബന്ധങ്ങൾ, ‘കെട്ടുകല്യാണം’ പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ ദേവദാസി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ചില വശങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് പഠിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ, എൻ്റെ നാട്ടിൽ ഈയിടെ ഒരു നായർ വീട്ടിൽ, വിവാഹം കഴിഞ്ഞു പെണ്ണെത്തിയപ്പോൾ, കല്യാണം കഴിഞ്ഞ ദിവസം തന്നെ വൈകുന്നേരം, നാട്ടിൽ ഉള്ള മനയ്ക്കലെത്തി തന്ത്രിയുടെ കാൽതൊട്ടു വന്ദിച്ച് അനുഗ്രഹം വാങ്ങിച്ച് വന്ന ആചാരം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഞാനിതേപ്പറ്റി അന്വേഷിച്ചു. ചോദിച്ചറിഞ്ഞ കാര്യം ആ നായർ വീട്ടിൽ പണ്ടുമുതലേ ഉള്ള ആചാരമാണത്രേ അതെന്നായിരുന്നു. നാടിനും സമുദായത്തിനും അപമാനകരമായ ഈ വൃത്തികെട്ട സമ്പ്രദായത്തെ, പലതരം രൂപാന്തരങ്ങളാൽ മാറ്റം വരുത്തി തുടർന്നു കൊണ്ടുപോകുന്നുണ്ട് എന്നു വേണം കരുതാൻ.

ദേവദാസി സമ്പ്രദായം കലയുടെയും ഭക്തിയുടെയും പേരിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു പുരാതന സമ്പ്രദായമായി തുടങ്ങി, കാലക്രമേണ ഭീകരമായ ചൂഷണത്തിലേക്കും അടിമത്തത്തിലേക്കും അധഃപതിച്ചതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. നിയമപരമായ നിരോധനം ഉണ്ടായിട്ടും, സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പിന്നാക്കാവസ്ഥ കാരണം ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് ഇപ്പോഴും തുടരുന്നത് ഒരു സാമൂഹിക പ്രശ്നമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

ചൂഷണത്തിനെതിരെ പോരാടിയ പരിഷ്കർത്താക്കൾ

സമ്പ്രദായത്തിന്റെ അധഃപതനത്തോടെ അത് ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിയപ്പോൾ, അതിനെതിരെ പോരാടിയ പ്രമുഖരിൽ പലരും ഈ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ ദേവദാസി കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ളവരായിരുന്നു.

 

എ. ഡോ. മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി (1886-1968)

  • പശ്ചാത്തലം: ഒരു ദേവദാസി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ആദ്യത്തെ വനിതാ ഡോക്ടറും, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ നിയമനിർമ്മാണ സഭാംഗവും (മദ്രാസ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ) ആയിരുന്നു ഡോ. മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി.
  • സംഭാവന: ദേവദാസി സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കാനുള്ള പ്രസ്ഥാനത്തിന് അവർ നേതൃത്വം നൽകി.
  • പ്രധാന നിയമം: അവരുടെ അക്ഷീണമായ പരിശ്രമങ്ങളുടെ ഫലമായി, 1947-ൽ ‘മദ്രാസ് ദേവദാസി (നിരോധനം) നിയമം’ (Madras Devadasi (Prevention of Dedication) Act, 1947) പാസാക്കപ്പെട്ടു. ഇത് ഈ സമ്പ്രദായത്തെ നിയമപരമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

 

ബി. പെരിയാർ ഇ.വി. രാമസ്വാമി

  • പങ്ക്: തമിഴ്‌നാട്ടിലെ സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവായ പെരിയാർ, ദേവദാസി സമ്പ്രദായം ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാമൂഹ്യ അനാചാരങ്ങൾക്കെതിരെ സ്വയം മര്യാദ പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ (Self-Respect Movement) ശക്തമായി നിലകൊണ്ടു. ഈ സമ്പ്രദായം സ്ത്രീകളെ അടിമത്തത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

ദേവദാസി പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് വന്ന പ്രശസ്ത കലാകാരികൾ

ദേവദാസി സമ്പ്രദായം നിരോധിക്കപ്പെടുകയും കലകൾ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് പൊതുവേദികളിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, ഈ പാരമ്പര്യത്തിലെ നിരവധി വനിതകൾ ക്ലാസിക്കൽ നൃത്തത്തെ ലോകോത്തര നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.

എ. ബാലസരസ്വതി (ടി. ബാലസരസ്വതി – 1918–1984)

  • പ്രശസ്തി: 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഭരതനാട്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വക്താക്കളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
  • പാരമ്പര്യം: അവർ പ്രശസ്തമായ തഞ്ചാവൂർ ബാലസരസ്വതി നട്ട്വനാർ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. ദേവദാസി പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് നൃത്തം പൊതുവേദിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രമുഖയായിരുന്നു അവർ. ഭരതനാട്യത്തിന്റെ ആധികാരികത നിലനിർത്തുന്നതിൽ അവർ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.

ബി. രമണി റാംനാഥ് (മദ്രാസ് രുക്മിണി)

  • പശ്ചാത്തലം: ദേവദാസി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ഇവർ, ഈ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് വന്ന് ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലും നൃത്ത രംഗത്തും ശ്രദ്ധേയയായി.

 

സി. ആർ. മുത്തുക്കണ്ണമ്മാൾ (R. Muthukannammal – 1928-2021)

  • പശ്ചാത്തലം: പുതുക്കോട്ടയിലെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിലെ അവസാനത്തെ ദേവദാസികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഇവർ.
  • സംഭാവന: സദിർ നൃത്തത്തിന്റെ ആധികാരിക രൂപം അടുത്തറിയുന്ന അപൂർവ്വം വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു. സദിർ (ഭരതനാട്യത്തിന്റെ പഴയ രൂപം) പുനഃസൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ ഗവേഷകർക്ക് ഇവർ വലിയ സഹായം നൽകി. 2022-ൽ ഇവർക്ക് രാജ്യം പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു.

