ദ്രാവിഡ ഭാഷാ കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ഭാഷകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഭാഷയാണ് തുളു. പ്രധാനമായും കർണാടക, കേരള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഈ ഭാഷയ്ക്ക് തനതായ ലിപിയും സമ്പന്നമായ വാമൊഴി സാഹിത്യ പാരമ്പര്യവുമുണ്ട്. കാലക്രമേണ എഴുത്തുഭാഷ എന്ന നിലയിലുള്ള അതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞുവെങ്കിലും, ഭാഷയെയും ലിപിയെയും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇന്ന് സജീവമായി നടക്കുന്നുണ്ട്.

ഭാഷാ പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പ്രോട്ടോ-ദ്രാവിഡൻ ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2,500 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വതന്ത്രമായി വേർപിരിഞ്ഞ ഒരു ഭാഷയാണ് തുളു. തമിഴ്, കന്നഡ തുടങ്ങിയ ഭാഷകൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനും മുൻപ് തുളു ഒരു പ്രത്യേക ശാഖയായി മാറിയിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇത് തുളുവിനെ ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഒന്നാക്കി മാറ്റുന്നു. തുളു ഒരു മൂല ദ്രാവിഡ ഭാഷയായതിനാൽ, അതിനു മുൻപ് ഈ പ്രദേശത്ത് സംസാരിച്ചിരുന്ന ഭാഷ പ്രോട്ടോ-ദ്രാവിഡൻ (മൂല-ദ്രാവിഡ ഭാഷ) ആയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം. പ്രോട്ടോ-ദ്രാവിഡനിൽ നിന്നാണ് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാഷകളും രൂപപ്പെട്ടത്.

ചരിത്രപരമായ തെളിവുകൾ (ബി.സി. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട്)

തുളു ഭാഷയുടെ പഴക്കം തെളിയിക്കുന്ന നിരവധി ചരിത്രപരമായ രേഖകളുണ്ട്. തുളു ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവ് ലഭിക്കുന്നത് സംഘകാല സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നാണ്.

• സംഘകാല കൃതികൾ: തുളു ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവ് ലഭിക്കുന്നത് സംഘകാല സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നാണ്. ബി.സി. 200-ൽ ജീവിച്ചിരുന്ന തമിഴ് കവിയായ മാമൂലനാർ തൻ്റെ കവിതകളിൽ “തുളുനാടിനെയും” അവിടുത്തെ നൃത്തരൂപങ്ങളെയും കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് 2,300 വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള തുളുവിൻ്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു.

• ഗ്രീക്ക് രേഖകൾ: രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗ്രീക്ക് രേഖകളിൽ ഈ പ്രദേശത്തെ “തൊലോകോയ്ര” (Tolokoyra) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

• ശിലാലിഖിതങ്ങൾ: കർണാടകയിലെ ഉഡുപ്പിക്ക് സമീപമുള്ള പെലത്തൂരിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ എ.ഡി. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശിലാലിഖിതമാണ് ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പഴയത്.  കർണാടകയിലെ കുലശേഖരയിലുള്ള വീരനാരായണ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ 1159 എ.ഡി. യിലേതെന്ന് കരുതുന്ന ലിഖിതം പൂർണ്ണമായും തുളു ലിപിയിലും ഭാഷയിലുമാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. പാലത്തൂരു, അനന്തപുര, വിട്ള, ധർമ്മസ്ഥല തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും തുളു ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തുളു ഒരു എഴുത്തുഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതിന്റെ ആദ്യ യാഥാർത്ഥ്യ കാലഘട്ടമായി എ.ഡി. 7 – 8 നൂറ്റാണ്ടുകളെ കണക്കാക്കാം.

• കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ: തുളുവിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ഗ്രന്ഥം 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട തുളു “മഹാഭാരതം” ആണ്. 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ “ശ്രീ ഭാഗവതം“, “കാവേരി” എന്നിവയാണ് തുളു ലിപിയിൽ എഴുതപ്പെട്ട മറ്റ് പ്രധാന കൃതികൾ.

സാഹിത്യ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ലഭ്യമായ കാലഘട്ടം (എ.ഡി. 14-15 നൂറ്റാണ്ടുകൾ)

തുളു ഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെട്ട സമ്പൂർണ്ണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ലഭ്യമായത് പിൽക്കാലത്താണ്.