 

കെട്ടുകല്യാണം: ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവുമായ പ്രാധാന്യം

കെട്ടുകല്യാണത്തെക്കുറിച്ച് പ്രധാനമായും അറിയേണ്ട വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

1. 🕰️ ചടങ്ങിന്റെ സ്വഭാവം

  • അനുഷ്ഠാനപരമായ വിവാഹം: ഈ ചടങ്ങ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വിവാഹം ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് പെൺകുട്ടി കൗമാരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി നടത്തുന്ന ഒരു സാമൂഹികമായ പ്രഖ്യാപനവും അനുഷ്ഠാനവുമായിരുന്നു. പെൺകുട്ടിക്ക് ഏഴോ, ഒമ്പതോ, പതിനൊന്നോ വയസ്സ് ആകുമ്പോഴാണ് സാധാരണയായി ഇത് നടത്തിയിരുന്നത്.
  • താലി കെട്ട്: അരഞ്ഞാൺ, താലി എന്നിവ ചാർത്തിക്കൊണ്ടാണ് ചടങ്ങ് നടത്തിയിരുന്നത്. ഈ താലി ചാർത്തിക്കൊടുക്കുന്ന വ്യക്തിയെ ‘കെട്ടുകാരൻ’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.
  • കെട്ടുകാരൻ: കെട്ടുകാരൻ ചിലപ്പോൾ ഉയർന്ന ജാതിയിൽപ്പെട്ട ഒരു പുരുഷനായിരിക്കും (പലപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണൻ), അല്ലെങ്കിൽ സമുദായത്തിലെ തന്നെ മറ്റൊരു പുരുഷനായിരിക്കും. ഈ കെട്ടുകാരന് ചടങ്ങോടെ പെൺകുട്ടിയുമായിട്ടുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും അവസാനിക്കും.

2. 🎯 ലക്ഷ്യവും പ്രാധാന്യവും

  • ജാതി ശുദ്ധി: കെട്ടുകല്യാണം നടത്തിയിരുന്ന സമുദായങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഇത് പെൺകുട്ടിയുടെ ജാതി ശുദ്ധി ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനും, അവളെ വിവാഹജീവിതത്തിന് യോഗ്യയാക്കി മാറ്റുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു നിർബന്ധിത ആചാരമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു.
  • മാതൃമേധാവിത്വവും മരുമക്കത്തായവും: മരുമക്കത്തായം നിലനിന്നിരുന്ന നായർ പോലുള്ള സമുദായങ്ങളിൽ, ഈ ചടങ്ങ് പൈതൃകപരമോ നിയമപരമോ ആയ ഒരു ബന്ധത്തിനും വഴിവെച്ചിരുന്നില്ല. ചടങ്ങിന് ശേഷം കെട്ടുകാരൻ പെൺകുട്ടിയെ ഉപേക്ഷിച്ച് പോയിരുന്നു.

3. 📉 സമ്പ്രദായത്തിന്റെ അവസാനം

19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെയും 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിലുമായി സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിൻ്റെയും ഫലമായി ഈ ആചാരം വിമർശിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

  • ഈ ആചാരം അനാവശ്യമായ ധൂർത്തും സാമൂഹിക അപമാനവുമാണ് എന്ന് സമുദായ നേതൃത്വത്തിന് ബോധ്യപ്പെട്ടതിൻ്റെ ഫലമായി കേരളത്തിൽ ഈ സമ്പ്രദായം ക്രമേണ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതായി.
ശ്രദ്ധിക്കുക: പിൻകാല ദേവദാസി സമ്പ്രദായവുമായി (താലി കെട്ടി വേശ്യാവൃത്തിക്ക് വിടുന്നത്) ഇതിന് ചില രൂപസാദൃശ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, കെട്ടുകല്യാണം പ്രധാനമായും സാമൂഹിക പദവിയും ജാതി ശുദ്ധിയും ഉറപ്പുവരുത്താൻ വേണ്ടി മാത്രം നടത്തിയിരുന്ന ഒരു അനുഷ്ഠാനപരമായ ചടങ്ങായിട്ടാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നത്. യഥാർത്ഥ ലൈംഗികബന്ധം ഈ ചടങ്ങുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതിന് തെളിവുകളില്ല.

ശബരിമല ക്ഷേത്ര ചരിത്രം

ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും അതിനെ ജൈന-പാണ്ഡ്യ അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹങ്ങളുമായി  ബന്ധമുണ്ടോ എന്നതും പരിശോദിക്കേണ്ടതാണ്. നിലവിലുള്ള ചരിത്രരേഖകൾ, പുരാവസ്തു ഗവേഷണഫലങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ, പാട്ടുകൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ശബരിമലയുടെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കാം. ഈ വിഷയങ്ങളിലെ പൊതുവായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തങ്ങളും ലഭ്യമായ തെളിവുകളും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണിത് പറയുന്നത്. ശബരിമലയുടെ ഉത്ഭവത്തെയും ചരിത്രത്തെയും കുറിച്ച് നിരവധി സിദ്ധാന്തങ്ങളും ഐതിഹ്യങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. ഇവയിൽ, ജൈന-ബുദ്ധ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ സ്വാധീനവും പാണ്ഡ്യവംശ ബന്ധങ്ങളും പ്രബലമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നവയാണ്.

1. മധുരയിലെ കൂട്ടക്കുരുതിയും അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹവും

ശബരിമല അയ്യപ്പനും ബുദ്ധനും
ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ (640 CE), സംബന്ധമൂർത്തിയുടെ (തിരുജ്ഞാന സംബന്ധർ) നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന ജൈന മതസ്ഥരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്ത സംഭവത്തിന് ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

  • ചരിത്രപശ്ചാത്തലം: മധുരയിലെ വൈദിക മതത്തിൻ്റെ (ശൈവം) പുനരുജ്ജീവന ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി, ജൈനമതക്കാരുമായി കടുത്ത സംഘർഷം നിലനിന്നിരുന്നു. മധുരയിലെ കുടികളിൻ്റെ (കഴുത്തു മുറിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ) ഫലമായി നിരവധി ജൈനരും മറ്റ് അഹിംസാവാദികളും ഭയന്ന് മധുരയിൽ നിന്ന് പാലായനം ചെയ്തു.
  • അഭയാർത്ഥികളുടെ താവളങ്ങൾ: ഈ പ്രവാഹത്തിൽപെട്ടവർ, പ്രത്യേകിച്ച് പാണ്ഡ്യവംശവുമായി ബന്ധമുള്ളവരും ജൈനമതാനുയായികളും, സുരക്ഷിത താവളങ്ങൾ തേടി സഹ്യപർവത മലനിരകളിലൂടെ കേരളത്തിലേക്ക് കടന്നു. ശബരിമല, പമ്പാതടം, നിലയ്ക്കൽ (ശിലാന്യാസന), അച്ഛങ്കോവിൽ, കോന്നി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങൾ അവർ താവളമാക്കിയതായി പഴയ പാട്ടുകളിലും പ്രാദേശിക ചരിത്രങ്ങളിലും സൂചനകളുണ്ട്. നിലയ്ക്കൽ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പഴയ ക്രിസ്ത്യൻ-ജൈന ദേവാലയങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

 

2. പന്തളരാജവംശവും ശബരിമല ബന്ധവും

പാണ്ഡ്യവംശത്തിൻ്റെ ഒരു ശാഖയാണ് പന്തളരാജവംശം എന്ന വാദത്തിന് പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിലും ഐതിഹ്യങ്ങളിലും ശക്തമായ പിന്തുണയുണ്ട്.

  • തെളിവുകൾ (ഐതിഹ്യപരമായ):
    • പാണ്ഡ്യ ബന്ധം: തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് മാനുവൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ, പാണ്ഡ്യ രാജ്യത്തിലെ ചേരമാൻ പെരുമാൾ രാജാക്കന്മാരുടെ കാലത്തോ അതിനുശേഷമോ ചോളന്മാരുമായുള്ള യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് പാണ്ഡ്യ രാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു ശാഖ മധുരയിൽ നിന്ന് പാലായനം ചെയ്ത് കോന്നി വഴി പന്തളത്ത് എത്തി രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
    • പഴയ പാട്ടുകൾ: പാണ്ഡ്യന്മാരുടെ ‘ചെർക്ക’ (ചേരി) ആണ് പന്തളം എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന പാട്ടുകളുണ്ട്. പാണ്ഡ്യരാജ്യത്തെ ജൈന ഉന്മൂലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അഭയം തേടിയ പാണ്ഡ്യന്മാർ ശബരിമലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട താവളങ്ങളിലാണ് എത്തിയത്.
  • പിതൃപുത്രബന്ധം: ശബരിമലയിലെ ശാസ്താവും പന്തളരാജാക്കന്മാരുമായുള്ള പിതൃപുത്രബന്ധം ഐതിഹ്യമാണ്. ഇതിനുള്ള പ്രധാന കാരണം:
    • പാണ്ഡ്യവംശ പാരമ്പര്യം തുടരുന്ന പന്തളരാജകുടുംബം, അഭയാർത്ഥികളായി എത്തിയ തങ്ങളുടെ പ്രധാന ദൈവത്തെ (ബുദ്ധൻ/ശാസ്താവ്) സംരക്ഷിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്തു.
    • പാണ്ഡ്യവംശപരമ്പരയിലെ ഒരു രാജകുമാരനെ ശാസ്താവിൻ്റെ (അയ്യപ്പൻ്റെ) അവതാരമായി സങ്കൽപ്പിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ രാജകുടുംബം ദൈവത്തെ ദത്തെടുക്കുകയോ ചെയ്തുവെന്ന് ഐതിഹ്യം. പന്തളത്ത് വളർന്ന അയ്യപ്പൻ്റെ കഥ ഈ ബന്ധത്തെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.

3. തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളും സ്വർണ്ണനിക്ഷേപവും

ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിട്ടുള്ള പഴയ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളും സ്വർണ്ണനിക്ഷേപവും അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹ സിദ്ധാന്തത്തിന് ബലം നൽകുന്നു.

  • തമിഴ് ലിഖിതങ്ങൾ: ശബരിമലയിലെ പല പഴയ വിളക്കുകളിലും മണികളിലും തമിഴിൽ കൊത്തിയ ലിഖിതങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവ തമിഴ്നാട്ടിലെ ഭക്തർ നൽകിയ വഴിപാടുകളോ അല്ലെങ്കിൽ പാണ്ഡ്യ അഭയാർത്ഥികളുടെ കാലത്തെ സമ്മാനങ്ങളോ ആകാം. ശബരിമല തമിഴ്നാടുമായി വളരെ അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു എന്നതിൻ്റെ തെളിവാണ് ഇവ.
  • സ്വർണ്ണനിക്ഷേപം: 1950-ലെ അഗ്നിബാധക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രം പുനർനിർമ്മിക്കുമ്പോൾ, മാളികപ്പുറം ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തുനിന്നും കുഴിച്ചിട്ട നിലയിൽ വൻ സ്വർണ്ണനിക്ഷേപം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു (ഏകദേശം 24,000 സ്വർണ്ണരാശികൾ).
    • ഈ സ്വർണ്ണനിക്ഷേപം, 640 CE-ൽ മധുരയിൽ നിന്നും വന്ന അഭയാർത്ഥികളായ പാണ്ഡ്യവംശജരുടേതോ ജൈനരുടേതോ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ വലുതാണ്. അഭയാർത്ഥികളായി ഓടിപ്പോരുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ വിലപിടിപ്പുള്ള സമ്പത്ത്, പ്രധാനപ്പെട്ട ദേവാലയത്തിൻ്റെ (അന്നത്തെ ബുദ്ധ-ജൈനവിഹാരം) സമീപം സുരക്ഷിതമായി നിക്ഷേപിച്ചതാകാം.

4. പരശുരാമനും ബുദ്ധമത ധ്വംസനവും

കേരളത്തിലെ വൈദിക മതവിപ്ലവം (ബുദ്ധ-ജൈന ദ്വംസനം) ആരംഭിച്ചത് ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് ശേഷമാണ്. മറ്റ് ഭാരതദേശങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച്, കേരളത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിന് കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കാൻ സാധിച്ചു. ഇന്ന് കേരളം മറ്റ് ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നതിൽ പ്രധാന കാരണം അന്വേഷിച്ചാൽ നമുക്ക് ഇവിടം വരെ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കും.