• ആദ്യ ഗ്രന്ഥം: തുളുവിലെ ആദ്യത്തെ ഇതിഹാസകാവ്യമായി കണക്കാക്കുന്നത് 14-15 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ എഴുതപ്പെട്ട “തുളു മഹാഭാരതം”, “ദേവീമാഹാത്മ്യം” എന്നിവയാണ്.

• തെളിവ്: ഇത് സമ്പന്നമായ ഒരു സാഹിത്യ പാരമ്പര്യം ആരംഭിച്ച കാലഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

• ഒരു സംസ്കാരമെന്ന നിലയിൽ തുളുവിനെക്കുറിച്ച് ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് ബി.സി. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്.

• എന്നാൽ, തുളു ഒരു എഴുത്തുഭാഷയായി ഉപയോഗിച്ചതിന് ആദ്യത്തെ ഭൗതിക തെളിവുകൾ ലഭിക്കുന്നത് എ.ഡി. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, തുളു ഭാഷയുടെ ആദ്യ കാലഘട്ടത്തെ ഇങ്ങനെ സംഗ്രഹിക്കാം:

• ഒരു സംസ്കാരമെന്ന നിലയിൽ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയത്: ബി.സി. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട് (സംഘകാലം).

• എഴുത്തുഭാഷയായി തെളിവുകൾ ലഭിച്ചത്: എ.ഡി. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ട്.

• സാഹിത്യ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ലഭ്യമായത്: എ.ഡി. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ട്.

ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിതരണം

തുളു ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശം പൊതുവെ തുളുനാട് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചരിത്രപരമായി, കേരളത്തിലെ ചന്ദ്രഗിരിപ്പുഴ മുതൽ കർണാടകയിലെ ഗോകർണ്ണം വരെ വ്യാപിച്ചുകിടന്ന പ്രദേശമായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ ഇന്ന് പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് തുളു ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നത്:

• കർണാടക: ദക്ഷിണ കന്നഡ, ഉഡുപ്പി ജില്ലകൾ.

• കേരളം: കാസർഗോഡ് ജില്ലയുടെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ, അതായത് ചന്ദ്രഗിരിപ്പുഴയുടെ വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ.

മംഗലാപുരം, ഉഡുപ്പി, കാസർഗോഡ് എന്നിവയാണ് തുളു സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങൾ.

തുളു ലിപി (Tulu Script) ഉത്ഭവവും വികാസവും

തുളു ഭാഷയ്ക്ക് അതിൻ്റേതായ തനത് ലിപിയുണ്ട്. തിഗലാരി ലിപി എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. തുളു ലിപിയുടെ വേരുകൾ പുരാതനമായ ഗ്രന്ഥ ലിപിയിൽ നിന്നാണ്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പല ലിപികളുടെയും മാതൃസ്ഥാനത്തുള്ള ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്നാണ് ഗ്രന്ഥ ലിപി രൂപപ്പെട്ടത്. ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, മലയാള ലിപിയും ഇതേ ഗ്രന്ഥ ലിപിയിൽ നിന്നുതന്നെയാണ് വികസിച്ചത്. ഇക്കാരണത്താൽ തുളു ലിപിയും മലയാള ലിപിയും തമ്മിൽ കാഴ്ചയിൽ വളരെയധികം സാമ്യമുണ്ട്. ചില പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, തുളു ലിപി മലയാള ലിപിയേക്കാൾ പഴക്കമുള്ളതും മലയാള ലിപിയുടെ വികാസത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയതുമാണ്.

• ഉത്ഭവം: ഈ ലിപി ഉത്ഭവിച്ചത് പുരാതനമായ ഗ്രന്ഥ ലിപിയിൽ നിന്നാണ്. മലയാള ലിപിയും ഇതേ ഗ്രന്ഥ ലിപിയിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. ഇത് ഈ രണ്ട് ലിപികളും തമ്മിലുള്ള സാമ്യത്തിന് കാരണമായി.