  • കേരളത്തിലെ ബുദ്ധമതം: 10-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനം വരെയും (ഏകദേശം 970 CE വരെ) കേരളത്തിൽ ബുദ്ധമതം ശക്തമായിരുന്നു. ബുദ്ധമതത്തിൽ നിന്ന് ഹിന്ദുമതത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം സാഹസികവും അക്രമാസക്തവും ആയിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
  • പരശുരാമ സങ്കൽപ്പം: പരശുരാമൻ എന്ന ഐതിഹ്യം, ഒരു വൈദിക മതത്തിൻ്റെ പരിഷ്കർത്താവിനെ അല്ലെങ്കിൽ പോരാളിയായ ബ്രാഹ്മണ നേതാവിനെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. സംബന്ധമൂർത്തിയെപ്പോലെ, കേരളത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തെ അടിച്ചമർത്താനും വൈദിക മതം സ്ഥാപിക്കാനും നേതൃത്വം നൽകിയ നായക വ്യക്തിത്വങ്ങളെ ചരിത്രം പരശുരാമൻ എന്ന ഐതിഹ്യത്തിലേക്ക് സംയോജിപ്പിച്ചതാകാം.

ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ സംഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ചരിത്രം ബുദ്ധ-ജൈന പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും (ശാസ്താവ് ബുദ്ധൻ) പാണ്ഡ്യവംശ അഭയാർത്ഥികളുടെയും ഒരു സങ്കലനമാണ്. പിൽക്കാലത്ത് വൈദിക മതത്തിൻ്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ഇത് ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. ശബരിമലയുടെ ചരിത്രത്തെ ബുദ്ധ-പാണ്ഡ്യ അഭയാർത്ഥി സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നതിനുള്ള സഹായക വിവരങ്ങൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു:

പന്തളരാജവംശം: പാണ്ഡ്യവംശബന്ധവും തെളിവുകളും

പന്തളരാജവംശത്തിന് മധുരയിലെ പാണ്ഡ്യന്മാരുമായുള്ള ബന്ധം കേരള ചരിത്രത്തിലും ഐതിഹ്യങ്ങളിലും ശക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

1. പാണ്ഡ്യവംശ ബന്ധം

  • ചരിത്രപരമായ ഉത്ഭവം: ഏകദേശം 12-ഉം 13-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് മധുര, തിരുനെൽവേലി) ഉണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയെത്തുടർന്ന്, പാണ്ഡ്യരാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു ശാഖ സഹ്യപർവതനിരകൾ കടന്ന് കേരളത്തിൽ അഭയം തേടി.
  • യാത്രാമാർഗ്ഗം: ഇവർ പലായനം ചെയ്ത് കോന്നി വഴി കൈപ്പട്ടൂർ, തുടർന്ന് പന്തളം പ്രദേശത്ത് താവളം ഉറപ്പിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ കൈവശം തിരുവാഭരണങ്ങളും മറ്റ് വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
  • തെളിവുകൾ (സ്ഥിരീകരണം):
    • ആചാരപരമായ സവിശേഷത: പന്തളരാജാക്കന്മാർ അയ്യപ്പൻ്റെ തിരുവാഭരണം ശബരിമലയിൽ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ പാണ്ഡ്യ രാജാക്കന്മാരുടെ തമിഴ്നാടൻ വേഷവിധാനം സ്വീകരിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്.
    • നാട്ടുരാജ്യ രേഖകൾ: കൊട്ടാരത്തിലെ പഴയ രേഖകൾ, ചെപ്പേടുകൾ, കോന്നിയിലെയും പന്തളത്തെയും ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ലിഖിതങ്ങൾ എന്നിവ ഈ പാണ്ഡ്യബന്ധം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ കുടുംബത്തിന് ലഭിച്ച ഭൂമിദാനങ്ങൾ പഴയ തിരുവിതാംകൂർ നാട്ടുരാജ്യരേഖകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
    • പാണ്ഡ്യൻ എന്ന സ്ഥാനപ്പേര്: പല പഴയ രേഖകളിലും പന്തളം രാജാക്കന്മാരെ ‘പാണ്ഡ്യൻ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് പാണ്ഡ്യവംശപരമ്പര എന്ന വാദത്തിന് ബലം നൽകുന്നു.

2. ശബരിമലയിലെ പാണ്ഡ്യ സ്വാധീനം

പന്തളരാജാക്കന്മാരുടെ ഈ പാണ്ഡ്യവംശ പശ്ചാത്തലം ശബരിമലയുടെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നു:

  • അഭയാർത്ഥി ബന്ധം: 640 CE-ൽ മധുരയിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കുരുതിയിൽ പേടിച്ച് അഭയം തേടിയ ആദ്യകാല അഭയാർത്ഥികൾ (ജൈനർ/ബുദ്ധമതക്കാർ/പാണ്ഡ്യാനുബന്ധികൾ) ശബരിമലയിൽ ആദ്യ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയെങ്കിൽ, പിന്നീട് വന്ന പന്തളരാജവംശംപുരാതന ദൈവത്തിൻ്റെ രക്ഷാകർതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തു. തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടമൂർത്തിയുടെ വിഹാരം തൊട്ടടുത്ത് ശബരിമലയിൽ ഉണ്ടെന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ രാജ്യാധികാരി എന്ന നിലയ്ക്ക് അതിൻ്റെ നിലനിൽപ്പിനായവർ ആക്കം കൂട്ടി.
  • പിതൃപുത്രബന്ധം: അയ്യപ്പൻ്റെ പന്തളരാജാവായിട്ടുള്ള പിതൃപുത്രബന്ധം എന്നത്, പാണ്ഡ്യവംശ പരമ്പരയിൽ പെട്ട ഒരു കുടുംബം, തങ്ങൾ അഭയം തേടിയ നാട്ടിലെ ആരാധനാമൂർത്തിയെ (ശാസ്താവിനെ) ദൈവമായി ദത്തെടുത്ത് തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിൻ്റെ ഐതിഹ്യപരമായ രൂപമായി കണക്കാക്കാം.

ശാസ്താവിൻ്റെ ഉത്ഭവം: ബുദ്ധ-ജൈന ഗവേഷണങ്ങൾ

ശബരിമലയിലെ ശാസ്താവ് (ധർമ്മശാസ്താവ്) യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ബുദ്ധ അല്ലെങ്കിൽ ജൈന മതാനുബന്ധിയായ ദേവതയായിരുന്നു എന്ന സിദ്ധാന്തത്തിന് ധാരാളം ചരിത്രപരമായ തെളിവുകളും ഗവേഷണ പിൻബലവുമുണ്ട്.

ബുദ്ധ ബന്ധം (പ്രബലം)

ശാസ്താവ് = ബുദ്ധൻ: ‘ശാസ്താവ്’ എന്ന വാക്ക് ‘ഗുരു’ എന്നർത്ഥത്തിൽ ബുദ്ധന് പര്യായമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. – ആരാധനാ സമ്പ്രദായം: ശബരിമലയിലെ ശരണം വിളിയും (ശരണം അയ്യപ്പാ) ബുദ്ധമതത്തിലെ ത്രിശരണങ്ങളായ ‘ബുദ്ധം ശരണം ഗച്ഛാമി’ യോട് സാദൃശ്യം പുലർത്തുന്നു. – പലകമേൽ ആസനം: ശബരിമലയിലെ വിഗ്രഹം പലകയിൽ ഇരിക്കുന്ന ധ്യാനരൂപത്തിലാണ് (യോഗാസനം). ഇത് ബുദ്ധവിഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. – വ്രതാനുഷ്ഠാനം: 41 ദിവസത്തെ കഠിനമായ വ്രതവും ബ്രഹ്മചാരി സങ്കല്പവും ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കളുടെ ജീവിതചര്യയോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്.

ജൈന ബന്ധം (അനുബന്ധം)

സന്നിധാന സങ്കൽപ്പം: ജൈനരുടെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളെ ‘സന്നിധാനങ്ങൾ’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ശബരിമലയിലെ സന്നിധാനം ജൈന സ്വാധീനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. – വാവരുമായുള്ള ബന്ധം: അയ്യപ്പൻ്റെ കൂട്ടുകാരനായ വാവർ, ജൈനനായ ബലവാകൻ ആയിരുന്നിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു (ഇത് പിന്നീട് ഇസ്ലാം മതത്തിലേക്ക് രൂപാന്തരപ്പെട്ടു). – അഹിംസ: ശബരിമലയിലെ ആദ്യകാല പൂജകൾക്ക് മൃഗബലിയോ മറ്റ് അതിക്രമങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അഹിംസ ജൈന-ബുദ്ധ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമാണ്.

 

നിലയ്ക്കൽ ചെപ്പേടുകൾ (ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം)

നിലയ്ക്കൽ ശബരിമലയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരിടത്താവളമാണ്. ഇതിനെ ആദ്യകാല ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹവുമായും അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹവുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

  • നിലയ്ക്കൽ താവളം: ജൈന-പാണ്ഡ്യ അഭയാർത്ഥികൾ താവളം ഉറപ്പിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നിലയ്ക്കൽ. നിലാവായൻ/ശിലാന്യാസന എന്നിങ്ങനെയുള്ള പേരുകൾ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
  • ക്രിസ്ത്യൻ ബന്ധം (ചെപ്പേട്): നിലയ്ക്കൽ പ്രദേശം ചരിത്രപരമായി വാണിജ്യപാതയിലായിരുന്നു. ക്രിസ്തുവർഷം 300-കളിൽ ഇവിടെ മാർ തോമാശ്ലീഹായുടെ കാലത്ത് ദേവാലയം സ്ഥാപിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹം ഉണ്ടായിരുന്നു.
    • ചില ചരിത്രകാരന്മാർ, കേരളത്തിലെ പുരാതന ക്രൈസ്തവർക്ക് ലഭിച്ച ചെപ്പേടുകളിലെ ഭൂമിദാനങ്ങളിൽ നിലയ്ക്കൽ പ്രദേശം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നതായി വാദിക്കുന്നു.
    • ഇത്, ജൈന-ബുദ്ധ മതസ്ഥർക്കൊപ്പം അതേ കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ പ്രദേശത്ത് ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും വലിയ സ്വാധീനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിൻ്റെ തെളിവാണ്.

സ്ദ്ഫ്

സംബന്ധമൂർത്തി

തഞ്ചാവൂർ ജില്ലയിലെ ശീർകാഴി (Sirkaazhi) ദേശത്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന ശൈവ കവി-സന്യാസിയാണ് സംബന്ധമൂർത്തി അഥവാ തിരുജ്ഞാന സംബന്ധർ (തിരുജ്ഞാനസംബന്ധർ). ക്രി.വ. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നത്. 63 നായനാർമാരിൽ (ശിവഭക്തരായ സന്യാസിമാർ) പ്രമുഖനായ മൂവരിൽ (മുത്തവർ) ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. സംബന്ധമൂർത്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പറയപ്പെടുന്ന, 8000-ത്തിലധികം ജൈന സന്യാസിമാരെ ശൂലത്തിൽ തറച്ച കഥ തമിഴ് ശൈവ പാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഐതിഹ്യമാണ്. ഇത് ‘സമണർ കഴുവേട്രം’ (Samanar Kazhuvetram) എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ സംഭവത്തിന്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ശേഖിഴാർ എഴുതിയ ‘പെരിയപുരാണം’ (Periya Puranam) എന്ന തമിഴ് ഗ്രന്ഥത്തിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. സംബന്ധമൂർത്തിയുടെ ജൈനരോടുള്ള സമീപനം, പ്രധാനമായും ശൈവമതത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു.