• കേരളവുമായുള്ള ബന്ധം: നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ്, തുളു ബ്രാഹ്മണർ കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൂജകൾക്കും മറ്റുമായി പോയിരുന്നു. അവർ തങ്ങളുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തുളു ലിപി കേരളത്തിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചു. അക്കാലത്ത് മലയാളത്തിന് തനതായ ഒരു ലിപി പൂർണ്ണമായി വികസിച്ചിരുന്നില്ല. അങ്ങനെ തുളു ലിപിയിൽ നിന്ന് സ്വാധീനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഇന്നത്തെ മലയാള ലിപി രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് പല പണ്ഡിതന്മാരും വാദിക്കുന്നു.

ലിപിയുടെ ഇന്നത്തെ ഉപയോഗം

19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അച്ചടി വന്നപ്പോൾ, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷണറിമാർ തുളു പുസ്തകങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന കന്നഡ ലിപി ഉപയോഗിച്ചു. ഇത് തുളു ലിപിയുടെ ഉപയോഗം കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. എങ്കിലും, ഈ ലിപി പൂർണ്ണമായി അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടില്ല.

• ഉഡുപ്പിയിലെ അഷ്ടമഠങ്ങൾ പോലുള്ള പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇന്നും ഈ ലിപി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.

• കർണാടക തുളു സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ലിപി പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും സ്കൂളുകളിൽ പഠിപ്പിക്കാനും ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.

• നിരവധി പുരാതന കൈയെഴുത്തു പ്രതികൾ ഈ ലിപിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.

തുളു സാഹിത്യവും ഗ്രന്ഥങ്ങളും

ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള തുളു ഗ്രന്ഥം 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തുളു മഹാഭാരതമാണ്. 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതിയ ശ്രീ ഭാഗവതം, കാവേരി എന്നിവയും തുളു ലിപിയിൽ കണ്ടെത്തിയ പ്രധാന ഇതിഹാസ കാവ്യങ്ങളാണ്. ഈ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ പ്രധാനമായും ധർമ്മസ്ഥല പോലുള്ള പുരാതന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്.

കാസർഗോഡ് ജില്ല തുളുനാടിന്റെ ഭാഗമാണെങ്കിലും, ഇവിടെ നിന്ന് പ്രത്യേകമായി ഏതെങ്കിലും പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തതായി വ്യക്തമായ രേഖകൾ ലഭ്യമല്ല. എങ്കിലും, ഈ പ്രദേശത്ത് തുളു ഭാഷയും സംസ്കാരവും ശക്തമായി നിലനിന്നതുകൊണ്ട് വാമൊഴി സാഹിത്യവും മറ്റ് എഴുത്തുകളും ഇവിടെയും പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാണ്.

തുളു ഭാഷയുടെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ

തുളു ഒരു മൃതഭാഷയല്ല. ലോകമെമ്പാടും ഏകദേശം 20 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് ഒരു സജീവ ഭാഷയാണ്. എന്നാൽ, ഔദ്യോഗിക പദവി ഇല്ലാത്തതും വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ഉപയോഗിക്കാത്തതും ഭാഷയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് വെല്ലുവിളിയാണ്. തുളുവിനെ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം ഷെഡ്യൂളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ പദവി നൽകണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്. ഭാഷയെയും ലിപിയെയും സംരക്ഷിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും നിരവധി സംഘടനകളും വ്യക്തികളും പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.

18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അച്ചടിയുടെ വരവോടെയാണ് തുളു ലിപിയുടെ പ്രചാരം കുറയാൻ തുടങ്ങിയത്. ക്രിസ്ത്യൻ മിഷണറിമാർ തുളു ഭാഷയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന കന്നഡ ലിപി ഉപയോഗിച്ചു. കാലക്രമേണ, വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണം, സാഹിത്യം എന്നീ രംഗങ്ങളിലെല്ലാം കന്നഡ ലിപി വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇത് തനത് തുളു ലിപിയുടെ പ്രാധാന്യം കുറയ്ക്കുകയും അതിനെ ഒരു ഗ്രന്ഥപ്പുരകളിലും മതപാഠശാലകളിലും ഒതുക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇന്ന് തുളു ലിപിക്ക് പഴയ പ്രചാരമില്ലെങ്കിലും, ഭാഷാസ്നേഹികളുടെയും കർണാടക തുളു സാഹിത്യ അക്കാദമി പോലുള്ള സംഘടനകളുടെയും ശ്രമഫലമായി ഈ ലിപിയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ സജീവമായി നടക്കുന്നുണ്ട്