ശൈവമതം

Sambanthamoorthy

  • ജന്മസ്ഥലം: തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ശീർകാഴി (ചോളമണ്ഡലം).
  • മാതാപിതാക്കൾ: ശിവഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണരായിരുന്ന ശിവപാദ ഹൃദയരും ഭാര്യ ഭഗവതിയാരും.
  • ദിവ്യമായ ജ്ഞാനം: ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, മൂന്നാം വയസ്സിൽ അച്ഛനോടൊപ്പം ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ പോയപ്പോൾ, വിശന്നുകരഞ്ഞ കുട്ടിക്ക് ശിവനും പാർവതിയും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്, പാർവതി ദേവി ജ്ഞാനം കലർത്തിയ പാൽ ഒരു സ്വർണ്ണപ്പാത്രത്തിൽ നൽകി.
  • ആദ്യ ഗീതം: വായിൽ പാൽക്കറ കണ്ട അച്ഛൻ ആരാണ് പാൽ തന്നതെന്നന്വേഷിച്ചപ്പോൾ, കുട്ടി ആകാശത്തേക്ക് ചൂണ്ടി, ശിവന്റെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ച് ‘தோயுடைய செவியன்’ (തോടുടയ ചെവിയൻ) എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഗീതം ആലപിച്ചു. ഈ സംഭവത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന് തിരുജ്ഞാന സംബന്ധർ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
  • മതപരമായ മത്സരം: ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പാണ്ഡ്യനാട്ടിൽ, ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്ന ജൈനമതത്തെ (സമണർ) അദ്ദേഹം ശൈവമതത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ഒരു പ്രധാന വെല്ലുവിളിയായി കണ്ടു.
  • ശൈവമത പുനരുജ്ജീവനം: പാണ്ഡ്യനാട്ടിൽ ശൈവമതം ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, രാജാവിനെ തിരികെ ശൈവമതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക വഴി, ശൈവമതത്തിന്റെ പ്രതാപം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യ ലക്ഷ്യം.
  • വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ (സംവാദം): ജൈന ആചാര്യന്മാരുമായി അദ്ദേഹം പരസ്യമായ സംവാദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. മധുരയിൽ വെച്ച് നടന്ന ഈ സംവാദങ്ങൾ അഗ്നി പരീക്ഷ (തീയിലിടൽ), ജല പരീക്ഷ (നദിയിൽ ഒഴുക്കൽ) എന്നിവയിലൂടെയാണ് പ്രശസ്തമായത്.
  • ശമണർ കഴുവേട്രം (ശൂലത്തിൽ തറയ്ക്കൽ): ജൈന സന്യാസിമാർക്ക് എതിരെ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന ഈ അതിക്രൂരമായ ശിക്ഷാ നടപടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനം ഏറ്റവും വിമർശിക്കപ്പെടുന്നത്. (ഐതിഹ്യപ്രകാരം: വാദത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട ഏകദേശം 8000 ജൈന സന്യാസിമാർ സ്വയം തിരഞ്ഞെടുത്ത ശിക്ഷയാണ് ‘കഴുവേട്രം’ എന്നും, രാജാവായ കൂൻ പാണ്ഡ്യൻ (നിന്ദ്ര ശീർ നെടുംമാറ പാണ്ഡ്യൻ) അത് നടപ്പിലാക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്നും ശൈവഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നു. സംബന്ധമൂർത്തി ഈ നടപടിക്ക് ഉത്തരവിട്ടതായി നേരിട്ട് പറയുന്നില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് ഇത് നടന്നത്. ഈ സംഭവം സംബന്ധമൂർത്തിയുടെ കടുത്ത മതപരമായ അസഹിഷ്ണുത അല്ലെങ്കിൽ ശൈവമതത്തോടുള്ള അമിതമായ പക്ഷപാതം കാണിക്കുന്നു എന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു.)
  • സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വമില്ലായ്മ: ജൈനമതത്തെ കേവലം ഒരു എതിരാളിയായി കാണുകയല്ല, മറിച്ച് തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നിന്ന് തുടച്ചുനീക്കേണ്ട ഒരു ശക്തിയായി കണക്കാക്കിയ ഒരു സമീപനമാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്.
  • സ്തുതിഗീതങ്ങളിലെ വിമർശനം: അദ്ദേഹത്തിന്റെ തേവാര ഗീതങ്ങളിൽ ചിലയിടങ്ങളിൽ ജൈന-ബുദ്ധ മതങ്ങളെ നേരിട്ട് വിമർശിക്കുന്ന വരികൾ കാണാം.

 

പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

  • ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം: സംബന്ധർ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ശൈവ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.
  • തേവാരം: ശിവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പതിനായിരത്തിലധികം ഗീതങ്ങൾ രചിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ 4,181 ശ്ലോകങ്ങളുള്ള 383 (അല്ലെങ്കിൽ 384) ഗീതങ്ങൾ ‘തേവാരം’ എന്ന പേരിൽ തിരുമുറൈയുടെ (തമിഴ് ശൈവ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ canonical കൃതികൾ) ഒന്നും, രണ്ടും, മൂന്നും വാല്യങ്ങളായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
  • തീർത്ഥാടനം: നിരവധി ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച് അദ്ദേഹം ഗീതങ്ങൾ ആലപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ തിരുനീലകണ്ഠ യാഴ്പ്പാണർ എന്ന സംഗീതജ്ഞനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
  • അത്ഭുതങ്ങൾ: തന്റെ ഗീതങ്ങളിലൂടെ പല അത്ഭുതങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, പൂമ്പാവൈ എന്ന പെൺകുട്ടിയെ ഭസ്മത്തിൽ നിന്ന് ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നത്.
  • വൈഷ്ണവ-ജൈന മതങ്ങളെ എതിർക്കൽ: അക്കാലത്ത് തമിഴ്നാട്ടിൽ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്ന ജൈനമതത്തെയും, വൈഷ്ണവത്തെയും അദ്ദേഹം ശക്തമായി എതിർത്തു.
  • കൂൻ പാണ്ഡ്യനെ ശൈവ മതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യൽ: പാണ്ഡ്യരാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ മധുരയിലെ രാജാവായിരുന്ന കൂൻ പാണ്ഡ്യന് (പിന്നീട് നിന്ദ്ര ശീർ നെടുംമാറ പാണ്ഡ്യൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു) അസുഖം മാറ്റി ശൈവ മതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. തുടർന്ന് ജൈന പണ്ഡിതരുമായി അദ്ദേഹം വാദപ്രതിവാദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു.

 

മോക്ഷപ്രാപ്തി

  • വിവാഹം: തന്റെ പതിനാറാം വയസ്സിൽ തിരുനല്ലൂർ പെരുമണത്തെ നമ്പാണ്ടാർ നമ്പിയുടെ മകളുമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവാഹം നിശ്ചയിച്ചു.
  • മോക്ഷം: വിവാഹത്തിന് ശേഷം, വധുവിന്റെ കൈയും പിടിച്ച് അഗ്നിയെ വലംവെക്കുന്നതിനിടയിൽ, സംബന്ധരും വധുവും അവിടെ കൂടിയ ഭക്തജനങ്ങളും ചേർന്ന് ശിവജ്യോതിയിൽ (ശിവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ) ലയിച്ച് മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു. ഇത് തമിഴ് വൈകാശി മാസത്തിലെ വിശാഖം നക്ഷത്രത്തിലായിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

ഈ വിവരങ്ങൾ പ്രധാനമായും പെരിയപുരാണം (ശേഖിഴാർ രചിച്ചത്) പോലുള്ള തമിഴ് ശൈവഗ്രന്ഥങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

 

സമണർ കഴുവേട്രം

സംബന്ധമൂർത്തി ജീവിച്ചിരുന്ന ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, പാണ്ഡ്യ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന മധുരയിൽ ജൈനമതം ശക്തമായ സ്വാധീനത്തിലായിരുന്നു. അവിടുത്തെ രാജാവായിരുന്ന കൂൻ പാണ്ഡ്യൻ (പിന്നീട് നിന്ദ്ര ശീർ നെടുംമാറ പാണ്ഡ്യൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു) ജൈന മതാനുയായി ആയിരുന്നു. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജ്ഞിയായിരുന്ന മങ്കൈയർക്കരശിയും മന്ത്രി കുലച്ചിറൈയാരും ശിവഭക്തരായിരുന്നു. മധുരയുടെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി ഉണ്ടായിരുന്ന 8 ഓളം മലകളിൽ നിന്നും ജൈന ഭിക്ഷുക്കളെ പാണ്ഡ്യരാജകിങ്കരന്മാരെ അയച്ചു പിടിച്ചുകൊണ്ടു വന്ന് ശൂലത്തിൽ കോർത്തു കൊന്ന കഥ വളരെ നാടകീയമായ ചേരുവകളോടെ വൈദിക പ്രമുഖർ പാടിനടന്നിരുന്നു. ജൈനരും വൈദികരും തമ്മിൽ മതത്തെ സംബന്ധിച്ച് തർക്കം നടന്നുവെന്നും തർക്കത്തിൽ സംബന്ധൻ തോറ്റുവെന്നും എന്നാൽ രാജാവും രാജ്ഞിയും രാജകിങ്കരന്മാരുമായുള്ള ബന്ധത്തിലൂടെ ചില ചെപ്പടിവിദൂകൾ കാണിച്ചു ജൈനഭിക്ഷുക്കൾ തോറ്റതായി പിന്നീടു തീർച്ചപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. ഈ നിർദ്ദയകൊലപാതക പരമ്പരയെ പറ്റി  തമിഴിലുള്ള ‘തേവാരം‘ എന്ന പ്രധാന ശൈവമത ഗ്രന്ഥത്തിൻ്റെ ഭാഗമായ സംബന്ധൻ്റെ കൃതിയിൽ പെട്ട ‘ആലവായിപതികം‘ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പദ്യങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. ഭയാനകമായ ഈ ചിത്രവദത്തിൻ്റെ സ്മാരകമായി, വൈദികബ്രാഹ്മണർ ഒത്തുചേർന്ന് വർഷം തോറും മധുരയിൽ വെച്ച് ‘കഴിവേറ്റി തിരുവിഴാ‘ എന്ന പേരിൽ ഒരുത്സവം ഇന്നും കൊണ്ടാടുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രചരിച്ച കഥകളിൽ പ്രധാനമായ വൈദികകഥകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

1. സംബന്ധമൂർത്തിയുടെ ക്ഷണം

രാജാവിന് കടുത്ത രോഗം ബാധിക്കുകയും ജൈന സന്യാസിമാർക്ക് അത് മാറ്റാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, രാജ്ഞിയും മന്ത്രിയും ചേർന്ന് സംബന്ധമൂർത്തിയെ മധുരയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ശൈവമതത്തിന്റെ പ്രചാരകനായ സംബന്ധർ വരുന്നതിൽ ജൈന സന്യാസിമാർക്ക് എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അവരത് യക്തിയുക്തം എതിർത്തു. ഇവിടെ ഒരു നെഗറ്റീവ് ചായ്വ് വന്നത് ജൈന ഭിക്ഷിക്കൾക്കാണ്.

 

2. വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ

സംബന്ധമൂർത്തി മധുരയിൽ എത്തി രാജാവിന്റെ രോഗം ഭസ്മം (തിരുനീറ്) പൂശി മാറ്റിയതോടെ, ജൈന സന്യാസിമാർ അദ്ദേഹത്തെ വാദപ്രതിവാദത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു. സംവാദത്തിന്റെ രണ്ട് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ:

  • അഗ്നി പരീക്ഷ (തീയിലിടൽ): സംബന്ധമൂർത്തിയും ജൈനരും തങ്ങളുടെ വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തീയിലിട്ടു. സംബന്ധരുടെ തേവാര ഗ്രന്ഥം കത്താതെയിരിക്കുകയും, ജൈനരുടെ ഗ്രന്ഥം കത്തിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. ജൈനരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകൾ എല്ലാം തന്നെ അഗ്നിക്കിരയായെന്നും ദൈദികമത സംബന്ധിയായവ പെരും തീയിൽ നശിക്കാതെ നിന്നുവെന്നും ആണിതു പറയുന്നത്.
  • ജല പരീക്ഷ (വെള്ളത്തിൽ ഒഴുക്കൽ): ഇരുവരും തങ്ങളുടെ താളിയോല ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വൈഗൈ നദിയിൽ ഒഴുക്കി. സംബന്ധരുടെ ഗ്രന്ഥം ഒഴുക്കിനെതിരെ നീങ്ങുകയും, ജൈനരുടെ ഗ്രന്ഥം ഒഴുക്കിൽ താഴുകയും ചെയ്തു.

 

3. കഴുവേട്രം (ശൂലത്തിൽ തറയ്ക്കൽ)

വാദം തോറ്റാൽ സ്വയം ശിക്ഷ ഏൽക്കണമെന്നതായിരുന്നു ജൈന സന്യാസിമാർ തന്നെ മുന്നോട്ട് വെച്ച നിബന്ധന. ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതന്മാർക്കല്ല നെഗറ്റീവ് ചായ്വ് കാണാനാവുന്നത്. എല്ലാം ജൈനർ തന്നെ!!

  • വാദത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, ഏകദേശം 8000 ജൈന സന്യാസിമാർ (ചില രേഖകളിൽ 8000 പേർ എന്ന് കൃത്യമായി പറയുന്നു) തങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത ശിക്ഷയായ ‘കഴുവേട്രം’ (ശൂലത്തിൽ കയറ്റുക) ഏറ്റുവാങ്ങാൻ തയ്യാറായി.
  • രാജാവായ നിന്ദ്ര ശീർ നെടുംമാറ പാണ്ഡ്യന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവരെ ശൂലത്തിൽ തറച്ചു കൊന്നു.
  • ചില വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ, ഈ കശാപ്പിന് രാജാവിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് സംബന്ധമൂർത്തിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ മറ്റുചിലർ ഇത് വാദത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട ജൈന സന്യാസിമാർ സ്വയം തിരഞ്ഞെടുത്ത ശിക്ഷയാണെന്നും, രാജാവ് അത് നടപ്പിലാക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്നുമാണ് വാദിക്കുന്നത്. പെരിയപുരാണത്തിന്റെ നിഗമനമനുസരിച്ച്, സംബന്ധരുടെ ഇടപെടലില്ലാതെ പരാജയപ്പെട്ട സന്യാസിമാർ സ്വയം ശൂലത്തിൽ കയറി മരിക്കുകയായിരുന്നു.

സംബന്ധൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, യാതൊരു സങ്കോചവും കൂടാതെ മധുരയിൽ വൈഗനദി തീരത്ത് ശൂലങ്ങൾ നാട്ടി, ഈ എണ്ണായിരത്തിൽ അധികം ജൈനരെ ശൂലത്തിൽ തളച്ചു കൊന്നുതള്ളി. മധുരയിൽ വെച്ചു നടന്ന ഈ കൂട്ടകൊലയ്ക്ക് ശേഷം ഇതിനു സാക്ഷ്യം വഹിക്കാനും, എന്നാൽ തങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചു വന്ന ചിന്താധാരയെ കൈവിടാൻ തയ്യാറാവാത്തതുമായ ഒരു കൂട്ടം ജൈനർ, പാണ്ഡ്യരോടൊപ്പം കേരളത്തിലേക്ക് അഭയം പ്രാപിച്ചു. സഹ്യപർവ്വത വിടവുപാതയിലൂടെ പന്തളത്തിലേക്ക് എത്തിയ പന്തളരാജവംശം ആ പഴയ പാണ്ഡ്യരാജവംശത്തിലെ പിന്മുറക്കാർ തന്നെയാണ്. ഇതേപറ്റി പിന്നീടു പറയാം.

ചരിത്രപരമായ വീക്ഷണങ്ങൾ

  • ഐതിഹ്യം മാത്രമോ?: ഈ സംഭവം ചരിത്രപരമായ വസ്തുതയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഇത് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശൈവമതവും ജൈനമതവും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന വൈരം എടുത്തു കാണിക്കുന്ന ഒരു ഐതിഹ്യപരമായ വിവരണമാണ്. വൈദികരും ബുദ്ധജൈനവിശ്വാസികളും തമ്മിൽ പരസ്പരം ശത്രുതയുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല, വൈദികർ നന്നായിട്ടുതന്നെ ബുദ്ധരേയും ജൈനരേയും കൊന്നിട്ടും ഉണ്ട്.
  • മതപരമായ വൈരം: സംബന്ധമൂർത്തിയുടെ ജീവചരിത്രം വിവരിക്കുന്ന പെരിയപുരാണം പോലുള്ള ശൈവ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ശൈവമതത്തിന്റെ ഉന്നതിയും മറ്റ് മതങ്ങളുടെ പരാജയവും വ്യക്തമാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരം അതിശയോക്തി കലർന്ന വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നത്.
  • ബുദ്ധസന്യാസി vs. ജൈനസന്യാസി: ചോദ്യത്തിൽ ബുദ്ധസന്യാസിമാർ എന്നാണ് പറയുന്നതെങ്കിലും, ഈ ഐതിഹ്യം ജൈന സന്യാസിമാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് പ്രശസ്തമായിട്ടുള്ളത്. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജൈനമതമാണ് പാണ്ഡ്യനാട്ടിൽ ശക്തമായിരുന്നത്.

ഈ കഥ തമിഴ് ശൈവ പാരമ്പര്യത്തിൽ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്, കൂടാതെ ചില ദ്രാവിഡ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ആര്യജനത ദ്രാവിഡരോടു ചെയ്ത  ക്രൂരതയുടെ ഉദാഹരണമായി ഈ കഥ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

മുത്തവർ

സംബന്ധമൂർത്തിയെ കൂടാതെ ‘പ്രമുഖരായ മൂവർ’ അഥവാ ‘മുത്തവർ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മറ്റ് രണ്ട് ശൈവ കവി-സന്യാസിമാർ ഇവരാണ്:

  1. അപ്പർ (തിരുനാവക്കരശ്):
    • സംബന്ധമൂർത്തിയുടെ സമകാലികനും അദ്ദേഹത്തെക്കാൾ മുതിർന്നയാളുമായിരുന്നു.
    • ശൈവമതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നതിനു മുൻപ് ജൈനമതത്തിൽ ചേർന്നിരുന്നു.
    • അദ്ദേഹം രചിച്ച ഗീതങ്ങളാണ് തേവാരത്തിലെ 4, 5, 6 വാല്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
  2. സുന്ദരർ (സുന്ദരമൂർത്തി നായനാർ):
    • ഈ മൂവരിൽ ഏറ്റവും അവസാനം ജീവിച്ചിരുന്ന കവിയാണ്.
    • സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ ശിവനെ കണ്ടുമുട്ടി, ‘തോഴർ’ (സുഹൃത്ത്) എന്ന ഭാവത്തിൽ ഭക്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു.
    • അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗീതങ്ങളാണ് തേവാരത്തിലെ 7-ആം വാല്യത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

ഈ മൂന്ന് കവികളുടെയും (സംബന്ധർ, അപ്പർ, സുന്ദരർ) ഗീതങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് ശൈവമതത്തിലെ പരമപ്രധാനമായ canonical കൃതിയായ ‘തേവാരം’. ഇവരെല്ലാം ചേർന്നാണ് തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ശൈവ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തിന് ശക്തി നൽകിയത്.